장음표시 사용
261쪽
in ciuitate decedens, vivente adhuc apud hostes patre, si postea pater apud hostes decedat, legitimum naeredem habere poterit. I ater.defuis legit.haer. Quamuis quo tempore deceuit, non dum plane esset liberatus1 a patria potestate,quae adhuc pendebat propter ius postlimini j. Ex quo intelligi potest, arctioribus vinculis , &iure strictiore teneri testamentarias, quhm legitimas haereditates. Cui rei & illud argumento fuerit, quod posthumum alienum haeredem ex testamento habere non possum: legitimum autem possum. l. ni fratris post- humo de legat. I. Quod si pater in ciuitate idecessi t, & fi-8 lius impubes apud hostes: manifestum est ad secundas tabulas non pertinere legem Corneliam: quae uti iam diximus, personam eius demonstrat, qui testamentum s facere potest. Neque tabulas pupillares confirmare intelligitur, nisi cum principales confirmat. Ad testamenta autem eorum, qui in ciuitate decedunt, certum
est, non pertinere legem Corneliam: quibus sufficit lex Ia. tabularum. lvj a tamen impubes iam paterfamilias ab holtibus captus est,ubi etiam decessit, legitimam eius haereditatem desert lex Cornelia d. l. pater. g. vlt. Cum igitur lex Cornelia impuberis huius haereditate deserat, non alienum erit, Praetorem respicientem re ad legis, & ad testatoris voluntatem,substitutis dare utiles actiones in haereditatem. d. f.pater. g. Pit. Et hoc nimirum est, quod hoc loco ait Iut ianus, non incommode dicitur haereditatem, &c. Si vero vitio patre in ciuitate filius ab hostibus capiatur, ibique decedat, certum est lege Cornelia substitutos non adiuuari. propterea quod verum sit,nulla bona impuberem in ciuitate reliquisse. io Qui autθ bona non relinquit,haeredem habere non potest. Εκ quo intelligi mus, decedente impubere filio ante patrem, expirare pupillares substitutiones. Et si Ba
Iulianus libro septuagesimo octauoDigesrorum. QVidaur testamento Proculum ex parte quarta ita Quietum ex parte dimidia i di quarta
262쪽
haeredem instituit. Deinde Quieto Florum , ζProculo Sosiam haeredes substituit . Deinde si
neque Florus, neque Sosia haeredes essent, ter intio gradu ex parte dimidia, & quarta Coloniam Leptitanorum: & ex quarta complures haeredes substituit in plures, quam tres unciaS. Quietu Shaereditatem adiit: Proculus & Sosia uiuo testatore deces erunt. Quaeritur , quadrans Proculo datus, ad Quietum , an ad substitutos tertio gradu pertineat' Respondi, eam videri voluntatem patrisfamilias fuisse, ut in tertio gradu scriptos haeredes ita demum substituerit, si tota haereditas vacasset. Idque apparere euidenter ex eo , quod Plures, quam duodecim uncias inter eos distribuisset Et idcirco partem qnartam haereditatis, de qua quaeritur, ad Quietum pertinere.
I Municipia, is ciuitates ex VIpiano haeredes insilui non possunt. a Municipiis, ciuitatibus, ib, Collegiis legata relinqui possunt. 3 uniuersitates ὰ libertissuis recte institnuntur. FActis institutionibus quasi caducis, substitutiones
in erimum locum reuocantur: Lcum ex filio. β. quidam, infrὰ eod. nisi testatoris voluntas obstet. Ait Iureconsult. Coloniam Leptitanorum. Ulpianus in institutionibus scribit Municipia & ciuitates haeredes institui non posse: propterea quod neque haereditatem Cernere, neque gerere pro haerede possint. Et Plinius lib. s. Epistol. scribit, Rempub. neque haeredem institui posse, neque praecipere posse, hoc est, praeceptionis legatum accipere: quomodo solis haeredibus institutiς legatur. Idem tamen Vlpian. in L recusare ad Trebell. scribit, Municipes haeredes institutos, item & collexia,
263쪽
s suspectam dicant haereditatem, posse cogi adire, dc
restituere: faciti. I. β.st autem eod.tit.l. 3. C. eod. l. haeredia talis, is l. collegium. C. de haered. instituen. Municipiis, & ciuitatibus, ct collegiis legata relinqui posse constat.
