Antonii Goveani ... Opera, quae ciuilis disciplinae claustra continent, & reserant. Vna cum summaijs, & notis ad vniuscuiusque legis interpretationem, & indice locupletissimo. Omnia hac nouissima editione nedum ab infinitis propemodum mendis, quae in

발행: 1696년

분량: 709페이지

출처: archive.org

분류:

321쪽

29 2 Antoni= Goueant Comment.

uos ius acccrescendi necessario reperitur; cum sit ab urdum eiusde in haereditatis partem agnoscere,partem respuere. Si quis ergo ita scribat: Titium, is Maevium aequis partibus haeredes instituo. Ius inter eos erit accrescendi , non propter verbi coniunctionem, & orationis celeritatem: sed propter eam, quam diximus, causam. Vnde fit, vinolenti Titio, & inuito portio Maevij aC- crescat. d. . his ita de caducis tollen. Cum legatarii ces s antes portiones inuiti non agnoscant. d. g. ubi autem. de caducis toniend. Nihil enim absurde fit: cum penes hari et redem hae portiones relinquantur. Accrescit autem cohaeredi vacans pars cum suo onere d. β.bis ita L, Titio. β. I 8 Iulianiιs de leg. a. Neque obstat L si duobus. de Us r. accr. ubi duobus haeredibus inititutis proprietate deducto usus ructu legata inter cohaeredes negat Iurecons esse

ius accrescendi in usu fructu . ideo namque ius accrescendi inter cohaeredes in hoc usufructu esse non potest: quia per partes videtur constitutus; cum ex proprietatis parte, quam quisque praeliat haereS,vsum fructum deducat. Quare si contingat cohaeredem partem suam repudiare,pars Vsus fructus vacans cum proprietate co-

solidabitur. Id ergo speciale est in usu fructu, propter propriam quandam usus fructus naturam, de qua paulo rypost dicemus. Quamuis autem inter cohaeredes ius hoctiit accrescendi ratione haereditatis: tamen inter e co-

iunctio praelationem inducit: ut, si duos in semisse coniungas , in parte coniuncti coniunctu S reliquis praesertur cohaeredibus. Quod tum demum fit, cum portio,in qua coniuncti sunt , expressa est: si en jmita instituas Titius, is M. euius ex undecim unciis haeredes sunto Caius, is, Seius haeredessunto: inter Caium , di Seium ius non erit praelationis : sed vacans Caij semuncia omnibus cohaeredibus debetur. Nam quod ad ius accrescendi attinet, coniuncti non sunt, qui sine portione instituu-inr: idque ita Seruio visum est. l. item quod Sabinus. δεῖ eredib.isit. Id autem intelligendum est relicta per partes haereditate : nam si sine partibus haeredes initia

tuantur, hoc modo, Titius, i , Maenius haeredesjunto: Se . ius haeres eso: Lucius haeres Glo. Titius, oc Maevius iure praelationis utuntur in porcio te coniuncti. l. haeredess-

322쪽

Adtit. de Iure Accrescendi. 293

ne partibus, de haeredib. iussit. In Lautem, Item quod Sabi nus, Titio, & Maevio in undecim unciis coniunctim in stitutis, Caius,& Lucius sine parte coniunguntur . Sa - 2one rei coni unci io nullam praelationem inducit in haere ditatibus. Nam ad partes eorum, qui separatim haeredes instituuntur sine partibus, omnes cohaeredes ad mittuntur. l. bire Gine. Quod in legatis secus esse di-Nimus . Verbi item coniunctio, ut in legatis, ita in ha reditatibus, nullam inducit praelationem. Isi ita quis heredes, de haered.instituend. Quod autem diximus coniu-ctione induci praelationem,accipiendum est inter ipsos cohaeredes. Nam substitutus quin coniuncto praefera- δε tur, nulla dubitatio est. l. aequissimum si duo,de bono mises C. secund tab. Causa illa et , quod voluntate testatoris utitur substitutus; coniunt us autem lege et quae minus potest, ac pollet. Neque solum inter haeredes testame-22tariosius accrescendi reperitur; verum & inter legitimos. lsi Titio. . Iuliamis de leg. r. Itaque si alter ex legitimis haeredibus Fortionem repudiet, alteri accrescit : dc

olim quidem sine onere ς sed post rescriptum Seueri quo legata, & fidei commissa ab initi tuto relicta debetur a substituto, cohaeres tanquam substitutus consequetur cum onere accrescentem partem. Neque fa ne modica est inter cohaeredem ,& substitutum amnitas ctam uterque vocetur ad vacantem partem eodem casu,si institutus, vel cohaeres haeres non sit. Neque obstat. l. I . . s. te se . R. nam eo loco non de cohaerede loquitur Iure-

consul. 1ed de secundo gradu haeredum, quem debere negat a primo gradu relicta . Inter plures f dei commisse

fariosius accrescendi non versatur remanetque vacanu

portio apud haeredem; nisi inuicem sint substituti. l. Scaetiola,ad Trebell. De quo ad eum locum plend scripsimus.

