Georgii Agricolae De ortu & causis subterraneorum, lib. V. De natura eorum quæ effluunt ex terra, lib. IIII. De natura fossilium, lib. X. De ueteribus & nouis metallis, lib. II. Bermannus, siue De re metallica dialogus, lib. I. Interpretatio Germanic

발행: 1558년

분량: 525페이지

출처: archive.org

분류: 화학

241쪽

FOSSILIUM, LIB. IIII 22st

obsidianam imaginem Menelai: ex quo apparet antiquior materiae origo nucultri similitudine interpolata. Xenocrates obsidian uni

lapident iii India & in Samnio italiae, & ad oceanum in Hispania nais sci tradit . ubi uero idem Plinius de gemniis obsidianis scribit, etiani in India dicit inueniri. sed de his satis: nue de huius terreni bituminis

loco in quo nascitur,dicant. id in ea Britanis siue Albionis parte, qua a Scotis Germanis qui in insulam immigrariat, Scotiam appellanaus, effoditur ad vigesimum lapidem ab Edilaburgo in loco ericeti Deiosertit, quem aream carbonum appellant: at is partim ardet, ut alias dixi. Solinus etiam in Britania gagatem inueniri scriptum reliquit effoditur in citeriore Hispania durum quod Romani obsidianum lapidem ut iam dixi. uocabant: ex quo formantur uel hodie imagines, quas plures nostri in Gallecta peregrinati, secum attulerunt. estodiis tur in Gallia in Sedunis. effoditur in inseriore Gernia hia, maxime iii

ditione Leodiensi. ex quo si duru suerit, potissimu fiunt globuli qui

bus nunieramus preces.in eadem ad Aquisgranum. at in nragii a Germania reperitur in multis locis: in Vestos alia ad Essenam oppidum: in Saxoniae pago , qui oberbirca ex superiore betulla nominatur.is distat ab oppido cui homen Munder,cliciter XX. Μ. passi. uersus septentriones situs. reperitur in Misenor celebri monte carbonu qui abrest a Tuicca oppido passus duo millia quingentos . ubi fossores prionio ad passus altitudinem eriturit terram ι deinde dilatatam mollium

carbonum uenam inueniun fere altam passus tres et dimidium. tunisaxa fatis crassa excidunt: mox iterum reperiunt uenam carbonurii,

sed durortini, quibus nomen ex pice posueriit, cui similes esse uideriis tur ob nigrorerri & splendorem. siub hac uena subest cadmia bitumi nosse jub qua sparsim inuenitur pyrites aluminosus, aes purum, carrbones.quoniam uero mons ille quibusdam in locis ardet, carbones, quos ignis depascitur terra in caminos incidente,extine i in nigrum puluererii mutantur:qualis etiam uidetur esse, qui ultra Nigrum fluis uium est per solitudines Africs, qu3d ex eo emineant exustae cautes

id Suetonium Paulinum prodidisse autor est Plinius. reperitur idern bituminis genus ad quintum lapidem a Dresda eiusdem Misthi oppido qua itur Friburgum, ad sinistra, S in tribus Elbogant 1Mis cir ca Satelum pagum: non longe ab oppidulo,quod nometi ex accipio trum genere, quos Falcones appellamus, inuenit, in loco editiore, qui uocatur ardetis cossis, quod quondam arserit , inter iam dieium oppidum & pagurri Culma. idem bitumeti effoditur iri Italia iit Sa mnio, ut Xenocrates: iuxta Liguriarn, ut Theophrastus scribit: in Thesprotia: in Elide qua itur Olympiam per montem, ut idem, qui tale bitumen carbones nominat: sicut etiam Germani, ut dixi. poliis V turri

