장음표시 사용
651쪽
si1ue t egatum. l. Iianus. i. si Titio . de legat. R. I. pater. β. Tusculanus. de legat. 3. Quod si extraneo haeredistatem , legatumve filiosamitias relictum rogetur pater post mortem suam restituere quia ex persona filii haeredis fideicommissum vires capit : iPSeque . adeo filius restituere rogatus intelligitur , Falcidiam inducet pater , tam in legato, quhm in haereditate . De quo scripsimus ad leg. 'Nesennius. β. r. ad leg. Falcid. dc patre superstite extraneo decedente , non retinebit pater decedens fideicommis. sum ; sed filius , ex cuius per na vires capit fideicommissum , quique rogatus intelligitur restituere . Rogati namque restituere sub conditione , si pendente conditione fideicommissarii decedant , ipsi retinent fideicommissa . d. l. Iulianus. Neque patre moriente ius potestatis filio oberit , quo minus retineat: solui enim morte constat. Aliud iuris esidet , si ipse filius , qui rogatus intelligitur, cedente fideicommissi die in potestate patris esset . Plane si fideicommissarius , cedente fideicommissi die, decedat , hoc est, post mortem testatoris, ad suum haeredem fideicommissi petitionem transmittit. Luia sim. si quis Ormss. causa testament. C. l cum secundum. C. de fideicommi . t. si Pontionilla. leg. vltim. C.
quando di leg. ced. Iis consequens esse videtur , ut si vivo patre filius decedat , extraneo fideicommisi sum non debeatur e chm fideicommissi cedente die is in rerum natura non sit , ex cuius persona fideicommissum vires capit . Verum in hoc subsisto.
quoque familias militis iudicio, qui de castrens peculio , vel quasi castrensi testari potest , Senatusconsti
tum locum habet . Ego verbum , militis , ex , milias, postrema parte genitivi, Ald familias , factum scribete inscitia puto . Nam & in fili j familias veterani iudicio S C. locus est, si patrem roget, uti peculium suum castrense retenta quarta Parte re-
652쪽
Goueani Lib. II. cap. XXXIII. 6 r 7
stituat. l. filivssem. ad legem Falcia. Et qui de peculio quasi castrensi testabantur , erant non mili tes , sed CGL, legati, praesides prouinciarum. Ivlt. ne ino c. res iam. quod ius patronis etiam causarum,& artium liberalium profesIoribus, & archiatris,& alijs quibusdam Iustinianus concessit. d. l.
Utim. de insis. testament. I. PapinianuT. q. unde. l. scimus. C. de inoo . testament. I. qitieret. de verb.
653쪽
LIBER UNICUS. Ad L. Gallus Aquilius , Diges. de Liberis, ct Posthumis.
Seruola libro sexto a stionum. GAlius Aquilius sic posse institui posthuia
mos nepotes induxit, Si filius meus vivo me morietur, tune si quis mihi ex eo ne pos, siue quae neptis post mortem meam in decem mensibus proximis,quibus filius meus moreretur, na-οus, natave erit, haeredes sunto. Nondum nati initio non instituebantur, ut qui neque dum ciues, neque dum homines. neque dum animantes essent. Prudentibus posteὲ placuit masculuomnem posse filium nondum natum, nondum conceptum haeredem instituere. Absurdum etenim visum Est, institui non posse eum, qui, quoniam suus nasteretur, rumperet necessario testamentum. I. placet fustr. eo.eadem ratione placuit,liberos graduum sequentium,
654쪽
qui nati sui suturi essent, institui posse: quorum etiam
agnatione rumperetur testamentum : amisso itaque filio, poterat auus iure ciuili nepotem, qui adhuc in utero esset, instituere, ne sui haeredis agnatione rumperetur testamentum. Vtraque autem institutio, tam filiorum quam nepotum non natorum, tota iuris ciuilis est,&exprndentum auctoritate pendet, quae iuris ciuilis pars est. Haec cum ita veteribus recepta essent eueniebat, ut eius, qui filium haberet, ex quo nepotem sperabat, nepotis agnatione testamentum necessario rumpe retur: siquidem mortuo patre, vivo auo, nepos post aut mortem suus nasceretur . Nam una cum patre incti tui nepos nullo modo poterat, siue ex parte,siue ex asse t-
