장음표시 사용
281쪽
DE PHAENOMENIS MESMERISΜI. 269 aliqua similitudo esse potest fieri enim potest Deo e mittente, ut arte diabolica aliquid hujusmodi patretur. Sed eo in casu criteria, quae assignavimuS, utriuSque differentiam ostendent. Quare si illa prae culis habeantur, impossibile homini non est opera Dei ab operibus daemonis discernere.
282쪽
368. Anthropologia est scientia de liomine. Vocari etiam solo Psychologia initia anima potior pars hominis est Vix nutem necesse est moneamus diseiplinam hanc dimoultatibus non carere, majoremque addiseentium diligentiam Xquirere, quam quae huc usque Xegimus tum quia, Si non abStruSiora, certe reconditiora suscipit tractanda tum etiam quia in rebus psychologicis error facilior est et perniciosior Ut templa suppeditet praecipuas quaestiones fusius evolvendi Systematibus confutandis parum indulgemus; quaeStionesque nonnullas Vel paucis attingemus, Vel etiam omnino mittemus diScipulos, qui magis Valent, ad probato auctore remittentes Tractatio porro tota in tria capita dividemus. lustrum quodque Xordine iudicabit quas sibi quaestiones Solvenda Proponit.
369. Quae hoc capite attinguntur fundamenta Sunt totius scientiae Systhologicae agitur enim de animae spiritualitate de ejus sempiterna existentia, ne non unione
283쪽
DE SIMPL. ET SPIRITUAL ANIΜAE. 271 eum corpore e X hi enim aetera pendent. Hae porro ita pertractabimus ut nonnihil etiam dicamus de animae eorporisque origine de animae unitate, deque ejuSilem praeSentia in toto corpore humano.ART. I. - DE NATURA ANIMAE HUMANAE.
370. Hominem praestantissimum esse X Omnibus entibus, quae in hoc mundo XiStunt, nem inficiatur auproinde nemo non admittit esse aliquid in ipso, quo peteris sit superior. Porro me raestantia ab una corporis configuratione repeti nequit, quia eo in casu nonnisi accidon talis differentia intercederet inter hominem et bruta animalia repeti ergo debet ab anima. Quid haec sit definiri in antecessum non potest definitio explient rei naturam, et de hae nos nunc inquisitionem instituimus diei
tamen Vel nunc anima potest principium quo homo vivit,omnosei et vult ' Definitionem hanc ipsa experientia praebet. Nam in corpore humano sibi relicto nulliam esse vitam, cognitionem nullam, nullamque Volitionem evidenter constat Atqui non minus constat hominem vivere,
cognoscere et velle; Ergo aliquid sit in ipso oportet, quo ista tria peraguntur Atqui principium hoc Oeamus animam Ergo anima diei potest principium quo homo vivit, cognoscit ne vult. Quaerimus igitur quid hoc principium
371. Notamus imprimis hie praecise non quaeri utrum principium hoc sit substantia vel accidens. Substantiam esse evincitur multipliei X capite, praesertim e eo quod anima sit perdurabile aecidentium subjectum. Nam Sensu
intimo teste, nos saepe Oeensione alicujus actu Vitalis, quem nune Onimia S, QVOeamus similem uetum olim habitum Atqui id haberi non posset nisi subjeetum quod nune Sentit, aut cogitat, aut Vult esset illud ipsum quod
284쪽
272 ANTHROPOLOGIA.arite eosdem actu elieuit, seu DiSi subjectum perduraret idem Ergo anima est Subjectum perdurabile accidentium, adeoque est substantia. Quod argumentum simul confidit unicum esse in homine Omnium vitalium actuum principium probat nimirum illud principium ex quo provenit sensatio esse illud ipsum ex quo cogitatio et volitio ducunt originem; et pari ratione principium ex quo fluit
sensatio, identicum SSe illi e quo ipsa vita in corpore emanat. Cum enim actus isti in vitales, et vitales actus immanentes sint, omnium Conscientia haberi nequiret, nisi omnium idem esset principium anima quippe experiri non posset ut suum quod ab alter principi eliceretur, aut reflexione redire in aetiis qui a principio a se distincto Provenirent. Quare ex illo argument non modo deducitur animam esse SubStantiam, sed insuper hanc substantiam esse unicum prinoipium Omnium Vitalium operationum, quae in homine habentur. 