LIsba res. β.vicis, in l. ciuitatibus, deleg. I. l. cum Senaa tus. de reb. dub. Universiitates a libertis suis recte instituuntur. . l. I. de liber. uniuersit. Leptis autem magna in Africa est: cuius meminit Iureconsultus in cult. de cen
M. Temporibus Iuli j Caesaris ciuitas libera erat, uti
scribit Hircius de bello Africo. Spartian. in Seuero iuprino. Seuerus Africa oriundus Imperium tenuit. Cui ciuitas Leptis, pater Geta, maiores equites Romani, ante ciuitatem omnibus datam. Sallustius in Iugurthino a Sidoniis conditam scribit inter duas Sirtes . Ait Iureconsuli. In plures, qu tres iuncias. Haec diuisio quemadmodum fieri debeat, docet Iurecons. in Linterdum . . vlt.de baered. instit. Quod si testator tres haeredes instituat, unum ex semisse, alterum ex triente , tertium ex quadrante: sactis unciis tredecim sex primo dabimus, secundo quatuor, tertio ites. Quamuis enim neque primus semissem, neque secundus trientem, neque tertius quadrante habeat: tamen proportio id facit, ut quemadmodum primus semissem, ita secundus quadrantem, tertius trientem habeat, tredecim unciarum.
Et huius diuisionis, quantum memoria suppetit, credo Iureconsultos non meminisse. Λit Iurecons Proculus, , Sosia viso tesatore decesserunt. Hςc ratio dubitationis est. factis enim quasi caducis & Proculi institutione, & Sosiae substitutione,tertio gradu substituti, primum locum nacti una cum umeto ad Proculi portionem admittendi videbantur. Ait iurecons Eam videri voluntatem patrisfamilias. Haec ratio decisionis est. Ait Iurecons Idque apparere euidenter ex eo. Voluntas testatoris ex eo apparet, quod in tertio gradu plures unciae diuisae sunt. Quae diuitio, adeunte Quieto ex semisse & triente haerede instituto, locum habere nolia potest. Ex quo intelligimus, tertio gradu substitutos
tum demum testatorem vocasse , cum tota haereditas
vacasset. Neque enim intelligitur testator quicquam
264쪽
de portione Quieti diminutum voluisse. Λlia ratio est diuitionis in L Iulianus de haered.instit.
ingulari de Ambiguitatibus. IN substitutione filii ita facta, inuisquis mihi
exsuprascriptis hares erit, idem silio meo hae res esto. Quaeritur quisquis haeres quandocumque fuerit intelligatur, an quisquis tunc haeres erit, cum filius morieturi Placuit prudentibus, si quandocumque haeres fuisset. Quamuis enim vi-uo pupillo hqres esse desiisset , forte ex causa dei nossicioso , que pro parte mota est futurum ta- .men eum haeredem ex substitutione creditum est. Non simili modo in hac specie dicendum est: Si quis cum duos filios haberet, Caium puberem , Lucium impuberem, ita filio substituisset, Si Lu- eius sicius meus impubes decesserit : neque mihi Caius filius meus haeres erit e tunc Seius b. res esto . Namlita prudentes hoc interpretati sunt, ut ad impuberis mortem conditio substitutionis esset referenda. s v M M-R I v M. I verba Lec, Quisquis mihi haeres erit, conditionem in
a 'Nonpotest haeres esse desinere, nisiqui haeres aliquando fuit. 3 2 eque datio, neque ademptio haereditatis ad Praetoris imperium pertinet. 4 Querela inofficios testamenti Iuris ciuilis ess.s Sententia in eo, qui obtinuit per querelam inofficiosi, Ius facit.
265쪽
s In totum extugnato testamento, euanesunt tabulae pupi, laresfecus pro parte expugnato.
Facta impuberi substitutione per verba haec Quisquis
mihi hae reserite is etiam admittitur, qui cedente . die haereditatis pupillaris, haeres non reperitur Susticit enim aliquando haeredem extitisse, & sit postea hae-I res esse desierit. Nam verba haec, Quisquis mihi barres erit, conditionem continent. l. qui liberis, suprὰ eod.Qua semel impleta, placuit prudentibus, non repelli substitutum. Quam sententiam adiuuat fauor pupilli,secundum quem respondet Iureconsultus ini. Pupillus, de acquir. haered. Ratio dubitationis, uti iam dixi, illa est: quod cedente die pupillaris haereditatis haeres non reperitur, cui, mota pro parte querela inofficiosi testamenti, haereditas evicta est.
