장음표시 사용
381쪽
actionibus directis : neque aliae in emptorem actiones transferuntur, quam utiles, ex rescripto D. Pij, i ficum emptor ede t. facit Iempl. C.de haer.venae Directas auteactiones emptor non intentat, nisi ei cessae sint . Quid ergo si emptori res haereditarias venditor tradiderit,aere alieno non soluto λ Et ipsum haeredem creditoribus t neri constat, qui tamen postea eo nomine cum empi re aget,cui stilicetylus tradiderit,quam traditum oportuerit . Neque enim traditum oportuit, nisi quod lupe res se poterat deducto aere alieno. l. is, qui baereditatem, de cond.indeb. Ait Iurecons. Quam ex bonis defuncti. Vnde legata . praestantur. bona autem,uti iam diximus,dicuntur,quae supersunt deducto aere alieno. Ait Iurecons. Deciderit. Decidere autem, siue trans sigere potest haeres, etiam ante aditam haereditatem , Liure gentium. .vit.iuncta taeq.de pact. Ait Iurecons PVon ex haereditate: sed ex decisione habeat. Quamula occasione haereditatis habeat.
A It Paulus, Item si Reipub in annos singulos
legatum sit, cum de lege Falcidia quaeratur, Marcellus putat, tantum videri legatum, quatum sum ciat sorti ad usuras trientes eius summae, quae legata est is colligendas.s v M M RI v M.
tariorum, qui in mero lucro versantur.
s uuae sint trientes usuraeὸ6 Mnae Centesimae δ
382쪽
In tit. ad IN. Falciae 3 si Vi quadringeta in bonis habebat,primo,& secun
do ducenta legauit, Reipub.annua quatuor: locus valcidiae non est e nam haeres centum habet, quia annua quatuor Reip. relicta centum duntaxat aestimantur, unde trientibus usuris colligi postunt. Uuod is primo, lecundo ,& tertio trecenta legauerit &Reipub.annua quatuor, locus Falcidia est: quia haeredi nihil relinquatur, facta, uti iam diximus, aestimatione annua legati. Quamobrem tres legatarii facient haeredi eptuagintaquinque . AEquitas huius aestimationis illa est, quam diximus, quod vi uris trientibus. qua leues sunt. Liuior, qui repertorium. omm. de
ligi ponunt . Capitolinus in Alexandro scribit Trientarium eum foenus exercuisse via missi munia re lenissimum ad vium Reipub. Neque alia fiet Gem 'matio, si una solutione Reipub. satisfieri oporteat: de aesti atione quaeri non possunt tres legatarii qua nihil aliud quaeritur , nisi ut haeredi statua sit Falcidia. rata culus fauorem propensiores esse nos oportet, quam
legatariorum, qui in mero lucro versantur. Facta igi- tui ex Marcelli sententia annui huius legati aestimatione, septuagintaquinque, uti iam diximus , haeredi tres comerent legatarij Quaero reliqua vigintiquinque , δqua ad quadrantem bonorum haeredi desunt, unde dItrahantur P Quaero,num eadem ista aestimatio fiat: cum
y . quamobrem non eadem legati hu- relicti fiat aestimatio, quς legati an
trientes Θ Ad primum respondeo, Reliqua as. quae ad tquadrantem haeredi tatis deesse haeredi videntur, de an- myato etrahi, ct tria tantum annua praulari, quarici 'S V. vii S eX septupgintaquinque colliguntur, oris, *4rimq δxu'r ex centum . Cui sententiaeu . I 0βςst, ut ii eodem retento casu decem annua pup. legata sint, cum septuagintaquinque duntaxat legari
383쪽
3 s et Antonis Goueant Comment.
