장음표시 사용
91쪽
DISPUTATIO LDe essentia objecto Prodid malum.
vocum. Probatur: quia obiectum seientis, vel artis est illud , eir. ea quod scientia vel ars versatur, dc in euius ex. plieatione , vel directione occupatur ; atqui prodidagmata, sive snt seientia. sve ars, de quo statim , tota oeeupant ut in diligenda legiti. ma signifieatione & eonstructione voeum ἡ ergo legitima signifieatio, de eonstructio voeum est proprium objectum prodi lagmatum. Probatur minori quia in summulis sive prodidagmatis emplicitur signi seatio voeum, se ilicet fgnifieatio
v Oeis e nereiae, di ah stactae, voeis smplieis Se m politae, voeis denominantis di denominati vae , die. Item explieatur voeum suppositio, am
pliatio, distractio, status, appellatio dee. Item
v eum praedi eatio , oppositio , aequi pollentia, dic item docetur modus voces recte supponendi,
recte ampliandi , appellandἱ, praedicandi. ponendi , die. Atqui voeum suppositio , ampliatio . status . distractio, appellatio, praedi. catio, oppositio. dce. mni voeum eonfractiones , sunt enim eo nutuctionum speetes; ergo prMidagmata tota Meupantur in gligenda ecdoeenda legitima voeum significatione, eccon fluctione. Probatur minoir quia constructio, ut definit At Warer in sua syntaxi, est legitima voeum inter se eompositio; vel ut definit Des uterius . est debita dictionum in oratione ordina. tio , atqui voeum suppostio, ampliatio, appel.
latio, ece. sunt debitae vocum in contextu ora
tionis ordinationes: eigo sunt tonstructiones, s .e sunt speetes eonstruct num . prohatur mi. nor : quia suppositio est positio meis in eontextu orationis pro suo sgnifieato , ampliatio voeis est propo filio voeis in eontetitu orationis ad s. gnifieandum fgni Matum suum eonjungi subie.cto pro aliqua temporis distilentia per prinei. palem propostionis eopulam non importata, appellatici est applieatio sue ordinatio signifi. eati formalis unius voeis supra fgnise tum alisterius, de se de aliis; atqui hae omnia, uti evidens est , nihil sunt aliu/ quam debitae voeum in
oratione ordinationes, di positiones; ergo etiam
nihil sunt aliud quam speetes eo ne ruetionum. C l. Lum Opera Tom. XII
χ. Canes,sa hete inea et ter eonstreati potest ex seeunda regula antepta diramentali r quia inter genera subordinata quotum unum sub alio eollocatur. unum est speetes alterius; at
qui eonfructio de suppostio sunt genera su ordinata; ergo unum est speetes alterius; ergo vel suppostio est speetes eonstructionis , vel eonstructio est speetes suppositionis ; atqui constructio non potest esse speetes suppositio
nis, multae enim sunt constultiones, quae tamen eonstat non esse suppositiones ἔ ergo n.
eessatio suppostio est speetes eonstructionis. Hobataν minis r quia genera subordinata sunt quae sub se habent aliquas eommunes species, aliquasque eommunes differentias; atqui constructio de suppositio habent sub se aliquas com munes species; ergo sunt genera subordinata.
