장음표시 사용
211쪽
etoo INTRODUCTIO VIII. Transius de Genere in Genus . Si, quod de re quadam probatur, transseratur ad rem omnino diversam.
In hanc Fallaciam incidunt, qui, ubi demonstrarunt aliquid esse contra leges Naturae Physicas, . & eo sensu impossibile, concludunt , hoc per . Miraculum contingere non potuisse,
212쪽
SUrεκεsτ ut indicemus viam, quam 13Oille, qui serio quae huc usque explicavimus meditatus est , sequi debet, ut ad Rerum, quarum examen suscipit, veram cognitionem. perveniat. Μethodum, pro diversis circumstantiis, s r diversam sequi debemus. Primum , agam de . Μethodo inveniendi . .
Postea , de Μethodo explicandi aliis , quae ipsi in Μente habemus. Prima dicitur Μethodus , seu 33a
resolutionis: Altera s=nthetica, sive compositionis. εGeneraliter, in his hae duae disserunt Μ sthodi. In prima a composito ad simplex resolutione transimus . In secunda contra.
213쪽
834 Sed & alio respectu haedisserunt. Saepe in Μethodo Analytica , nisi per ambages , a composito ad Principia simplicia ascendere uia conceditur, in iis ipsis occasionibus in quibus postea facile viam magis dire- ctam detegimus, per quam in Synthesi a Principiis ad composita descendere possu
gues Hisce Μethodis tertia addi potest; Μ thodus nempe discendi I de qua pauca o servanda erunt ; explicatis primum quae ad
816 Commune est omnibus Μethodis , ut
qui studio Veri sese tradere cupit , in Psit dispositione , ut assensum non det hiis si Evidentiae ; & serio animum applicet ad omne illud removendum , quo in Errorem duci potest. Sequitur hoc ex mi ' mnibus huc usque explicatis. 837 Praeterea deuderatur, ut quisque facultates naturales, quibus in hi1ce uti debet, quantum potest, extendere laboret; sicubtates nempe , quae ad Intelligentiam relωtionem habenu. 838 Sunt hae i. Plures ideas simul eonfid randi. a. Ideas medias inventcndi, quando ideae immediate conferri non pomant. ι. Et cum utriusque perfectio pendeat ab Attentione & Μemoria , neque hae negligendae sunt.
214쪽
O A D. Pal ILO so PHI Asia I acq . De iis' quae adi hunc scopum conduxere possimi I ante omnia, nunc aget
ΝΟ,r temerariam esse Hassertionem 3sqΜentis Intelligendi Facultatem a te augeri posse ex simplici, considerati ne Facultatum aliarum in homine facile deducitur. i ι' Nullas'enim agendi Fisultate homo gam 86odet, inquam voluntas dominium habet , quae non arti , & exercitio totam suam debeat periectionem. - Si de corpore agatur , conser' rusti- 86reum,' qui albus vix unquam usus est , nisi ut aratrum sequeretur , cum in arte sua perito fallatore ; quam immensu est disserentia' l licet sorte in primo , si so iam naturalem consideremus dispositionem, membra plurimis flexionibus apta su
Homo , ne cadat, plerumque mirabi- 86ali utitur artificio; dum pondus corpor .ris, inflexione quacunque ad partem unam augetur , motu aliarum pactiun aequilibrium
215쪽
2 o4 INTRODUCTI obrium statim instauratur cuidam naturali motus hicce plerumque tribuitur, cum tamen arti, exercitio continuato acquisitae, manifeste debeatur. Infantes, Jn primis a nativitate annis, hac arte omnino destituuntur ; hancque lente persectiorem fieri , dum continua ipsa exercendi occasio datur , facile o servare possumus; ita ut deinde, vix attendendo , exerceatur ἰ eodem modo ut musicus digitos regulariter agitat , dum vix percipit, se ad hoc, quantumvis pa
864 Respectu sensuum , in Capite XIV. Vbdimus horum, sine arte , nullum esse m
863 Haec eadem ad Μentis Facultates quasi cunque etiam referri possunt, quae in inb, . . tio difficilia, & vix possibilia sunt, fre- ruenti exercitio facilia fieri, quotidiana
886 Verum equidem est Naturae desiderari dotes ; ubi hae deficiunt,' Ars nihil proficit: sed quod Natura dedit exercitio mi-xifice amplificatur; quod & melius , dc breviori tempore fit , si exercitium hoc, juxta certas regulas , id est , Arte, diri-
8έ7 Ut exercitio augeatur ipsa 'Μentis Ι ἔelligentia, primum paucae simul ipsi ideae
216쪽
AOPHI LOSOPHIA Μ ros omnendae sunt ; ubi assueta erit has commerare , & inter se eonferre , plures ipsi offerri debent ; ut 3c his simul considerandis assiuescat I sicque ordine procedem .do, ingenium omne extendi poterit. Haec ad prann reducimus , si animum 868 applicemus icientiae, cuicunque , quae eo ordine exponitur, ut primum facilia, d inde difficiliora proponantur ;- & quidem ita, ut nunquam progressus ad sequentia ldetur , nisi antecedenaia extra omne d bium posita sint. Sic , non tantum seculias plures ideas 86ρ
simul considerandi amplificatur; sed &Μens in ea dispositione; qua assensum nisi
evidentiae non concedit, confirmatur. - . .