legari potuerint, per legem Falcidiam septem statim
delegato annuo detrahantur, & tria tantum praestentur: nam id, quod ultra patrimonij vires testator lerat, ante omnia detrahitur in imponenda ratione legis Falcidiae. Exempli causa: Qui quadringenta in nonis habebat , quingenta, & quinquaginta legauit:ante omnia centum, & quinquaginta detrahuntur. 9.ῬθMeleg. FaLeid. lib. a. Insis. Nihil autem refert,cum quadringenta habeas, legesne quibusdam trecenta,& Reipubl.annua decem: an vero leges quingenta,& quinquaginta. Nam ex Marcelli sententia decem annua Rei p. relicta ducentis quinquaginta aestimantur,quorum annua decem triens vlura est. Ad secundum respondeo, Eandem sellimationem annui legati fieri oportere , cum de , quantitate selius legati annui Reipubl. relicti quaeritur , num dodrantem excedat haereditatis: nam ἐς in usufructu aestimatio veterem locum habet, Cum quaeritur,num plus sit in legato ususfructus,quam in dodrante haereditatis. l. r. βδε usfructus suprὰ eod. Ad tertium respondeo. In annuo legato Reipubl. relicto computationem fieri non possie, nisi annorum numerus praefinitus sit: perpetuum namque est legatum , ut & ipsae Respubl. perpetuae aeternaeque sunt; neque enim facild Rei pub. mors contingit et , fructu. de quo scripsimus lib. arict.variar. Ad quartum respondeo, legatum annuum Titio relictum propter incertum mortalitatis non posse certa vlla ςstimatione censeri , neque in computationem deduci ; cum
ea duntaxat computentur , quae certum eis debitum
iri. l. nisi titu seq. Sequentium autem annorum legata conditionem illam habent, si Titius vivat: cuius morte
annuum legatum finiri constat. θσatum. δε cap. liminut.
Necesse igitur est tanti legatum annuum Titio relictu' festimetur, quanti venire possi t, in incerto posito quamdiu Titius victurus sit. cum Titio 1 νὰ eod. de qtia aestimatione plura eo loco di emus. Sane in alimentis legatis, & usui ructu Reipubl. legato,' non fit aettimatio ex sententia Μarcelli, quae tantum locum habere poteli
in annuo legato pecuniae . Quemadmodum autem ea
legata aestimentur, dicemus ad i.haereditatem, infra eod.
384쪽
Ad postremum respondeo, Irientes usuras esse tertiam spartem vi urae centesimae. l. bac edictati . .ijs illud,desecund.nupt. vltim. praetereὰ.Cod.de iure dot. Lunica. β. nautem, de rei uxor.actio. Leos. C.de et ur. l. cnm quidam. β. vltim. f. te usur. Centesima autem usura est centesima εpars sortis, quae singulis mensiibus soluitur, atque ideo centum mentibus sortem aequat. Hulus usurae cente'-mae exemplum legimus in L lecta.ficeri. pet. in illis verbis, In denarios centenos denarios singulos. Quemadmod uigitur usuris cetesimis I a. singulis annis colliguntur,ita usuris trientibus colliguntur quatuor, & usuris quadratibus tria, unum usuris uncialibus, octo usuris bestibus, decem vi uris dextantibus, sex usuris semissibus,septem usuris septuncibus,& quinque usuris quincuncibus. quae omnes usurae denominantur eX ratione centestinae, qua veteres appellabant Sangliinarti m.
. . . Papinianus lib. IO. uaest. .
