장음표시 사용
121쪽
enim edicto iniungitur, ut municipalibus magistratibus cautio, & possessio, in perpetuum iniungitur. Et is, cui mandata iurisdictio es. Uel omnis, vel species. Fungitur vice eιus, qui mandauit,nonsua. Fungi autem vice eius, qui mandauit, non sua,verum est, etiam si praetorsit, cui mandata est iurisdictio. Letsi de offic.eius,cui c. Vt neque consilium praebere possit manumittere volentibus, neque permittere praedii minoris alienati nem . Quorum tamen utrumque praetori datum est. Et haec ad l. olet.
Idem tib. I. opinionum. P Raetor sicut uniuersam iurisdictionem manis dare alis potest, ita & in personaS certas, vel ad unam speciem potest , maxime cum iustam scausam susceptae ante magistrat una aduocationis alterius partis habuerit. S V M M A RI V M.
I Praetor interdum in certas personas mandat iurisdi.
a Et hoc cum facit uniuer lem in eas mandat iurisdia
P Rraetor uniuersam interdum iurisdictionem ma-dat,speciem interdum unam: quemadmodum ad legem superiorem proximam scripsimus. Μandat interdu quoq in certas personas iurisdictionem, maxime cum alterius partis aduocatus anto magistratu fuit. Cum aute in certas perλnas mandat, uniuersalem in eas personas iurisdictionem mandat, hoc est, ut eis omnino tua dicatur, virescumque postulabit. Iudicare namque iubere, id vero sempςr atque sordine facit. Lt haec ad LP xior.
122쪽
SI conuenerit ut alius praetor, quam cuius i risdictio esset, ius diceret, & prius, quam adiretur, mutata voluntas fuerit , proculdubio nemo tenetur huiusmodi conuentioni stare .
I Consensuspriuatorum praetori iurisdictionem dat. a Mutata voluntate conuentionifare non coguntur.3 Quid si unus conuentioni Lia1 e noluerit. Proetoris maiestas non illa tenda.
1 Ratio diuersitatis inter L quis in conscribendo. C. de ρ
iud. Conuenire autem virum inter priuatos fusciat, an vero tuus etiam praetoris consensus necessarius est λ lex Iulia iudiciorum ait, suo minus inter priuatos conueniat: sufficit ergo priuatorum consem fus. Proinde si privoti consentiant, praetor autem isnoret
consentire, , puteisuam iuri dictionem esse, an legisatisfactumsit videndum es. Et puto posse defendi eius iurisdistionem esse. Litigatorum itaque non errantium consensus Iiurisdictionem ei praetori dat,qui iurisdictionem non habet, neque ipsius praetoris scientia requiritur. Sed a ponamus mutatam litigatorum voluntatem . Et dicem dum erit,eius non amplius esse iurisdictionem, siue ante qua adirent, siue postea eorum voluntas est. Nam &si inter litigatores tr/nsigere inter se volentes conueniat, ne prῶtor, cuius est iurisdictio, ius dicat, cessant praetoris partes, cuius propositum est lites dirimere L I. ρ indὸ quaeritur. de oper.n .nunt. Quid si unus conuen- 3tioni itare nolitὸ Et puto interesse an ante quam praexor
123쪽
tor aditus est, an post 1 conuentione restiat. Antequam enim aditus praetor sit, conuentioni stare non cogetur: posteli vero quam aditus est, alterius postulatu coge- tur,ne praetoris maiestas illudi videatur Praetori igitur, cuius iurisdictio non est, duo dant iurisdictionem, consensus, & aditio. Stagitur ante, quam Praetor adeatur, conuentioni nemo stare cogitur, quid est, quod in Iss quis in conscribendo C. de pact. qui in instrumento conscribendosori praescriptioni renunciauerit,declinare sorum non potest λ Et dicendum est, ne decipiatur, qui tecum aliter non contraxisset, nisi tu sori praescriptioni renunciasses, id esse a Iustiniano constitutum. In casu autem nostrae legis nihil tale est. Et haec ad i.ficonue-
Ulpianus lib.sexto fideicommis. QVaedam puella apud competentem iudiis
cem litem susceperat, deindeque 'condem itata , ad viri matrimoniti,alij iurisdictioni subiecti, peruenerat: quaerebatur, an prioris iudicis sententia exequi posset' Dixi poste , quia ante fuerat dicta sententia. Sed &si post susceptam cognitionem, ante lententiam hoc eueniret, idem
putarem de sententia , quae a priore iudice recte ferretur. Quod generaliter & in omnibus huiusmodi casibus obseruandum est. Quoties de quantitate ad iurisdictionem pertinente quaeritur, semper quantum petatur quaerendum est: non quantum debeatur.
