장음표시 사용
631쪽
Les. Variara1V.Ciuil. populo stipulando acquirere possunt: In l. autem, noliter. eo non stipulatur seruus arrogati: quia &arrogatus, & eius omnes res in ius transeant arrogatoris. Hos cruos publicos Pop. Rom.dimidia parte testamenti iaciendi ius habuisse scribit Vlp. in Tit.de testam.
MArtianus in Ueruorum.defatu bo . ita scribit, Ex
hoc quaesitum est, ancilla praegnans manumissa fit, deinde aut anellia postea facta,aut expulsae riuitate peperit, liberum,anseruum pariat. Ad quem locum ita AccursExpulsa per deportationem: led tunc & ipsa libera est: unae dic in metallum. Haec ille. De quo loco cum me Marcus Antonius homo doctissimus,& humanissimus consuluisset, ostendi ei Ciceronis loeum in Oratfro Ce-ein. qui sic habet, Deinde nihil rationis affers , quamobrem fi libertas adimi nullo modo possit , riuitas possit :nam iis eodem modo de utraque re nobis traditum est: ἐν semel riuitas adimi potest, retineri libertas non potest. Qui enimpotest iure uuiritum liber esse is, qui in numero Quiritum non est λ Liuius lib. I. Dec. Hoc cim ita feruatum esset, negabat Claudius suffragili lationem iniussu populi Censorem cuiquam homini nedum ordini uniuerso adimere posse. Neque enim si Tribu movere posset quod si nihil aliud , quIm mutare iubere Tribum in ideo omnibus s. & 3 o. Tribubus emouere posse: id est,ciuitatem, libertatemque eripere. De naturali igitur libertate illud Imperatoris intelligendum est in Tit. de cap. dimi. M. raas l. libertatem amissa ciuitate posse reti
Ρ Aulus in I. tutelas. de capit. dimi. Tutelas etiam nodamittit eapitis diminatio, exceptis iis,quae in iure ahcno pomonis positis non deferuntur. Quem locum sic intelligo: In lege proxima superiore, munera publica capi tis diminutione amitti negat Vlpianus ; quare neque tutela amittetur, quae in muneribus publicis numera tur: excepta ait Paulus) tutela, quae iis personis non desertur, quae in alieno iure positae sunt, hoc est, tutelis legi-
632쪽
legitimis ex lege I a. tabularum e quae cum proximis agnatis deserantur, iis, qui in aliena potestate sunt, de- serri non possunt. Itaque si paterfamilias se arrogandum det, amittit legitimam tutelam . Arrogatione namque re proximus agnatus, dc agnatus esse desinit. Emancipatione amitti tutela non potest; cum non nisi patrifamilias deseratur. Tutores igitur, qui ex nouis
legibus Attila,Titla,Iulia dantur, vel ex S C in locum
furiosi. I.complura, ff.de tutelis. vel 1 consulibus exinquisitione, de quibus in Vised ex iis dictit. de Attilians
tui. etiam arrogati tutores manent, ut & ij, qui ex testamento dantur. Ex lege autem ta. Tabul. tutelae ea
dem ratione capitis diminutione amittuntur , qua re haereditates, quae iisdem legibus deseruntur agnatis. ex nouis autem legibus haereditates non impediuntur I. I. . capitis.ad Tertui. Novae autem leges quae dicantur, intelligimus ex d. g. capitis. ω l. 3. de petit. haer. ex Lust. de reg.Cato. ex Isingulari. de cond. ex L iuncta. Lsipostulauerit. γ eq. de adult. In legibus autem nouis etiam
S G numerantur, d.β capitis. Et quibus ex S.C.haeredi tas defertur,eisdem bonorum possessionem unde leaiti mi Praetor pollicetur l. a. , 3. unde legitimi.
