장음표시 사용
331쪽
alioquinde careeruiebus omnibus nisi aD sectus plane sit enormis recte iudicent, quandoque multos inos septenu ,-- Nonnulli'uolis senes, mrim op cente facta. quae ipsimet u 'an locuti sint, mox cinia visc--propine que M'storiam easti aliauuies, non sine dedecore, etiam A. v eohmque comi pueriliter Rretunt, --G-res, quod eam jam recitaVmm--xstoriam, quae alias in juventute videtiam: ratusim Vit, memoria tenean omnes ab cerebri dispositione cdifficulier intestigitur,quo pacto temperamenti variatio, aut morbus siquis .em l ue prommitatur, ut lanction es nere discrepanxes, oblaedat, non simul vitia,
Quomo extendere quamad sensus Vter i. Intems
:ζ autem Facultata utinae , tam Sensitivae,
sensuum quam Intelle iis, non incommode distin--π' gi sermur numerarentur penes dixerimu ndus talem actionum, quas exercent, si scilicet tu
332쪽
i A. 3. C. 16. defens intern numero. Intim species. Certe in nostra sententia nihil inde absurdi sequitur, cum in ea Potentiae non nisi sola ratione inter seri ab anima
distinguantur. Verum nomina nobis non
semper suppetunt, ut sua singulis propria
imponere possimus. Non ctiam foret inconveniens, unicam ii. in universum statucre internam sentiendi Facultatem in quovis animalium genere: eandemque postea ubipticare secundum Varias amniantium species. Nam etsi non nullae operationes in pluribus conveniant: quaedam tamen bestiae carent memorandi; aliae etiam imaginandi acti pleraeque etiam peculiarem habent inridem, Moriecta, saltem nonnulla, abier ac aliae aestimat; quod, ut peculiaris animae seu Formae, ista pecu , liaris Facultam non incertum est indicium, quemadmodum postea rursus dicam. Unica autem illa Facultas, si poneretur, ἐυersas obtinere posset appellationes , a functionibus, ut ebam, petitas quartum p .pellationum pleraeque ingenda essent aliquae tamen sunt usitatae, quemadmodum Phantas iae, in limatricis, Memoriae jam ali quoties meminimus; suo modo Viliis, uditus, &c huc referri possunt.
Sed quia negotium hoc ob diversas O- 2. isquendi formulas, autoribus usitatas intri sensi umcatum est, re incertum, ac ferme arbitra
333쪽
. gua, temeremmenec praeter rationem vultiones citus per totam cerebri substantiam absur-
admini sta quibusdam collocare,o simus omites dist Ribas, extendi misimus. sicere ne Atque hoe p, --plerum et que alterii alterius auxilio repentino pus
quandam partem, incluta, ut patiis, an iri etiam alias frequens' & Imaginatio consermaret Memoriam seu Gietiam hamoneo, perperam a ple frisque collocari Sensum communem in an . ponim miori cer Mi regione:quis haberet sedem Oiebio peculiarem, S sibi propriam versus si partem poti ablegandus esset,''ippς in piam re non in antinam omn- neon' una is medulla stinis implantantur; aut autem meritbi ponendus esset, ubi nervi, Si, ictum extrinsecus laus hirum vehicu-- a, tanquam in centro quodam concurrunt. rrima omnium igitur pra, Facultatis sensiti- . . . 'Vἡ,χerebruin incolentis , functio, est Ob-
operatio jectorum externorum per Rhinos, aures,&
2 reliqua sensiteria exteriis, ingrcssorum pem
334쪽
eeptio: de cujus functionis natura modona, quae in superioribus copiose pcrtractatum est yy λ' in 'ς quaequo, ob rationem in Cap. almus exordio no ac .