Inter eum quoque, cui alter ex haeredibus rogatus est haereditatis partem restituere, & cohaeredem, lus accre scendi non reperitur: accrescitque vacans portio ei, qui portionem suam restituit. Neque enim haeres esse desit. adeo ut si coactus adierit, qui restituit, accrescentis portionis noua restitutione opus sit . sic enim oclegenda ,& intelligenda est LPapinianus, ad Trebeli. vii ad eum locum scripsimus.

323쪽

Quemadmodu aute inter hqredes: ita & inter bonora post mores ius hoc reperitur accre Icedi, wr.quιrsi vo pet. pariselen.accr l. I. . Tu.de bonorsosses. Proinde si plures sint, quibus bonorum possessio competit, quorum unus ad mi serit bonorum possessionem, caeteri non admiserint, vel quod spreuerint ius suum, aut quod tempore bonorum possessionis exclusi sint, aut ante mortui sint, quam petierint bonorum possessionem: ei, qui admisit,

accrescunt etiam hae portiones, quae caeteris Compete

rent, si bonorum possessionem pet ii 1sent . At9ue ita accrescunt, ut nouam earum portionum possessionem accipere nihil sit necesso. Vnde fit, ut patrono a liberto praeterito, qui contra tabulas suae partis bonorum posis monem accepit, necessaria sit noua bonorum possesisio, unde legitimi, videlicet repudiante haerede institutor quia in eodem genere possessionis ius accrescendi reperitur. l. sed cum patrono, de bonor. pGKessionib. Et haec dea haereditatibus, dc bonorum possessionibus. Quin & in querela testam et i inofficios,quia haereditas euincitur, ius accrescendi reperitur. Obnponas. vj.

dein M.test. Proinde si duo fratresegerint & alter destiterit: alteri eius portio accrestit. Quod accrescendi ius in querela non reperiretur, si querela duntaxat testamentum expugnaretur: non enim euinceretur haereditas. De quo plura seripsimus libprimo lectionum variarum. Cum igitur petitio haereditatis querela sit, &cui ea competit, nulla alia ad haereditatem peruenire via possis: qui ab ea desistit, haereditati videtur renuncia re. Itaque ei, qui in lite perseuerauerit, eius portio

ι iure accrescit.

as Sequitur de legatariis: inter quos ius non est accre scendi, nisi ratione coniunctionis. Nec enim absurdum eis, legati partem agnoscere dc partem repudiare cum vacans pars penes haeredem relinqui possit. Itaque si Titio, & Maevio aequis partibus sun dum rei inquas, vacantem Titii partem Maevius non consequetur : sed penes haeredem, ut iam dictum est, ea portio remanebit 1 nisi in casu l. Maevio. de leg. a., l. iduobus. β.s Titio. delegat. l. de quibus iam diximus. Sane verbi, & rei a6 coniunctio ius inducit accrescendi: quin & rei tantum.

