장음표시 사용
341쪽
's Nym Falcιdia pertineat ad legata relictaseruis commuinnibus λε Quomodo ei, hostes e B, utiliter legetur87 Cellio legati, est ad bisere dem legati transmissio. 8 An decedente legatario apud hostes, pertineat lex Fa eidia ad legatumὸ ωs Falcidia detrahitur de legato relicto ei, qui nondum natus est: hoc est poshumo.
ia tur: ita ibi legatum capit.
SEruo proprio sine libertate inutiliter legatur ; ipsi
namque haeredi ab ipso haerede legaretur:quod fieri 1 nullo modo potest. Necesse namque est distinctas esse personas accipientis, & praestantis. Data libertate seruo, utiliter legas: sed eius legati dies non cedit a morte tua sed ab adita haereditate. Lnam cum, quando dies leg. ced. cvn. β.in nouissimo. C. de caduc.tollen De quibus legatis intelligitur l. gula de reg. Caton. Et hoc nimi-- rum est,quod Iureconsul .hoc loco ait, differrilegatum L in tempus libertatis. Neque enim ante cedit dies legati, quam libertas competat. frustra namque cederet. d.Lnam cum Sane seruus ex parte haeres in1titutus non
expectat aditionem cohaereuis: a se enim capit libertatem. l. sed si ex parte Me acquirend.haered. Quaero, quid iuris sit de legatis relictis seruis nostris legatis Θ Et dicendum est,quasi alienis seruis legata valere. Sed horum legatorum dies non a morte testatoris, sed ab adita haereditate cedit .' hoc est ex quo seruus legatarij factus est ex causa legati Ih. ereditatis aditio .et, rim.quando dies leg.ced. γ .in nouusimo e caduc.tollen. Ita quoque sit seruus legatus haeres instituatur, haereditatis huius dies a morte testa toris non cedit: sed ab adita haereditate a cohaerede l. vltri. en de vulg De qua hς-
reditate intelli gere debemus d l. regula Caroniana riri . 3 qua Iurecons. scribit, regulam Catonianam non pertinere ad eas haereditates, quarum dies non cedit a morte testatoris.
6 Quaero num ad legata seruis alienis relicta pertineatlax Falcidia, quae de ciuibus Romanis loquitur λ Et re-
342쪽
spondeo,pertinere, quasi ipsis dominis relicta : constat namque ex persena dominorum legata relicta seruis seri.l mibi. . regula,de leg. i. Na quod dici vulgo solet, in legatis personam serui 1 pectari oportere: hanc habet vim, ut seruo inutiliter legetur, quod liber iactus habere non posset. LPendιtor. 9.υθim.de leg.a. l. si maxime,
Quaero, num lex Falcidia pertineat ad legata relicta sseruis communibus Φ Et respondeo pertinere : & quidem ita, ut de toto legato Falcidia detrahatur: nam totum legatum socio acquiritur. I. verum. .vltim pro soc. l. Plautius,infra eod. Neque enim ex causa societatis legatu hoc relinquitur: neque in persona haeredis legatum potest consistere, uti iam diximus. Ait Paulus, De ei, qui apud hostes. Ei, qui apud ho- 6stes est, utiliter legatur; cum in tempus reuersionis legatum differatur: & pro non icripto censeatur,decedente apud hostes legatario. .enuit.de bis,quaepro non scrip. Cuius legati dies ante reuersionem ab hostibus non cedit: etsi Accursio, &Bariolo a liter videatur. Si enim ante cederet, frustra cederet: cessionis namque effectus . est transmissio. l. s. haeredis aditio,quando dies legat. ced. Itaque Theoph. cessionem legati definit ad haere- 7 dem legati transmissionem in tit. deleg.lib. a.distit. Neq; obstat I. illa β. vlt. de haered. instit. et t. captiuu.C.de capi. quibus in locis illud duntaxat deciditur, capto ab hostibus utiliter legari, & iure postliminij legatum id confirmari . Quaero, decedente apud hostes legatario, per- 8tineatne lex Falcidia ad legatumὸ Et respondeo, non pertinere, siue pro no scripto habeatur, siue in causa caduci incidat. Pro non scripto habetur, quod ia capto relinquitur. d. ev.de hs, quae pro non script. l. eruo meo Stichus. de leg. I. In causam autem caduci legatum incidere videtur, cum legatarius post testamentum in hostium potestatem peruenit, ibique decessit. Lex autem Falcidia ad ea legata pertinet, quae peti possunt, & iure
Λit Iurecons Aut ei, qui nondum. De legato relicto sei, qui nondum natus est, hoc est,posthuino, Falcidiata detrahitur; cum in tempus natiuitatis legatum con erat.r: ueque ante eius legati dies cedat. 'staque si post humus