let, restituto minore, qui adierat, ad quem bona redeant, ad substitutumne , an ad venientes ab intesta io 8 Et ad substitutum constat non redire; cram adita haereditate vulgares expirent substitutiones. i. possiadi tam C. de impub. Quae species est illius legis, de quarespondisse puto Imperatorem.Interpretes vulgo putant, ad legitimos successores bona peruenire: quod mihi salsum videtur. Primo, quia testamenti causa potior est successione ab intestato: at substitutos non admitti constat : quare multo minus venientes ab intestato. Secumdo, bona ista per aditionem haeredis,testatoris esse desierunt: legitimi autem haeredes ad bona testatoris , non haeredis, admittuntur. Quare dicendum est cum Papiniano io Lust desuccesss.edicto. ad bona ista quasi vaca
633쪽
tia, fiscum inuitari. Idem dicendum est de suo pubere, qui aetatis beneficio post immissionem abstentus est.De impubere autem secus, cui in casium unum facta substitutio,in utrumque videtur facta. Itaque eo abstinente aetatis beneficio, substitutis,& cohaeredibus locus est. I ex contractu. de re iud. Illud praetereli notandum est in nostro .alteram sententis Papiniani partem reprehendi , quasi non per omnia veram : alteram vero explicari, cc exponi a Pomponio . Ne & calumniae Pomponium ,& imperitiae crassae,& supinae Papinianum lurisconsultorum facile principem arguamus. Itaque s cundam β.partem affirmatiud sic lego, is quod ait, liberum manere, tale est, quasi etiam haeres maneat: cumpupi lus c. Quod cum Accursius sensisset, supplenda verba haec putauit, quo album es : quod mihi non placet. Scripserat sortasse Pomponius, etiamnum.
CAPUT XIV. QVaeri selet, quidnam Auersio fignificet in I siquis
Puto, quod negligenter, neque fatis considerate quis 1acit, dici aversione facere: quasi oculos auertentem ab eo, quod agit. Vnde & auersaria dicuntur tabulae men. struae sine ordine consectae, quae statim deleantur sita enim semper legendum existimaui apud Ciceronem pro Roscio Comoed non aduersaria) Nimirum etiῖ ait me indignari de tabulis, non habere se nomen hoc in codicem accepti, , expensi relatum confitetur sed in auersariis patere contendit. que eone te diligis, is magnifice circum' Dicis 'It pecuniam non ex tuis tabulis,sed auersariis petaἷλsuum codicem testis loco recitare arrogantiae est: suarumproscriptionum, liturarum auersaria proferre non amentio
est Z Q ιδd si eandem vim, diligentiam, auctoritatemque ha
bent aversaria, quam tabulae, quid attinet codicem instituere dconscribere Wrdinem conseruare, memoriae tradere Eterarum vetustatem Θ suid est, quod negligenter stribamusavcrsariuὸ Quid est,quod diligenter scriPamus tabulasλίμψde
634쪽
de causa λ quia haec sunt menstrua , ii sunt aeterniae: haec delentur statim, illaeseruantur ancte: haec parui temporis memoriam, illae perpetuae existimationis dem,inreligionem amplectuntum. baec junt disiecta, illae in ordine confectae,
ΡΟmponius in I. fructus, de Uur. sci ibit , uxorem, re maritum ex rebus donatis eos demum fructus sacere suos , quos ex suis operibus acquisiverunt: quemadmodum & reliquos bonae fidei possessores . Paulus autem in Ibonae dei. de acquir. rex. dom. bonae fidei pos. te librem non solum industriales, verinm& naturalest fructus suos facere scribit. Ego puto fructus,qui sponte proueniunt, ipsa perceptione non ita fieri bonae fidei possessoris, ut extantes vindicari non possint; sed ita ut consumpti non condicantur. Idem Paulus in Isequitur. . lana. de Ufuca. Lana ovium furtiuarum, si quidem apud furem detonsa est, Uucapi non potesse si vero apud bonae fidei emptorem, contra: quoniam infructu ect 'rec et ucapi debet : sed statim emptoris fit. Idem in agnis dicendum est, si consumptisint: quod verum e t. Λfricanus in l.quaesitum. de acquir. rer. dom. Circa seritorum igitur operam, ac ministerium, eandem rationemsequendam: ut siue proprii, siue alieni, vel legati, vel manumissi testamentosuerint, nihil per eos haeredibus, qui modo eorum id non ignorant, acquiratur. Etenim simul boc fere cedere,ut quo casufructus praediorum consumptos suos faciat bonae fidei possessor, eodem per seruum ex opera, i, re ipsius ei acquiratur.