324쪽

Adtit. de Dre Accrescendi 29 s

q. eadem res, de legatis, libro secundo Insiit. Sola verbi

coniunctio neque in legatis, neque in haereuitatibus ius inducit accrescendi. Superest de pluribus dominis di camus, quorum ser- 17uo communi si legetur usi fructus, ius inter dominos accrescendi versatur. LI. . I.de V r. accrescend. Si autem proprietas legetur, quasi ipsis dominis pro partibus, quas in seruo habent, proprietas legata siti, ita inter eos ius non e1t accre endi. I., Proculo,de ita. a. in- .vsusructu autem legato ipsius serui persona spectatur, propter indiuiduam ususfructus naturam. Cum enimius sit usu sfructus, indiuiduu esse constat ' etsi ratione ipsorum fructuum diuisionem recipere dicatur. LI. 9 si usfructus,ad leg Falcia. Et quoniam proprietatis , dcvsusfructus mentionem fecimus : videndum est, quid visi ructus a proprietate differat in iure accrestedi. Et asprima illa differentia sit, quos seruo communi legata proprietate, inter dominos non est ius accrestendi: de quo iam diximus. Secunda, quod proprietas acquisita ius accrestendi non admittit: usu sfructus&constitutus, ct postea admissius, nihilominus accrestendi ius recipit. Quandocumq enim non inuenio qui mecum via tur fruatur, solus utar fruar in lidum. Neque refert, Iesatus nobis coniunctim sit, an separatim. l. I . β.vit. de Gufru.accrescend. Tertia differentia, quod in usus ructa nisi concursu partes fiant, ius non est accrestendi. Udens Neratius putat de Uufr.accrescendo. Ouarta. quod usus fructus per nae, non rei accrescit. l. Nitium, e Uufrurit. Linterdum,de Uufr. accresc.L, an eadem.de excep.rei.iuI. Priores tres differentiae ex illa causa manant , quoavsusfructus sua natur1 individuus est, ex fruendoque consistit, hoc est ex facto aliquo. l. etinica quando dies vj fruct .leg.ced. In quo nisi uterque dominorum concurrat, alter in solidum utetur fruetur. Idem dicendum de legatarijs, quibus vel coniunctim, vel separatim legatus v suffructus est: qui nisi in facto fruendi concurrant, alter in Qlidum fruetur: neque refert, amiseritne, an re pudiaueritvsumfructum. Qui enim non inuenit, qui secum utatur fruatur, in selidum fruetur. Quinta disse

ferentia illam causam habet, quod usu sfructus ius est T Per

325쪽

ay6 Antoni, Goueant Comment.

personale : & ex persona eius, cui debetur, spectatur Quae una disserentia est inter vim fructum serui , re operas serui, quae ex ipso seruo spectantur , qui eas praestat: vireaIe quoddam ius Operae videantur; cum tamen ab usu fructu serui operae re ipsa non differant. Et go ut scribendi fnem faciamus,in specie, quam refert Vlpianus i. duo patroni. de iureiurand. iusne accrescendi sit, quaeritur. Et dicendum est, non esse , Si enim patronus erat is, cui libertus iurauit patronum eum non

esse: portio, quam is in liberti bonis habebat, non ipsis

iure, sed ope duntaxat exceptionis deficit : quae nascitur ex iuramento: quod nisi ei, qui iurauit, vel eius hς- redi,prodesse non debet . Itaque aduersus haeredem liberti alter patronus non solidae partis patrono debitas bonorum possessionem contra tab., sed dimidiae duntaxat petit: ac si duo patroni essent Quod si patronus non erat is, cui libertus iurauit, alterius patroni portio non augetur: sed eam partem in bonis liberti habet, quam ei lex dat. Sane hoc necesse est, probet coram iudice illupatronu non fuisse, aduersus quem iuratum est. In quo iudicio iusiurandu liberti plurimum Iudicem mouebit. Haec sero Andrea frater, de iure accrescendi ha-3i bui ; quae scriberem . Duo autem reprehensorum genera nostris laboribus opponuntur . Alijs , quod sine duce Bariolo scribam , non placet : cum quo errare etiam honeste possem. Praepropere alij, & praesestinate scribere aiunt hominem in hoc studio non senem . Vtrisque semel respondendum est, amita tamen:

benevoli enim sunt obiurgatores. Primum igitur nemo unquam suo odio efficiet, ii me vi Hariolus vituperetur, summo sui audio, credoque) vi r ingenio. At tu nile mihi iucundior laus fuerit, quam ex eorum insectatio ne: qui si nihil aliud publice prodesse studuerunt. Bar-toli itaque gloriae gratiar nihil obsto, nihil detraho: augere etiam, si possim. cupiam : sed hoc dico , quod &aequissimis Barioli Μanibus dictium velim , certiores esse, melioresque haud paulo, Quam Bariolum in iure Pop. I, om. duces veteres Iureconsultos. At nisi praelucente Bart. sequi eos nemo pom t: id qui existimat,nihil aliud, quam de ingenij sui imbecillitate confitetur. Annis

326쪽

Adth. de Iure Accrescendi. 29

Annis amplius sexcentis sine Bariolo, atque adeo sine interprete ius fuit; tot enim a Iustiniano ad Lotharium SaXonem numerantur, quo imperante vixit in italia Irnerius iuris Interpres vetustissimus. Quin Imperator

ipse, si intelligi sine Bariolo ius non poteit, quid est,

quod Pandectis adhiberi prohibet commentariosὸQuia ergo, dicat aliquis ,tu Interpretes condemnas λ minime equidem : nam & ipse ad interpretandum ius pro parte mea virili incubui: & bonis Interpretibus magnam habendam gratiam censeo. Sed hoc dico, si quis manibus

non illotis,ut aiunt,ius tractet, si diligenter tractet,non multum desideraturum eum aut meos, aut Barioli set Parva cum magnis conseram) commentarios. Haec denique orationis meae summa est: possi hominem aliquo ingenio,industria aliqua, aliqua Latinarum, Graecarumque literarum intelligentia, veteris memoriae Pop.