Haec aurem non sufficiunt; non satis est 3 oita extenderii intellisendi Facultatem , uefacilius nexum percipiat inter plures ideas; quae ipsi ordine proponuntur; ast ubi agutur de ideis, quae non immediate, sed a xilio is unarum intermediarum, tantum conferri' possunt a . , peculiare deside xatur exercitium, ad hane aequirendam di augendam Faeultatem. 'Hoc obtinetur applicatione Μentis' ad 3 rselemiam , in sua ipsa agere debet; sed ita ut primum: in paucis V deinde in pluriabus ideis detegendis, exerceatur. si nune inter omnes scientias illas vel, in
217쪽
Ι N TtR io DFU G o imus seligere L quae ad finem omnibus aliis ,tutius deducunt , fpsile paelebit in Mathesi has quaerendas 873 In Geomςtria perfectissimie det :ginim is la , quae primum indicavimus 868. γ , t Principia lunt simplicia, conclutanes φxtra omne. dubium ; & per gradu x ascentsus datur a facillimis & simplicissimis ad dissicillima, & maxime composita. i8 In Arithmetica & Algebra dςtegimus quae in inveniundi arte requiruntur 8710 Non hic agitur de simplicibus operationi bus Arithmeticis, aut Algebraicth; .sed de tamentione quae, in quaestimum solutione.
8 s Non tamen has solas scὶentias scopo o- . de. quo agimus satisfiacere ς ηTrmamus; sin quibusdam plus: quoque illa tabere i potereximus, quae desidς ari viximusici .87 i 0 lsi modo Juxta debitam mothotarii ea pin
218쪽
. AD PHILOSOPHIAM. zo7 ne bene ordinata, persectiores fiunt superius memoratae facultates. Sed desideratur praeterea, ut hae ipsae circa ideas, nunc unas, tunc alias, & a Mathematicis diversas, eXerceantur.
Qui considerationi unius generis idea- 879rum assueti sunt, quantumvis, in his ideis considerandis sint versati, de rebus aliis inepte ratiocinantur.
Ingenium flexile acquirendum est; &hoc 88o tantum fieri potest applicatione Μentis ad plura, quae inter se omnino differunt. Non quidem talem Natura hominibus 881 concessit Intelligentiam , ut quis , quam cunque adhibeat diligentiam, universalem possit sperare scientiam. Quisque huic praecipue se tradere debet , quo.se societ ii rhumane majorem utilitatem procurare posse sperat ; sed praeterea, quan xum potest ,
aliarum rerum cognitionem acquirere in Mnimo habere debet. . ' .
Ubi quis studium peculiare elegit, ne 88a in aliis, saltem praecipuis , rudis sit, operam quoque dare debet. Eo non tantum in illa, quam elesit scientia, majores Progressus faciet; quia nulla fere datur scientia , quae non ab aliis quid, mutuari possit ; sed praecipue, quia eo ipso, ingenium in genere scientiis magis aptum fit. Ad hoc autem peculiari modo atten- 883dere
219쪽
dete debemus, Μentem abstractis considerationibus esse assuefaciendam . Ubi ideae conserendae sunt, . nunquam res melius illustrantur , quam ubi hasideas , ab omnibus aliis separatas , ex
Ut in his Μens exerceatur , Μetaphy-ces studium peculiarem utilitatem habet is modo ex noc ideae confusae omnes removeantur , 3c aliae ordine naturali expo
De intentione augenda. 88s N TECEssAMAM praecipue in inqusitione Veri esse attentionem, jam observa vimus 3yr. 838. ; quid haec sit, etiam diaximus 39r. . Hujus usus hicce est. - 886 I. Si agatur de re extra nos existente - quamvis examinamus , ut hujus acquir mus ideam; facile patet, eo nos plures aequirere ideas peculiares, quae in vera rei idea continentur, quo Gamen majori Μe tis contentione instituitur ,:887 2. Hoc etiam locum habet respectu illorum , quae immediate ' percipimus sive agatur de iis quae in mente peragum
tur , 43r. sive de comparandis ideis jam
220쪽
jim aequisitis 433. . Circa quas ulti- τmas clarum satis est , continuata attenta consideratione duarum idearum.compositarum, plures detegi relationes inter ideas peculiares , quae illas componunt ; & eo apso judicium de his magis esse perfectum Ut attentio augeatur , primum rem 888venda sunt omnia , quae ipsam turbare possunt ;' deinde auxilia quaerenda sunt , 'quibus adjuvari possit. - Ι. Dum ad rem attenti sumus, evitam 389 dum omne, quod alias, praecipue novaS, ad subjectum de quo a3itur non Pertinen tes, ideas Μenti eommunicat. Talia sunt obj cta omnia nova, quae sensibus objiciuntur. Removendum omne , quo nervi cujus- 89ocunque nimia excitatur agitatio ; ut i men vividum , strepitus fortior, situs corporis minus commodus, &c.' Cavendum quoque, ne quid adsit, quo 89 it tranquillus status Μentis turbari possit. II. Assectus animi, nόn tales de 'qui- 89 abus in praecedenti N.' 'agitur, sed magis moderati, saepe Attentionem juvant ; talis est refraenatus amor gloriae 3c existima tionis aliorum hominum; qui affectus, si jungatur cum sincero veritatis & viri vis amore, laudandus est , & semper utulas praestat effectus.