pote quicum patre simul admitti nullo casu posset: admitti autem propterea nullo casu poterat: quia neque suus haeres dici nepos posset, cui pater obstaret: neque alienus, qui natus in aui potestate futurus non es-Let. Vulgaris aute subbitutionis formula inepta in eam rem visa ess, & quia ipsa personarum qualitas conditionem substitutionis contineret, &quia abstinente filio nihilo magis admitteretur nepos, qui casus locum iacit extraneo substituto Postremo, quia emancipato post testamentum filio, nepos quasi praeteritus agnascendo rumperet, qui aliter admitti non posset, quam si filius
haeres non esset. At mutatione personae constat non vitiari institutionem: de quo dicemus ad β.vit. Recte autem institui nepotem oportebat, ut ex testamento admitti posset; nihil enim interest praeteritus quis sit,an non recte institutus. Rumpebat itaque necessario ne siste aut testamentum , si suum nasci contingebat. ut malo ut occurreret Gallus, formulam protulit, quae a prudentibus recepta est,ex qua nepos posthumus, siue iam testamenti tempore in utero esset, siue conceptus nondum esset, quem filiustempore testamenti antecedebat, institui recte posset: ne ullo casu rumperet agnastendo testamentum. Μortis autem aut ideo isormula mentio fit, quia is demum nepos iure ciuili institui potest, qui mortuo auo nascitur. Nam vivo auo nati ad legem Velleiam pertinent, qui auum, testa-mCntum nato nepote vel mutare, vel condere denuo
655쪽
6ro Animaduersionum Ant. Goueant
valentem,non faciunt necessario intestatum. Mors autem filii casum continet, in quem nepos institutus admittitur. g. I.
Uidam recte admittendum credunt, etiam e si non exprimat de morte filii, sed simpliciter instituat: ut eo casu valeat, qui ex verbis concipi possit. ΝEpos posthumus, quem pater antecedit, recte in
stituitur in casum mortis patris, siue is casus exprimatur hoc modo, Sisinus me vivo decesserit: siue concipi, atque intelligi ex verbo aliquo institutionis possit, hoc modo, Filius mihi biseres esto. Qui mihi ex eo post mor- rem meam nascetur nepos, barres esto. Λuo enim nascivi, detur,cuius pater vivo auo decessit. Aut ita , Filius Me- res eso. Qui post mortem meam ex eo nepossuus nascetur Jς- res esto. Neque enim suus auo nasci potest; nisi cui pater vivo auo locum secerit. Recta itaque nepotis utraque institutioest, tam simplex, quam ea,in qua casus exprimitur: ac proinde nepotem admittemus ex testamento, neque praeteritum dicemus. Ouod si ita instituas, Filius haeres esto: nepos biseres esto. Praeteritus nepos cense bitur; quia non read sit institutus. Recte autem institutus non est; quia neque exprimitur casus mortis filis, neque ex verbis concipi potest.
I Dem credendum est Gallum existimasse& de
pronepote, ut dicat testator , Si me vivo nepos decedat, tunc qui ex eo pronepos, &c. Sed & si vitio filio, mortuo iam nepote , cuius uxor praegnans esset, testamentum faceret, potest dicere: Si me vivo filius decedat, tunc qui pronepos , &e. Num si
di filius, & nepos vivat, concip*re utrisque s
656쪽
vi uo mortuis , tunc qui pronepos nasceretur 'Quod similiter admittendum est, ita sane si prius nepos, deinde filius decederet: ne successione testimentum rumperetur . AD q. hunc lassicient, quae commentario superiore scripsimus.
