장음표시 사용
581쪽
haereditatem dabo: hoc trastititium est: sequi illud oportet, si tabulae testamenti non proferrentur, &c. Quo ex loco
aperte intelligimus Praetori satis esse tabul astestamenti vitiatas non proferri, ut secundum cas bonorum det possessionem. Onstat igitur inossiciosum testamentum eme testamentum, cum recte, ac iure fieri dicatur. Sed cum furiosus testamenti factionem non habeat. 9.ite furiosi qui test fa.ραν .in Instit. Lin aduersa.de testam. mentem namquenon habet : testamentum autem mentis
nostra sententia est : de inofficioso autem cum dicitur, eo colore dicitur,quasi demens fuerit, qui testamentum ordinauerit : merit5 existimauerit quis inossiciosum testamentum , non esse testamentum . Sed dicen dum e sit , vere dementem testamenti factionem non habere e adeo ut licdi recte , ac iure alioquin testatus tui, eius tamen non valeat testamentum . Itaque tanquam rem nouam refert Ualer.Μax. lib. 7. ca'. 8. testamentum Tuditani hominis notae, certaeque dementiae, in quo tamen haeredem filium seripserat, iudicio Centum urali T. Longum frustrii rescindere conatum,& Centumuiros magis id cogitasse,quod scriptum erat in tabulis,quam quis eas scripsisset. Vere igitur demens testari non potest. . At cuius testamen tum inossiciosum arguitur, quasi demens dicitur, non vere demens. La. 56 1. de inoff.testam. hoc est, dicitur una
ea in re amens, & sine consilio fuisse, quitii parentibus, vel liberis immerentibus iniuriam fecerit . Quo enim modo fani hominis iure factum restindi testamentum Postulare possumusὸ Agunt autem de inossiciose liberi,
Parentes, cognati. Liberi, aut nati sunt, aut in utero sunt. Nati aut naturales sunt, aut adoptiui. Natura-Ies aut in pinestate sunt, aut emancipati. Qui in ps testate sunt, aut primum liberorum gradum obtinent,& dicuntur sui , quasi proprii, & naturales haeredes. Adoptiui emancipati liberi esse desinunt. Viberi. Unit.
inossicio . LPapinianus. β.si tiis impubes. de inos'. test. Emancipati naturales , nomen & ius retinent libero rum : sui haeredes tamen non sunt, qui ne heredes qui dem sint legitimi. Praetor eos tamen inter suos voc/t
582쪽
ad bonorum possessionem . . mihuc alit .de bouerpossessis Insiit. Sui haeredes naturales , adoptiui, nati, concepti, praeteriti quidem aut iniustum faciunt testamentum, aut rumpunt: in iustum faciunt superstites, nost- humi rumpunt: illi semper, ij si nascantur. l. postfrimi. g. ere bis an de iniust.rup. ἐχ c. ut eis nihil opus querela 1 aduersus huiusmodi testamenta. Eis namque querela datur, qui alia via ad haereditatem non pollunt Peruenire. q. tam autem. de in f . in Insit. Ιj autem
agere contra tab. possunt,quemadmodum antea docuimus,& petere ab intestato haereditatem . Exhaeredati iure ciuili parentum testamenta non turbant, neque Contra tab. petere possunt. ἱnon putauit de bonor. posse 1. contra tab. recte autem debent exhaeredari. d.l. non putauit, I non quaevis. Vnum itaque eis remedium est in ossiciosi querela Posthumi autem, aut futuri sui erant, si nati essent vitio parente, aut legitimi haeredes , aut cognati, aut neque sui, neque legitimi, neque cognati r& ij sunt nepotes, qui post mortem aut concipiuntur. l. item de suis, ori leg. barr. ω l. Ttius. eodem titulo. Posthumus, qui si vivo parente natus esset, suus haeres esset, nisi exhaeres scriptus esset, agere querela exhaeredatus potest: agere. vii iam diximus, contra tabulas non potest. Quod autem diximus, 2 sexhaeres scriptus esset, ita accipi oportet, quasi exhaeredati non sint sui l. i. g. a. de suis. Fri haered. in illis verbis Et verum e tesse consanguineos, etiamsisui haeredes non extiterint patri, utpote exoaeredatos. Neque dici potest suus haeredes, qui haeres