explicatam, inter Ateiiores scit sationes non ς' sexui selet numerari. . Internarum vero prima, censetur, hujus Cogno- ipsius modo dictae sensionis externa dionb-hς isti no n. e. Visionis, auditionis, actionis, &c terno iquando fimat, quamdiu durant , perce
ptio. Neque enim cernim tantummodo, dum fiut
- olfaciunt Vim ia sed & se cernere M. h facere, c. observant ac sentiunt ensus . . Non quasi apsos externorum sensuum
gnoscant; hoc enim solis Philosophis da ita ' tum est, imo vix his quidem omnibus sed quod, dum cernunt, olfaciunt,c se fecim-
quomodocunque animadvertunt. S i
Etenim animilia nunc palpςbras plus lito dilatant, aut oculos aliquo defigunt, ad
melius cernendum : nunc mucum naribus
excutiunt, aut iisdem vehementius inspi rant, ad acrius odorandum : nunc aures arri gunt, ad di Elius audiendum S c. Quod sane non tacerent,nil se secun um illabra observarent Addunt nonnulli canes v. g. inter dor- Alitidiniendum, licit nil videant, aut odorenturi Iomvivire tamen, di imaginari, seu cognosce nus con-
335쪽
' Lib. a. ca . 16- en Communi re, se videre, odorari, dec. Sed hoc, cum fiat in Obiectotum absentia, huc non quadrat, sed spectat potius ad ecodam operatio nem, de qua paulo post Huhὸ crum si sensatio quaevis sit per Species spςςiς quasdam reprissentantcs, difficultas est,qua lues et Unam sint, Munde veniant Species, inscr- suum. vientes interiori huic operationii Nam quae extrinsecus per sensoria iservos ingrediuntur, non repraesentant cognmonem aliquam,sed solummodo exhibent ipsum Ob jectum externum, quale in se est. Quaeri- tu ergo, unde per quas Species ipsi met enim, seu pensio externa cognosca
Respondent multi cx cognitionis pr12 in actu prodire nosus quasdam Species,
sp0k iiψ habentes vim repraesentandisimul tam actum illum, quam flesia, in quae actus tendit atque harum novarum Specierum interventu fieri sensationis perceptionem. Sed obscurum plane est, quod asserunt,
es,' , velut pro arbitratu confici um , ab astu
produci Speciem,ac hanc duplicatum munusii obtinere. Necessaria quoque sunt caeteris operationibus sensus interni talo Species, quae Oriecta externa piιre. sine involutione cognitionis, circa Objecta illa ver- santis, exhibeant. Taceo, si peculiaribus Speciebus repraesentaretur pensio xterna,
336쪽
Zib. 3. Cap. 6. de Sensi Communi. 33s
sore ut ciare cognoscatur, non modo quia sit, sed etiam iud sit. Melius ergo statuitur, per easdem Species verio seu imagines, quae a privatis organis secun- 2:PψΠ' dum nervorum longitudinem ad cerebrum commeant, perfici etiam hanc ipsim interiorem, de qua sermo nobis est, operatio nem, qua scilicet animalia observant se tangere, olfacere,audire &c eamque operationem esse velut reflexam qualis reflexio non praece ita excestens ac sublimis est actio, quin ca-ςRP- dere possit in animam sensitivam. Nimirum quando Species objecti ex-Quomo- terni praestentis comparet in cerebro, per eam non modo objectum illud externum co-itisse: ut
Enoscitur, sed, ipsemet haec oremtio per utriquξ
mox naturali quadam necessitate actus alius insequitur, cogisitionis illius directae actum animadvertens, dummodo sensus non sitaυerμου, descerebrum alias rite se habeat. animadverso tantopere necessaria sola est, ut non censeatur completa viso, auditio&c. nis1 animal cognosica &perci uat se vide te audire, &c. Quasi adi us hic non sit pia cit. ne alius ac diversus a priori, sed velut addi
tamentum aut complementum Busdem. Atque haec operatio seu operationis per sensu fectio vulgo tribuitur Sens ui communi n. C.
quando, quatenm Facultas sensitiva vel
337쪽
3 36 Lib. I. V. Is de Sensu communi. Anima administrat hanc actionem, acquirit nomen Sensus communis cui etiam sensuum externorum functiones antehac adscribebamuS. Ah sed Eidem Sensui communi duri adhuc aliassus com operationes communiter ferunt acceptas, habeat Icilicet, vivebarum externarum 1entionum
I .' inter se dijudicationem, seu discretionem ab invicem: elaborationem ac distributionem Spiritus animalis in organa privata
I Verum prior illa vel fit per apprehensionem simplicem, ita ut nihil sit aliud quam Objectorum, ad diversos sensus externos pertinentium cognitio, smul facta atque sic non est operatioteculiaris, sed spectat ad
alterutram, vel utramque earum, quas modo explicuimus uvel fit per compositionem dioisionem 4 sic an1mae Intellectualis pro
ii Posterioris maxime admitteretur spiritus aliquis animalis , perperam tribueretur Semi alicui, utputa cujus unicum ossicium est, Sentire, Cognoscere , Percipere: quis potius deleganda veniret Facultat Naturali, cui incumbit Coquendo elaborare, & Pellendo dispensare in corpore animalis commu- nia hujusmodi instrumenta. sensibi- Secunda igitur Potentiae sentientis opes uti iri itisinterior, est Imaginatio, seu cognitio
338쪽
Lib. v. q. Id de Sensu conmuni. 3 3 objectorum sensibilium assientium Namp rce-
ut prior tota quanta occupatur cit ca sensi. Edui, ba e praesten , eoque remoto est protinus sensus ia- salvis tame iniis, quae de auditionis aliquan Gaio. tuia duratione, aut subsecutione , post extinctum sontum monuimus Cap. a. ita haec versatur circa res abstentes Ad sensibus externis a remo nec requirit realem cognoscendorum praesentiam.