242쪽

omnis carbo soli ilis potest poliri, sed durus tantum: nec omnis gagates est carbo, id est fossile bitumen. sed idem i ornen etiam habet nugrum bitumen in mari induratum, quod aestus e cit in litora Astyorum simul cum succino,quanquam rarissime. idem aiunt δί in Leucola expelli mari, ut Plinius commemorat, & infra m i L stadia colligi. idem bitumen, ut uidetur fossile, reperitur ad Pontum Thraciae flu

men, quod a Nicandro dc Dioscoride Thracius lapis dicitur: in Sa mothrace insula quod politum Plinius Samothraciam gemmam nominat:in Lycia ad Gagas oppidum, quod Dioscorides gagatem: in Mesopotamia quod Strabo gagitin: in Iudaea ad lacum asphaltiten, de quo Galenus scribit: in Seleucia primo Syrorum oppido, in Piesria quod Strabo & Dioscorides terram ampelitin uocant. quae si dura sui qualem fuisse ex Galeno intelligimus, non differebat a carbos nibus duris & gagate impolito: si mollis, a mollibus. idem bitumen durum reperitur in India, & AEthiopia, ut Xenocrates scriptum res liquit:quod Plinius obsidialium lapidem nominauit. de locis in qui

bus nascitur fatis. nunc dicam de usi, quem uarium praebet. etenim iabri aerarii 8c ferrarq carbonum, qudd eis multo diutius dure .uice ipso utuntur. sed quia sua pinguitudine inficit serru, S fragile facit, qui

subtilia opera efficiunt, hoc non utuntur, nisi eorum qui ex ligno Ralint, magna fuerit penuria. eodem bitumine hi quos ligna derici unqcibos coquunt caldaria in quibus hyeme degunt uita, calfaciunt, calcem urunt. uitium uero foetoris plerum* sale, in ignem iniecto, corrigunt. agricolae eodem uites oblinunt, quod uermes illarum oculos rodentes interficiat . eodem decoris gratia quidam tingui palpebras& capillos in medicinae uero usu exiccat & digerit. at ex duro polito figurantur effigies hominu:globuli quibus numerantur preces:gemmae annulis inserendar, aut funda claudendar. id nostris temporibus gagates dicitur. qui tritu calefaeius res minutas es leues, si siccae sue rint ad se allicit: sin oleo alio te liquore madidae,eaS mouet, non tras hi t. nec ipse succo aliq oblitus ad se trahit siccas . idem diuturnos gesnuum tumores inflatos cum caeteris medicamelis, quae eandem uim

habent, mistus discutincruenta uulnera glutinat. Iam dicedum est quibus nominibus appelletur succinum: quid sit: quibus in locis gis

pnatu utrum fodiatur e terra,aia expellatur ad littora: quae sint eius differentiae. primo autem Romani recte id nominant succinum . nam ex succo concreuiti tametsi non arborum succo, ut ipsi putarunt. Grsci uero uocant αλεκτρον, quod tritu calefactum ad se trahat paleas, alia aso res tenues 8c minutas. qua de causa lide, ac in Syria foeminae eos

secuis, etia nominant Mauri Persico uocabulo quod idem

243쪽

hgnificat caraberils fuerit Germanicum:sin Arabicum aut Indicii m.

Arabico ambram. quanquam Serastio etiam Germanicum ambram Uidetur uocare. iuniores aute Graeci,qui similiterat ν Mauri siccinundicum δc Arabicum uocant ambram hihil hecesse habuerunt alie iria uti uoce, cum abundaret uocabulis pene cum ipsis rebus halis. hesteres enirn Graeci bitumen quod in lapidem fuit mutatum ; cuiusuis coloris,praeter nigitum, .nuncuparunt: nigrum uero uocabuIis iiipradictis .sed Germani ueteres appellarunt glesium, quodnoMstrae gentis lingua uitrum significat : quaedam enim e succinis futuis&falernis uitri instar pellucent: quos Graeci qui nuncuparuiit imitati uidentur. at hodie Gobus nominibus appellatur a nostris: quorum alterum idem est quod lapis gagates, nam etiam is constat ex bitumine:alterum ex eo quod ardeat inuenit. sed ipsis Prussis diciturgentarus. Scythae uero omne succinum nominant sacrium, fulvu

autem sualternicum:AEgyptii secat tot nominibus succinum appestaturiqus, quanquam hic instituerim de rebus disserere,non de uerbis,

