장음표시 사용
201쪽
189 dicamus oportet. Quum igitur contextus narrationis derisellatis immolatione, ac celebratione plures dies hujus divitii praerepti promulgationem inter et ejus executionem intercessisse clare ac diserte innuat, quumque primogeniturum Aegypti caedes ex eodem contextu illa die, qua Pascha erat immolandum, et non antea facienda esset, plane eruitur pronomen ni quo ille dies designatur, quo Deus sinem hisce omnibus positurus spoponderat, n0n tempus praesens, quo scilicet haec omnia Deus Moysi relegebat, Sed laturum, quo executioni mandanda, de- Signare ; ac proinde Colenso turpiter errasse tum in vocis πῖ' potestate n0n ex contextu sed arbitrarie determinanda, tum etiam in impossibilitatis atque absurditatis nota in Pentateuchum impingenda. Id eliam suadet, luculenterque demonstrat 2 dissicultas, qua Adversarius laborat, conciliandi potestatem pronominis rim, quam in hac laeti specie sibi effinxit, cum
lotius orationis serie atque contextu. Quum enim ille hac voce nrn ipsum diem designari ratus, quo Deus suam hac de re mentem primum Moysi aperuit, et non illum diem, quo Hebraeos, perculsis Aegyptiis, liberare decreverat, statuit uno die tantum hujusmodi praeceptum promulgatum atque ut, omnibus et singulis Hebraeis diligenter observatum fuisse: quod tamen inspectis omnibus rerum adjunctis illi Visum est impossibile: quum vero orationis contextus a die, quo haec omnia a Deo Moysi annuntiata perhilientur, usque ad illum, quo Hebraei agnum in promptu habere jussi, itemque quum ab hac die usque ad ejusdem agni vespertinam immolationem mulios dies elapsus suisse haud obseure innuat, Ad-
VerSuriuS, quin suam interpretationem emendandum du-
202쪽
IM LIBER II. xerit potius ut sese ab hac molestia expediret, fronte quidem pervicaci, omnem contradictionem in Pentateuehum impingere haud est veritus, inquiens : ' historia prouti heic jacet cum praeseriptione seligendi die decima
agnum, selectumque usque ad quartamdecimam Servare perplexitatibus et contradictionibus solet. Quum igitur, testante ipso Adversario, in illa Sententia, qua uno die, quae heic narrantur, annuntiata et opere completa perhibentur, nonnisi absurditates, ae contradictiones profluani, quumque vero pluribus adjectis diebus, prouti verius contendimus, omnia clarescant, lotaque narrationis series omni dissiduitate immunis libera ac expedita decurrat, evidens est Adversarium minime Scripturam intellexisse,
praveque intellectam impie in discrimen, inque salsi
Id etiam suadent, luculenterque demonstrant 5 Rabbinorum et Scriptorum Hebraeorum in hanc Pentaleuchi historiam commentaria. Isti enim omnes toti in eo sunt ut ostendant plures dies praecepti Paschalis promulgationem inter et ejus celebrationem intercessisse. Sic speciminis gratia haec ad rem nostram habet Iosephus Flavius Deus autem ostendens adhuc una plaga percutiendos esse Aegyptios ut cogerentur Hebraeos dimittere, jussit Moysen edicere populo, ut in promptu habeant, sacrificium, praeparantes illud decima Xanthici mensis in quartamdecimam. . . dein ut et ipse Hebraeos ducat omnia sua secuin portaules. Et ille q9idem, cum Hebraeos ad egressum expeditos haberet, et per tribus dispositos,
203쪽
in uno loes eos continebat. Quartadecima autem illucq- Mente, omnes cum jam in eo eMent ut egrederentur.
sacrifieabant, atque sumpli& hyssopi fasciculis domos suas sanguine purificabant.V Aliter igitur ac laeti Colenso, verba Moseos scriptores et genere et disciplina Hebraei intellexerunt: nam hi omnes plane persuasi fuerunt non umus diei spatio hoc praeceptum Pascha celebrandi cum omnibus ritibus ac caeremoniis Dentateucho consignatis et promulgatum a Moyse fuisse, et omnibus et singulis Hebraeorum sumitiis compertum, sed jam diu cognitum ab
in quaque eorum solerter uno die, imo una hora cin odilum.