Interim, cum nihil concipere seu magi 'et' nari possit animali nisi vel idipsem, vel certe uudi simile quid antea sic secundum totum . sci ης
ratione partiunt lingularum, vel viderit, vel iisterio
audierit, vel alio aliquo sensu externo per ς 3 Rid ΠλcepMit manifestum est, a Visione priori, stigii. seu qualicunque alia cognitio se praecedente, in cerebro retinqui necessario quoddam ceu vestigiism, cujus adminiculo celebretur hic imaginationisvi recognitionis actus vest; Etsi vero autumare iii probabilissime giuinit poIlet, uam 'gam cognitionem prorem, quid formaliter acceptam, induxisse cerebro mu sit. tationem qu impiam velut spiritalem, adeo
que aliquid insculpsisse, ac inibi post se reli
quisse tanquam Habitim, iterata cognitio ni inservientem amplectendum tamen simul est,quod communiter docetur,id quod a praecedente cognitione remanet seu retinetur in cerebro esse Speciem sive Amu& thram rei antea cognitae.
339쪽
Verum nonnulla circa hanc assertionem observanda sunt. i. Non probatur nobis in communi illatentio sententia,quod statuunt, imaginem seu Spe - bH icti rei, priu pqrceptae, retineri a quadam
Facul animae Facultate, quam ab hoc munere non -E.'' nulli Phantasiam, alii Memoriam appellant. Negatur. Etenim cum a Facultate non producatur
species, sed a solo objecto non apparet, quomodo ab ea retineri seu conservari queat, saltem influxu effetitiυο cumsis conservare nihil sit aliud quam continenter efii. sicere γ' ve autem, 'uas1 materialiter retinere Speciem, est gestare, sustinere eandem, quod adlauc minus de Facultate aliqua anima asseverari potest cum omnis Facultas animae sit quoddam operandi Principium efficax. Verasen Potius ergo dicendum , speciem illam
interlorem, quam turpat Imaginatio, pro duci a Specie externa, id est, externis senso - , iis hausta, recipique in mediιsta cerebri, nec in Esse suo dependere aut conservari aliunde, sed suapte vi cohaerere inibi aliquan-etisperi ac proprio quali Marte durare, donec Differt a causis adversariis deleatur, aut progressis, hi temporis stonte sua marcescat.
siae ob u I. Si res ita sic habeat, Speciesque ima- sp.: ginationi ministrans ex se stabilis sit .sei ben si psam tueatur aliquandiu etiam ablato Ob-.
340쪽
iecto exterina ad cuju ablationem alioqui mox simul aboletur prior illa Species, sensorium ingressa, quippe quae objecti externi
praesentiam ordinarie requirit, ferme perpetuam, cum ab co unice dependeat tam in Fieri, quam in Conservari: si, inquam, res ita se habeat quemadmodum omnino habet; sequitur, Speciem cerebro impressam, ac sui inculcatam peridiaris prorsum esse conditionis, ac non parum differre a simul chris, oriscus adventantibus, utputata turam evanidam habentibus. Existimandum est igitur, Speciem abunde obiecto externo progenitam, .sensorio 3pςς ς ,
privato multam, per nervos tradicere Ve'tioni mi
hentibus spiritibus vitalibus isque in e ,':
rebrum ii quo Objectum praesens per eam niar. primo non tantum cognoscitur, sed haec ipsa etiam cognitio animadvertitur, quem 'admodum antehac declaratum est. Dum autem nonnihil moratur Species II:
haec Objecti,spiritib innixa,4 conservata ab Objedio restitante, aliam interim nititur Speciem ut dicebam, eamque ipsi paren- clamaticandido, libri solidis cerebri partibus cnon alicui Facidiato imprimit. Haec ergoposterior Species partibus soli II Ldis impressa, cons tantium habet unde eam
a uualem placet appellare duratque post obitum matris sua: h. e. post Speciei, in