G.J.'s Gravesande : introductio ad philosophiam, metaphysicam et logicam continens

발행: 1737년

분량: 298페이지

출처: archive.org

분류: 철학

231쪽

tape in totum tollitur, si modo talis adhibeatur resolutio , quae ex natura subjectis equitur. 9 et Observandum autem , omnes Quaesti nes peculiares, simul sumptas, debere con- . tinere propositam Quaestionem.

ς41 Divisio omnium max me perfecta est, quae fit in duo membra, amrmando & negando ; ut, Omne quod es, babet initium, aut non babet initium e quod ad Subdivis nes etiam applicari debet . Υunc dubium nullum dari potest circa divisionem, cujus membra conjuncta rem integram dividen

dam componunt. . t ι

ς 3 Haec tamen divisio aliquando a nati, rati divisone, quam res ipsa indicat, a, duceret ; quae ultima semper adhibenda est. Ut statim, in Exemplo de Sono, ub

s 4 Cavendum in divisione , ne membrum unum in alio contineatur ; ut si dicam ,1ncolae Μagnae Britanniae sunt Angli, vel Scoti, vel Londinenses. 943 Cavendum quoque, ne multiplicatione membrorum divisionis, aut subdivisionum, confusio major detur, quam si omnis partitio neglecta fuisset. sy 6 In Exemplo de Sono, quod examinare inchoavimus, Quaestionem in tres resolvia

232쪽

AD PHILOSOPHIAM. 22 t. T. Quid contingat campanae, σ quid bo ρή praesei ρ va. Cui debeamus' tribuere communicatio- 948nem inter campanam Aurem p σ quo

modo . '

Ideae mediae quaereἡdae sunt quibus pe- 9 Qculiares Quaestiones solvi possint , ut si

gulae ad determinatam Proportionem redu

De necessitate harum idearum' antea di-'ctum 696. 7o3. 726. 87o. In thunc finem debemus in memoriam sta IreVocare, quae aliunde de subjecto, de quo agitur; nota sunt; etiam quae ad hoc rei tionem quam minimam habent; ut ex his mutuamur ideas, quae in praesenti examine usu Venire possunt 87o. 9oa. ρo3. In Exemplo praecedenti primum examu 9 anamus quae ad campanam pertinent 9 7. & detegimus , 'corpora elastica , & qui- dem haec sola , sonum emittere , quando percutiuntur '; ita ut semper motus tremulus partium adst , quo sublato , Sonus non

In examine secundae Quaestionis 948. , 933

de communicatione inter campanam & a is rem,

233쪽

INTRODUCTI rem , observandum est , aut hoc ipsum , cui communicatio quεrimus tribuenda est , sub sensus kadere , aut non . Si non , a nobis detegi non potest , & Qua

stionis solutio frustra tentaturi eXaminan-nandum igitur, an sub sensus cadat. Satis constat, campanam nihil sensibile emittere; quare nihil superest examinandum , prster lumen & aerem; nihil enim inter campanam & aurem detegimus, prε- ter haec duo , quod sub sensus cadat. Sed sonus in obscuritate non tollitur , nequidem debilitatur; ergo , solus aer ex minandus nunc est. Hic autem: si tollatur, Sonus evanescit ; & huic causae soli dictam

communicationem esse tribuendam, manI- festum nunc est.

Sed quo modo λ hoc sit translato ipso

aere, aut hoc non translato. Primum non dari, facile probatur. Ergo, Per aerem, oe quidem per hunc non transflatum , communicatio datur inter aurem oe

campanam.