372. Quaerimus ergo quaenam sit istius substantiae natura. Respondemu animam esse substantiam simpliaeem et spiritualem. Simple vocamus id quod nullas habet partes, Seu Xurgit e unica realitate, eaque ineXtenSa. Id constat et nobis constare Solummodo potest ex ipsius .entis operationibus Substantiam enim ipsam non intuemur. Non tamen id infirmat rei certitudinem, cum operatio respondere debent entis naturae hinc axioma operatio equitur esse. Porro en quod Simplex St, non autem spirituale, Xistere nequit independenter a materia, quia agere nequit quin eum ea efformet unum operationis principium. Quare cessante unione, ab existentia esset oportet. At iis quod Spirituale est non modo a Se respuit omnem XtenSionem, Verum etiam existit independenter a materia; qui existendi modus, quum nonnisi ex operationibus colligi possit, ens spirituale vocamus id quod in suis operationibu est a materia independen8. Non tamen omnis dependentia a materia confligit um
285쪽
DE SIMPL. ET SPIRITUAL ANIMAE. 273
animae spiritualitate, Sed ea tantum quae moeret ipsum actum vitalem. Ut id explic0tur, duplex dependentia a
materia distinguenda est, alia intrin8eca, alia Ttrin8eoa. Prior habetur quum actus, qui ponitur, simul procedit ab anima et a corpore ut ab uno perationis principio; OSterior, cum actu ab anima sola elicitur, licet, ob statum unionis eum corpore, non possit haberi nisi corpus Hebeat materiam, in quam anima Suam Xeroeat aetivitatem. Haec, inquum dependentia dicitur, et St, XtrinSeca, quia revera non affuit ipsum animae autum, sed est conditione cessaria ad aetum. Unde eSSante Statu unionis, haec dependentia pariter eSSat.
373. Sed hic disti cultus surgit. Si hoc ita se liabeat, et
unum sit principium Omnium vitalium Operationum in homine, nonne eadem anima Simul intrinsee et non intrinsece dependens a materia diei deber0t Quod sano repugnat. ReSpondemu repugnantiam nullam dari, quia idem non simul asseritur ae negatur Seeundum idem. Anima est intrinsece independens a materia in quibusdam ex Suis operationibus, quales sunt illae quae pertinent ad vitam rationalem est intrinsece dependens a materia in quibusdam aliis e suis operationibus, Scilicet relate ad illas quae propriae sunt vitae en Sitivae et vegetativae Nec id mirum videbitur, si notetur ens perfectius continere in Se perseetiones entis imperiectioris et quasdam alias; proindeque moere posse id omne quod fieret ab erit imperiectiori Si adesset, et aliquid aliud. Jamvero tanto Unione animae et corporis, anima rationali praestat reintea corpus illud ipsum quod ab anima tantum senSitiva
praestaretur; sed id non praestat praecise quatenu8 8tratio=ὶ ali8 Verum quatenus continet perfectiones animo sensitivin. Aliis verbis anima humana unita corpori cum eo et per id exercet functiones illas quae per Orpus et eum
poris tonsortium intrinsecum respuunt Quum tamen
286쪽
274 ANTHROPOLOGIA.corpori sit inita, a corpore Omnino praeseindere nequit;
adjuvari ergo debet a corpore Vel relate ad otiis vitae rationalis; et reapse adjuvatur per id quod corpii praestat anima materiam quam intelligat. 374. Ex disserentia quae intercedit inter ens simple et spirituale patet non omne en Simplex esse spirituale, licet aliquid nequeat esse Spirituale quin sit implex. Hincia hoc robetur, remanet illud probandum; at probata animae humanae spiritualitate, hoc ipso probatur ejusdem simplicitas. Attamen utrumque nos distinetis argumentis stabiliemus, tum ut quaestionis tractatio lenior Sit, tum etiam ut vineamus brutorum animalium animas esse iam extensas. Non sine igitur veritatis detrimento haec duo Simul permiscent auctores quidam. His declaratis:
Distinctione faeta liter animoe simplieitatem et spiritualiatatem, a88erimu principium quod in homine sentit, cogitate vult, 88 1 non modo impleae, verum etiam 2 spirituale. 3. Cogitatio autem ita materio vires uperat, ut ha=io illa do=iari metaphy8io repusnet. 375 1'. PARA. Il id quod est extensum nequit per Sepercipere corpus Atqui onStat O corpora ereipere; Ergo Praeter Organa corporea debet esse aliquid non Or-POreum, Seu ineXtenSum, e quod Orpus e reipimUS: Atqui principium hoc vocamus animam ; Ergo Nam Si illud quod percipit corpus esset Xtensum, OrPori Pe ceptio uno e his tribus modis foret explieanda nimirum vel perceptio haberetur ab una tantum an inade Parte, Caeteris nihil percipientibus vel singulae partes an inlae totum COPPUS perciperent vel pereeptio haberetur ab omnibus partibus collective sumptis ita ut Singulae parte anima' perciperent Singulti corpori partes, totaque anima totum
