G.J.'s Gravesande : introductio ad philosophiam, metaphysicam et logicam continens

발행: 1737년

분량: 298페이지

출처: archive.org

분류: 철학

241쪽

23 1 N T R o D U C T I olus elὸvatur. Posuit tunc vir ille perspieax Hypothesin hanc explorandam; Annulo tali Saturnum circumdari. 8o Saepe contingit, inter causas quas peripendendas suscepimus , nullam dari, quae reliquis circumstantiis separatis V73. ) , satisfaciat ; tunc aliae causae quaerendae' sunt , & quidem successive omnes ca sae , quas Iangulae circumstantiae suppeditare possunt , considerandae sunt , donec una detegatur, quae circumstantiis omnibus satistaciat . Peculiaris sagacitas, ut in

detegendis ideis mediis 8 o. , & hic desideratur; quamvis aliquando, fellei casu, sponte quasi nobis occurrat illud quod

quaerimus. REGULA Q U I N Ty8r Exploratur 'photola, hanc applicam do omnibus aliis circumsantiis notis ', ut

Uet , an hisce omnibus satisfaciat.

982 Ubi eousque pervenimus , si Hyp thesis non satisfaciat omnibus circumstantiis , rejicienda est. Si vero satisfaciat , a numero circumstantiarum pendebit judicium de ipsa Hypothesii. Si enim minor sit hicce numerus , suspicio dari poterit, aliam sorte dari posse Hypothe-

242쪽

AD PHILOSOPHI ΑΜ. 23 Isin, quae eodem modo phoenomenis respondeat; crescente autem horum numero, suspicio omnis saepe evanescit 627. . Acquieicendum tunc erit ; & quod in initio , ut fictum tantum considerari potuit, nunc pro plenissime probato habendum erit. . Si minor sit circumstantiarum nume- 983Tus, indicata suspicio, usu regulae sequen-xis, frequenter removetur. REGULA SEXTA.

hac consequentia deducendae suist, ut nova Phaenomena detegantur ; σ examinandum , an haec revera locum habeant.

Hypothesis annuli Saturni non tantum 98s explicabat Phoenomena jam observata, &cum minimis circumstantiis conveniebat, sed Phoenomena , ex hac ipsa Hypothesi deducta , in coelis postea fuere obser- vata ; ita ut Hugenius apparentias Satu ni praedixerit, harum singularum tempora determinaverit . quibus omnibus extra dubium posuit, quae de annulo ipse primum

finxerat. Quando , neque auxilio regulae ulti- 986mae , numerus Phaenomenorum satis a

geri potest, ut omnis scrupulus removea-P tur ,

243쪽

eta et INTRODUCTI tur , Hypothesis inter incerta aut verisse milia relinquenda erit, prout hujus probabilitas m1nor aut major est quod ab ipsis phoenomenis , & ab horum numero

pendet.

Videmus, ratiocinium Hypotheticum ad certitudinem deducere posse ; & illos emrare , qui talia omnia ratiocinia adi probabilitatem referunt.

988 Μagis autem errant, qui ratiocinium, ex observatis phoenomenis, immediate deductum, ad Hypotheses referunt , ut deinde ipsi tantum probabilitatem concedant. 989 In hunc errorem multi incidunt, dum loquuntur de Newtoniana Phaenomenorum ecelestium explicatione ; hanc pro Hypore thetica habent, cum vir ille summus nihilc e posuerit, quod non, ratiocinio Μathematico , ex indubitatis Phoenomenis fuerit deductum ς nulla admissa, ne quidem explo randa , Hypothesi. ρρο - Ars ratiocinandi per Hypotheses praecipue locum habet, ubi determinare suscipiamus, quid homines in Μente habeant, Scquid ipsos ad agendum impellat. isy I a Circa quod tamen observandum est , non tale quid tentare debere illum , quii separatus a coetu hominum vixit, aut qui cum paucis tantum res discutiendas habuit )icet totam vitam , in legendis quae

244쪽

AD PHILOSOPHIAM. de factis hominum scripto consignata su re, consumserit. , Ad hoc quoque serio attendendum est, 99a nunquam, nisi ex circumstantiis notis , esse ratiocinandum, minimasque saepe, hisce ratiociniis, maximum lumen affundere. CAPUT XXXV. occultis Literarum Notis enodandis. i

REGULAE, praecedenti Capite expositae 993

peculiarem usum habent, in legendis - , quae, occultis notis, fuere involuta. . Pauca de hac arte hic memorat ei non ingratum fore credidi , quia notabilla ad modum dat specimina de detegendo. Vero, auxilio ratiociniorum in initio admodum incertorum quae tamen , nunc unam , tunc alteram Hypothesin fingendo , quasi tentando , Veritatis januam tandem ape

riunt . . t

Regulis , quas in praecedenti Capite derdimus, haec addenda est: Ante omnia catalogum notarum esse inciem yy dum , singulis adscribendo, quoties inscripto

enodando reperiantur.

Saepe quidem non magnum lumen exinde deducitur ; sed nihil, in negotio arduo, negligendum est. Ut

245쪽

vendi hola sit , ut hanc bene intelligamus : amrmare enim non dubito, imos Imbile omnino esse, scriptum legere , u ag tur de lingua , quam non intelligimus quamvis Vietam hanc artem calluisse, memoriae prod tum sit. 996 a. Desideratur , ut in scripto pleraeque notae , variis Vicἰbus , repetantur in narum enim situ respectivo , quaerendae sunt. circumstantiae examinandae.