syneia he, allegoria , omnesque alii tropi, ne multae figura tho otidie sunt simul eonstructio nes, de suppositiones; ergo constructio Eclap. postio habent aliquas eommunes speetes. Quod eonstructiones sint, manifestum est , nee ullus sapiens negabit i sunt etenim debitae dc ornatae dictionum in oratione ordinationes : quod etiam suppositiones sint, foena pro ι ν, quia suppositio est postio voeis in contextu ora tionis pro suo signifieato ; atqui metaph ra, allegoria, eat heeresis, die. sunt positiones meum in contextu Orationis pro aliquo suo sani Mato; ergo sunt suppositiones . Prolatum min- : quia metaphora est translatio voeis asgnifieato ptoptio ad impropeium , e thecte
sis est translatio voeis k signifieato proprici ad alienum , die. Atqui hoe nihil est aliud. quam postici seu usurpatio voeis pro sgnimeato improprio, vel alieno; ergo ista praefata sunt positiones voeum in orationis contextu pro aliquo suo signifieato; de se sunt suppos. riones , smul de eonstructiones, ae per eonse. quens suppositio de eonstructio habeat aliquas communes speetes , te sunt genera suboedis
3 objiciri I. Prodidagmata agunt Ae praediueationibus de modis selendi, atqui praedieari
nes Et modi selendi non sunt vores . neque voeum constructiones, sed sunt operationes in
92쪽
tellectus, ergo Prod; dagmata non agunt Ae vineum eonstructionibus sed de mentis operationibus. Probatur min. quia praedieatio es affimatio vel negatio unius δε alio , item modi
selendi sunt definitio, diviso , di demonstiatio, atqui haee omnia non sunt constructiones, sed mentis operationes , ut; elarum est, ergo Prodigagmata de his agentia non agunt de eon structioni hus . Resp. ael. m I. Prodidagmata
agunt de praedicationibus , ct modis selendimentalibus, se rego, agunt de modis selendi, et praegieationibus vocalibus, se eoncedo: quo posto eorruit minor eum tonsequentia , quod vero Prodidagmata solummogo agant Ae praedicationibus, ae modis se tendi voealibus, Devipνobatur : quia Prodidagmata agunt de praedi eatione quae eonstat extremis eoneretis, Ec extremis abstractis, agunt de praedicatione in quid, di praedicatione in quale de praeditat one substan. tiua de adiectiva, dce. Atqui hae omnes praeditationes non sunt praedicationes mentales, sed vocales , non enim coneeptus eo nereti vel abstracti,
substantivi vel adiectivi, in quid vel in quale
praedieabiles sunt, sed solae voces, dc sola nomina sunt talia , ergo prodidagmata non agunt dementalibus , sed de solis praegi eationibus , ae modis se tendi vocalibus, atqui praedi eationes, de modi selendi voeales sunt eons rustiones, ergo
proἡidagmata agunt de eonstructionibus: patet subsumpi. quia omnis oratio voealis est eonstructio, atqui praedicatio, & modus selendi voca.
Ies sunt Orationes vocales, ergo sunt constru eriones
4. Pelea an obiectum Phod dagmatum sit ipsa
entitas, an veto legitima fgniseatio & eonstructio v um Τ Reo. primo , entitatem vocum, ct constructionem voeum esse guo plane di vetati realiter distincta, ratio es : quia entitas vO- eum est qualitas quaedam ministerio oris de lin. guae in aere producta de dearticulata . quam qualitatem phy si ei voeant sonum, at vero constuctio uoeum est earum debita posito & oidi. natio in contextu orationis , atqui haee duo sunt duo tea litet distincta, ergo entitas vocis, de eonstructio voeis sunt duo realiter disincta. Probalaν n. quia positio sue ordinatio voeis in contextu orationis dieit duo : nimirum vocis productionem seu dearticulationem , & actum voluntatis vocem dearticulatam pro suo signifieato supponentis , de ad ligniseatum suum signifi. eandum ordinantis, atqui tam voeis pro/uctio, quam illius 1 voluntate ad ligni seandum ordina. tio , ab entitate voeis realit et distincta sunt, uti evidens ess, ergo smiliter entitas u is , et confructio vocis realiter Aistincta sunt. Vide quae dieam insia de suppositione, spero enim sore,
ut dieam tibi aliquid pulchii , quod hactenus non seisisti. s. R. p seeungo obiectum prodidagmatum
non esse enti talem voeum . huius enim consideratio ad seientiam de anima spectat ; sed esse voeum legitimam eonstructionem , ratio est rquia cognitio Prodidagmatum non est speculativa, sed tota practiea dc directi ua , ergo ejus obielum non potest esse entitatis, seg eonstructio Oeum. Probataν conseq. quia cognitiones pia l
ctieae pio obiecto suo non habent rem e rea quam operantur I sed operationem ipsam qua opera natur ea rea rem illam , quamque dirigunt , ct reclesieti docent, v. g. ars aedifieandi pro objecto non habet domum quae aedificatur, sed Ipsam domus aediticationem , ars equitandi pro oblecto non habet equum qui equitatur, sed ipsam equitati nem . ars arandi non habet pro ob ecto tet tam qua aratur, sed terrae alationem Logi ea quae est scientia ratioeinandi non habet pro objecto obiecta circa quae tali Minamur, seg ipsam rati ei nationem . Ace. Atqui cognitio prodidagma. tum est cognitio practio ergo pro suo objecto non
debet habete ipsam vocem citea quam operatur, sed operationem ipsam qua eirea vocem operatur,
quamque diligit. & fieri docet, atqui opetatio quam cognitio prodidagmatum diligit, est legitima vocum eonstructio & signiscatio, ergo haee est legitimum objectum proflidagmarum . Ratio maioris est: quia objectum eognitionis practi eae debet esse pravis, si qui praxis est aliqua Operatio, est quippe operatiosacta iu2ta dictamen ®ulamen cognit;onis practicae, ergo cognitio
practiea pro obiecto debet habere aliquam opera. tionem, sed de hoe semel alias
L . matum est ars, dc non scientia. Pro batur: quia seientia practiea est cognitio dilectiva actuum inter notum, ita Logi ea & Ethie sunt scientia, quia Logiea actus iniet nos iniel lectus , Ethtea actus internos voluntatis diligit; ars vero est eognitio ἡilectiva actuum externo. rum , ut ars pingendi, ars equitandi. ars saltandi , die . Atqui eognitio prodidagmatum nones directiva actuum intei notum mentis, sed ea ternorum eorporis, ergo est ars, ct non seientia . Probatur min. quia cognitio prodidagmatum est cognitio directiva constructionum , suppositionum. ampliationum, dce. Atqui eonstructio, suppostio , ampliatio, dcc. non sunt actiones in
ternae mentis, sed sunt actiones externae corporis, sunt enim actiones linguae, ergo cognitio ptodidagmatum est eognitio directiva actuum existernorum . Patet minor e quia constructio.