idipsum suadent, luculenterque demonstrunt 4 para phrages Chaldaicae et versiones antiquissimae. ontalos enim aliique sacrae Scripturae interpretes, ut dissicultatem ex pr0numine nyn ab Adversario petitam declinarent, utque probe diem, qua Deus hujusmodi praeceptum edidit,ub illa secernerent, qua omne primogenitum Aegypti interimendum decreverat, Verba nim non ista nocte', sed recti , nocte illa' reddiderunt. Sierankelos apud Waltonium habet: 'Et apparebo in terra Aegypti in nocte illa, interficiamque omne primogenitum in terra Aegypti. itemque Vulgatus interpres haec vertit: Et transibo per terram Aegypti nocte illa, percutiamque omne primogenitum in terra Aegypti ab homine usque ad pecus V. Ubi clare ac diserte aliqua temporis intercapedo diem quo celebratio Phaseindicta inter et primogenitorum caedem, Hebraeorum l23ὶ Cons. Wal. Poliglol.
204쪽
192 LIBER II. que exitum ponitur. Ac proinde n0n uno eodemque die quae in hac Pentaleuchi historia narrantur, conligiSse, sed pluribus diebus a se invicem distructa suisse crindamus oportet.
Idipsum tandem suadent, luculenterque demonstrant 5 absurditates. quae in Adversarii hypothesi necessario profluere deprehenduntur. Ubi enim haec prima Pas. ehatis iustitutio ne celebratio propter illas omneS, quas in medium inque lueum protulit Culenso, exceptiones tamquam absurditatibus reserta inter sabulus esset amandanda, necessario sequeretur, Hebraeos, qui a primis eorum Reipublieae temporibus semper hunc ritum Sanctum solemnemque habuerunt, semperque omni, quae singi potest, religione celebrarunt, miserrime fuisse deceptos; imo Christum,' qui ab hac Paschalis caeremon a nsu ulta irruit, quique ab hoc ritu ad Lucharistiae institutionem radum secti, ut magis magisque in hac salsa opinione illus obfirmaret conspirasse. Quae omnia ab tarda sunt atque a divina bonitate prorsus aliena. uiue laclum est ut Patres toti in eo suerint, quoxoritatem hujus Pentaleuchi historiae pro Virili tuerentur, sive illam uni ei sim, Sive per Imrtes allegando, tum illam doetis commenturiis illustrando, tum varia atque multiplicia de re christiana agentes argumenta inde
72. Hac mente enim, hocque consilio l. V Clemens Ilii munus, 'dustinus Martyr, 'μ Clemens Alexandrinus,
25l Mnth. cap. xxvi. v. IT-28. 26 Clen . Rom. l. epist. ad Cor. n. n. xviii. et i l. ET Just. APOl. l. n. lxii. 2S Clem. Alex. in Orat. ad Graec.
205쪽
cΑPUT IX. I9s Tertullianus, Auctor constitutionum, uilarius, Augustinus, Ambrosius, aliique innumeri Dei polentiam in Hebraeorum liberatione celebrantes decemplicem plagam, qua perculsi Aegyptii fuerunt, in universum relatu dignam existimarunt. Speciminis gratia unum aut alterum disertiorem urgeo. Et sane Tertullianus haec Scripto consignavit inquiens: Constitue igitur injuste hominem divinae legis voluntarium contemptorem id retulisse, quo noluit caruisse: injuste malitiam aevi illius imbribus, dehine et ignibus caesam: injuste Aegyptum Medissimam, superstitiosam, ampliuS hospitis populi eonflictatricem, decemplici castigatione percuSSam Ei Augustinus: Illa vero quae et quanta Sunt, qu Sejuna per Moysen pro populo Dei de jugo servitutis eruendo in Aegypto mirabiliter gesta sunt, ubi magi Pharaoni g, hoc est reg s Aegypti qui populum illum
dominatione deprimebat, ad hoc sacere quaedam mira permissi sunt, ut mirabilius vincerentur' Illi enim sa-eiebant veneficiis et ineant alionibus magicis, quibus sunt mali angeli, hoc est, daemones dediti: Moyses autem lanio potentius quanto justius in nomine Domini, qui fecit caelum et terram, Servientibus angelis, eos lacile superavit. Denique in tertia plaga deficientibus magis, decem plagae per M0ysen magna mysteri0rum disposi-