343쪽
humus non nascatur; legatum pro non ser: habetur. l. quo loco. 6.υθ .de haered. inctit. Facit i. i duobus. .vltima de let. I. facit vir .dereb.dub Ouibus in locis scribut' lareconsulti, non nato posthumo legatum etiam per partes Titio, & posthumo relictum, fidum ad Titium peruenire. Quae sententia rationem hanc habet: quia pars adscripta posthumo pro no scripta habetur posthumo non nato: nam si pro scripta haberetur, posthumus partem faceret; quemadmodum partem secit legatarius is, qui post testamentum decessit: de quo intelligenda est d.Lδι duobus. in princi'. Quaero de quo posthumo loquatur Iureconsultus 8 Et quidem suo posthumo duntaxat iure vetere legatum relinqui poterat. si poss- humo. quoque,de seg. lib. 2. Instit, Nam solus is posthumus institui iure ciuili poterat arg. posthumus de in flectam. quamuis institutionem posthumi alieni praetor tueretur rhactenus tamen , ut posthumo alieno bonorum , daret possessionem secundum tabulas, & ventrem interea in possessionem mitteret. d. Ipossis s. g. pon humus alienus,de leg.lib. a.di rit.et tit. de bonor. post in prin- rorip. Hodie vero quemadmodum posthumus alienus haeres institui potest ex Iustiniani constitui. ita di legatum capere potest. LV. Umno. Qui posthumi sui,
de qui alieni sint, scripsimus ad L Gallus. de lib. ωρωθ.
in quibus nepotes posthumos non numerari Eodem loco demonstrauimus.
S. I. AIt Paulus, Ad municipum quoque legatata,
vel etiam ea , quae Deo relinquuntur, lex Falcidia pertinet.
1 Hodie Municipes quomodo appellentur,sequomodo olimra ciuibus relictum kWatum riuitati relictum intelligitur 3 collegiis legata relinquuntur ex S. C. auctoritate. . . Olim
344쪽
Olim cum certis diis erat testament actio , quibus s De legatis relictis talib. diis, Falcidia detrahebatur. 6 Princeps potestate in terris proxime ad Deum accedit MVnicipes cuiusque ciuitatis ciues 'hodie appel- Llantur. Olim municipes appellabantur,qui munera in ciuitate nostra capere poterant, & honores gereret. I. ad municip. de quo Aul. Geli. Ciuitatib. itaq; quae sub imperio Rom. erant, legatum relinqui pote rat ex D. Neruae constitutione: quod ius auctore D. Adriano Senatus diligentius constituit, uti tellatur Vlpia n. in tit. de leg. in In rit. Neque refert, an ciuibus , an ciuitati legatum relinquatur: nam Ic ciuibus relictum, Rciuitati relictum intelligitur. l. ciuibus, de reb. dub. Neque ciuitati modo legatum relinqui poterat, verum &vico: hoc est, ciuitatis parti . l. Iphaeres. g. vlt. let. I. Neque enim D. Neruae constitutio ad vicos paganos pertinet, ut neque ad castella : duo namque vicorum
genera facit Varro, Urbanos, & paganos) led duntaxat
ad ciuitates&earum partes, quibus vel in honorem, vel ad decus, & ornamentum legare possumus. l. riuitatibus de leg. I. Ante D. Neruae constitutionem ciuitatibus legata relinqui non poterant, quas incertis personis, ut neque haereditas: de quo scripsi ad i. quidam P) oculum, de utit. Collegiis item legata relinqui coepe-rniat ex S. C. auctoritate, quod sub D. Marco factunia, et t. l. cam Senatus de rebus dub. quare & ad haec legata , ἶlex Falcidia pertinebi L. Ait Iureco as . Vel etiam quae Deo relinq. Cum certis qdiis olim factio te flamenti suit: lj autem erant, Vlpia no teste in tit. de haered. Ivsit. Iupiter Tai pejus4 Mars Gallicus, Minerva Meliensis, Hercules Gallicanus, δε pollo Didyma us,Cybele mater deorum . quae Smyr nae Colebatur, Caelellus Salinensis, qui Carthagini colebatur: praeter hos institui nullus Diuorum poterat. Ex quo siequ tur, illis solis legata relinqui potuisse: iis snamque recte legamus, qui haeredes institui possunt. neque iniquum videri debet, si de legatis Deo relictis quarta detrahatur: cum rebus iis D ij non indigeant, quas ipsi mortalibus ad usum vitae tribuerunt. Sane de
345쪽
s legatis relictis principi Falcidiam detrahi constat, qui in terris potestate prOXime ad Deos accedit. l. in legatis. c. ad leg.Falcid.