iccirco in mediu protuli, ne quis ex una & eadem re faceret duas plui res he. in quo quia peccant Mauri, plures rapiunt in errorem . nec ue ro minus multae stant opiniones de succino, quid sit, quam uocabula quibus nominatur: quas sere omnes Plinius comemorat. Sophos cles enim concretas uoluit esse lachrymas meleagridum auium, Me leagrum deflentium. quod ut poetae licuerit fingere, nemo omitium

mortalium, cui fuit mens integra, unquam credidit : quod perspicue sit falsum. Demostrati autem opinio est, succinu esse glacia tam Lyiis cis urinam. unde ipse Lyncutium appellat:alii sanguiquin, qudd be

stite languriae, uel ut Zenothemis Langae dicantur: eam opinionem aeque falsam essse ac tragici poetae res ipsa demonstrat. multi uero discunt esse arborum succum.sed cum is triplex sit, lachryma scilicet, gurni resina,eorum alii nec succum,nec arborem,quae eum sudat speciatilii explicarunt: quorum e numero est ex Graecis Sudines, Metro idorus, Solacus Theomenes Ctesias: ex Latinis Cornelius Tacitus. Ctesias tamen scripsit arbores aphylacoxas uocari, Solacus eleetris

das. alii succu ex his tribus unum definiuiit ut Aristoteles cui lachryoma uidetur esse:atin etiam arborem non ulli. etehim hi poetae,aEschylus Philoxenus, Nicander Euripides, Satyrus, Dionysius succilium lachrymam aiunt esse, S quidem populi arboris: cuius opinionis 5c Dioscorides meminit:&Latini poetae in hoc sequutur Graecos. Sed cum ex his poetis fuerint qui dicerent esse gumi, quinam fuerint, nonarrat Plinius: nec arbores, quae ex istorum sententia essundunt hoc Danai, nominat: quin populus ti ori sundit lacrymam, sed resinam ex

sententia Dioscoridis.ipie ueros sinius,qui pineae arbutis succii esse V a. statuit

244쪽

Mithridates, qui cedrinae, resinam his uerbis explicant: ni utra arbor resinam gignit. quas sententias 8c multum inter se uide mus pugnare, & omnes ad unam falsias este hinc intelligimus, quod ne* in hoc litore, ne in in aduexta nobis, neo in intermedηs insulis. quarum scopuli multi & magni eminent a mari ullae stant arbores resinis stillantes, quae decidant in mare, ut ex eis succinum fieri possucum tamen id non raro fluctus Sc procellae ad litora expellunt, ita ex altera parte uel intus molle, ut longius uenisse non possit uideri, nec delituisse in maris fundo iam ab illo tepore, cum arbores quae essent in litoribus succo stillarunt. quin etiam si succinum gigneret arbores resina stillantes,in guttas singulas aut in plures coniunctas, sicutiterar re si se concresceret,non in solidas & integras magnitudinis noaequalis imicas. suum quo colorem haberet, non inaequabilem to

colorum, quot videmuS, uarietatem. Odorem etiam resinae magis, ψgenerum bituminis, ex sese amaret: resinae deni uires, non bitumis nis, in eo inessenta ut enim gagates, qui sine controuersia durum bitumen terrenum est, tristi cases actus res minutas ct leues ad se trahit, sic succinum item tritu calefa istum, easdem ad se allicit. nec ullos praetes rea Prussae fluuios aut riuos resinam, ex qua succinum fieret, in mayre deserre, ex eo perspicuum est, quod accolae nullam eius partem meorum ripis relictam inueniant. arbores igitur succinum non sudanti quidam autem id terrae succum esse dicuri creduntin solis radios circa occasum uehementiores in terram actos, pinguem sudore n ex ea

elicere, ex quo fiat succinum . nam haec uidetur fuisse sententia Ni ciae. quis enim radiorum selis, qui sunt calidi 8c sicci, succus esse postest ita in Nicias recte sentit, succinum pinguem terre esse succum; sit,ue ut ipse loquitur sudorem:sed non recte sentit, solis radios eum ex terra elicere: cum aut internus terrae calor uel liquidum exprimat exterris pinguibus,uel liquefaciens iam concretum refundat:aut aquae quae concretum madefaciunt & lambunt, liquidum ex uenis terrae