a Ait Iurecons. Haeres eqse desiisset. Non potest autem ' haeres esse desinere, nisi qui haeres aliquando fuit. l. nou potest. de rv.tur. Nam quod ait Iureconsultus in Lait Traetor. β. sed quod Papinianus, de minoribus. eum, qui semel haeres extitit, semper haeredem manere, sic ac cipiendum est,ut Praetor essicere non possit, quin haeres 3 maneat. Nam neque datio, neque ademptio haereditatis ad Praetoris imperium pertinet, uti 1cribit Impera-6 tor in tit. de bonor. pQsess.lib. I. Instit. Querela autem in- ossiciosi testamenti iuris ciuilis est,& per eam expugna to testamento, haeres fit is, qui obtinuit: & quidem ipsos iure. Nam sententia hoc casu ius facitia. P trian. .vit. de inoffic.testam.Cum is ergo ipso iure haeres fiat, secundum quem pronunciatum est, necesse est, haeres is esse
destinat ipso iure, qui succubuit. Ait Iurecons. Si quandoque haeres fui et . Modo die cedente haereditatis pupillaris superstes sit. l. quipla res, supra eod. v Ait Iurecons uua pro parte mota est . Nam in totum
expugnato testamento, evanescunt tabulae pupillares. . f. Papinianus. sed nec de inos'. testam. Pro parte autem expugnato, pars, quae in testamento relinqui tur,sabstinet tabulas pupillares. Neque enim verum est, in to
266쪽
L 32. Idem libro primo ad Vrsium Ferocem. QVi complures haeredes ex disparibus partibus instituerat, & in his Attium : si ttius
non adierit, ceteros ex iisdem partibus squibus instituit, haeredes ei substituerat: Deinde sit Attius non adiisset, Titium cohaeredem iis, qui substituti sunt, adiecit. Quaesitum est, quam partem is,&quam caeteri habituri essentῖ Respondi, Titium virilem, caeteros haereditarias parte S , Ve- luti, si tres fuissent, Titium quartam partem Αttianς partis habiturumi reliquarum partium haereditarias partes ex quibus institiati erant, reliquos habituros esse. Quod si non solum Titium :sed etiam alios adiecisset haeredes, hos quidem viriles partes habituros: veluti, si tres puta cohae indes fuissent substituti, extranei duo adiecti : hos quintas parteS Attianae partis: reliquos autem coinhaeredes haereditarias partes habituros esse dixi.
AIt IureconsTtium viralem,caeteros haereditarias pamtes. Si testator iis verbis ibstituisset Qu uis μοῦ- Dr Daeres erit: i5- Titius: Titius semissem, reliqui omnes semissem auferrent. t. pater Ilio, hoc tit. ita enim leges hae duae conciliandae sunt.
Africanus libro secundo I aestionum
SI mater ita testetur, ut filium impuberem,cum crit annorum qu tuordecim, haeredem insti
267쪽
α 3 8 Antonis Goueant Comment.
tuat, eique in pupillaribus tabulis , si sibi hqres non erit, alium substituat: valet substitutio. s v M M A R I v M.
x suisub conditione instituit, nec conditionem repetit in substitutione,puresιbstituit. a Mare lio impuberi pupillariter non potes ubstituere SI sub conditione instituas,neque conditionem repetas in substitutione, pure subiti tuis. l. sub conditione de haer. inst. Quare si mater filia instituat hac conditione, Cum erit annorum quatuordecim dc ei simpliciter hoc modo substituat, Si filius haeres non erit: decedente filio ante quartumdecimum annum,admittitur substitutus. Conditio autem iis verbis continetur, I cui. q. hoc legatum. de leg. r. in si Titio. quand. di. leg. ced. in L si quis legata, de cond. Ρ, demonst. de quo diximus ad I siquis ita Dpmeod. Nam in I rmio. quand. i. leg. ced. in Lex iis. C. eod. solutio, &praestatio duntaxat legati in tempus differtur. Neque ideo conditionale censeri debet. Pupillares autem tabulas accipere debemus, in quibus pupillo separatim mater vulgari modo substituit. Μa a trem enim constat filio impuberi pupillariter non posse substituere.
AIt Africanus; Si filius, & ex eo nepos postis
humus hsrc des instituantur, ut Salio Aquiislio placuit: & nepoti, si is heres non erit, Titius substituatur : filio hqrede existente, Titium omni modo, id est, etiam si nepol natus fuerit,excludi respondit. S v M M A ILI v M.
a a lepos cum patre admitti non potes ad aut fusce sionem.