suppositio, ampliatio, die. sunt postio voeis in
contextu orationis, atqui positio voeis in contextu orationis est actio linguae. est enim nihil aliud quam productio de dearticulatio voeis eum or/inatione ejus ad signi seandum suum seni ficatum , ut eaeperam dicere dub. praece/ ergo eonstructio , suppositio , ampliatio , dce. sunt actiones linguae, de corpotis. 7. Objicies primo: seientia pract ea, uti dictum est , est eognitio directiva actuum laternorum mentis, atqui eognitio prodidae malum est talis, ergo in seientia, non veto ars. Probatur minor: quia cognitio prodidagmatum non solum diligit potentiam exeentivam limguae ad con. structionem formandam, de eaequendam, sed etiam
93쪽
et Iam disgἰt voluntatem ad constructionem iimperandam . dc intellectum ad constructionem lupi ii me oldinangam , intellectus enim con stuc ionem ordinat , voluntas imperat , iingua exequitur, deformat. Oportet quippe philosophari de directione eonstructionis , se ut philosophamne de directione aedis eationis; a qui regulae ate hitectonieae non solum dirigunt
potentiam exreutivam in aedifieatione exequen.
da , sed etiam diligunt voluntatem in aedificatione recte imperanda, de intellectum in illa recte ordinanda, ergo smil et regulae sum mulisti eae Attigere debent non solum constructionem , sed in super illius imperium , dc or dinationem . atqui eonstructionis ordinatio , dc impetium sunt actus intellectus de voluntat Is, ergo eognitio prodidagmatum est eognitio
dilectiva actuum internorum mentis. 8. RUA COneedendo totum praeter eon seq.
primi syllogismi, vel potius praeter illius maiorem , quae distingui debet hoe modo: om. tiis illa eognitio quae est directi .a actuum in.
tertiorum mentis tantum , est seientia de non ars, se cone or omnis illa cognitio quae est directiva altuum inter notum simul de externo. rum, est seientia fle non ars, se nego; dedi. eo tales cognitJones directivas eme attes, non veto se enitas r de per eonsequens eum cognitio prodidagmatum sit talis eognitio, erit ars, on veto silentia, oportet etgo bene perei p.