Nunc de aure agendum est 949. . Iphac detegimus cavum exterius apertum , aere repletum , canalem quasi essiciens Clauditur extremum interius membrangtympanum dicta , tenui, tensa , di oblique posita . Separat haec exteriorem auricavitatem ab interiori, quae etiam aere

234쪽

AD PRILOSOPHIA Μ ascontinet. In hac reperiuntur canales V rii , modo peculiari dispositi , ex materia plastica. ossea, formati. Ossa quoque mi-pora quaedam occurrunt mobilia, si tympanum percussium motu tremulo assiciatur. Tandem, in interiori hoc cause terminari , & cum ossibus , quibus circumdatur, cohae rere observ/mus nerVum , cujus agiatatio ni soni perceptionem tribuimus.

REGU LA QUINTA. ,

Collatione Propositionum peculiarium , Ρ- 93sparatim determinatarum, Obemuν harum numerum minuere, donec ad unicam pervenia' mus, quae contineat illud , quod de si si ne proposita detegere possum . . In Quaestione de Gno , agitur de motu 93 nervi ρ38. . In prima propositione, habemus , motui tremulo partium corporis percussi sonum tribui debere ρ32. . Er- go, ex hoc motu sequitur motus nervi. In secunda Propositione sue hab

mus, comminicationem inter corpus per cussum Sc aurem dari mediante aere ; id est , motum per aerem transferri ad au- . . rem, &. quidem non translato aere. Hae Propositiones nunc conjungends sunt, 938 determinando quomodo motus, per aerem, non translatum , propagari pyssis. Ex

235쪽

224 1 N T R o D U C T I DExaminando attentius aerem , detegi mus, huic, motu corporis , Communicari motum analogum cum' motu undulatorio;

qui in supernese fluidi, injecto corpore,

generatur. ' . - .

939 Hicce aeris motus quaquaversum sese expandit, per lineas rectas, in quibus si gulae particulae, per breve spatium, e v& ad pristinum locum redeunt, ibique quiescunt. 6o Haec si conjungam cum iis, quae de campana determinavi .03a. , percipio; ' facile continuatum , elasiaitate , motum partium , in aere producere repetitas umdas ita , ut singulae particulae variis viciabus eant & redeant; motumque hunc propagari quaquaversum , & sic ad aurem pervenire . Duas ergo primas Propositi nes 932.934. , ad hanc unicam reductas,

habeo. . V

s6I , cuando campana percutitur, eo ipso par ticulae aereae , quae in cavo anteriori auris

continentur, ρο quae ipsi Vmpam adjacent , agitantur . variisque vicibus eunt redeunt .m Ῥmpanum percutiunt. ssa ' Ulterius progrediendum est ; &haec Pr positio cum tertia de aure 933. nuncic conferri debet; quo ad unicam omnes reductas habebimus. . , .

236쪽

- AD PRILoso P ΗΙΑΜ 223ficitur , minora quaedum ossa agitantur ;ipsius aeris , in interiori cavo auris comtenti , particulae eunt & redeunt ; nam motus aeris undulatorius , mediante agia retatione tympani, ulterius propasatur: etiam in canales penetrat, ita ut integra s perficies interna totius cavi, & omnium canalium, in singulis punctis, ab adjace te aere, variis vicibus Percutiatur; &, pr pter materiae osseae elauicitatem, omnia in aure motu tremulo assiciantur ; qui motus necessario, ipsi nemo cohaerenta, com

municatur.

Exemplum hoc , ad illustrandas Μethodi Analyticae regulas , lassicere mihi

videtur.

Ex hoc ipso manifestum est , regulas 9 inutiles esse , nisi materia ipsa nota sit . Sed illae indicant cui animus sit applicandus, quid notum desideretur , & quo ordine ratiocinia sint dir enda, ut quinctio solvatur , aut determinemus quo usique penetrare conceditur; ne inutilem peram impendamus , tentando quae vires superant nostraS. Unica adhucdum regula superius expliacatis addenda est, δc cavendum ne haec umquam , ubi locum habere potest , negligatur .