268쪽
G Allus Aquilius formulam protulit, ex qua nepotes posthumi, hoc est, qui post mortem aut nascerentur institui possent. Si quis igitur ex Galli consilio ita scribat, Filius mihi biseres esto: Si filius me vivo decedet, rum qui ex eo mihi nepos nasceturpos mortem meam, haeres esto: is haeres non erit, Seius esto. Si quis, inquam , ita scribat: & filium ,& nepotem instituit: ita tamen, ut simul admitti non possint pater, & filius. Et hoc nimirum est,quod scribit Iurecons in L cum in tectam.de biser. instit. huius institutionis duos gradus esse. Non quod nepos substitutus sit sed quod cum patre, uti diximus, admitti non possit ad aut successione.Vnde fit,ut quamuis nepos institutus sit tamen eo non nato, Seius nepoti substitutus una cum filio testatoris non admittatur: quemadmodum admitteretur, si unci cum filio extra- Deum testator instituisset, & Extraneo Titium substitui mei. Extraneo namque nΟ0 adeunte, una cum filio Titius admitteretur. Ratio igitur dubitandi est, quod&nepos institui dicitur. Ratio decidendi, quod institutionis huius duo sint gradus: neque accidere potest, ut filius, & nepos una haereditatem obtineant e neque per consequens filius, ct nepoti substitutus.
reretur , lis redem substituit Si simul morerentur, utrique haeredem esse respondit: quia sua Premus non is demum, qui post aliquem , sed etiam post quem nemo sit, intelligitur. Sicut Rc contrario proximus non solum is, qui ante aliquem et sed et i a is, ante quem nemo sit,intelligitur.
269쪽
2 Unde legata a subnitutis praefiabuntur. Quare. LEgis huius eadem propemodum species est, quae ct
l.qui dum, i, Lvel ingulis, infra eo . ω l. qui duos. in reb.dub. Substitutum ei, qui nouissimus impubes decedet, pueris simul decedentibus ad utriusque haereditatem admitti: quasi utroque nouissimo decedente. Et ' vero cum post alterum neuter decesserit, nouissimus x uterqae recte dicitur decessisse. Sicut econtrario, Proxii mus is dicitur in lege ra. Tab. no solii is,qui ante alique: est,sed etia is,ante que nemo est. d. l. qui duos. δε reb. dub. Sane sit pater,qui filios duos habebat, eu, qui nouissi mus decederet, rogauerit parte dimidia haereditatis propinquo restituere,& pueri simul decedant,fideicommissuma peti non potest. l. eius nai. ad Trebell. Ratio illa est,quia fideicommi sta onera sunt eorum , a quibus relinquuntur : neque ab alijs peti possunt. Ouare si unde petenda sunt non appareat, peti nul lo mod o possunt. S. Ia
redes instituit. Titio Maevium substituit. Fiatio quisquis sibi hqres esset ex supra scriptis, substituit. Titius omisit Iisreditatem. Mquius ad ij t. Moi tuo deinde filio , putat magis ei soli ex substitutione deferri pupillillis reditatem, qui patris quoque hqreditatem adierit. 'ohaeres filio impuberi substitutus nominatim, siquidem substitutum habeat, patris haereditatem recusare potest,& fili j obtinere ex substitutione. Uuod illi non liceret, si substitutum non haberet. l. sed si plures'. afupra eod. Sic enim loci ij conciliandi sunt. Sanesi Titius cohaeres impuberi substituatur per verba hςc, Gusquis mihi haeres erit, repudiata haereditate patris,silis naereditatem obtinere nullo modo potest: ne si quidem habeat substitutum. Nam verba haec utii uis miti
270쪽
baereserit, conditionem in se continent. l. qui liberis, suo pGeod. Itaque si Titio sit Μaeuius substitutus & repudiante Titio, ex substitutione adierit Maevius: decedente poste, impubere,selus Μaeuius ad eius haereditatem admittetur. Quia verum sit unum Μaeuium testatori haeredem extitisse.
AIs Iurecons Etiam si contra tabulas patris bonorum possessio petita sit i substitutio tamen pupillaris valet, & legata omnibus preti anda sunt, qui a substituto data sunt.
Σ Unde legata Uub titutispraestabantur, is quareὸEXpugnato testamento per bonorum possiessionem
contra tabulas,firmae nihilominus manent secun- dae tabulae; cum per bonorum possessionem contra tabulas ipso iure non rescindatur testamentum. Quare legata relicta 1 substitutis praestabuntur. Quae eo pri- ea ratione videntur praestari non debere, quia acceptaonorum possessione contra tabulas, quidquid id est, quod ad impuberem peruenit, Praetoris beneficio,non , testatoris voluntate, videtur peruenire. Ratio autem Rdecidendi in contrarium illa est, quod commisso per praeteritum edicto, quamuis institutus beneficio Prae toriS utatur: tamen a testatore capere intelligitur id, quod capit, a quo haeres erat institutus. Itaque substitutus lega ta praestabit, etiam extraneis personis. l. filium.