te dissetentiam seientiae practi eae ab arte ἔ hate enim duo partim inter se eonveniunt. partim disconveniunt e primo en m coveniunt quod utraque si eognitio directiva , serendo quod utraque sit eognitio directiva actuum interno. rum mentis; disconveniunt vero , quod selen. tia praeitea si regnitio ἡitectiva soloium a. Ouum internorum , quodque dilectici elua msat in actibus internis , neque se protendat ad dirigendos actus externosi verbi gratia, G gi ea dc Ethira sunt seientiae prae icae , quia ea rum osse tum solummodo est tecti fieare de di. tigere internas intellectiones ec volitiones , did gubernamini actuum externorum se non im .plicant, nee immiseent ἔ at vero ais Hebet esse cognitio directiva actuum internorum de ex
ternotum simul, sive debet esse eognitio cuius dilectio non sistit in actibus internis , sed se
extendit ad actus externos . quos etiam guber
nat, dirigit, recteque fieri dciem e verbi gra tῆa , cognitio architectoniea est als . Ec non seientia ; quia ejus omelum est dirigere non solummodo intellectum in aedifieio bene eon. eipiendo , de ordinando , ae voluntatem in diseἱo bene imperando . sed insuper poteratias exeeutivas in aedificio hene eonstruendo dc sormando i adeoque ejus directio noti sistit intra actus internos mentis , sed se protenditusque ad actus externos corporis . Unde ego
artem dc seientiam prae leam hoe modo Aefini. re soleo r Ars est erinitio euiux finis est emterna factio ; stientia speculativa est eognitio eujus finis est nuda rei eontemplatio ; sciemeia praebea est eognitio eujus finis est inter
na operatio : eum ergo cognitis prodidagma tum pro fine habeat externam vaeum construa
ctionem , erit vera ars , non autem seientia . 9. Objules seeundo a eognitio prodidaginutum est pars Logieae . atqui Logi ea non est ars, sed vera seientia, habetque pro objecto non constructiones, sed mentis internas operati nes,ergos militer eoanitio progidagmatum est vera selen tia . Prob taν - quia quidquid doeetur in Logi ea est pars logieae, atqui Prodidagmata docentur in logiea, eigo sunt pars logicae. Res ver mas. arratisque sitiet sis; proflidagmata enim si pars logicae solent , ineptissime voearentur Prodidagmata; nam Prodid mista igem sonat,
quod anIe documen is , quali dieas documenta quaedam traditu necessaria antequam tradanturd umenta Logi ea; sunt ergo Prodigagmata, ut statim Aleam, pars grammati eae , traduntur tamen in logica, de omittuntur ire grammatim,
quia continent quaedam doeumenta philosophiae addisten/ae plane neeessaria . & dime ilia nimis, quam ut a pueris grammatteae sudentibus ea.
Io. Objvisi tertio r ars gebee esse regnitio pta hiea , atqui eognitio Prodigagmatum pro magna sui parte est pure spe lativa, ergo ma-lε dieitur esse ara . P,ab αν m n. quia in prodi. dagmatis tractatur quid sit vox, quid fgnifie tio votis, quomogo fghiscatio 1 voee distin. guatur , quid si suppostio , an sit actus Intelle.
lus, an voluntatis, cte. Atqui haec omnia sunt pure speculativa , ergo regnitio Prodidama. tum non est praehiea . Resp. net. min. ad pro
bationem dire, illa omnia quἰdom tractati in Ptodidgamatibus , DA praepostea dc extra odidinem , ae proprium suum laeum ἔ eorum enim loeus proprius in physea in libris de ani mi est : ν arta es , quoa eognitio speculativa qua litatum eorporearum; de actuum intelle has aevoluntatis huma m ad phys eam spectant , at qui vox est qualitas eorporea, fgn Iseatici veto actuat s est actus intellectus, fgnificatio apti. tudinalis vel est i pa vox, uel actus uoluntatis, ut insta diram, suppostio, ampliatio, appella.
tio, dce. Sunt actiones eorporeae nimirum Prinductio seu deartieulatio voeis , smul eum a tia
voluntatis ordio antis Woeem desiti latam ad
signifieandum suum fgnifieatum, uti etiam suciloeo Et tempore Aleam, ergo horum omnium spem lati Wa eognitio non ad Prodidagmata , sed ad physeam in libris de anima spectat. II. Et raris ulterior, ae magis a pelori est a quia artes dc aienti practi, de objecto suo numquam doeent quid sit . sed solummodo quomodo saetendum sit; uerbi gratia , Logica non d et quid si syllogismus , quid se argumentatio , quid si propositio, die. Sed solum qum m o hae faetenda de efformanda sint I item ars are hi tectoniea non doeet quid si aedifie tio , nee ars eytharietandi quid sit eythatira tio, neque ars arandi quid sit aratio, die. Sed solum doeent mogum has actiones rectὸ laetem di , dc exercendi; earum verta eognitionem spineulativam , sive definitionem praesupponunt de mutuantui ab aliis se lentita ; atqui eognitio Prodidagmatum est ars, dc eognitio praesica, ergo illa non debet tradere quid si vox , quid