corpuS nulla alia hypothesis potest excogitari, Atqui
287쪽
nulla ex his hypothesibus absurditate vacat Ergo illud,
quod percipit OrpUS, XtenSum non St. 1'. Prima hypothesis est absurda, siquidem γ- a nulla potest assignari ratio cur caeterae partes nihil perciperent, quum Omnes eumdem habeant naturam; - b hillae partes, quae nihil perciperent, frustra ponerentur, ut patet; - ob Par autem PSa quae OrPUS perciperet essetne impleX vel extensa 3 Si simplex, ergo stat quod VolumUS, O PTO-
inde adversarii sibi contradicerent; si extensa, relate ad istam triplex illa hypothesis redit; qui reditus numquam habebit finem, nisi admittatur principium sensationi eSSe simpleX.2R. Altera etiam hypothesis absurda est, is quia hoc
in casu multa essent in homine principia PerceptioniS, Q. to essent animae quot arteS. Oe autem repugnat e XPerientiae et rationi experientiae, quia conscientia nobis refert unum nobis inesse priueipium cognoscenS, atque repraeSentationes minime multiplicari rationi quin fru-Stra tot animae ponerentur, quiani una uisceret ad SenSalsonem habendam. b Hae ipsae partes vel essent Simplice Vel compOSitae, ae proinde in hac etiam hypothesi vel adversarii concederent illud quod volumus, vel argumentum in indos nitum rediret. 3'. Non minori absurditate haborat tertia hypothesis, ad
quam adversarii ut plurimum confugiunt. Num Si reprae-Sentati corporis, quod percipitur, diffusa esset in tota anima: - a nulla pars alsimae, neque partium collectio totum perciperet orpus quia pereepti est eius immanenS, Retu nempe qui remanet in subjecto a quo elicitur; ergo unaquaeque nesciret quid altera perciperet; ergo Perceptio totius numquam uberetur. Quod si d)per abSurdum admittatur communicationem quamdam dari artium inter se jum deberet esse centrum aliquod iStiu communi pereeptionis scilicet esset aliqua pars
quae Simul Sibi repraesentaret id quod ipsa perciperet et id
288쪽
276 ANTHROPOLOGIA. quod aliae perceperint Sed eo iii aSu OSSet ad suminum percipi una par POS aliam, at perceptio totius simul haberi non posset. - o Si per no Vum absurdum perceptio ista totius haberi diceretur in aliqua centrali arte, quaerimus utrum hae centrali parS, SSet imple vel extensa; et iterum atque iterum inStaurabitur argumentum, donec vel negetur erceptionis factum, vel admittatur id quod probare intendimUS. - HOC argumentum adeo Videnter probat animae implicitatem, ut ipse Bayle non dubitaverit asserere id firmitate non cedere vel firmissimis demonstrationibus quas geometrae dare solent ac Si quis ejusdem evidentiam non pereipiat id propterea SSe quia Supra crassam imaginationem se attollere noluerit. 376 2 PARS Ut simplicitatem animae humanae X Sensationibus probavimus, si ejusdem Spiritualitatem ex operationibus intelleolus et voluntatis evincere aggredimur. Unde te generatim argumentamur: Constat nos immaterialia cognoscere materialia ipsa attingere immateriali modo a saepe bona spiritualia prae materialibuS immo illa quandoque prosequi eum maximo istortui detrimento. Atqui haec Omnia evidenter probant actus intellectus et voluntatis AS intrinsece indeΡendente a materia Seu quod idem sonat, intellectum et voluntatem non esse facultates organiens Ergo intellectus et voluntas sunt facultates intrinsece a materia independentes Atqui facultas nequit esse perlaetior principi a quo emanat, et principium a quo emanant intellectus et Voluntas est anima Ergo anima ipsa est a materia intrinsece independens Atqui quod tale est, est Spirituale Ergo anima est spiritualis Prior illa minor per partes probanda St. 19. Facultas organica ercipere nequit nisi ea objecta