g. 6. &7. A It deinde Paulus , Non solum autem ad res
proprias testatoris legatas, sed ad alienas quoque lex pertinet: & omne, quod ex bonis defuncti erogatur, refertur ad hanc legem, siue in
corpore constet certo, incerto ver siue pondere, numero, mensura valeat: aut etiam si ius legatum
sit, ut ususfructus, aut quod in nominibus est .s V M M RI V M.
t Falaidia ad ea pertinet, quae ex patrimonio nostro erogantur .
a suae excipiantur a detractione legis Falcidiae83 Lex Fufia Cani a sublata. Duplex diuisio rerum, quae ex patrimonio nostro eroga
turas Quod commune est, nostrum appellaripotent. 6 In propriis rebus haeredum res numerautur.
Io In rebus alienis illae numerantur, quae in nullius bonis funt. II uuomodo lex Falcidia ad res alienas pertineat e Xa Quomodo scertum) aecipiatur in actione, quae ast eli tur certi condictio, is, in ea, quae dicitur, Si certum petatur λCorporum quaedam diuiduitatem non recipiunt. Incertum corpus dicunt Iureconsulti genus. 3 II rudius, quamuissis ius, diuisonem tamen recipit. 16 Aliae
346쪽
rs Actaeseruitutes praeter umfructum, quomodo ad legem Falcidiam pertineant λr7 In nominibus esse dicitur,quod in tabulis debetur. FAlcidia ad ea pertinet, quae ex patrimonio nostro rerogantur, si1 modo voluntate no tra erogentur. l.
cism pater. 6. vlt.bit alienus, hoc nostro tit. Facit β. item,
hac ea . lege. Quibus in locis deciditur , neque ad legem Ualcidiam pertinere, quod haeres propter suam contumaciam amplius soluit delato iureiurando in litem legatario: neque quod amplius iusto pretio in rem ali nam comparandam sua stultitia impendit: neque item quod mortis causa ab haerede capit legatarius; id enim
1 ua voluntate nacres dat, de quo dicemus ad d. q. item. Excipiuntur ab hac regula instrumenta praediorum domino relictorum. l. raediorum. C. eod.tit. Excipiuntur aquae uxoris causa empta, parataque sunt, quae a lege . Falcidia nominatim excipiuntnr. l. s Uusfructus, hoc titui. Excipiuntur quae ita relinquuntur, ut ad legatariorum haeredes transeant. ouelied in ea. C' eod. Excipiuntur quae ad pias causas relinquuntur. 2 velf militer. c. eo . Libertates eκcipi non e 1t necesse: cum legari proprie non dicantur. is, ρ. l. ingenerali, te verbrinis. Lex Fulia Caninia ad libertates testamento datas per- ἶtinebat: quae a Iulliniano sublata em C. , Insit. de lege Fif.Can. toll. Rerum porro earum, quae ex patrimonio qnostro erogantur,duplicem ponit Iureconis diuisionem:
prior est eκ ratione dominiorum: secunda e X rerum
ipsarum differentia. Res igitur, quae legantur, aut pro priae sunt, aut alienae: & propriae quidem hodie quoquo
iure,sublata dominiorum differentia. I. Onica. C.de nudo rure Quir. toll. In proprijs autem rebus & communes compraehendere debemus quod enim commune est,no- ssirum appellari potest. l. recte de merbor.signis. Sed ea pars duntaxat in legato est, quae nostra est: neque alte ram partem tenetur haeres redimere. Lferai electione. Qit .de leg. I. De quo Ioannes Bossianus vetus interpreS dubitauit. In propriis praeterea rebus & haeredum res si connumerari debent; cum eadem persona haeredis, Atellatoris censeatur: nam legari haeredum re poste co 'lia t
347쪽
stat. β. nonsium deleg .sib. 2. Instit. Idque legatum utiq; valet, si1ue testator rem haeredis esse sciuerit, siue ignorauerit. l. Unus ex familia. I.si rem tuam, de leg. a licet in legato rei alienae secus sit, quemadmodum mox dicemus Sed ratio Falcidiae in rebus haeredum ita poni debet, vires haeredis legata in drodrantem computetur: ita fiet, ut & quadrantem haereditatis haeres retineat, re rei suae pretium. Exempli causa, qui in bonis centum habet, si rem haeredis leget, quae sit viginti, de patrimor nio suo quinquagintaquinque duntaxat legauit. nam huiusmodi legatum in contributionem venit, i. pater. I. ama. hoc tit. cum in omnibus legatis praestandis patri-8 monij ipsius te ita toris ratio habeatur. l. in ratione. g. quod 9 vulgo, hoc titui. Alienas item res legari posse constat β. non solum lib. a. Insiit. quae& ipsae ex nostro patrimonio