significatio , quid Praedieatio voralis , quid
94쪽
suppocila, quia appellatio, dce. sea haec omnia
praesupponere de mutuare debet ex alia seientia, nimirum ex physea , ad quam horum omnium speculativa cognitio propriή pertinet, solamino doqu8 doeete debet modum haee omnia recte n. eiendi di efformandi . Raria mHMis es,quia nemo potest mittere faleem in messem alienam, nemo potest se intermiseere osse io alieno, dc ut habet regula Iuris , nemo potes egredi fines mandor
ni eae non est speeulari quid objectum suum sit , sed solummodo docere modum quomodo facienaum sit, ergo eognitiones practaeae nunquam Oeent quid obiectum suum sit, sed solummodo quomodo ne tendum sit. 11. I AD , hoe est anti porphyrium agere. de totam stholam sustigare, nam omnes summul istae , quotquot hactenus suetunt, in suis sum. inulis sve Piodida gumis, doeuerunt quid sit Wox , quid significatio, quid praedieatio, die. Ergo vel omnes male secerunt , vel hae veritate, speeulativae per se spectant ad objectum Piodida amatum. B g. mg. mai nolo enim a communi
via tecedere, sd dico summul uas in sui, sum mulis legitime ae ordinate explicare is as veritates speeu lativas, sicut di ego illas explieaturus sum ; dico ergo solummodo summul istas de his vetita tabus non agete ex proprio suo munei e dc ossicio, tamquam de suo propito de per se objecto , sed agere He illis tanquam Obje,cto alieno, ex munere dc omelo lieno fhi in hae parte concesso , delegato ..dc mutuato ieum enim lammul istae non possint neete ossietum suum . stitieet doeete modum faciendi, suppositiones , appellationes . die. nisi primo ld eant. ae supponant quid sint, suppositio, lpraedi eatio . appellatio, Se . adeoque nisi se ire. lmiserant obiecto , dc ossicio alieno , physea inimirum , aut cujuscumque alterius seletitia ilot omelo proprio bene sungi, propriumque Obje .lctum adaequa te edi plicate possint , mutuantur. dc Meipiunt sibi delegatam partem omeli alieni, uuantum ab Liae proprii ossieti sunctioni siti, est . ae neeessarium . Fit quippe intet seientias. setiti si inter homines : scut ergo si eerto quodam ea su selenissimus nos et Archiepiscopus Coloniensis non posset commode sunt jurisdi. ictione sua propria, tu si se aliquatenus immi- Modo iurisdictioni Ti. vitensi , vel Μogunti. arae . prosecto nee Trevirenss, nee Moguntinus Arehiepis opus tam iuiisdictionis suae a vatus Blet, quin libentissime illius partem seremissimo Bostro principi delegaret: ita etiam inter selen. tias , ubi una nequit persecte exponete ohje ctum suum . nis aliquatenus se immiseendo objecto alterius, illa altera neque tam ineuita , neque tam inhumana est, quin hoe libentissi. me Indulgeat, di ossicium suum hae in patiadhleget II. Dica seeundo , Cognitio Prodidagma. tum, sive ais summulisti ea est pars grammati eae: In hae conelusione non est mulium immoran. dum , sequitur enim manifesu ex dictis; habet
autem duas partes, stilicet quod ais summulisti.
ea sit ars grammati eatis, te quod sit is tam- mattealis, non totalis . sed solum partialis . sive quod si solum pars altis glammattealis . Prima pars probatur: quia omnis ars directiva eonis structionum est ars grammattealis . atqui ars summulistiea est ars directiva eonstructionum. ergo est ars grammattealis . probatur etiam s. t unda pars: quia grammattea totalis est ars dii, gens non istas voeum eonstructiones, sed insa- per vocum genera, declinationes, eonjugati,nes , quantitatem. aeeentum. lce. Aiqui ars summuli illea non dirigit his omnia , sed solum. modo quasdam dimiliores speetes constructi ium. ergo non est grammatica totalis, sed sci. luna modo partialis.
De signo, in significatione incommuni. DUBIUM PRIMUM.
r. He vox , Signum, vox aequi vora --ra est , h, os multas, ae plane di.
I. I. versis significationes . Primo, et, go aliquando sumitur pro eonstet. latione ecelesti , ita diei mos esse duodeeim si. gna Zodiaei, dc quadraginta octo sgna e cel stia, id est 48. eonstellationes e in hae signis.catione loquitura oeta , ptimo Ast .
Tempo. eam eatissu Latrum digesta pre annum .