206쪽
LIBER II. tione completae sunt: quibus ad Dei populum dimittendum, Pharaonis et Aegyptiorum dura corda cesserunt. Vllae mente, atque hoc consilio 2, hane historiam per
partes illustrandam, vindieandamque a quavis exceptione susceperunt. Et primo adla horarunt ut veram germanamque vocis Phase' notionem proderent. Sic Tertullianus, irenaeus, et Gregorius NaziauZenus eam graecae esse originis a Verbo πασχω quod idem est ae patior ' ortam esse contendiit: sic euim horum primus suam hac de re aperii mentem: Hoc enim, et Moy ses initio primi mensis novorum sucturos v0s propheia it eum omne Vulgus siliorum Israel ad vesperam agnum emet immolaturus: et hunc soleumitalem diei hujus, id est Paschae aZymorum, cum amaritudine manducaturos
praecanebat: et adjecit, Pascha esse Domini, id est passionem Christi.' Ab his vero dissentit Augustinus,
ac verius docet: P' Pascha, non sicut quidam existimant, graecuin n0men est, Sed Hebraeum; opp0r. tunissime tamen oecurrit in hoc nomine quaedam congruentia utrarumque linguarum: quia enim pali graece paschin dicitur, ideo pascha passio putata est, ut hoc nomen a paSsione sit appe8ulum: in Sua vero lingua, hoc est in hebraea, pascha tinnsitus dicitur, propterea quia tunc primum pascha celebravit populus Dei quando ex Aegypto sugientes, rubrum mare transierunt.' Itemque secundo illam praecepti partem, qua Hebraei primo a-
207쪽
CAPUT IX. I95gnum domi habere, dein post paucos dies immolare jussi, non sine illustratione relinquendam duxerunt: Chrysostomus enim sequentibus illam exponit: Praeceptum legis erat ut decima luna primi mensis agnus, sive haedus in domo recluderetur usque ad quartum decimam lunam ejusdem mensis, quando ad Vesperam immolabatur: unde et Verus agnus ex omni grege sine macula electus, pro populi Sanctificatione immolandus, ante quinqua dies, iddit decima luna, Ilierosolymam ascendit.V Taudem Aegyptiorum despolationem juste ab Hebraeis admissam uno ore conclamarunt Irenaeus, 'in Tertullianus, Clemeus Alexandrinus, Augustinus, ' Hilarius, aliique. Nomine omnium audiatur Tertulliatius, qui contra Marcionem disputatione inita haec habet: Sed et per istas caligines sequemur nequitiam et in lucem extrahemus ingenia tenebrarum, objicientia Creaiori vel maxime fraudem illam et rapinam auri et a genti, mandatam ab illo Hebraeis in Aegyptios. Age, infelicissimo: haeretice, ieipsum expostulo urbitrum: cognosce in utramque gentem prius, et ita de auctore praecepti judicabis. Reposcunt Aegyptii de Hebraeis Vasa aurea et urgentea, contra Hebraei mutuas petitiones instituunt, alleg9ntes sibi quoque eorumdem patrum
208쪽
LIBER II. 196stitui oportere illius operariae servitutis, pro later nudeductis, pro civitatibus et villis aedifieatis. Q iidjudicabis, optimi Dei elector' nebraeos fraudem liguo- Scere debere, an Aegyptios compensationem ' Nam ei unt ita aetum per legatos utrinque. Aegyptiorum quidem repetentium vasa, ludaeorum vero reposcentium operas suas; et tandem Vasis iStis renuntiaverunt sibi
Hac mente atque hoc consilio 5 non modo hanc hiasioriam doctis illustrationibus cumularunt, verum eliam plura argumenta de re christiana agentes Suos in usus inde derivarunt. Et sane Epiphanius Sequenti Quartade. cimanos urget argumento: ' An non istorum explodenda merito sententia est ' Primum enim si Pascha die decima luaria celebrant, jam tum a die decima praeparandus illis agnus erit, nee amplius una erit consuerat a