Fundo mihi legato sub ς raditione,pendent
legati conditione haeres me haeredem instistituit, ac postea legati conditio extitit. in Falcidiae ratione fundus non iure haeteditario , sed logati meus esse intelligitur
I Dies legati 'conditionalis ex lente demum conditione cedit.. a Εκ duabus causis rei eiusdem dominium contingere non
potest,quamuis possessio possit. 3 Conditio legati ius haerediHriumsuspendit. RAtio dubitandi in hac lege, quod legati conditio
385쪽
demonstr. Icedere diem, de verb. ignis Ratio vero decidendi , quia iure haereditario habere non videor,quod alio haerede instituto eram habiturus: ideoque neque in restitutionem haereditatis id venit sequens quae=o,deles '. Quaerit Accursius, amobrem eX utraque causa, se legati,& haereditatis, fundum habere non intelligarὸ Et respondet id, quod res est, Ex duabus causis rei eiusdem dominium contingere non posser quamuis possiesiso possit, Inon ut ex pluribus, de regu iur. l. 3. .explurib. de acquir.vel omit*est. Notat praetere, Accursius mutari haeredi caulam dominii conditione existente e quod vix est, ut recipiatur. l. I. g. illud.de acquir. osses. Nam conditio legati ius haereditarium suspendit: hoc est, facit ut in pendenti sit, an haereditaria res sit, is fur. de Uufris argum. lsifundum,de legat. I. Neque obstat Lcῖm rei de actio. empl. Nam legatarius, qui pendente legati conditione rem legatam ab haerede emit,existente conditione dicitur rem non habere ex causa legati, sedemptionis: quia scilicet ei tradita non sit ex causa legati, sed emptionis r ideoque pretium recuperabit actione ex empto, quod si pretium traditum non sit, obligati ne eX vendito absoleg. r. Quod si ab a
ut debet, buiusmodi. .qu0 eruum , dego. I. QUO H α ratio, qu1m ab haerede, rem sibi legatam emerit legatarius, non agiteXteifamento ad rem,
quam habet, neque ad verum rei pretium: sed ad pretium, quod ipse numerauit, i. laneo quodsi rem de leg. r. satis enim cit eum indemnem seruari.-L. S.
Idem lib. 3. Responsorum. V Ei bis legati, vel fideicommissi non necessario Ciuitati relinquitur,quod ex causa pollicitationis praestari necesse est. Itaque si debiti
modum testamento dominus excesserit, superis suum duntaxat Falcidia minuetur . quare aiec fi
dei committi legatarij poterit. Quod si dies,aut
386쪽
conditio legatum fecerit, - non utilitatis aestimatio, sed totum petetur , quod datum est : nec si vivo testatore dies venerit, aut conditio fuerit impleta, fiet irritum, quod semel competiit. ' . s V M M A RI V M. x Legatum quid I a Pollicitati acta riuitati an obliget pollicentem pq uuid sit pollicitatis Quidvepacium λ4 In debiti modo legato , superstuum duntaxat Falci
s uuanso debitor creditore deicommisso onerare possit.
Ρ Apinianus ait, Verbis legati, velfideicommissi. In fideicommissis testamento relictis ex S.C. Peg. Falcidiam versari iam su peri cis scripsimus: & quae legat rum, quaeque item fideicommiliorum verba lint. Ait iurecons. Non necessarid ciuitati relinquitur. Cre. ditori tuo, hoc eli, ei, qui exigere abs te inuito potest, non necessario legas, quod ei debes, hoc modo ; Titio lego,quod ei debeor vel , Titio Iois , arei debeo. Nam si , ita dicas , Titιο lego quantum ei debeo et non intelligitur debitum legatum, sed tantum,quantum est in nomine: neque nominis persecutio legato, neque legati petitio debiti persecutioni officit. Non necessario igitur creditori legas, quod ei debes; cam id sine tuo legato consequi pessi. Ouin ne proprie quidem legare videris ei, Icui nihil donas. Legatum enim est donatio relicta , testatore praestanda ab haerede. Et quia ex huiusmodi legato nihil amplius creditor consequitur, quam eX tua , obligatione consequeretur, inutile legatum hoc appellatur ab Imperat. in I. ex contrar.de lega.lib. a.Instit. quia sci licet necessarium non sit. Neque enim prorsus inutiliter relinquis testamento id, quod debes. l. si creditori meo Aie leg. r. l mulier. rem. Q.3. Nam si iure honorario oebita mihi res legetur , euidens utilitas cli, quod pro actione honoraria ciuilem hiseo .l ore ιtori. Itaque Papinian. non dixit inutiliter Reipub lega-
387쪽
s s 6 Antonis Goueant Comment.