Lapsaque sab mereas , inlaque Ina lanam . Secundo. aliquando sumit ut pio vexillo miliotari , in qua signiscatione loquitur idem illa
lib. primo de arte. P νιλ dabas p aas, Ceausa audere sepstis,
Tertio, quandoque sumit ut pro maeula vel dein sectu , aut aliqua distortione corporali ; ita in adagium transit, eam tibi a fignatis , aliasque varias habet signifieationes, quatum illa sola ad rem , ae propos tum nostrum faeit , qua sumitui pro sgniseativo . siete pro re quae dedueit potentiam cognostitivam in cognitio.
a. Sed de hadie signifieatio voeta, Signum, adhue varia est. eum variis enim temporibus etiam facta est varia a ptimo quippe fgna εω eabantur illae χlummodo tes, quae materiales erant , ac pereipiebantur aliquo sensu externo , de mediante sui eognitione sensitiva A ducebant intellectum in eognitionem alieujus alterius rei 1 se dissinctae, ita sumus, voces, scriptura, sonus. eampanae , dc tympani erant signa, de de his sanis seimat sanctus Auginstinus suas definitiones, alteram lib. de prin-eipiis dialectieae, dc lih .1 de d tina ehristi na : riuum es id quia praet/ν θαι- , quam se bas interis , ais tu aliud facti la eunti suem venire ; alteram lib. de ordine: Ληum est id quod seipsam sensa , es quid aliud ani repraesea al. Deinde vero erelaente terum usta ac experientia advenerent homines , non ει
95쪽
lum res sens biles de materiales esse tales . quae mediante sui cognitione dedueetent intellectum in cognitionem alleuius alterius; sed etiam id lcompetere quibusdam rebus spitii ualibus: stat lenim inuis bilia Dei , per ea quae sacta sunt visibilia, ita de per ea qua iacta sunt invisibi. lia . intelliati eon spieiuntur: idque multo me. lius de distinctius , item sicut nos deducimur
in enoitionem & eommunieationem mutu rum conceptuum per sonos, ae signa sensibi. Ita ; ita in multorum theologorum sententia angeli in mutuam conceptuum communieaticionem deveniunt per verba de signa quaedam imtelligibilia . Me inquam homines advertentes s gnineationem voeis inextenderunt ; omne que illud signum vocitare coeperunt, quod mediante sul eognitione deducibit intellectum in lcognitionem alterius , sive interim materiale
de sensibila , sive spirituale , ae intelligibile
Sed di posseti histe suis patentibus adhue
perspieaeiores, advertere eae iunt quasdam esseres , quae potentias e nostili vas dedueerent in notitiam alterius, non solum eognitione sui mediante , sed ei iam sine cognitione sui me ldiante, nam species 8c actus intellectus intest lectum , speetes visibiles ae visiones visum de- . ducunt in eognitionem suorum objectorum , absque eo quod ipsae cognoscantur , sive cognitione sui non mediante i ideo fgnifieatio. rem vocis, fenum, adhue magis ampliarunt, omneque illud signum appellarunt , quod de. dueit potentiam aliquam cognoseitivam in eois
Enitionem alie uiua a se distinctii siue interim hae saeiat eognitione sui mediante, sive non ,sve se materiale , sue spirituale , Ece. Itaquesgnum in communi hoe modo des nies r A
Iiisae . Neque mirari debes ita eum tempore variatam ae ampliatam vocis, risum, signis,cationem i sed in mentem reducere antiquum
mi a renissentin , quae nane recidere, eadentque .
Guae nune sunt in honore voeabula , eam .eter visus.
lentiam cognoscit Bamr oportet namque in des.
nitione signi in genere ita generaliter loqui rnam si dicerem . est id quod potentiam intel. Iee ivam , dge. des nitio nos sorti convertibiis lis eum suo definitor ratia est i quia sunt multa fgna, quae sunt vere sgna, ec tamen non desueunt potentiam latellectivam et sed sol sim aliquam potentiam senstivam externam vel in. ternam in eognitionem alleuius alterius r qualia sunt omnes speetes impressae dc expressae . tam sensus externi, quam interni, ut infra la. eius dieam; ergo, si dieetetur in definitione, filom es id quia potenriam intellectivam , ere. Definitio non eomprehenderet omnia fgna ;ee se non foret convertibilis eum suci des.