124쪽
3 Pueri,inpuellae ὰ septimo anno dicuntur infra infantes. Concubinae forum non mutant,sed uxores legitimae.
Si postquam lata aduersum te sententia est,sorum et
mutasti, non eo eius executio impeditur . Idem dicendum, si post litem conteitatam sorum mutasti . Lata enim iure postea sententia executi ni mandabatur, Ait Vlpianus, uitaedam puella. Quae in Eiudicio cum tutore stare poterat. I. qui legit.pers. b. C. FLI.de adminiserat.tui. quemadmodum ti manum i tere potest. l. pupillus, de manumissis: vindie. si impubes est: si pubes, cum curatore stare potest. Oud competentem iudicem. Competens iudex ad differentiam dati dicitur, L penultim Iudic. sol l. sed OH hae. de procur. Litem fit sceperat. Ergo infans non erat. Et sane pueri, siue s. puellae a septimo anno dicuntur infra infantes. Lfisi infanti. de iure deliber. l. r. β. I. de administrat. impericul. sitit. Ad matrimonium viri, alij iurisdictioni subiecti. Con-
cubinae forum non mutant, neque VXOres, quae non s
sunt legitimae, ut iam supra scripsimus . Solae uxores legitimae sorum & domicilium mutant. LAlb β. 1.L ponsa. l. de ιure. ad munic0. Quae ὰ priore hιdice recte ferretur. Repugnant enim recte ferri,dc executioni non mandari Sed quomodo mandabitur, cum extra territorium ius dicenti impune non pareatur λ & de hoc ad I. sequentem dicemus. .in iurisaictionem. Quemadmodum hoc loro iuri id ictio accipi debeat, ex iis, quae scripsimus ad nsi idem. intelligi potest. Et haec ad i. quindam puella .
Paulus lib. primo ad edictum. Extra territorium ius dicenti impune non paretur. Idem& si supra iurisdictionem suam
125쪽
x. conciliatur b. I. cum praecedenti. a Vrbani magistratus in prouincijs nullum imperium ect. 3 Vera lectio . I. l. I s.ff. de re iudicata.
Territorium quid is unde dictum. s Magistratus municipales suam iurisdictionem tueri non possunt. I Dem scribit Iureconsultus in L cum vnus . Vs. debon. auctor. iuic. post. Θ, in L prim. g. in initio. in fine. de offic. praefect . urb. Quomodo igitur in casu legis superioris proximae, sententia aduersus puellaru Juae forum mutauerat, lata, executioni mandari posseicitur, si extra territorium impune ius dicenti non pa-i returὸ Et dicendum puto, si quidem bona habuit in ea iurisdictione, quam mutauit, posse in iis fieri executionem. Si vero nulla bona habuit,iussu principis, is, qui iurisdictioni praeest, cui subiecta esse coepit, lententiam exequetur. Argumento Lὰ diuo Pio . I. Sententiam Λit Vlpianus in Romae HEIam, in prouinciis pcise prodes, si hoc iussi fuerint sic enim eo loco, non, si
hoc visum fuerit, legitur in vetere meo codice in ad Mnem persequi. Idem Imperator noster cum patre suo rescria psit. Principis itaque iussione opus est. Urbani namque 3 magistratus nullum in prouincijs imperium est. Ouod si legimu si hoe Oisum fuerit, in arbitrio erit praesidis eYequi sententias in alia prouincia dictas. Nisi sorte
id, cuius nomine damnati sumus in prouincia, ira . urbe contractum fuerat : tum enim Romae iudica tum facere cogimur. l. argentarium, β. nomine pupillae . de iud. Nomine pupillae sati Iureconsultus) tutoribus tu prouincia condemnatis, curatores puellae iudicatum βο-m acere coguntur, Ubi mutuampecuniam mater accepit,4 cui filia haeres extitit. Territorium autem, ager est, qu i
ad municipium pertinet Lmpilius. de verb gnificat. Lnon perpetuum. de sepulchr. viol. Idem scribunt Iulius Frontinus, Aggenius Vrbicus, & Varro de lingua Latina, si modo Varronia is liber est: quedi
126쪽
ante1 scripsimus. Iureconsultus in i pupillus. iam citata, a terrendo, hoc est, lubmouendo ut ego interpretor populum, dictum putat. Frontinus, quia terrendi hostis causa sit conititutum. Varro a terra dictum putat id quod verius, ut cuiusque ciuitatis ager, & terr ν, territorium appellatur. Hic autem territorium latius sumemus, qua patet iudicis cuiusque iurisdictio: ut non ad magistratus Rodo municipales, sed ad defensores quoque ciuitatum verba legis huius pertineant. Di- spune. Sed idem videtur intra territorium, cum poenali
iudicio magistratus municipales suam iurisdictionem tueri non possunt. I. unica. Si quis ius dicenti. Sed in hoc subsistimus. Idems pra ivrydictionem. Nisi inter conuenientes. t. inter conuenientes. ad municip.