Romani non ignarum, in Dialecticis exercitatum bbquam unam artem, longe & aequalibus, & ijs, qui ante ipsum fuerat Iureconsiliis praestitit Ser. Sulpitiu9Phl-losophiae demum non insolentem , ae rudem : cui La-bco Antillius, quia egregie operam dederat, multa in iure in nouauit: posse, inquam, eum, in quo haec sint, per se in scientia hac aliquid consequi non vulgare . In quo haec non sint: sed non insequar longius. Neque id tamen sic accipi velim, quasi nate in me sint: dicerem .esse,si ita sentire neque in veritate arrogantie crimen extimescendum putarem . Reliquis facilis responsio est. Non consenui in iure Ciuili: nec vellem quidem. ga Operam tamen annos sermo tres Lugduni dedi Emilio Ferreto parenti alteri meo, Iureconsultorum memoriar nostrae facile principi : cum ille & respondendo , & monendo , & aliquid interdum veluti praelegendo , satisfaceret studio nostro Ciuilis disciplinae . Neque ex eo tempore a libris Iurisconsultorum longius unquam oculos dimouimus. Nam

id omne tempus , quo Tholois fuimus , tanta in studio assiduitate , tantaque contentione usi sumus,

ut maiore non potuerimus . Quae ut ita non sint,

faciunt tamen imperite , qui de scriptis nostris iudicaturi, quam mult03 annos in hoc itudio consiumpseri

327쪽

Autonis Gueavi Comment.1 serimus, quaerendum censent: quid enim aliud quet rant ij, quorum de re iudicium nullum est Θ Tum vero ars haec neque ita facilis est, ut simul aspici , cognosciq; possit: neque ita difficilis, ut cognoscendae vix aetas sus ficiat. Posita omnia sunt ante oculos:posita in usu quotidiano,communique hominum vita: in sero, ac iudiciis agitata: neque ita multis, aut dissicilibus literis continentur. Nos foribus austros Perditi, , in liquidos fontes immisimus apros. Nostrovitio in solo tam culto,iam miti, Pro molli viola, pro purpureo narcisso, Carduus, im Oinis creuit paliurus acutis , ut es apud Poetam. 4 Μutius Scaevola idem pontifex, idem iurisperitissimus,nullius sibi artis faciliorem cognitionem videri dicere lebat . Neruam filium de iure respondisse . adolestentem admodum memoriae proditur aest.Et ut scribendi finem faciam,vetus,Frater, est,&, uti mihi videtur, verum: t nisi quod cito quisque potuerit , nunquam omnino

posse perdiscere.

328쪽

In Titui. Adleg. Falciae lib. 3 s.

DD. interpretario,

et unde dicta e lex Falcidia pa Eadem plebiscitis legibus authoritas. 3 Lex Ia. tab. fons totius diuini, is humam iuris. 4 Quo tempore lata lex falcidissueritὸs Lege Regia populi potestas in principem translata. ε Vis, acyententia legis falcidiae. 7 An portio Falcidiae sit aes alienumλ3 Falcidiae beneficium aufertur lio ,-testamenti inofficiosiquerelam non pertulit. 9 Iure eruili maius duntaxat Quartae retentio est permissa. io In bonis parentum Ads Natura nullam certam portio ne n definiuit. II utilitas legis Falaidiae quae βλ

Ia Fauor testamentorum magnus.

13 Necessi las legis Falcidiae. rq Lex Furia , lex minus , quam perfecta dicitur ab

Ulpiano.