non e st: haeres autem non est ip iure, quem testator esse haeredem non vult. Lex namque quae haeredem
facit, uti testator legat, ita ius esse vult. Lillis verbis. de Oerborumsignificatione. Quin & frater meus post humus legitimus mihi ab intestato haeres turpibus a me per nis institutis, querelam aduersus meum testamentum proponit. Qui enim in utero est, perinde habetur, ac si natus esset. l. qtii in utero. de statu hom. vel vivo. de juis,
is leg.buer. I I . g. sciendum. cod. tit. L Titius. eod. iii l. I. . a. de bonor. pQC. contra tabul. Post homus cognatus, est nepos ex filia, quem Praetor ad bonorum possellionem ab intestato vocat ex illa parte edicti, unde cognati. Quid Μm 3 enim,
583쪽
haereditatem dabo: hoc tras litium est: sequi illud oportet , si tabulae testamenti non proferrentur, &c. Quo ex Ioco
aperte intelligimus Praetori satis esse tabulastestamenti vitiatas non proferri, ut secundum eas bonorum det possessionem. Constat igitur inossiciosum testamentum esse testamentum, cum recte, ac iure fieri dicatur. Sed cum furiosus testamenti factionem non habeat. β.ito furiosiqui teII fa ρατ in Instit. Lin aduersa.de testam. mentem namquenon habet : testamentum autem mentis
nostra sententia est : de inossicioso autem cum dicitur, eo colore dicitur,quasi demens fuerit, qui testamentum ordinauerit : merito existimauerit quis inossiciosum testamentum , non esse testamentum . Sed dicendum est , vere dementem testamenti factionem non habere : adeo ut licet recte , ac iure ali
quin testatus it, eius tamen non valeat testamentum . Itaque tanquam rem nouam refert Ualer.Μax. lib. . ca'. 8. testamentum Tuditani hominis notae, certaeque dementiae, in quo tamen haeredem filium scripserat, iudicio Centum urali T. Longum frustra rescindere conatum,& Centumuiros magis id cogitasse,quod scriptum erat in tabulis,quam quis eas scripsisset. Vere igitur demens testari non potest. . At cuius testamentum inossiciosum arguitur, quasi demens dicitur, non vere demens. l. a. is s. de inoff.testam. hoc est, dicitur una
ea in re amens, & sine consilio fuisse, quod parentibus, vel liberis immerentibus iniuriam fecerit . Quo enim modo fani hominis iure factum rescindi testamentum postulare possumusὸ Agunt autem de inossicioso liberi,
Parentes, cognati. Liberi, aut nati sunt, aut in utero sunt. Nati, aut naturales sunt, aut adoptiui. Naturales aut in potestate sunt, aut emancipati. Qui in potestate sunt, aut primum liberorum gradum obtinent,& dicuntur sui , quasi proprii, & naturales haeredes. Adoptiui emancipati liberi esse desinunt. Viberi. vnd.
inossicioso. l. Papinianus. β.s qtiis impubes. dein sic. test. Emancipati naturales, nomen &ius retinent liber rum : sui haeredes tamen non sunt, qui ne heredes quidem sint legitimi. Praetor eos tamen inter suos vocat
584쪽
ad boriorum pomessionem. adhuc autem.de bonorpo scis
in Infiit. Sui haeredes naturales , adoptiui, nati, concepti , praeteriti quidem aut intultum faciunt testamentum, aut rumpunt: in iustum faciunt superstites, post- humi rumpunt: illi semper, ij sit nascantur. l. posthumi. . ex his an de inius. rvp. &c. ut eis nihil opus querelata sit aduersus huiusmodi testamenta. Eis namque querela datur, qui alia via ad haereditatem non pollunt peruenire. q. tam altiem. de inoff. in Instit. Ιj autem &agere contra tab. possunt,quemadmodum antea docuimus, & petere ab intestato haereditatem . Exhaeredati iure ciuili parentum te ita menta non turbant, neque contra tab. petere possunt. Lnon putauit de bonor. poscis.