Habes,Eguinari, secundas meas de iurisdictione opiniones. De quibus si iudicare velis, quasi non meis, hoc et , libero ab omni liudio, &aemulatione animo, aliquid sortasse me vidisse dices, neque frultra post tot &tales viros, qui hac de re scripserunt, laborem hunc sumere voluiste. Sed de me ,& scriptis meis iudicabis tu quidem ut voles; voles autem, ut debebis, itemque ego de te, & de tuis. Cautio tamen utriusque nolirum erit ne qui iudicio certis duntaxat de rebus dissentimus, animis quoque dissidere videamur. Cum enim turpe id fuerit hominibus ,& stud ijs, & ratione interpretandi iuris ciuilis, &proposito in pristinum nitorem rest, tuendi coniuncti sit inis: tum vero, Hoc Dachus velit, OH ma no mercentur Atridae: hoc est, homines indoctissimi,& infantistum, quibuscum pro iuris ciuilis dignitate iustum, ac pium bel-l um gerimus. Cuius exitus qui futurus est, quis non videtὸ v idimus spinosam Theologiam, barbaram ac Peregrinam Medicinam, vanam & loquacem Philo ophiam, Dialecticam ipsam omnium artium effectricem & conservatricem, conspurcatam & conitu pratam, Grammaticam ridicule argutam. Hae omnes artes suo ni tori restitutae hodie sunt. Ius Popul i Romani semper deturpatum, & deformatum aspiciemus ὸ Non hoc Deus Opt. Max. linat. Graecas Ic Latinas literas ad haec itudia iuuentus e ludo adi erat: adserat Dialecti- G a cam
127쪽
eam: adserat Philosophiae tantum, quantum capere ea aetas potest: adferat veteris memoriae, maxime populi Romani scientiam. Teneat Auenionem AEmilius Ferretus,parenS alter meus: tu Eguinari, Bituriges. Re-
cuperet Ferrerios , & Corrasios Tholosia: recuperet, inquam, Ferrerios,& Corrrasios Tholosa: vereor enim ne illud non satis exaudierit. Redeat in pugnam Franciscus Duarenus. Cedent opiniope celeritSs Scholarum possessione barbari: libros & literas omittent illiterati. Quod ad me attinet ubi ubi ero, bellum illis erit: & quocumque in acie loco constitero, pugnabunt . Quod si nullus in bello mei, nullus in acie usus est,uota saltem pro vestra victoria faciam, quorum numquam, nisi sero
128쪽
Ad L. Gallus. de Lib. se Pocth.
a Posthumus quam in iure varie dicatur. a B succedit, qui in locum ab acto ante occupatum subimgreditur.3 Exfecto matris utere,qui extrahitur,post bumus non est. Pothumorum genera.