VLpianus intexfacto. r. de haer.instit. Exfacto etiam agitatum Pomponius,in trianus reserunt : s quis 1acua parte relicta, ita instituerit ; Si mihi Seius haeres non erit, squem non instituerat) Sempronius haeres esto: an hic occupare post vacantem portionemὸ Et Pegasus qui 'dem exsimat ad eam partem admitti: Aristo contra putat: quia huic pars esset data, qtiae nulla esset. uuam 1ententiam-Duolenusprobat, is Pomponias, b Ara innui,
635쪽
Me iure utimur. Locus hic mirabiliter Accursium exercuit . In Pandectis Florentinis ita legitur, An hic occupare pessit c. quod de Sempronio intelligendum est, non de Seio : hac sententia, ut Sempronius substitutus ei, qui institutus non erat, ad nullam partem admittatur . Nam Sempronio videtur data pars Seij: Seius a tem portionem nullam habebat . Ita sui aliud ex alio occurrit) in L Dtia. qui imita. de legat.Σ. verbum,por tione , conatui ridicule Accursius interpretari; cum in Pandectis Florentinis perfacili sententia legatur, petitione . Vnde apparet mendosis Codicibus usum esse
Pomponius sub Tit. deserui tui. in I. si tam. Si tam angusti loci si monseratione factast via concessa fuerit,
ut neque vebiculum, neque iumentum ea trepossit: iter magis, qu vis, aut actus acquisitus videbitur. Sed si iumentum per eam duci poterit, non etiam vehiculum, actus videbitur acquisitus. Ex hoc loco inserunt non nul li, qua Vehiculum agi possit,actum non es Fotra I. I.deferv. rust. praed. l. quisella. l. inter. eod. tit. Μihi aliud iudicium est. Nec enim negat Iureconsultus, qua vehiculum agi possit, actum esse: sed ad hoc ut actus acquisitus videatur, iussicere locum demonstratum, per quem agi iu- mentum possit et quamuis vehiculum duci non possit. Actum enim esse acquisitum ex eo intelligi potest quia neque iter, neque via sit acquisita.
SCaeuola in I. pater filium. in β mater filios. de legat.
3. mater lios haeredesscripserat. adiecerat:Praedia, quae ad eos ex bonis meisperuentura sunt,nulla ex causa a
alienent; sed conferuent successioni suae: deque ea re inu, eem ibi caueant. Ex his verbis quaesitum est, an praedia per fideicommissum relicta videanturὸ Respondi, nihil de fideicommisso proponi. Quem locum ita Accursius interpretatur, ut verpa non inducant fideicommissum
636쪽
mens autem inducat, quae verbis potior est. At cum mfideicommissis voluntatis duntaxat quaestio sit, eaque nutu relinqui possint, male Scaevola respondisset , de fideicommisso nihil proponi. Ego puto de fideicommisse so nihil hoc casu proponi: quia fidem haeredum non videtur testator secutus, quos inuicem sibi cauere iubet de praedijs successioni conservandis. At fideicommissa
soli fidei innituntur; unde etiam nomen habent. Λtque ita non contradicit. leg. fideicommissa. u. haec verba. eod. tit. Q. hoc modo. ω l. eo modo. de ri. I. Lunam ex familia. I. vlt. de ita. a.
fundum baeres uni ex familia reliquerit, eiusque fidei commiserit, vi extero eum rectituat: quaesitum ese, an hoc deicommissum ab extraneo peti possitὸ Dixi, ita demum petipse praetereὰ tantum eidem mictum esset, quod fundi pretium siceret.Et quidem ille prior testator ita eicommissism reliquisset; Rogo, fundum cui voles, aut quibus voles ex familia, relinquas, rem in expedito fore. Quod Fralia verba fuissent , Peto, ne fundus de familia exeat: haeredis Leredem propter sequens deicommissum, quod in
exterum collatum est, oneratam intelligi:petituris deinceps caeteris ex primo testamento deicommissum poni mortem videlicet eius, qui primo electus est. Et ide), si electo uno, sdeicommissum in exterum non conferatur, non alias ei, qui electus est, fideicommissum prassiandum erit, quam interpositis cautionibus, fundum, cum morietur, si non in familiacum effectu relinqueretur, re itui. Locus hic sane obscurus est: eiusque sententia a litus repetenda paulo est.Purum, praesensque fideicommissum est, quod ita relinquitur, Uni ex familia restitui volo, vel ita, Cui voles ex Jamilia: vel ita,Cum voles, aut. Quibus doles: vel ita, Familiae rectitui volo. Primis duonus modis electio est haere- dis: sed ita, ut mutare non possit voluntatem; cum electus statim petere possit: argum. l. huiusmodi. q. Stichum. de leg. I. DL apud Aufidium. de opt. leg. Quibus in locis deciditur, haeredem dare iussum Stichum,aut Pamphilum
637쪽
lum, utrum ipse volet, posteaquam elegit, electionem cosumpsisse. Uuto, quia electus petere statim potest. Ita autem ela Noest haeredis, ut eligere plures non possit:& si in eligendo moram faciat,omnes de familia petere possunt, quod uni relictum est. unum. . rogo ad I. Falcid. Quod si tertio modo relinquatur fideicommissum, ita, Cui voles, vel, uuibus voles: electio est haeredis, plureseque eligere potest, etiam ex ulteriore gradu. Lunam. 6.