secum est erant. qui uero sol ex locis frigidis, & ad septentriones reieαctis eliceret succum ex pleris Q calidis A sub cursu suo subiectis non

eliceret cum certe calores in his aestate sint maximi, in illis mites, ut dies sint longiores. quo d si sol tam uehementes radios in nostras reugiones iacere possit, qui succum liquefacerent concretum, eum mos do liquefacerent qui aeri esset expositus : sed is, ex quo fit succinum, rarissime aeri est expositus uerum pleruo latet in terra,eae qua liques factus cum aquis emuit . solis igitur radii eum succum non essiciunt. attam e Nicias rem ex qua fieret succinum, patefecit magis, quam uel

caeteri Graeci uel Latini:atin etiam Asurabas & nostri, qui e limo fieri dicunt,eam nonnihil ostenderunt.sed nec hi qualis sit limus explis

carunt,

245쪽

FO SI ILIUM LIB. III i

earunt, nec Nicias qualis succus. quoniam uero pingue est succilium ait ardet, necesse est ut sit aut sulfur aut bitumen : sed bitumen potiuus esse quam sussur indicant fontes uarii coloris bitumen est indenisies, candidum scilicet, luteum, rufuni, nigrurn, in nigro purpureum, in nigro caeruleum . indicat artificiosa illa coquedi ratio, qua uertitur partirn in oleuna sui coloris: partim in bitumen nigrum, quod attritu

fit purpureum, quod adeo simile est in Iudaea nato, ut ab eo distin, qui non possit: partim in cinerem nigru: partim deni in candidum

quiddam Sc tenue, quod similitudinem quaiadam gerit speciem , salis .id,ut aliud quod uis tenue succinum, igni accensum ex flamma cummo euolans evanesciti sed de his satis: nunc uideamus ea quae de loco in quo nascitur succinunt scripta sunt 8c regiones in quibus inues

nitur. plurimi Graeci iii italia gigni perhibent: in primis uero poetae. quorum alii iuxta padum:at' in insulis quas Electridas appellant.

is in extremis Adriatici sinus rupibus. Sudines uero es Metrodoruta in Liguria,at hi dicunt arbores succinum parere. ZenothemiS au ;tem iuxta eundem Padum fieri scripsit, sed ex urina bestiarum quas langas nominat . Theophrastus in libello De sapidibus inscripto, in Liguria est odi. Strabo autem ait Ligures abundare Lyncurio, quod quidam uocant electrum,qui recte nominat.Nam ipsi falsa quaedam persuasio lyncur 3 nomen imposui ductum ex lyncibus: E quibus ut memorant, quicquid uesica remisi Vertitur in lapides:& congelat aere tacto. Nee enim ullum unquam fuit , ut etiam recte Plinius sentit, quod ex

urina syncis concreuerit . Verum nec ueteres Romani scriptores prodiderunt de succino, quod in Italia naicatur: nec qui nostra S supeririore memoria dogitationem suam posuerunt in rerum naturalium consideratione.Plinius fabulam inde putat natam, quod transpada inarum agrestes sceminae monilium uice gestent succina, maxime de

coris gratia utar uerbis eius) sed & medicinae : quando tonsidiis cre ditur resistere dc faucium uit is . uario genere aquarum iuxta illos insfestante guttura ac uicinas carnes.Theophrastus etiam & Xenocra tes in Hispania uoluerunt inueniri, cum id Oceani aestus ad Pysenes promotorium eiecerint.in qua quidem Hispania, ut in Germania inferiore,reperitur fossilis gagates, no reperitur succinum . itaq3,nisi nisgrum quo bitumen in lapides mutatum, ut Mauri & nos Germa n succino um in numero habuerint, eos falsum liquet prodidisse. in opinione quoque Sota es, qui credidit in Britania arboribus efflue

re nisi falsum est nihil sed Europaei succini locum, in quo inuenitur, explicasse uideri possunt hi scrip res Pytheas,Timaeus, Nicias, Mithridates, C. Plinius Cornelius Tacitus.etenim Pytheas &Timaeus