9q7 Breve quidem scriptum enodari potest ,

si singulae literae , unica tantum nota , e primantur ; praecipue si verba sint separata et ubi autem plures sunt notae , dum duas aut tres eamdem literam exprimunt, & lis terae duplicatae aut quae saepius conjunguntur, etiam peculiari nota designantur , quod ad integrat quaedam verba quoquo referri potest ; tunc longius desideratur scriptum , & eo magis extensum , quo major est notarum numerus , ut harum singularum significatio extra dubium pin

natur.

yy8 Regulae secundar ρ s. applicatio fit ,

observando quae in situ notarum peculi ria dantur; ubi iidem characteres redeunt, aut in variorum dispositione, convenientia quaedam datur. Ut

246쪽

WAD PHILOSOPHIAMI 23s. Ut haec applicatio, secundae regulae , cla- 993rius pateat , exemplum proponam non quidem ex facillimis ; sed satis simplex tamen i lingua est Latina , & mutata litera- trum signincatione, est 4nvolutum 2 Non autem interest , an literae ita 'adhbrooobeantur , an numeri, aut signa quaecunque ; ratiocinandi Μethodus eadem est. .

bgrb AdghikID mkbi efm. ': L Primum, in catalogum resem Iiteras proo a& noto quoties singulae redeant; primasque pono, quae saepius reperiuntur. .

f. Iq. g. Io. m. s. n. a. Ioo 3L Iq. c. 9. a. q. p. a. f. h. I a. h. 8. d. 3. O. I. t. I. e. II. h. 8. I. a. q. I. '

observo novemdecim tantum dari cha-Ioo racteres, inter quos quinque semel tantum ι reperiuntur . Concludo , pro singulis literis , unicam tantum adhiberi notam. i- Ut quae sequuntur facilius intelligantur, roos

striptum hic exhibeo repetitum , R in quo

247쪽

majusculis literis loca, de quibus in sequem.

tibus fit mentio, notantur .

. relationem habere. 'ioo8 Haec loca noto; & concludo , probabile esse, in his quatuor locis voces terminari , quod etiam , positis punctis, indicandum est. a oo9 Tres ultimae regulae promiscue applicandae sunt ; & conferendo quae in situ chara cterum

248쪽

AD PHILoso PHIAM J ,3 cterum observamus , cum iis quae de ordine literarum , in vocibus Latinis , novimus , Hypotheses sunt formandae ; & hae isingulae, ipsas applicando aliis locis scripti proposi, examinari debent. Dicam nunc, quibus ratiociniis scriptum praecedens roo I. a me olim fuerit solutum; sed illa tantum notabo quae, in enodandis notis occultis, usum habuere, rej ctis omnibus quae inutilia suere. Confero hi ks i. Μ. cum he hs C . Io io Terminantur voces in his locis Ioo8. . rVulgares autem sunt in lingua Latina te minationes, in quibus, inter quatuor ultimas literas, solae penultimae differunt, quae in eo casu plerumque sunt vocales. Conjectura haec , a & e esse vocales , confirmatur , quia characteres hi inter illos reporiuntur, qui frequentius redeunt Ioo 3. aErgo, i & e probabiliter sunt vocales. Io II Initium vocis habetur in mDn G. I oo8. 7 Io Iaergo, m aut f est vocalis : sed m quinquies tantum reperitur , & f. decies & quater 3 roo 3. ideo major est probabilitas pro hac ultima. Ergo , f probabiliter est vocalis , & mior

consonanS.

vocalis Io I 3. ergo, b consonans; quam re & o vocalis erit.

249쪽

α38 L T R o D U C T I oroiue Noto ideo , o probabiliter esse vocalem 3c b consonantem. Ioi 6 In gbgrb L. tres dantur consonantes, nempe Ior 3. , quia semel tan tum in scripto habetur roo 3. ror 7 Ergo, g probabiliter vocalis est. Io 18 Conclusiones has omnes tantum inter probabiles pono , quamVis ultimae clare ex praemissis sequantur ; sed omnium fundamentum Io Ia. Io I 3. IOI4. probabile tam

tum est . ,

cales Ior 3. Io I 3. Ior7. γέ sed hoc nunquam contingit eo ordine ; quamvis ponamus v & u eodem charactere designari , ut & i & i ; quod ex numero characterum concludi potest iod . : falsum ergo est principium c lora. ex quo deduximus s, o, g, esse vocales . Ergo, ase firmamus , s non esse vocalem , sed m esse talem ; & hoc nunc pro certo habemuScio Ia. ω Ioa o Ponimus nunc, messe vocalem, &sco sonantem.

io at Hinc sequitur, b esse Vocalem rorq. . ori Ing=f. obg Κὶ habemus locum notabilem , in quo eadem vocalis ter repetitur junica singulis vicibus interposita litera. Ita nunc scrutra V alas,

250쪽

& supplendo consonantes , quaero an quid detegςre possim, quod ad Latinam linguam pertineat. Statim occurrunt legere , edere, 'emem , &c. etiam detego amara , si tibi λsorte alia reperirem, sed haec nondum quae-xo ; quia percipio , e frequenter adm*dum

ita ter repetiis .

- Ergo, b probabiliter est e. Ioar. Tunc quoque o probabiliter est r- i . Ioa

e re s. . Scribo qibc b. Le i e I . notatis cha-ior si acterum lignificationibus detectis . Ulte rius ν & e sunt vocales tot r. sed it dbi poni bar non possent nisi una pro conso . nante usurparetur, id est,u esset j aut v. Si pon m j , nihil detego, si ponam v,.

statim habeo revivi. Ergo, i probabiliter est v. 'io a s Et e probabiliter est l. IOZIEundem locum nunc scribo cum iis, quae Ioas praecedunt, & sequuntur; '

& lego uterque revisit.

SEARCH

MENU NAVIGATION