237쪽

flentibus , o quarum cognitio ad evide eiam moralem pertinet 433. 478. , nunquam debem*s conclusones , quamvis valiado ratiocinio ex ideis veris deductas, ad res ipsas applicare , nis ex observationibus conset , non aliud quid ; quod in ratiocinio non fuiρ inderatum, impedire quo minus

966 Μulta nos latent , quae pertinent ad res . de quibus hic loqu1mur ; & facile quid , quod ignotum est , potest mutare conclusionem , quae sequitur ex ideis sino lis consideratis; sed quae, cum de re ipsa agatud ,: solas considerari non debuissent . Exemplum superius memoratum 4 I. r gulam hanc illustrat . Aliud & hic nunc

sor Pixis datur lignea; hac inςludi posse globum datum ferreum , ex notis pixidis fugura , & hujus cum globi magnitudin bus, concludi potest ; sed conclusio determinato globo applicari non poterit , si hic

238쪽

C A. P U T XXXIV., De Usu ψpothesum . , MULTAE dantur res, quas dum exami- 96gnare suscipimus , nullam detegimus viam apertam , qua directe ad certitudinem pervenire possimus . Tunc probabilitas quaerenda est ; sed saepe neque hoc conceditur, nisi per HypotneseS, quae tamen aliquando ad talem deducunt proba- , bilitatem, ut pro certitudine habenda sit Quomodo in hisce procedendum ut, nune dicam , ne abusus Hypothesium pro ipso

usu habeatur.

. Per Hypothesin intelligimus figmentum ρε aliquod, quo quaestioni propositae responde

tur.

Res.ectu huius responsi, agendum, ρ7σquasi verum esset; ratiocinia autem ita durigenda sunt , ut occasio detur explorandi. an solutio vera sit; nunquam enim huic assensum dare debemus, quamdiu non plem nissime de veritate constet.

Μagnum ustim haec ratiocInandi Μetho- 97sdus hahere potest ; sed plerumque ea mise

H abutuntur homines.

239쪽

97a Accurate subjectum, circa quod versatur quaesis, examinandum es; er hujus cogniaris satis ampla desideratur. 973 Usu venit ratiocinandi Μethodus de ua agimus , quando causam quaerimus lorum quae observamus , sive agatur de actionibus hominum sive de rebus aliis quibuscunque.

mus, probabile tantum est . Μagnitudo autem probabilitatis pendet a numero circumstantiarum , quae explorari possunt ;ita ut, nisi plures dentur, probabilitas nunquam magna sit; posito autem majo-haruta nu ero , omne dubium rem

veri possit 627. .

REGULA SECUNDA.

seligere praecipuas, quae nempe prae aliis aliquid notabilo habent. 9 6 Hoc fit eum in finem , ut has circum

stantias ante alias examinemus. REGULA TERTIA.

ρ' Ex his, iterum una separatur ; σ

240쪽

-AD PMIL DOPHIA Μ: azyruntur quidam modi, quibus locum haec habere potes. Id est, quaerimus quasdam causas , ex quibus haec circumstantia deduci queat.

REGULA Q U A R T A. Examinandum an, inter has causas , quae 978dam detur , ex qua reliquae circumclantiae ,

ex praescripto Regulae secundae separatae, se quantur si talis detur , in , cit H ο-

rhesin explorandam.

Exemplum. Hugenius , cum Planetam 979 Saturnum saepius Aservasset, & vidisset, hunc aliquando rotundum , saepius iansis munitum apparere , latitudinemque ansarum variari, & peculiares circumstantias horum .Phaenomenorum notasset ι horum omnium quaesivit causam . Examinando modos, .quibus hae apparentiae obtineri pos- . , sunt, detexit, globum, annulo ad dista

tiam circumdatum, & commune centrum cum globo habente , ansis armatum a parere , quarum latitudo major aut mi-

nor est pro diverso oculi situ.. Percepit quoque, globum talem rotundum appar re , id est, ansas , evanescere , si planum annuli tenue sit, & ita positum, ut comIinuatum per oculum transiret; aut si non illuminetur superficies , supra quam

SEARCH

MENU NAVIGATION