jejunio dies, sed quinque, ut mirum decima, undecima, duodecima, decimatertia et decima luurta. Quod si ad vesperum Pascha suerit imm0latum, quod decima luarta die illucescente geritur, sex dies jejunio tribuendi sunt: nec jam unus praefinietur; sicque omnis illa de una
die quaestio per Se ipsa corruit, quae esse unica desinit. VII ac mente atque hoc consilio 4 Christi passionem ad humani generis redemptionem heic praesignificulam suisse docuerunt. Sie hac de re habet irenaeus: Et non est numerum d gere tu quil, is a Moyse ostenditur Filius Dei cujus et diem passionis non ignoravit: sed figuratim praenuntiavit cum Pasch3 nominuus, et in eadem ipSo,
209쪽
CAPUT IX. I97 quae ante tantum temporis a Moyse praedicata est. passus est Dominus adimplens Pascha. Non solum autem diem descripsit, sed et locum, et extremitatem temporum, ei signum occaSus Solis dicens: non poleris immolare pascha in ulla alia civitatum tuarum, quam Dominus Deus dat tibi, nisi in eo loco, quem delegerit Dominus Deus tuus invocari nomen suum ibi. Immolabis pascha Vespere ad occasum solis. Ilisce similia protulii Iustinus Martyr, inquiens: Ac eos quidem, qui in Aegypto servati sunt, cum perirent primogenita Aeg ptiorum, sunguis Paschae liberavit, postibuS utrinque et superliminari adspersus. Pascha enim erat Christus, qui postea immolatus est, quemadmodum et Esrias ait: Ipse tamquam ovis ad oecisionem ductus est. Cum autem die Paschae a vobis comprehensum, ac similiter in Paschate crucifixum fuisse scriptum est. Quemadmodum autem
eos, qui in Aegypto erant, Sanguis Paschae servavit; sic et eos, qui crediderint, liberabit a morte sanguis Christi.' Et alibi: μ' Mysterium agni, quem Pascha immolare praecipit Deus, figura erat ChriSti, cujus sanguine, pro fidei in eum suae ratione, d0mos Suas inungunt, qui credunt in eum, idest Seipsos. VHac mente atque hoc consilio 5 argumentum inde hauserunt. quo recens baptiratos ad sortiter in suscepto vitae institulo insistendum hortarentur. Sic Ambrosius
de hue re perbelle scriptum reliquit: Siquidem verno iovi pure silii Isras Aegyptum reliquerunt, et per mare
210쪽
398 LIBER II. transierunt, baptizati in nube, et in mari, ut Apostolus dixit: et eo tempore domini quotannis Iesu Christi
Pascha celebratur, hoc est, animarum transitus a villis ad xirtutem, a passionibus carnis ad gratiam sobrietatemque mentis, a malitiae nequitiaeque sermento ad veritatem et sinceritatem. Regeneratis itaque dicitur :mensis hic vobis initium mensium . . . derelinquit enim
et deserit, qui abluitur, intelligibilem illum Pharao
principem istius mundi, dicens: abrenuntio tibi, Diabole, et Angelis tuis, et operibus, et imperiis. tuis.'Hac mente tandem, ne plura in re tam aperta persequar, hocque consilio G hane historiam, ut peccatores sese ad meliorem frugem revocarent, urgebant. Sic Venerabilis Beda praeter ivarias hujus histuriae interpretationes moraliter illam explicavit, inquiens: Unaquaeque anima in hoc mundo, dum in erroribus vivit, posita est in Aegypto. . . Ubi vero confiteri operit quid digitus Dei est, et parvum quid agnitionis acceperit, tune gestorum Suorum tenebras vidit: cumque viderit, tunc merebitur, ut extinguantur in illa primogenita Aegypti, quae sunt delieta juventutis et
igitorantiae.V75. At quorsum haec, Adversarium percontantem audire mihi videor, quum haud absonum sit conjicere, omnes scriptores sive Iudaeos, sive Christianos, vel ideo agnovisse hujus historiae veritatem quia praeconceptis opini0nibus fuerant decepti, non Vero Sedulo rerum narratarum examini innixi' Ego vero ea mente horum omnium testimonia in' medium inque lucem