. ad ἰ Falcid. Quod si in eligendo cesset haeres, omneS ue familia ad petitionem fideicommissi admittuntur.l camquidam supra eod. Quarto modo si relinquatur, non habet haeres electionem; sed gradatim amittuntur, qui de familia testatoris erant, quo tempore is mortuus est, Leum ita β. in fideicommisso. Urὰ eod. Post mortem autem restituere, rogari haeres his modis potest: Vni cum morieris, Cui voles, aut quibus voles, Veto alienari, de familia exire, Familiae res illiti volo Quae omnia fideicommissa
re tempus, ct conditionem habent: l. haeres meus.de con
dit. , demonstratio. Unde fit, ut usque ad mortem ma tari possit electio: cum fideicommissi dies nisi post mortem haeredis, non cedat. d. l. unum. in princ. quoquo exprimis quatuor modis rogetur haeres post mortem resti tuere. Nam & ita rogari intelligitur, Veto alienari: dcelectio in eius arbitrium confertur non secus ac si it orogatus e sset, Cui voles, aut, quibus voles de familia resti'tuito. Et si eligere cesset, omnes de familia gradatim adpetitionem fideicommissi admittuntur. Lpeto. β.ὰ patre infra eod. l. cum pater. ad leg. Falcid. l. filiu1familias. I. M'pater. delegat. I. Sandelectus ab haerede, qui elegit,gra uari non potest, ut fundum extero restituat: puto nequζomnino grauari posse ab eo, a quo nihil accepit. Qu0 sitandundem ei reliquerit, quod sundi pretium ei Π ciat,valebit fideicomissu agnoscente eo, qui electus est, voluntate eligentis. Quid ergo si minus ei reliquerit hπ' resὸ Et idem dicendum puto: tanti enim videtur ele ctus sundum aestimasse. l. Imperator. β. si centum. in f ψeod. Neque hoc casu oneratus haeredis haeres intelligι
tur, si fideicommissum hoc modo relictum sit, ori voles, aut, quib voles de familia restituito. Nam electo te me ivno de familia, satisfactum est voluntati testatoris,
638쪽
quamuis electus rogatus sit extraneo restituere. Accepto, uti iam diximus, fundi pretio, neque ij, qui de familia sut,admitti ampli Is possunt ad hoc fideicommiselum, quasi destituti conditione. Verum namque est, unum de familia electum. Sed si ita relictum in fideicommissum, Veto de familia alienari: fundo quandoque alienato: qui de familia sunt, petent: propter quam causam ei, qui primus eligitur, non aliter fideicommisse sum praestabitur, quam si is caueat, se fundum in familia cum effectu relicturum. Quam cautionem haeres haeredis exigere non potest ab eo, quem haeres electum rogauit de fundo extero restituendo. Factum enim testatoris non potest impugnare, aut impedire haeres. Ita in que fideicommissum praei abit haeres haeredis non exacta cautione: & alienato quandoque sindo,caeteri, qui de familia sunt, fideicommissum petent ab haeredis haerede, petent autem post mortem electi. Itaque hoc casu haeres haeredis oneratus intelligitur. Et haec sente
tia est j. huius. Familiae porro appet latione qui olim significarentur scribit Iurec. in I. pronuntiatio, de verb. gnifae cum ita. de leg. a. Qui hodie significentur, scribit Imp. in L vlt. C. de lega. Inter gentem autem, dc familiam interesse puto. Nam gentiles h Μarco Tullio
definiuntur, qui eodem nomine sunt , quorum maiOrum nemo ferui tutem seruiuit. De familia autem nostra sunt, qui eodem nomine sunt. Et Liuius gentem nobilitati tantum tribuit.