ET quid si tantum in mortis filii calum coniaci pereti Quid enim, si aquae & ignis interdi
ctionem pateretur e Quid, si nepos , ex quo pronepos inititueretur, ut ostendimus , emancipatus esse te hi enim casus, & omnes, ex quibus suus haeres post mortem scilicet aui nasceretur, non pertinent ad legem Velleiam : sed ex sententia legis Velleae, R haec omnia admittenda sunt, ut ad similitudinem mortis caeteri casus admittendi
Epos institutus in casum mortis filii, & mortuo filio, & deportato filio, & emancipato filio rectε
admittetur. Nam praeter id, quod & deportatio,& em1- Cipatio mortalitati comparantur, uti scripsimus priore Commentario, iis quoque modis exit filius de patris p testate: neque obstat nepoti, quominus nascatur suus. Sane mortuus, vel deportatus filius in totum nepoti locum facit. Ad nullam siquidem haereditatis partem admitti potest: filius autem institutus, ac posteli emancipatus,partem, ex qua est institutus, consequit ur quasi extraneus, in reliquo nepoti non obstat. Quod si &:filius, & nepos ex asie instituti sint ex formula Galli,siue aequis partibus, inter eos haereditas diuidetur. Hos autem casus necesse est ad Galli formulam pertinere, dc in Galli sententia suppleri. β.sequente parte. huius lagis. Nam ad legem Velleiam nullo modo pertinent ne PO
657쪽
62 2 An imaduersionum Ant.Goueanites, qui mortuis auis nascuntur: si enim ad legem VeI-leiam horum nepotum institutio pertineret, lubentius hos casus ad legem Velleiam referremus, cuius verba generalia sunt, omnes casus complectentia, quibus nepos nasci potest suus. Necesse autem est nepotes nondum natos aut ex iure ciuili, aut ex lege Velleia institui: itaque verba illa. 'lis Velleiae,addita videntur ab interprete imperito, namque Scaevola voluit casus, quos commemorauimus, supplendos esse ex sententia &mente Aquilii: ut qui casum mortis expresserit. de casibus similibus videatur sensisse, ut ipse Scaevola scribit ind. I sequente. g. 6.
QVid, si qui filium apud hosses habebat, te
staretur quare non induxere,ut si antequam filius ab hostibus rediret, quamuis post mortem patris decederet, tunc deinde nepos, vel etiam adhuc , illis vivis post mortem sci licet aui nasceretur, non rumperet ' Nam hic casus ad legem Uelle iam non pertinet. Melius ergo est, ut in huiusmodi utilitate , praesertim post legem Velleiam, quae & multos casus rumpendi abstulit, interpretatio admittatur: ut instituens nepotoma, qui sibi post mortem suus nasceretur, recte instituisse videatur, quibuscumque casibus nepos post mortem natus suus esset, rumperetque praeteritu S: atque etiam si generaliter, quicquid sibi liberorum natum erit post mortem, aut quicumquα natus fuerit, sit institutus, si suus nasceretur. Locus hic ita legendus est, cuidsi, qui filium habebat,tes aretur, quare non induxit, ut fiantequam filius ab Dossibus rediret, quamuis pose 'mortem patris decederet; vel etiam, adhuc illo vivo, decederet uus Linde nepos post mortem,Jcilicet qui nasceretur, non rumperet. .Quaerit au tem Scaeuola quamobrem Aquilius hunc casum prae
658쪽
termiserit, quo nepos auo mortuo suus nascitur. Con sat namque filium, qui vivo patre ab hostibus captus est, si apud hostes decesserit, non obstare nepoti, qu minus nascatur suus, siue uiuo patre, siue mortuo decesserit. Nam hic casus ad legem Velleiam non pertinet, ex qua Viuis auis nati nepotes instituuntur. Huius
autem institutionis sormula illa est, Si filius apud hostes decesserit, qui ex eo pest mortem nepos mihi nascetur haereseso. Neque requiritur si ij institutio, cum apud hostes sit β. in omnibus huius legis, & Lcum apud eod. Nec ait testator, Si filius me vivo apud hostes decesserit: sed I, filius apud hostes decesserit. Quandocumque enim apud hostes decedat, locum nepoti fecisse intelligetur. Melius igitur est, ne formula Aquilij manca videatur, ut interpretatio admittatur, hoc est, ne casus expressio desideretur: sed lassiciant verba generalia, cuiusmodi sunt verba legis Velleiae, hoc modo, Filius mihi biseres eso. uicumque mibiIuus nasceretur post mortem meam, bderes esto.