contra tab. recte autem debent exhaeredari. d. l. non putauit,9 non quacuis. Vnum itaque eis remedium est i nos-ficiosi querela Posthumi autem, aut futuri sui erant, si nati essent vivo parente, aut legitimi haeredes , aut cognati, aut neque sui, neque legitimi, neque cognati '& ij sunt nepotes, qui post mortem aut concipiuntur. l. item de suis, l .haer. ω l. Titius. eodem titulo. Posthumus, qui si vivo parente natus emet, suus haeres emet, nisi exhaeres scriptus effet, agere querela exhaeredatus potest: agere, uti iam diximus, contra tabulas non potest . Quod autem diximus, 'Nis exhaeres scriptus esset, ita accipi oportet, quasi exhaeredati non sint sui l. i. de suis γleg haered. in illis verbis; Et verum e fesse consanguineos, etiamsi tui haeredes non extiterint patri , utpote exoaeredatos. Neque dici potest suus haeredes, qui haeres non e st: haeres autem non est ipso iure, quem testator
esse haeredem non vult. Lex namque quae haeredem
iacit, oti tectator legat, ita ius esse vult. l. illis verbis. de Uerborumsignificatione. Quin & frater meus post humus legitimus misi ab intestato haeres turpibus a me personis institutis, querelam aduersus meum testamentum proponit. Qui enim in utero est, perinde habetur, ac si natus esset. l. qisi in utero. de fatu hom. l. vel vivo. de juis, is leg.buer. I I. β. sciendum. eod. tit. l. Ti ius.eod. iii l. I . . a. de bonor. poss. contra tabul. Post homus cognatus, est nepos ex filia, quem Praetor ad bonorum possessionem ab intestato vocat ex illa parte edicti, vvde cognati. Quid
585쪽
enim, si eum Praetor non vocaret, ei prodesset intestatum patrem fam. facerer itaque intelligendum illud est in I. posthumus de inoff. teffam. cuia is horum ab inte-fiato bono1 um possess. potuit accipere. Quid ergo λ imputatur auo quod iure testatus sit Θ Μ in imo: neque enim cuiquam factio testamenti interdicitur. Lexfasto de vulgar. pupill. in illis verbis es inferret namque testamenti factionem bomini libero. Non ergo illi hoc imputatur. sed quod poli humum non instituerit . utilem namque eam esse institutionem. Licet enim qui natus non est, haeres esse non possit: tamen ex omnibus edicti partibus ventrem Praetor in possessionem mittit. Idit. de vent. insto niliten. Itaque institutus venter secundiam tabulas possessionem accepi: let. Iam vero emancipati naturales, praeteriti quidem,agunt contra tabulas. l. I. . I. de bonor
possess. contra tab. in illis verbis, Et fui hιris. & I. cum proponas. de inoff. testam. licet iure ciuili parentum non turbent testamenta,cui ignoti sunt . . emancipatis. δε exboer.