is aestiis me enim est differentia inter HInseare de νυν entare ἔ repraesensare namque est potentiae eognostili vae aliud exhibere erenti. seendum, sive est potentiam cognoscitivam de dueere in alieuius regnitionem, suesulipsius. sve alleuius alterius; ita sumus ignem, &vox hama naturam humanam repraesentat; item Essentia divina, quae immediate per se sine spe. cie intermedia beato se manifessat: item objecta tactus, gustus, de odoratus, quae immedia tὸ per se sne speeie intermedia potentias istas ad operandum exeitant i sese illis eognostiti. sis potentiis repraesentant ; o raris o a quia repraesentare potentiae cognoscitisae in aliquid potentiae cognoseitivae praesens fuere , illique exhibere cognostendum, atqui omnia illa prae sata objecta semetipsa potentiae cognostili vaem sentia iaciunt , de eognoscenda exhibeat; ergo semetipsa repraesentanti de se potest idem repraesentare seipsum; at vero fiam armum esspeetes repraesentalidi, de j, significara est speetes a repraesentare, superadditque illi realem distin Elionem reptaesentati a repraesentante e es que nihil aliud, quam potentiam cognostitivam deducere in cognitionem alleuius alterius a sedistincti; nequit ergo idem sigia fieate seipsum . uti potest repraesentare, sed semper signum dobet esse realiter distinctum a suo sgnifieatos euius rationem ne strupulosus invectigaveris: nullam enim invenies praeter usum doliorum . de auctoritatem stholae; a quibus sine urgenti Gsma ratione nunquam est Deilὸ recedendum. 6. Objici a primor si Ianas Caesis, aut Pam. pectus in propria persona progitet in theatrum . ibique getetet bella ficu, antea a se gesta umie , tune Ialius Caesar signiseatet seipsum a ergo non repugnat idem fgniseare seipsum. Pria tar nuc quia Trius vel sempronus agens in theatro Iutum Caesarem, signifieat Ialiam Caesarem; ergo etiam Iulius Caesar agens seipsum . signifiearet seipsum . quid enim de est λ argumentumhoe in agni fit a Cis sops a sediltista haeret ieci
de gleo isto easu Ititia Caesasti ad significandum seipsum destitutam realem distinctionem 1 sebpso; adeoque tune Iulium Caesarem non signis litaturum Itilium Caesarem , sed actiones a Iullacis μαι modo eveteitas in theatro sgnifieatu ras esse actiones ab illo quondam exereitas in foro , bello , senatu , Se Inter has enim est distinctio realis . adeoque sussieiens pr
portio , ut illae sat fgnum , dc hae sanisi.
gniseat se ipsam ; ergo potest igem signis.
eate seipsum. Probatur antecedens e quia vox,
nomen , signiscit nomen in communi , &etiam Omnia nomina in parti lari ; atqui haec vox . nomen , est aliquod nomen in partieulari ; ergo signifieat seipsam . ad Meargumentum distinguitur invisinu antecedens rvox, nomen , fgnifieat seipsam primario, se est salsum i signiseat seipsam secundario. se est verum , hoe autem non est ahsure dum:
96쪽
dum i quia eum g tenet philosophi signum datata distingui suo sgni se aio , intelligunt de significato ptimario , non ver4 de se-eungario . quod eum signo identi fieatum esse
potest. Sed Mee respons miti uallatentia plures, ob hane rationem : quia signum debet esse reali.
ter distinctum tam , suo seeundario, quam mi mario si hiscato, ergo vox, usmen, nequidem potest signifieare seipsam secundario . Proboruν antee. quia fgnum debet realiter distingui ab omni suo signifieato vero , atqui sgnifieatum fgni seeundatium est signifieatum verum , neque enim illa particula, se Marium, voeem .ria fatum , alienat aut diminuit , ergo signum debet distingui realiter etiam a suo signisseatoseeundatio ; ω eonfirmatuν : quia fgnifieatu in primatium , di seeundarium conveniunt univo. es in ratione signifieati , ut Deila deduees ex ptine piis, quae infra tradam de vore univcea,
eur ergo secundarium minus I fgno distinguis, quam primatium λ8. Resp. erg3 neganda anree. ad probationem dico verum esse, quod vox, namen, fgnificet primario naturam nominis incommuni, Ae se. eundarici omnia nomina in partaeulari, ad eum
modum , quo vox, sino, signifieat primario naturam hominis in eommuni , de seeundatio
omnes homines in partieulari. Addo tamen vocem . nomen, signissea re omnia nomina in par,