intelliguntur erogari, cum earum pretium erogetur. Tria autem neces1aria sunt ad hoc, ut res alienas redimere haeres cogatur. Ιm primis ut eius rei commerciumst. l. cum seriιus. 9.Ph. se leg. I Si enim eius rei commercium non sit, neque rem uaque aestimationem praestabit haeres: nisi sorte per fideisomnat Isum relicta res sit: tum enim aestimationem praestabit haeres i. sed si res
aliena. delet. I. Secundo requiritur, ut testator rem alienam esse sciuerit id quod legatarius probare tenetur dict. β. non solum de se . libr. a. institui. facit. l. vntim, eNfamilia. u. t tuum. de leg. a. Tortio requiritur, ut iusto pretio res emi possit. l. non dubiam. g. Ostimo, de leg. l.sii o domus. g. in pecunia,de legat. I. Facit i. alienus, infra eod. In rebus autem alienis illae quoque numerandae sunt, quae in nullius bonis sunt, cuiusmodi sunt res haereditariae. l. I. d e re diuis. Quamdiu namque haereditas lacet,res dominum non habet. Vnde sit, ut haeres furti no agat, eius rei nomine, que ante aditam haereditatem furto sublata est: sed duntaxat expilatae haereditatis
Crimen intendat. l. a. de cri. cxp. baered. De quo Marc.
Tuli. in Epist. ad Trebatium , cuius principium; Et si
arsero,Lex autem Falcidia ita ad res alienas pertinet , ut de iusto earum pretio quarta portio detrahatur. Diui fo secunda ex rerum i piarum differentia sumitur. Re Sunim, quae legatur, interdum certum corpus est, qu d, Dia-
348쪽
Dialectici individuum τονουσιας appellant,Iure cons. 1 peciem. Iciὶm res, deleg I. Id Rutem siue corpus, siue indiuiduuin, siue species, vel certo nomine significatur: ut cum Stiebam dicimus : vel digito octienditur, ut cum quis legat frumentum, quod in illo horreo est: cum legat hunc hominem,Stichum ostendens. Interdu& quadaue scriptione demonstratur, ut cum testator legati lium rescusae. Sane in actione, quae appellatur Ce ii condi- Iactio, certum non pro certo corpore accipitur: sed pro eo, de quo apparet quid , quale, quantuque sit . ut cum quis stipulatur centum modios frumenti Asrici optimi:
quamuis enim certum corpus non stipuletur , ccitum ista men stipulari dicitur. l. ubi autem non apparet. de verb. obligat. In actione autem, Si certum petatur, Certum, pro pecunia numerata accipitur. Nam reliqua omnes res siue pondere, siue mensura constent , per condictionem triticariam petuntur, non per actionem, Si Certum petatur. I. de cond. triticar. Sed clim certorum I 3 quaedam diui ciuitatem non recipiant, ut Stichus: ad aestimationem necessario decurrendum erit, ut lex
Falcidia locum habere possit. Id quod c in seruitutibus legatis, & in factis sieri videmus.Lses, qui quadringenta. g. vltim. hoc titui. Incertum autem corpus genus Issappellant Iureconsulti: ut qui homi nem legat. incertum corpus legare dicatur: non quod hominis notio, uegenus appellatur,corpus sit: neque enim tangi , cernive
potest: sed quia huic notioni corpora subsunt: ut scribit Marc. Tuli. in Topic. Neque existimandum est, legem
Falcidiam ad omnia corpora incerta pertinere e sed adca duntaxat, quae utiliter legantur: nam sundus gen raliter inutiliter legatur,triticum generaliter inutiliter legatur, mensura non apposita: animal generaliter inutiliter legatur l. ita Ilipulatus de Oerb. obligat. l. ci mpon. g. gener, de iure dot. l. triticum lite verb. oblig. Ait Iurecons. Sive pondere, numero, bc. Quae appendimus, numeramus, vel metimur, pondere, num Cro,