lib.in In fit. Unde merito dubitauerit quis, qua ratione in L nou putauit. de bonor.possess. contra tab. ita scribat Vlpia n u S, 'N. putauit Praetor exbis redatione notatos, is, remotos ad bonorum possessionem contra tabulas admittendos, sicut nec iure ciuili parenitim tectamenta turbant. Sed verba haec non ita accipi conuenit, quasi ad bonorum possessionem contra tabulas nemo admittatur, nisi qui iure ciuili testamentum patris turbat. Emanci Datus namque praeteritus non admitteretur sed ita, Exhae redatos neque contrμ tabulas petere, neque intullum facere parentis testamentum e& hoc est, neque iure ciuili , neque iure Praetorio turbare parentum testamenta. Quanquam in libro meo ve tere manu scri pio negatio illa, ' lac, desideratur. Sed ea lectio eo non placet; quia sequitur, Sanes velint inofficiosiquerelam instituere in istorum est arbitrio. Nulla autem alia ratione ex haeredati turbare possunt parentum testamenta Co-tra tabulas igitur agunt emancipati praeteriti: querela inofficiosi non agunt : quibus alia via venire licet adhaereditatem; videlicet possessione contra tab. d. l. cum proponas. Nam & quando tabulae extant testamenti, praeterito emancipato non datur bonorum possessio Vnde
586쪽
de liberi. Iulianus in L I . Onde lib. Emancipatus praeteritus si contra tab. bonorum possessionem non acceperit , & scripti haeredes adierint haereditatem, sua culpa amittit paternam haereditatem. Nam quamuis secundum tab. bonorum possessio petita non fuerit: non tamen Praetor eum tuetur, ut nonorum possessionem acci piat unde liberi. Nam & patronum praeteritum , si
non petit contra tab. bonorum possessionem,exilla parte unde legitimi vocantur, non solet tueri Praetor aduersus scriptos haeredes. Multo ergo minus extantibus legitimis testamenti tabulis , praeterito emancipato, quem ius ciuile ignorat, querela dabitur inosnciosi ad- Mersus scriptos haeredes. Exhaeres itaque emancipatus sit oportet, qui de inofficioso querela agat et cui neque Contra tab. poisessionem dat Praetor d. non putauit, neque petitionem haeredi tatis, quae aduersus titulo possidentem non datur, uti iam antea scripsimus. Sed quomodo cui ius ciuile nihil tribuit, ei nos querelam inof
fic damus λ quid ei prodest si intestatum patremf faciat, ad cuius hς reditatem ipse non vocatur λ Sed dicendum est, sufficere, si ad bonorum pol Sessionem ab intestato
vocetur a Praetore, Vt anteli de cognato diximus ex l. posthvinus. Praetor autem filiis emancipatis eadem omnino iura tribuit ab intestato, quae suis . Emancipato autem arsogato videamus an querela competat. Et quidem extraneuS arrogatus, post emancipationem appellatione liberorum non continetur. d liberi. unde liberi. ut queri non posse videatur contra pietatis ossicium esse se exheredatum ab eo, cui neque iure, neque natur sconiunctus sit. Illud certe potest , quartam, quam in bonis habet manumissioris ex constitutione D. Pi j exigere : quarta enim haec quoddam veluti est ars alienum LNamvianus. β siquis impubes,de inoff. quia sci l icet no x voluntate manumitaris,sed principali prouidentia. ad
arrogatum peruenit. l. arrogator. te adop., emanc. Λ C.
adeo ut in ea grauare emancipatum nullo modo possit, licet substituere possit utq; ad pubertatem d. lsi arrogator. Polt eam vero aetatem, ne verbis quidem precariis. Vn de non immerito quis dubitauerit, possitne pater filio, quem habet in potestate, poli pubertatem verbis si-
587쪽
deicommissi In quarta dare substitutum p Et putem
posse: cum haec quarta aes non sit alienum, & ex iudicio patris ad filium perueniat. Quarta autem ea, quae debetur filio arrogato , quarta non est eius portionis, quam ab intestato erat habiturus: sed quarta pars h norum , quae illius, qui arrogauit, tempore mortis fuerunt. I vltim quid in fraudempatr. Porro autem quarta haec nisi mortuo arrogatore peti non potest . l. I. β.siim-pub.de coli.bon. Extraneum igitur arrogatum certum