V , scrip

246쪽

scripserunt id tempore ueris rapere ad insulam, & esse concreti maris purgamentum. sed Pytheas eam insulam Abulum uocauit, Timaeus Baiano mannam Alle scripsit distare ab aestuario Mentonos imo, quod Guttones Germani accolunt, diei nauigatione:hic tantundem a Scythia. neuter autem dixit quid si atw undest, hoc concresti maris purgamentum: sed locum tantum odo indlaant, in quem exspellitur. uerti ne encitur quidem in insulam in qua ccilligi possit: sed ad litora uel peninsulae uel continentis nihil igitur certi ne Φ Pythoas scripsi ne Timaeus. neutrius praeterea uocabuli ullum hodis uestiolum nouimus extare. tres reliqui locum, in quo oritur succinum

uoluerunt explicare: sed Nicias nimis simpliciter eum esse dixit terra circa occastim, similiter Cornelius Tacitus circa occidentis insulas Scterras. uter iamen quod scripsit, occidentem id gignere, ratione se icit. eiciti in ille respexit Graecia, cum qua si conserantur hae terrs nonoratiis, quanquam id paulum oppido est, in occasu sitae uidenturi Tascitus uero regiones sub solis ortu locatas, quarum nemora lucos, thura balsamain siti dant, cum quibus si comparentur, prorsus sunt in

occidente. At Plinius murto rectius is gigni scribit in insulis septemtrionalibus oceani: earum unam ab eo, qu3d succinum Gerrimoni uocarent glessum Glessariam militiae Germanici Caesaris, ibi Haisesibus rem gerentis, appellatam: a barbaris Austrauiam dictam. ΝΙi, thridates autem insulam, in qua nascitur, Ostericam nominat . utrasque uox Germanorum est. nam Austra uia nobis sigi iis dat planides in humili orientis loco positam: Osterica orientis regnum. uidentur autem hi German qui ab ost's Rheni accoluerunt oceani littora,lia eas insulas, in quibus oriretur succinum,appellasse, qudd si sis essent ad ortum:quae tamen si respexerimus litora in quae est ditur succisnum, in occidente septentriones uersus sitae sunt. sed ex Mithridatis sententia succinum nascitur e cedrini generis arboribus, defluens inpetras, qui non addidit inde deuolutu in mare rapi ad litora, alii sic mbunt ad ea ex terris aut insulis raptum enci: ac latas quidem in Geromanoru litora. cum quo sentire potest uideri Plinius cu scribit quam tum litus Germaniae ex quo invehitur,distet a Carnunt o Pannoniae oppido . etsi uero in Germania reperitur in iis oceani litoribus, quae sunt inter Sueui amnis & Vistulae ostia: tamen id modicum est, sicueo conferatur,quod reperitur in peninsula illa clara.Omnium uero rectissime Cornelius Tacitus scribit ipsum in suo litore , styorii senotes legere. Ex montibus autem effluere in mare nuper sacerdos quiσdam tradidit posteris. at ex subterraneis illius peninsulae uenis in mare penitus emanare, ipsi rudes Prusi1 non norunt, quod nullos bitu,

minis fontes in sua regione cernant: ex Germanis aliqui norunt, sed, pauci:

247쪽

pauci : quippe qui nocte serena quidem, sed quali non luceret Luna,

tapius uiderunt quasi sagittas quasdam ignescentis doloris, coeruieornisti ex terra expressas eiaculari in mare. quas esse bituminis rivos cute δί bene coniecerunt. nos insuper ex eo quod uenti, qui ab occis