SI eius, qui filium habeat, & nepotem ex eo in
stituat, nurus praegnans ab hostibus capta sit, ibique vivo auo,& eius filio pariat et mox ille post mortem patris, atque aut redeat et virum hic casus ad legem Velleiam respiciat ἱ an ad ius a liquum aptandus sit, possitque vel ex iure antiquo , vel lege Velleia institutus non rumpere λQuod quaerendum est, si iam mortuo filio pronepotem instituat, redeatque mortuo eo. Sed cum testamen tu in ab eo non rumpatur, nihil refert. virum ex iure antiquo, an ex lege Velleia cxcludatur . ΝEpos in ciuitate conceptus, natus apud hostes vi-
uis auo, & patre, in ciuitatem reuersus mortuovircque , sed Patre ante auum, aut testamentum
659쪽
624 Animaduersonum Ant. Goueani
non rumpit,vi quaeri nihil sit necesse an ad ius antiquum pertineat nepotis huius institutio, vel ad legem Velleiam: nam neque iure antiquo, neque lege Velleia aliorum nepotum posthumorum institutio permissa est, quam eorum qui praeteriti rumpunt. Et vero nepos hic neqese ex formula Galli institui posse videtur, cum nascatur vivis auo, & patre: neque ex lege Velleia, cum suus non nascatur, utpote qui vivo patre nascitur: itaque vel ex iure antiquo, vcl ex lege Velleia institutus quasi praeteritus rumperet: quia non rem institueretur: verum quia, uti iam dictum est, nepos hic nullo modo rumpit,quaerendsi non est an ex iure antiquo , an ex lege V elleia institutus rupere prohibeatur : quae sententia est horum verborum , 2 bil refert an ex iure antiquo,an ex lege Velleia excludatur. Qua-obrem autem nepos hic non rumpat, quaerendum est rnam & in ciuitate conceptus proponitur, & eius pater vivo auo decessisse, & ipse postliminio reuersus. Quod quidem non solum in ciuitate natis, vel conceptis, verum & partui, qui apud hostes conceptus est, tribuitur, Aquis stlio exhaeredato. siue autem.in se. de iniust. rvp.tes.
verum cum nepos hic neque tempore natiuitatis,neque
reuersionis, nullo denique tempore in aui potestate is fuerit: sed hostium seruus fuerit, & pater nascenti obstiterit , aut testamentum agnascendo rumpere nullo modo potest. Nam & si in ciuitate natus esset,lestamentum agnascendo non rumperet . Neq; melioris
conditionis esse debet , propterea quod natus apud ho-1tes sit: succedendo quae species est agnationis) videamuS, an rumpere testamentum possit: sed magis est ne possit. Quamuis enim patre uiuo natus sit : tamen in aui potestatem reuersus non est, quo mortuo ab hostibus repedavit: quo modo intelligi oportet β siue iam citatum, in quo nepos apud hostes conceptus mortuo patre, postliminio reuersus vivo auo, aut testamentum succedendo rupere dicitur: qui natus apud hostes mortuo auo, ab hostibus reuersus suisset: quia neque in aui
morientis potestate fuit, neque fuisse fingi potest : quia hostium seruus fuit. Nam qui post mortem aut nascitur, succedendo rumpere potest testamentum. Pone
660쪽
Liber unicus. 62yelus patrem apud hostes fuisse, eumq; mortuo auo existente patre apud hostes natum: hic succedendo , non etiam agnascendo rumpet testamentum . Nam & in aui morientis potestate suisse creditur, qui eo vivo conceptus sit, & eo vivo natus in poteltate suturus esset Rin locum, quem pater propter ius suspensum postliminii obtinere videbatur , subintrauit mortuo poste, apud hostes patre. Quae sententia est j Ied si, in d L si uis filio exhaeredato. N eque enim nascens, sed natus rumpit: qui autem natus rumpit, necesse est succedendo rumpat. Non immerito igitur quςret aliquis, Numqui rumpere aut testametum negatur , ad aut successionem admitti possit λ Et dicendum est, vel ex testamento, vel ab intestato admitti posse. Ex testamento quidem, si institutus sit, Ab intestato quoque quasi suum :cum ei ius postlimini j competat,quod ne partui quidem denegatur. Nam pater qui vivo auo decessit, non potest ei in causa successionis videri obstitisse. Hoc loco autemper ius antiquum intelligimus ius ciuile a veteribus prudentibus conititutum, quo eorum, qui nascuntur mortuis nobis permittitur institutio, ad quos pertinet formula Galli, quae & ipsa propterea ius antiquum appellatur. Λ libitus antiquum pro iure12. tabularum accipitur in l. r. q. siquis adita, f. ud Tert. l. I. Dig. depet. baered.
g. 8. & 9. Orsitan addubitet quis, an istis casibus,&c.
HVne . commentario superiore recte videmur &explicasse, & emendasse. s. IO:
IN omnibus his speciebus illud seruandum est,
ut filius duntaxat, qui est in potestate, ex aliqua parte sic haeres institutus. Nam frustra exhe-R r re-