329쪽

3 oci Antoni= Coueani Praefatio. ANTLQVAΜ ad legum ipsarum interpre

tationem accedamus , praefari necesse est,

unde dicta sit lex Falcidia: quo tempore lata quaesegissententia: quae utilitas:& poli legest Furiam,& Voconiam necessitas postremo ubi locli habeat. Et lex Falcidia a Falcidio Trib. plebis quo rogata est, appellatur, steste Dione,Eusebio,& Isid. in c. . ma. dist.) uti pleraeque omnes leges. Neque mirurn est,

a elebiscitum legem appellari. cum lex Hortenssia Plebiscitis pariS legi bus dederit auctoritate ita leges Apuleias leges Sempronias,& alias plerasque videmus appellari 3 quas 1 Trib pleb. latas esse costat. Lege s1mpliciter cia appellamus, legem serd Ia. Tab intelligimus, sontem totius diuini, & humani iuris. Ita in L vfiscapio. de istic. is l. iurgentium. u.si paciscar. de pact. Ita apud Μ Tullium in Topicis lex accipitur: Assiduum Mit)έsiduo vindicem esse lex iubet. Quam legem Gellius Ia. Tab. esse

scribite non autem AEliam Sentiam, quemadmodum 4 eo loco mendosi codices habent. Lata autem est lex Falcidia Augusto Triwn ira Reip. constituente ante susceptum perpetuum plebis tribunatum: quem illia populo mandatum scribit Appianus, Antonio adhuc cum Parthis bellum gerente. Nam ex eo tempore solus is Trib. Plebis fuit: eamque potestatem sequentes Impp. usurpaverunt. Post susceptum ab Augusto im .perium,legem Falcidiam latam no fuisse ex eo liquet,s quod lege Regia populi potestate in Principem translata , desierit populus oc leges iubere, & magistratus

crea Ie. Vnde factum est, ut cessauerit lex de Ambitu l. r. ad leg. Iul. de ambi. Illud sane constat, ante datam ab Augusto fideicommissis auctoritatem, latam esse . legem Falcid. in qua de fideicommissis nihil cauetur: nam & i se Imperator in titur de fideicommiff. haered. lib. a. Inst. . postea. scribit retentionem de fideicommis. 6 sis Pegasiano S. C. esse introductam : Uis ac sententia legis Falcidiae illa est, ut ab haerede ita liceat legare , ut haereditatis quadrantem ipse capiat. Itaque sit plus dodrante haereditatis testator legatis eroget,legis huius auctoritate haeres partem quartam retinet haereditatis:

quae

330쪽

quς retentio iure testamenti fieri dicitur in L qui duos, ae l. pup. Sic enim is locus intelligi debet: no. , quomodo ab Accursio exponitur. Cum igitur legis halcidiae auctoritate,& prouidentia quadrantem haereditatis haeres retineat, merito duuitauerit quis, num portio Falcidiae aes sit alienumὸ nam quarta, quam D. et Pij constitutio in bonis arrogatoris arrogato dat, aes quoddam alienum appellatur in L Papinianus, J qtιis impubes, de inoffic. testam. si arrogator. de adoptio . Existimo tamen aliam esse rationem quartae D. Pi i, aliam

eius, quae iure testamenti retinetur: vix enim eli, ut aes alienum dicatur ea portio, quam iure testamenti, iureque institutionis,&quasi haeres quis capit. Cui sententiae consequens est, quod Vlpia n. scribit d. l. Papinianus. β. meminisse. Falcidiae beneficium auferri filio, gqui te itamenti inossiciosi querelam non pertulit. Nam quarta D. Pij, quia tuti iam diximus aes alienum censetur,arrogato non aufertur, qui in querela inofficiosi

testamenti non obtinuit. d. quis impubes. Quod si

S. C.quarta aes alienum non est,neque Falcidia aes alienum erit: argv. l. patronus te donat. Nec est, quod existimemus eo quarta S.C. filiu amittere, quia 1alua adhuc ei sit quarta, quae iure naturae vulgo deberi dicitur. Constat namque iure ciuili unius duntaxat quartae re- 9tentionem esse permissam. quanquam, C. ad leg. Falcid. l. cohaeredi.' cum filiae, de vulg. , pupiἱ Neque sane vlla ratio asserri potest, quamobrem cum S.C. inducitur, duae quartar ah lio decialiantur: cum autem Falcidiae ratio ponitur, una dumtaxat detrahitur. Nam Falcidia per inosticiosi testamenti querelam excludi scribit Iureconsul. in dict.l. Papinianus, β. quarta autem, de in-osse. testam. Tum vero non intelligi quaenam ista na- Ioturae qaarta sit: nullam enim certam portionem in bonis parentum filiis natura definitur. Praetere, si naturae iure portio ista filiis debetur, suti eκistimauit summus

Pontifex in capite Risnutius, de te tament.) Querela in-ossietosi testamenti filio non erat necessaria. Nam neque arrogato, qui ex D. Pii constitutione quartam habet, necessaria est. dici. l. Papiniauus. q. si quis impubes. Potiremo liberis naturalibus tantum eadem ista portio

SEARCH

MENU NAVIGATION