dente Sc meridie flare solant, succinum ad litora sinus unius ex illis septem appellam : contra, qui ab oriente & septentrionibus, de litori hus depellant, & rursus in canalibus submergant, intelligimus bitu mera ex terra in canales occulte effundi, ibi Q rigore maris in succinucogitat ex eo cutem recenti esse filiscam, quam uetus fluctibus ad ii, tora iactatum exui multo plaeuius est facituni. ita v uetatis supra di ctis, sed potissimu occidentalibus eqcitur in eiuslem peninsulae lito ira, qu spars est regionis Samaidensis: quam alios Sambiensem, alios Samsandiam uideo nominare. ea regio Prussae praecipua initium caspiens a Pregela fluuio quem Ptolomaeus Chronum appellat, pertis laet uso ad mare: ubi uocatus Sudauia, atque incolae inde Sudini.hiemaritimus tractus qui spectat septentrionem, longus circiter XXXV. M. pas a cornu peninsulae occidentali, quod Brusta nuncupatur, pertinet ad alterum cornu, quod ex Ciuris populis nomen inuenit, id uero habens paulo maiorem quam Sudauia longitudine, ualde angussium in orientem excurrit: fleetitur tam e parumper in septet, triones

ad peninsulae littus, quod occasum spectat, longum est circiter triginta duo millia pass. pertinet uero a Brusta ad Loclis edam. in huius igitur peninsulae litora, maxime quae sunt circa Erustam, expellitur siue icinum . ueruntamen interdum idem 4 uenti; ohcidentalibus pellitur longius ortuni uersus ad litora regionis &Curorum, A quae eam sequitur: quae pars continentis est sib ditione principis sacrae militiae Liuolaum. simili autem modo interdum a uentis orientalibus repellitur occasum uersus: atch ingruentibus septentrionalibuq e acitur in litora cornu Fris chorum: quod a dextro Vistulae latere uersus penin sulam tendit ualde angustum: at j 'dem uenti ipsum e aciut nunc etiam, ut olim in litora Germanoru: quae quondam inhabitarunt Gotathones & Sueu id est in peninsulam paruam, in qua hodie situm est

Puceca oppidum,& alterum Hela,& in litora Pomeraniae: quae loca fere omnia sunt circa ostium Vistulae. sed copiosum reperitur in Su clauia: minus in reliquis Priislsae litoribus, quae uel supra Sudauiam ad Memeiam usis fluuium se ultra pertinent, uel infra ad Vistulam:

paucum in regione Livonum minimum in locis csteris . at tanquar autem Germani in omnibus his locis teneant imperiurn quod etiam extendunt usi ad amnem Naruam, qui ipsos a Moscobitis separat: tamen ueteres Prussi, quorum enumero sunt Sudini, Curi, at atq; utuntux sua lingua, quam Cornelius Tacitus Britanicae propiorem