quae eam SenSibiliter moere possunt, seu quae in organiScorporeis repraesentari valent Atqui immaterialia sensibiliter assicere facultatem organieam, ei in ea repraeSeu
tari, nequeunti Ergo iacultas quae immaterialia percipit
289쪽
DE SIMPL. ET SPIRITUAL ANIMAE. 277Organte esse nequit. Immaterialia enim vel sunt spiritualia vel abstracta Atqui spiritualia nequeunt imprimere sui repraesentationem in facultate organtea, quia nullis
constant partibus abstracta autem revera non Xistunt, a proinde in facultatem organicam agere nequeunt, eamque repraesentatione ui immutare Ergo immaterialia percipi nequeunt a facultate organica Atqui intellectus, ut constat, eorum ideas concipit, de iis judicat, eisdemque ratiocinando proprietate tribuit quae Spirituales omnino
sunt et materiam Omnem Xeludunt Ergo intellectus non est facultas organiea. 2'. Facultas organica equit in agendo se attollere Supra conditiones Suae naturae, ac proinde Percipere non valet materialia a conditionibus materialibus praesuindendo, seu inimateriali modo Atqui constat intellectum, Vel quando cognoscit materialia, ea percipere immateriali modo ; Ergo intelleetus non est facultas organica. Revera aliter sensus, aliter intellectus Objecta materialia percipit. Sensus percipiunt exteriora rei, qualitates nempe Sensibiles intellectus percipit id quod est rei intimum, ipsam
SubStantium essentiam atque naturam intellectus percipit materialia sub communi et universali ratione, ac remotis charaeteribus individuationi concretae, quibus tenentur in existendo dum senSu attingunt materialia prout in se Sunt, et iis affecta conditionibus, quibus singularia et determinata redduntur SenSu demum non OgnOSeunt nisi ea materialia quae actu Sunt intellectus e contra Seextendit ad ea vel quatenus possibilia Sunt. Ergo SenSuS materiali modo, intellectus modo immateriali materialia percipit Ergo intellectus non est in Suis operationibus organismo alligatus atque ideo est intrinsece a materia independen S. 3V. Id ipsum vino diximus si voluntatem XpendamUS, quae actibus Suis facultatem inorganicam, non SeeUS Cintellectus, se prodit Constat quippe OS-a Summo-
290쪽
278 ANTHROPOLOGIA.poro delectari bonis spiritualibus, qualia sunt virtus, scientia, etc. -b hae bona interdum appetere vel reluctando inclinationibus quae ad Orporea sectanda trahunt;
o plenoque dominio frui in proprios actus liberi quippe
sumus Atqui haec omnia facultat organicae repugnant; Ergo voluntas non est facultas organiea. Nulla quippe facultas ad objectum tendere potest, quod SSentialiter suam capaeitatem superat Atqui spiritualia Superant, ut patet, capacitatem Organter facultatis Ergo Nulla item
facultas agere potest contra suam naturam Atqui Volunta contra Silam naturam ageret, si organie sueuitas cum eSSet, quod corporeum est, dedignaretur Ergo Demum
facultas organica a suo Objecto ita determinatur, ut POSitis omnibus requisitis ad agendum, actionem Suam neque t continere Atqui id voluntas continuo praestat Ergo Si facultas intrinsece a materia independenS, atque adeo ip8a anima talis Sit Oportet. 377 3 PARS. Post ea quae diximus vi nece SSe S ut probemus cogitationem materiae metaphySie repugnare. Nequeunt enim praedicata contradictoria eidem rei Simul attribui Atqui deveniret Si negaretur repugnantia materiae cogitantis Ergo hujus repugnantia admittenda est. Materia quippe essentialiter artibu constat; a partes cogitationis subjectum Ssentialiter a Se respuit Ergo nequiret materia cogitatione donari, quin Simul e XtensaeSset et inextensa, quod certe contradictionem involvit. Hinc solvitur trita illa dimoultas quod nec omnes materiae Vire Sint nobi QOmpertae, ne cognoscamus quidquid Dei omnipotentia facere in materia queat. Id enim quod intrinsece repugnat nequit esse terminus ullius Potentiae; et hoc ipso quod certo scimus alicui rei proprietatem aliquam convenire, certo etiam novimus eidem oppositam proprietatem ineSSe non Osse, etiamsi plura alia nos lateant. Stat ergo propoSiti quoad omne Sua ParteS.