est non posse eius inossiciosum testamentum dicere, liquo emancipatus est. Quod si ex perinis sit arrogatus, quae Citra adoptionem , & emancipationem queri de inofficio Dssunt,hoc est, ex personis non extraneiS, adhuc a querela remoueri dicendum est ; clim &huic D.Pij constitutio quartam det d. siquis impubes, quam,
etiamsi non obtineat in querela, tamen non amittit 'quia aes,ves iam diximus, sit alienum,neque tam testamento, quam legis beneficio ad arrogatum pertineat: id autem amittat qui de inofficiossi non obtinuit, quod ei testameto relictum est. β.memini Ue. LPapinianus. Om-Nes autem ij, quos diximus, non ilum exhaeredati, aut
Iraeteriti: sed si minus eis sua parte rei ictum sit, quere
rela agere possunt,secunda caula parentum est. Liberis namque prima datur querela: si liberi non obtineant, pater manumissior praeteri tus querelam proponit. Papin.in pater lium de ivosFc.Pater filium emancipauit, ct nepotem ex eo retinuit, emancipatus , suscepto postea filio, duobus exhaeredatis, patre praeterito, vita decessit. In quaestione de inossicio , praecedente causa filiorum, patris intentio adhuc pendet. Quod si contra filios iudicetur, pater ad querelam vocatur, & suam intentionem implere potest. Sed videamus quomodo patri, a filio emancipato preterito, querela detur inoLficiossie cum bonorum filij possessionem contra tabulas petere possit suae partis,aut totorum bonorum, turpibus perinis institutis L 3βὰ par. quis mansu. Et dicendu est, bonoru ei dari posse1tione,n6 tanqua patri, sed tanqum manu mi Iori: na & patrono a Iiberto praeterito ea de datur possessio. Vlpianus in I. I. par. quis, dcc. Emancipatus
588쪽
patus a parente in ea causa est, ut in contra tab. honorum possessione, liberti patiatur exitum. Et rursus in
extrema eadem lege. Patrem autem accepta Contra stab. bonorum possessione, di ius antiquum, quod & sine manumissione habebat, posse sibi defendere Iulianus scribit. Nec ei nocere debebit, quod iura patronatus habeat, cum sit& pater. Vt manumistbr igitur,contra tabui .emancipati si iij agit pater: Vt pater aute,querela inossiciosi. Litat enim inter patre manumissore, M filium emancipatum ciuile vinculum nullum sit. iustamen naturae manet: neque pie immerentem patrem
filius praeterire potest. Itaque qua muis patrono bon rum liberti contra tabulas possessio detur : inossiciosi tamen querela non datur: quia nulla necessitudo,nulla Coniunctio vel naturae, vel legis inter patronum sit, &1ibertum. Et quicquid, id est, quod patrono in liberti
bonis conceditur, beneficio id manumissionis, non c6- iunctioni vili tribuitur, d.l. I. saparen.quis,&c. Paren tem autem accipere debemus naturalem . Adoptiuus
namque post emancipationem parens esse desinit: quia adoptiui post emancipationem in liberis non sunt. d. I. liberi, unae lib. Qui autem parentes non sunt,queri non possunt impie se ab ijs praeteritos,qui nullo eis iure coniuncti sunt. Μater etiam de inossicioso auditur, si modo impuberi pater testamentum non fecerit. d. l. Papinianus. sed nec. cum patris magis testamen tu sit,quam si iij. De viri autem inossicioso testamento vXor non dicit. Neque matri inutilis est querela, cum ab in te stato ad legitimam fili j haereditatem ex S. G admittatur, & ad bonorum item possessionem unde legitimi, L
cessionem, Ut proximus agnatus vocatur: silio namque pater agnatus Proximus est l. lius patr.defuis, , le. biser. Admittuntur etiam cognati ad querelam, omnes uti iam in principio diximus, arg.L I .de inoff. ω, β. non autem in Instit eo. titui. Vincunt autem fratres duntaxat, idque turpibus dunta Xat personis institutis. d. . non autem. Fratres autem ,& sorores consanguinei esse debent, novierint tantiam. Is atres. de inof. C. Improbum ergo testametum etiam sit Oportet,quod fratres querela e Xpu
589쪽