248쪽

DE NATURA

esse dicit iministae es sunt multae Graecorum uoces quas tarnen itariistice proferunt,ut eas,nisi quis diligenter animum aduertat, intelligere non possit. Sudinorum autem S alioru, qui in illa peninsulse par te iuxta Brustam S uicina loca habitant, supra triginta sunt uici,quorum incolae iam inde a uetustissimis temporibus succinum tanquam pisces,omni anni tempore, quo mare ibi non conglaciat, reticulis caspiunt: atin id quondam,cum liberi & sui iuris essent, cerunt sponte: nunc serui, A alieni iuris Germanorum, qui sacro generi militiae adsdicti ipsi s imperant,ius tu faciunt coaeti. rationem uero capiendi suco cini quasi de manu ut aiunt)in manum traditam,eoS usius experiens do edocet. cum igitur aut Fauonius aut Corus,aut Asticus, mare ueshemetius unum &alterum diem comouerit, ea ν uis tempestatis succinum, e canaliurn fundo abruptu Sc excitatum, in planicie, quae sub mari est ad cuius sinus litus,agitauerit, omnis Sudinorum, & alios rum qui in succino piscando dant operas multitudo, e uicis a praeses isti famulis, qui in litoribus equitantes obseruant tempestates, euocata certatim noctu aeque ac interdiu concurrit ad eam regionem istos ris, ad quam istorum uentorum quium solet fluctus impellere, 8c serrunt uiri reticula lino texta, astixa ad priores longarum perticarupartes, furcarum instar ita diductas, ut paulo plus pateant quam cuin bitum unu:mulieres ad uictum necessaria. itain uentis magnisin tempestatibus iam sedatis sed mari aestibus adhuc feruente alibi nudi alibi uestiti cum fluctu recedente incurrunt in mare, at ex eius fundo succinum quod appellit secundus fluctus hauriunt reticulis: simul cum ueteri evellunt herbam, quae in mari creuit, mentastri non mulatum dissimilem set is, ex quibus dependent cordis specie solliculi humore lento 3c putido resertucum recenti uero eandem herbam, &alteram praeterea nigrantem , at foliis erics similem, uel easdem comminutas.quamprimum autem hauserint succinum,una cum secundo fluctu accedente ad litus redeunt: in quo uxor cuius p ipsum e reticulo effusum seruat, & ab herbis 8c aliis secernit. qua in re liberi si sunt, ei ueniunt adiutores. quae uxor etiam tempore anni frigido uestibus ad ignem calefactis, nudum algentis mariti fouet corpus, ne Digore nimium laedatur,8c ut repente denuo in mare possit incurrere in cur,rit uero us cp ad eum finem, dum recens succinum defecerit. nam Susdinus si prima in mare incursione haurit tantum odo uetus S herbamentastri similem, de prosperis successibus desperans in mare no res curriti omne autem quod ceperit, quen' asserre ad praefectos oportena quibus tantum salis,quantum attulit succini eadem recipit mensura . tale praemium pro tanta opera ξc tam molesto labore eis uetericosuetu. ne instituto maioru debetur,datur . nec uero cuiuis cosceditur

249쪽

ceditur libertas adeundi Sudinos, ne fiat succinisti: tum: in quo qui deprehenditur manifesto, is rei capitalis damnatus, mox corripitur, 8c suspenditur de arbore. ex hac aut succini captura, quasi ex pi ca tu Germani capiut magnos fructus. singulis ei annis id laedunt aureo irum Rhenensium millibus plus minus decem . sed primo in aliquot

Sumulae uicinos iiicios importatur. deinde in uasa c'llectu convehis tur Lochestedu. ubi inice magias a mediocribus, mediocres a paruis paruae a minoribus, minores a minimis separatur, S in diuersis uasis reponutur. tum uehitur ad Regium monila ibi Q uiri, his muneribus praepositi,acceptum, Dant cum transportant, at uendunx mercaσtoribus. qui in uarias figuras torno coelo hi formatum, & politum atque aliud ab alio pro colorum quorum plures quam cetum sunsilia: rietate secretum divendunt, potissimum Antia ei planis. hi denti ip sum in diuersissimas orbis terrarum partes distrahunt. candidis hos die maximii precium,& quod odoris sint praestantissimi, & quod uires maxime habeant efficaces in medendo, S quod rarius soleant inii Meniri deinde futuis perspicitis S falernis, tum subalbidis, quibus est decocti mellis lenitas: minimum reliquis. quin micae grandiore hpluris ueneuia quam multae eiusdem ponderis minuis. at in reliquis locis,in quorum litora etiam eqcitur succinii, raro reticulis hauritur: sed aut a fluctibus desertum & relictum in siccis arenis colligituria ut eum mare tranquillum fuerit gradibus fuscinis prehensum, extrahi, tur ex eius fundo: aut detrastis arenis ex litore eximitur: ut qd olim, cuneglectum iaceret, hic fuerit obrutii: quomodo in litoribtis Dantisco uicinis nuper fodi coepit. leto igitur omnino fassuris est esse fossila; quod scripsit Philemon, & in Scythia duobus locis erui. nam regio Mnem trans stivium Vistulam quidam Graeci, inter quos etiam uidestur fuisse Xenocrates, Scythiam appellarui quidam Sarmatiam .sucsci iii autem micae non solum in Pruma,sunt effossae, sed etiam in Mes1iboco & Destero Saxonii monte atqscp in locis . uerum quod idem Philemon scribit, in altero loco erui candidum & cerei coloris, in alatero fulvum tueritati consentaneum nota est. etenim in iisdem locis colorum omnium reperitur succinum. hoc est candidum, subalbum, cereum,fulvum, falernum quod decoeti mellis colorem prae se fert: dianereum, cuius coloris non raro rude esio propter maris rigorem, qui