mensurave constare videntur: quia sinc iis ad nihilum rediguntur. inutiliter namque & stipulatur, & legat, qui triticum legat, qui triticum stipulatur. d. l. triticum,nc Perb. opist. Eae autem res una demonstratione ad
349쪽
3 et o Antonis Goueant Commen,
certitudinem redigi pollunt. in Iratione.I. diligenter hortitui. vi, vinum , quod in illis dolijs est, aut vinum, quod
1 3 Ait Paulus: Aut etiamsitus legatumsit,ut Uufuctus. Vsusfructus quamuis ius sit: tame diuisionem recipere potest: quia huic iuri corpora subsunt, hoc est, fructus, qui diuidi possunt. β. Uufructus, hac l. nostra. a quibus fructibus re ipsa ususfructus non differt, quem vul-36 go usumfructum causalem appellant. Aliae autem se uitutes ita ad legem Falcidiam pertinent, ut de earum aestimatione quarta detrahatur. l. is, qui quadringenta. q. vltim. infra eod. cum diuisionem nullam recipiant. Idem dicendum est de operis serui legatis. d. .s Uus- fructus. Idem dicendum est, si factum legetur, d. l. is, qui quadringenta. X7 Ait Uaulus Aut quod in nominibus est. In nominibus esse dicitur, quod in tabulis debetur: quod quamuis nostrum non sit, quia vindicari non potest: tamen quia nobis debetur, nostrum rectd appellatur.Cum autem legantur ea, quae in nominibus iunt, actiones haeres legatario cedere tenetur. Lex eo. C. adleg. Falcid. Ne que mouet, quod lex Falcidia de re, & pecunia loquatur: nam & rei appellatione, &pecuniae , & bonorum,& meorum, actiones continentur l. rei L pecuniae. I. bonorum. l. meorum. de verb.signis l. si legatus. g. vlt. ad Trebell. Huc pertinet L qui chirograpbum, de legat. I.
g. 8.A It Paulus; Item si ita legatum sit, Haeres
meus Seio penum dato: si non dederit, decem clato: quidam putant omnimodo in legato decem esset penum autem mortis causa capi , nec in
Falcidiam id imputare haeredem posse . Ego autem didici, sit in continenti haeres penum soluerit, videri hoc legatum esse, & in legem Falcidia; imputari poste. Et quod dixi In continenti , id accipi ed dum cum aliquo spatio. Quod si, iam mo
350쪽
ra facta soluerit haeres penum,tunc nec legatum eum accepisse, nec in Falcidiam imputari post :iam enim transfusum legatum esse, & decem de- heri. Idemque erit, etiam si ab initio ita legatum datum sit, Si penum non dederit, decem dato , quia hic penus non est legata: & penus. si datur, mortis causa capitur: quia deficit legati conditio.
x Falcidia locum non habet in his, ριιιe mortis causa ca
a Mortis causa capio quae ρroprie accipiaturλ obiectionumsolationes. Penus unde dicta fDocuit Iurecons ad ea, quae ex testatoris patrimonio erogantur, legem Falcidiam pertinere. Nunc docet ita demum legem Falcidiam pertinere, si ex voluntate testatoris erogentur. Quod enim mortin causia Capitur a legatario,quauis de patrimonio testatoris erogetur,ad lege tame Falcid. non pertinet:id enim sua voluntate haeres dat, ut legati onus defugiat. Itaque in . l.acceptis. in illis verbis, di am in centum, generaliter definit iurecons Falcidiam locum non habere in his, quae rmortis causa capiuntur. Neque obstat L penalt. C.ad leg. Fa rid. Nam eius legis decisio non egreditur casum propositum. Id quod ipse non obscure significat Imperator illis verbis, uuare non inpraesenti casu, &c. In quo Imperator ipsi etiam testatori consulit, cuius testame- tum scriptus haeres, nullo eκ aditione proposito commodo, facito destituet. Mortis causa capionem pro- Σprie accipimus eam capionem, quae nomen non habet, cui mors occasionem dedit Lmortis. δε donat. auf.mori. Ait IureconL Si in continenti biseres penumjbluerit, videri hoc legatum Cye,dcc. Neque obstat LI.depems.leg. in I qua Iarecon sultus penum in praestatione esse ait. Ne-