gnent. Neque inutilis fratribus querela est,qui ad fratrum successionem & lege vocantur, ut agnati proximi, & a Praetore ad bonorum possessionem, unde legitimi. Sed & eos, qui ad successionem non vocantur, admitti scribit Vlpian. Lin post humus. Si quis,ex iis perfo-nis, quae ad successionem ab intestato non admittuntur , de inofficioso egerit nemo enim eum repellit 3 , rasu obtinuerit, non ei proficit victoria: sed iis, qui babebant ab interiα-to successionem : nam intestatumpatremfamfecit. Non ergo ij tantum agant de inofficiose, quorum praetermissio, vel exhaeredatio inofficiosum videri testamentum facit: sed & quiuis: ut iudicium hoc tanquam publicuvideatur; quemadmodum & suspecti tutoris accusatio II . .consequens .de 1 ρ. tui. Itaq querela inofficiosi multis locis abpellatur accusatio. Tudiani testamentum ut a demente factum de quo supra scripsimus,is accusauit, ad quem victoriae commodum minim8 pertinebat: erat naq; in eo testameto filius haeres institutus,qui eκ- pugnato testameto ad patris hςreditate ab intestato venisset. Quaquam Λccursius aliter ea locu interpretaturno admitti scilicet ad successione ab intestato quia aliae eum per nae antecedant: qui querelam proponit Excluditur autem querela, si quarta debitae portionis relicta sit. l. Papinianus. β.quoniam, γ β.si quis mortis.quarta, inquam, cum fructu. d. l. Papinianus. β. unde. Non
refert autem quomodo capiatur, an ex te ita mento, an ex donatione causa mortis, aut etiam inter vivos facta: eo animo tamen, ut in quartam imputetur: an
mortis occalione, an legis auctoritate. De quibus omnibus seripsimus ad Lfilium, quem habentem. C. iam.ercis. ubi etiam diximus, quae res quartam hanc minuant. Excluditur item tempore quaereta:qui enim quinquennio tacuit, postea non auditur. l. si quis filium. C. de inoff.
Excluditur agnito semel iudicio testatoris d. l. Papinianus. . conditioni. Non auditur & qui ante aditam haereditatem agit. d. g. conditioni. Causa ell: quia nemine adeunte hςreditatem res ad intestati casum redit, neque rescindi opus est tellamentum Praeterea bonorum possessio litis instituendae causia agnoscebatur. l. post humus. I. vltim de incisic i. a. C.cod. QUEU bonorum pol-
590쪽
possessio sine effectu erat: quia non ideo scriptis haeredibus bonorum possessio auferebatur. Quare autem bonorum haec possessio petatur, alio loco dicemus. Instituitur porro querela etiam aduersus cohaeredem d. LPapinianus. Vbi dicitur, institutum ex semime rogatum restituere, si Trebellianica ad legitimam non ssumciat, querelae iudicium mouere. Adversus quem autem, nisi aduersus caligeredem λ Instituitur aduersus fideicommissarium ea. Papinian. 6. meminisse, ubi dicitur, rogatum restituere, agere querela inoff. Λduersus quem autem agetὸ aduersus seὸ at ridiculum est, sequitur ut aduersus fidei commissarium . Interdum possidens agit: sed in modum contradictionis, ut in casu d. I. Papin filius. Esse autem querelam petitionem haereditatis intelligimus ex Leum qui. idem. l. qui repudiantis. l. mater. β. I. l. Papinianus. β. quoniam. de inoffic. I siquis filium. C. eod. Eaque nimirum causa est, quamobrem titulus hic, de ino c. test. titulo de petit. haereditatis praepositus sit. Vtraque enim actione petitur haered itas il la ab scripto haerede, aut ab eo denique , qui titulo possidet: haec vero ab eo, qui nullo titulo possidet Utroque autem iudicio petere nos haereditatem argumento sunt illa verba l. r. de rei vind. Post actiones, quas de uniuerstate proposuit Praetoriubiicitur actio singularum rerum petitionis. Unde intelligimus, superioribus titulis petitiones fuisse propositas uniuertitatis. Et sane nulla alia ratio inueniri potest, petendae ab haerede instituto haereditatis,quam inofficiosi querela. Illa quoque differentia est inter utrumque hoc iudicium, quod petitio aduersus possidentem semper detur: querelam etiam proponat, qui possidet. d β. filius. LPapinianus. Petitionem praetere, intendit, cui successio debetur: quaerelam etiais mouet, qui ad successionem non vocatur d. l. pose humus I siquis ex iis. Possunt & aliae colligi differentiar:
sedleae sufficiunt . Quo autem hodie iure circa testameta inossiciosa utamur e X Impp. constitutionibus, nihil attinethoet loco scribere. Et de vetere iure plura , nobis dicta sunt, quam instituti nostri ratio pollulabat.