ipsum coegit. ex his fulvum & falernum perspicua sunt plaxun , Nin eis intei dum translucent aut bestiolae uolueres,ut muscae, culice S, apes: uel agrestes ut formicae, vermiculi rubri aranei lacertae, uiperς, ut ex Martiale intelligimusniel natantes ut pisciculi. aut best iolaruna partes, ut alae muscarum, ova piscium. aut res inanimatae, ut stipites

herbarum,foliola stirpium, quae omnia prius in mare inuolarun Guel

250쪽

23s DE NATURA Irrepserunt,uel inciderunt: posterius ea praestantissimum illud bituamen, cu eX terra proflueret ita imare corripuit, R in se inclusit, at sie inclusa simul cuna eo in lapidem sunt i nutata.succinum etiam a succis

no differt sapore quod cadidum in pingu1 dulce sit:minus dulce, cui

reliqui colores insederunt. differt odore, quis d cu reliqua omnia sint odoris iucundi, nonnihiloleant myrrham, candidum est praestantissimi.certe cum ram Elis succini, pestis causa,conelauia solemus onsilius , proli1 ius sustire odor ille ad tertium diem durat. succinu austem perraro est molle sed plerum durum mo parum tamen infra laspidis duritiam. omne praeterea leue:sed candidissimu quod leuissimum,ut id ex quo fiunt tesseruis quibus nostri ludunt at succino aratiarias dat figuras:etenim ex eo, cuiuscun* fuerit coloris, fiunt glos buli, quibus numerantur preces, annuli, cochlearia, vascula' effigies

cum multarum rerum,tum hominum maxime.sed he ex candido hodie preciosissimae:quondam cum eas Romani in deliciis adeo habes rent, ut hominis quamuis parua effigies, quod Plinius scribit, uiuoru

hominum uigentium p precia superaret, ex futuis & falernis. ut enim nos illius probamus candore bonitatemq3,ita Romani hscas's prssserebant,propter nitorem facilitatem translucidam. ex selo autem candido conficiuntur tesserulae, ut simillimae sint his quae ex animalium ossibus sunt factae iuccinum admoto igne accenditur, SI ardet,utrsliqua bituminis genera, quamobrein eo ueteres Prum, quos Corsnelius Tacitus Astyos uocat, pro ligno ad ignem sunt usi. tritu uero calesidi u plumas pilos,paleas, lia,alias p res leues & minutas, tans quam magnes ferrum, Sc ad se trahit S retinet:atcp etiam, quod constra Theophrastum est,allicit ad se ozymum cominutum: allicit insu per metallorum ramenta, quam uim lyncurium obtinere quidam scribunt. eius uero ramenta quae supersunt a politura, cu accensa fuerint, non aliter ac puluis, quo extorquetur pilae bombardarum, exiliunt, propter maris falsuginem, quam contraxerunt. ipsium solidum digi torum quidem attritu, aliquam accipit uim caloris, sed maiorem si atteratur panno rud ligno lapidi ferro,caeteris p rebus duris . nuper cinereum citra ostium Vistuls in litore ad Pucecam est emossum, quod postquam serro fuit attritum folia quae humi iacerent, cum ita manu teneretur, ut ab eis spacio duorum pedum distaret, in sublime subla ta ad se traxit. attamen nullum succinum ullas res liquoribus, sed maxime oleo madefacitas ad se allicit. praebet autem multiplicem usum. etenim eius ramenta in suffitus pro thure,quo gratius est Indis, assius inuntur, ut foetidum aut pestilentem aerem corrigantilia lucernas, ut

dilucidius diutius flagrent. eiusdem particulas a rudi primum abs scissas, S ita in oleo incoctas, ut rursus in solidum coeant, Asticanar

gens.

SEARCH

MENU NAVIGATION