ri, quod eX causa pollicitationis praestari necessest sed dixit, neces ari)legari. Ista tamen utilitas non facit amplius legatum, quam nomen erat : & per consequens neque Falcidiam propter id commodum patietur legatarius,neque fideicommisso onerari poterit.d. si rem. Qua de re scripsimus ad i. r . .creditori hoc.tit. Ouitatis autem meminit Papinianus, non quia aliud iuris in priuato sit: sed quia ita ex QAo accidit,de quo respontit: nam locus nic desumptus est ex libro octauo Respons Papiniani. s Ait Iu recon C Quod ex causa pollicitationis praestari ne-eesse est. Pol licitatio facta ciuitati eκ causa, ob honorem Puta decretum, vel decernendum, obligat pol licentem 3 eκ D. Traiani constitutione, ire quis e politeit. Est autem pollicitatio solius pollicentispromisso. Pactum vero duorum, plurium ve consensus. l. ctum M pollicit. Atque ideo nudam promissionem pollicitationem a pellat Iurecons in Lyciendum.β.edicium,de edicti.edicti. vidisserat 1 promissione, quae in sponsione versatur.Quod igitur ReipubL legas debitum eκ causa pollicitationis, non necessario legas,cui sua sufficit ad exigendum obli
. ΛΗ Iureeonc S debiti modum teRamento dominus exineeserit superfluum duntaxat Falcidia minuetur.Debebam tibi ro. legaui r s. sola quinque Falcidia minuunturi quia Falcidia locum duntaxat habet in iis, quae k testatore data, legatave sunr. At sola quinque data sunt, nam Io. quae debebantur, & praestari ex alia causa necesse erat,vix est, ut data,& legata videantu Gquamuis per speetem legati relicta sint. i. liae. .Psi manu sinamitemfc.quamobrem dedecem Falcidia non detrahetur.3 Ait iurecons Quare nee fidei committi legatarθρα rit. Si debitor creditori debitum relinquat per speciem legati, fideicommisso onerare eum non poterit, cui scilicet nihil de suo det: si plus leges,quhm debebas,de superfluo poteris fideicommittere. Quin si dies,vel conditio legatum fecerit,quatenus utilitatis ferre aestimatio poteit, fidei legatarij recto committis. l. cum quis
uxori, de doleprael. de quo scripsimus ad Li flere.
388쪽
A i t Iurecons cu)dsidies, velconditio legatumsecerit. Debebam tibi Io. in diem , vel sub conditione, legaui
pure : dies, vel conditio amota facit , ut tota IO data , legataque videantur: quia quo tempore relinquuntur, praestari ex alia causa non est necesse.
Ait Iurecons. Non trilitatis aestimatio, sed totum petr tur, quod datum est. Cum legatum debiti modum excedit, luperfluum tantum petitur quasi legatum; quia duntaxat id datum sit. Cuna autem commodum , dcvti litas repraesentationis in legato versatur propter die. vel conditionem obligationis amotam, totum id, quod est relictum,petitur: quia totum datum est. Uti enim iam diximus, tempore tella menti praestari ex alia causa non erat necesse idebitor,de leg. 2. Et quia totum datum intelligitur, de toto Palaldia detrahetur: aestimata scilicet utilitate legati , quana dies, vel conditio rena ista affert. d.tcumqtiis uxori,de dot. prael. LI. . creoditori supra rod. bt deportati. si quis creditori,de legR. Ait iurecoris p ec si vitio testatore dies venerit, aureonditio fuerit impleta, fiet irritum, quod senui competiit. Quod tibi datum in testamento volui, quamuis poste,
vivo me acciderit, ut tu id , me ex alia causa petieris,&exigeris,non ideo tamen minus legatum debetur: sufficit namque semel lesatum constitisse, dc compet ijsse,&valiturum. fuisse, si facto testamento vita statim testator decessisset. Et haec Papiniani sententia est, quam Imperator comprobauit in contrario, e leg.lib. 2. Immtui. repudiata Pauli sententia, qui adueniente die: - . obligationis, vel impleta conditione vivo testatore,inutile, oc irritum legatum fieri existimauit. Cuius tamen improbatam opinionem Tribon. imprudens reliquit in debitor, te legat. a. quod non uno loco eum secisse ostendimus Γb. a. Dct. -. Cum igitur ex sententia Papiniani debitum sub conditione pure Iegatum, datum, te gatumque perseueret, adueniente vitio etiam testatore conditione, legatum id falcidia minuetur, di fideicommisso onerari legatarius poterit.