3 Post humi aliquisunt in potestate, aliqui non. 6 Alli fui, alij alieni.
7 Possumus ante emancipationem conceptus, nascitur in patestate aui.' 8 Diuisio polyhumorum insuos, is alienos manca.
9 Qui poli humi badire des fieri possint.
Io Cur in diuisione haered. in tit. de haered. quai. dc differ.
ir Cur postbumi institui non potuerint.1 a Qui postbumos instituere pessent.13 Testamenta etiam ὰ nepotibus , qui fui nascuntur rum
x Post humorum institutiones iure ciuili introductae. Is Cur Gallus Aquilius formulam, ex qua nepotes posthu-
129쪽
mi institui possent, introduxerit. τε Cur lex Veisa necessaria fuerit. 17 Posi humus alienus iure ciuili innituὶ non potuit. 18 Traditur vera sententia lis fratiis. de legat. I is Hodie posthumus alienus recte instituitur. ao Vtrum positami nepotes ex Galli so1 mula instituantur; ab vero substituantur .ar Vtrum tius instituatur his verbis , si filius meus me vivo decedat. 22 Vtrum nativium Osint instituti ex formula Galli. as Vtrum opus fuerit formula Galli, cum subctitutio is garis idem videatur praestare. a Vtrum filio exhaeredato, nepos ex eo, tormula Galli in
aue Virum formuia Galli perfecta fit.
a6 Seruitus mortisimilis. a raptiuitas morti comparatur.
a 8 A versab hostibus ius postlimini; habent.
a9 Formulam Galli interpretatur auctor, nonfupplet. 3o Vtrum nepos qui in ciuitate conceptus,apud hostes natus vivo auo, , patre. trisque autem mortuis reuertitur, exformula Galli inmititus videatur. 3 I Omnes leges praeterleg. Ia tab.nouumius dicuntur. 31 Lex Velle a duo capita babet.
3 Ad suos alterum capti. Vel pertineat. 31 Vtrum, hic calus, si filium habeas, & nepotem nondum natum ex eo instituas, neposque vivo te, &' patre suo nascatur, at mox te vivo pater decedat, ad ter . Vel pertineat. Quatenus, qui in utero ess,pro vato habeatur.
ACTURVS interpretationem Ie-gis . Gallus A mlius. praemittendum existimaui , quam varie in iure post humus dicatur, quot post humorum genera si ni. quod ius circa posthumo-mini insti tutionem olrm fuerit,& h die sit . Exposris 'otem his quaestionibus, ad eas accedemus, quae Galli
130쪽
sormulam propius attingunt. Principio igitur,posthu- imus dicitur filius, qui natus non est. L placet. de lib. O po G. Et ita sumitur in omnibus legibus eius tituli,prς- ter qu,m in L Gallus. in qua de post humorum nepotum institutione agitur. Interdum ver6 posthumi appellatio etiam ad nepotes, & eos, qui deinceps per sexum masculinum descendunt, pertinet. Isosybumi. de iniust. r.. mirr.te i. omnes denique eos, qui agnascendo rumpere testamentum possunt. Tertio, posthumi dicuntur, quicumque tempore testamenti nati non sunt, siue ex nobis, liberisve nostris, agnatis, cognatis, siue prorsus extraneis, & alienis nascituri. Ita sumitur in i post humus. de inoo .ls.in V. posthumo alieno. de legat. lib. 2. Instit. imatiis locis compluribus.O dam posthumoru loco esse dicuntur , qui tempore tellamenti nati, in locum suorum succedunt, de quibus Iurecons in L posthumorum. de lib., postis. qui quia nati iam sunt, pol humi non sunt: Et quia succedendo post testamentum agnasci quodammodo videntur, posthumorum loco esse dicuntur. Is au- atem succedere dicitur, qui in locum ab alio ante occupatum subingreditur, &subintrat. Nepos enim , qui
cum nascitur, vacuum primum locum reperit, non succedere , sed agnaici dicitur. Qui vero occupatum, replenum, si casu aliquo in eum locum postea ingrediatur , succedit: & ad eos, qui succedunt, & post humorum loco sunt, pertinet secundum caput legis Velleae. A veteribus porro post mortem patris natus, posthumus dicebatur, quasi post humatum patrem natus. Earro enim apud Romanos antiquissimam fuisse sepeliendi consuetudinem, testatur Marcus Tullius tib. a.de Legib. Plaut. uui seneA uxorem ducit domum, si sorte grauidam vκoremfecerit, dubium non es quin filio paratumst nomen poctbumi. Et Virgilius filium, qui AEneae, mortuo eo, natus suerat, posthumam Eneae prolem dixit. Primi generis posthumum mulier non habet. Nam qui exse- 3cto matris utero extrahitur,similis posthumo dicitur,ini post humus. de inoffic.testam. Posthumus eo non est, quia
non nascitur: neque enim verum est, nasci eum, qui ab utero extrahitur. Secundi item generis posthumum