Ρ Aulus in l. 68. de IN. a. Sequens quaestio est, an etiam
quae vivus per donationem in uxorem contulit, in fideicommissipetitionem veniant. spondi, ea extra bonorum
causam defuncti computari debere: is, proptereas deicommisso non contineri; quia ea babitura esset, etiam alio biser de existente. Plane nominatim maritus uxoris fidei cmmittere potest, ut & ea restituat. Lex haec pendet ex fine praecedentis legis. Μaritus ita scripserat, On dubita rete quaecunque uxor eius haeres iustituta cepi et, liberis suis reddituram. Prima quaellio est, num verba haec, pro
639쪽
fideicommisso accipienda sint. Secunda, & sequens
quaestio, num quae maritus Vivus uxori donauit, infi- decommissi petitionem veniant. Paulus respondit, fideicommisso non contineri ; erat enim rogata de iis restituendis, quae quasi haeres cepisset. At res sibi donatas. etiam alio haerede instituto mulier habitura esset. Sanὰ nominatim posse uxori fideicommitti, ut eas restituat, cum reuocare in totum maritus eas donationes possit. Haec lex ad donationes causa mortis non pertinet. Vt enim haeredi legari non potest: ita neque causa mortis donari; cum legati quaedam species sit mortis causa donatio. Item, de donationibus inter vivos,quae inter Coniuges permissae sunt, in hac lege non quςritur; cum eae confirmatione non egeant. Itaque si maritus uxori leget, quae ei vivus donauit, legatum ad eas donationes non pertinet. I. quando. de leg. r. Inter vivos autem
coniugi donare permittitur diuortij causa, serui manumittendi gratia . Hoc amplius principalibus constitutionibus concessum est mulieri, in hoc donare viro suo, ut is ab Imperatore lato clauo, vel equo publico, similive honore decoretur: uti scribit Vlpianus in Tit.
de don.inter.vir. is, uxor. Superest igitur, ut de donationibus iis quaeratur,quae permissae non sun t i nter virum, re uxorem. Rerum namque ita donatarum, neque dominium a marito abit; cum legari a marito possint ficum. de dona. int. vir. , uxor. Ideoqne in bonis mariti esse videbantur, & per consequens in fideicommissi trestitutionem venire. Uerum cum alio haerede existenteres sibi donatas mulier sit habitura, non quasi haeres eas capit, quamuis haeres sit instituta: sed capit ex causa
donationis, quae morte confirmatur. l. cum hic status. dedon.int.vir.b uxor, ita tamen, ut non retrahatur: d nationes namque causa mortis inter coniuges retro trahuntur, & ad id tempus, quo factae sunt, reducuntur. LFinter.dedon. Uamor. Hae vero illicitae donationes in ter vivos factae, ita morte confirmantur', ut tum valere
640쪽
D Apinianus inq τ . Tit. de leg. a. Cῖon paterfilios, ων rumque matrem Meredes instituisset, it cripsit; Peto
h te filia, ut acceptis ex haereditate mea in portionem tuam centum aureis, & praedio Tusculano partem haereditatis matri tuae restituas. Respondi praedium quidem haereditarium iudicio diuisionis de communi tilia habituram: pecuniam autem de parte sua retenturam. Quaero, num totum praedium habitura filia sit & eam praedis partem, quam a se capit, restitutura λ per Lin deicomaifariam. g. vlt. ad Tris. Et magis puto, totum praedium habituram propter illa verba, In portionem tuam, quibus testator filiae videtur suam portionem asi signare . Nam in d. vit. l. infideicommissariam. illud duntaxat deciditur, rogatum portionem haereditatis restituere, eam ex legato partem restituere, quam a se capit. Hic autem loquitur Iureconsultus de eo, quod in portionem suam haeredem tellator habere vult. Neque mihi Agonis sententia placere potest, tum restitui portionem sundi haereditariam , cum in quartam impu- tatur : imputari autem , cum quartam haeres detrahere vult. Generaliter namque definit Vlpianus,ex praelegato eam partem restitui, quae ab haerede rogato portionem haereditatis restituere,iure haereditario accipitur. Tum vero aliud restitui est, aliud in quartam imputari. Quaero, quid si haeres repudiato iudicio testatoris iure suo 'ti malit, hoc est, quartam detrahere λ Et hoc casu portionem praedij haereditariam in quartam sibi imputat. dc si quid praeterea in fundo ab aliis soluitur,reddere competi itur. l. filium, quem habentem. C.D- terrige. Quod si plus est in fundo , quam in portione haereditaria: in superfluo, petente eo fideicommissum, qui rogatus est restituere, Falcidia interuenit, & concurrentes compensantur quantitates . Petente autem
cohaerede portionem haereditatis ex fideicommisso, non interuenire Falcidiam; com tanti portionem haereditatis aestimasse videatur. Duplex namque fideicommissum est, cum accepta aliqua re ex haereditate rogatur