389쪽
SI vir uxori hartes extiterit.&in lanus eius impenderit, noli videbitur totum quasi haeres impendisse. Sed deducto eo , quod quasi dotis ii mine,quam lucri facit, conferre debuit.
a Defuncta in matrimon. o muliere , dotem maritus Lin
Hodie sicut olim mortua ἐn matrimonio filia fine hiberis, ' dis ad patinn reuertitur. 4 dos Aduentitia. θη, Receptitia8 s Ius stipulationis ad haerEdes mulieris hodie troyse
6 Hodie filiae propria ect actio dotis aduentitiae.
ET haeres mulieris,'& maritus,qui defuncta in matrimonio uxore gotem lucratux, in funus mulieriscon runt. lin eum. I. Cessiis. de reli , si 't.fune . Et quidem pro rata L, cprorata de relj AEquum enim eii, mulieres de suis patrimonijs sepeliri. Dotes autem
in mulierum patrimonias sunt. Idenique.f.ergo. minor. Quare si mulier in matrimonio decedens maritum haeredem instituat, non omnem suneris impensam maritus legatariis reputabit, cuius partem dotis nomine , quam lucratur morte Vmris, 2gnbscere eum oportet pro portione,& pro rata ii iam diximus. Ponamus innaereditate esse ducenta, in dote centum, duas impensae partes haereditas, unam dossiabstinebit. Defuncta in matrimonio muliere, maritum dotem lucri facere scribit Vlpa n. intcumfundo, de iure dot. l.sed alia ebon.
390쪽
stmatr. l. mulier. β. cum proponeretur, ad Trebeli excepta dote prosectitia, quae ad patrem superstitem redibat, Grure accursum, e iure dot. certis partibus in singulos liberos relictis: quam retentionem iustulit Imperator in Lunica de rei uxor. act. Neque intererat , sui iuris esset mulier, an filia familias cum dotem pr' sectitiam ius Potestatis non faceret. l g. do iure dot. iacit i. filiae meae cetrae emancipatae solut .matr. Nihil item intererat, liberosne reliquisset , an non: nam utique dos ad patrem , ba quo prosecta suerat, reuertebatur, mortua in matri. monio filia, hodieque reuertitur: ne aue en: m id mutatum est ab Impp. nisi de retentione ob liberos. Aduen- titia autem dos penes maritum remanebat , nisi is, quidotum dederat, stipulatus fu i sset ,sibi dotem reddi mortua in matrimonio muliere: quae dos receptitia appellabatur. l. mortis causa. q. sed sim dos . de don. cat . mori. duua Gellius lib. I Adventitia autem dos dicitur, quam alius, quam pater, dedit. Dos item, quam mulier pro se dederat, quae in nomine generis manet, ma rito relinquebatur, morte uxoris soluto matrimonio, nisi stipulata mulier esset dotem eo calu reddi. Verum scum hodie stipulatio de dote reddenda, utique imterposita intelligatur , etiam si interposita non fit. I.
Unica. de rei. uxor. actio. dotem maritus non lucrifaciet , mortua in matrimonio uxore , nisi ex pacto cum ad mulieris haeredes stipulationis ius trant mittatur. Iunic. q. illo proculdubio,de rei ux.actio. Diuortio 1 luto matrimonio, si quidem sui iuris erat mulier, ipla habebat actionem, id est, dotis repetitionem,etiam prosectitiae doliae meae aegrae emancipatae. Quod ii mpO- testate patris erat , pater adiuncta filiae periona actionem habebat dotis etiam aduentitiae, teste ip Ian. iutit. de dot. in Instit. hodie autem filiae propria actio est dotis aduentitiae. G. LOG inpatrso matr. de quo icripti 6 lib. I. leri. variar. Soluto matrimonio morte viri, nullo pacto fieri poterat, vi dos liberis relinquerecur. l. f. aedolprel. quia contra publicam utilitatem est, mulieres suis dotibus spoliari. i. I Jblut .matr.