tieulari praeter se, quia eum seipsa , vel potius, stips, non habet distinctionem realem , quae est eonflitio 3x proportio Mentialiter requisita inter signum & fgnifieatum ; adeoque dira it. lam voeem , nomen , neque primariis , nequesteundatio signifieare seipsam . Neque Me quid
misi aut novi est nam, uti fatebuntur omnes, neeptus quo eo neJpici eonreptum in commv. pi , signi seat primario naturam eonreptus' incommoni , ae seeundario omnes eo eptus in
particulari, exeepto tamen seipso, erg4 similiter illa vox, namen . fgnifieabit omnia nomi na in partieulari, exeepta tamen seipsa. Prolarer antee. quia conreptus omnia dc sola illa si .gnifieat, quae eoneipit, atqui eonceptus , quo conelpio eonceptum in eommuni , non eonei
pit seipsum , est quippe in se hola moderna qua . si ea non iratum , nullum dari posse eonreptum creatum naturalem, qui sit eoneeptus sui ipsius, ergo neque eoneeptus ille signifieabit seipsum ire se neque vox , nomen , seipsam significare
ioterit. Dixi conceptam noluνalem era tum: quiae eoneeptibus supernaturalibus, ver. gr. de visione beati fiea aliqui phila sophant ne aliter, dicuntque illam etiam esse visonem sui ipsius, sed
huie negotio ego me hie non immiseeo. 9. In alia r haee vox , nomen , in singulari non Aistinguitur realiter a natura nominis incommuni, atqui secundum nos, vom, uomen ,
in singulari est fgnum , natura vero nominis ineommuni est ejus primarium fgnificatum, ergo signum non flebet distingui suo sgniseato, nequidem primario. Probatuν m . quia vox
baee, nomen, in sngulari habet se ad naturam nominis in eommuni, sient quo3eunque singulare habet se ad naturam suam universalem , at . qui n tura universalis non distinguitur realiter
suis ingividuis , ut apud omnes metaphsyemeertum est, ergo haec vox no ea, in singulari non dissert realiter a natura nominis in comminni . Resp. neg. mo. is dis. mis. prelasianis . S.
eundum metaphysima natura uni .ersalis a suis individuis nos distinguitur realiter adaequa se .s e.ae d. . Non distinguitur realiter in adaequavite, sevi totum 1 sua parte, se nego. Universa. le enim respectu suorum inferiorum quoddam totum est, de inseriora sunt ejus partes r unde inter universale de inseriora eius est distinctio talis , qualis est inter totum de partes seiliret realis inadaequata ; quae sumeJens est ad fundanis dam proportionem fgni & signifieati, quandoquidem suffieiens se ad funda adam proportio
Io. Pro quo ex Metaphys ea vel Loglea sust.
ponendum eur naintam universalem nihil esse aliud, quam aggregatum omnium suorum in se riorum , quatenus uno eo neeptu confuso , flein adaequato, ae uti vorant, abstractivo conet. piuntur . ver. m. animal in eommuni nihil est
aliud , quam Omnia animalia simul sumpta , quatenus inadaquatὰ eone ipiuntur sina disserentiis suis speeifieantibus. ae indivi guantibus, se a. dum quod conveniunt in ratione sensandi, homo in communi nihil est aliud, quam aggregatum Petti, Pauli, Ioannis, aliorumque omnium individuorum humanorum , quatenus con-eipiuntur sne suis disserentiis indi viduantibus. seeu um quod conveniunt in ratione sentia. di simul dc latiocinandi i in setius vetd tantum est uniea istius aggregati pars: differt ergo natura eommunis a suis in fetioribus seut differt eminutus lapidum a singulis eumuli lapidibus, ledisserunt singula in tiora a natura communi &unIversali, seut singuli lapides differunt a toto eumulo; stitieet realiter in adaequat δ; sed de his plura dieam in meo Anti Porphyrio. II. Pro plenὸ ae exavi intelligenda definitione signi adhue hoe adserte, fgnum esse eon. eretum quoddam aecidentale, seu ti sunt album, dulce, doctam, Ece. cuius significatum materia
te sive tectum est res illa , quae signifieat ; signis eatum vetd obliquum ae formale est seni. fieatio aptitudinalis, sue potentia significandi, ut e, deeursu huius disputationis insta patebit; oportet ergo philosophati de definitione signi. seut philosophamur de definitione albi, similiumque eoncretorum aeeidentalium . Primo m.
go, se ut in des nitione Λlbi non est quaerere verum genus dc differentiam, sed solum sub e. ctum lammae principaliter definitae postum lora generis, tales enim definitiones su ni des nitimnes per additamentum, ita neque in definitio. ne signi. Meundos eui in /efinitione Λlbi, quae est haee i tabum est eorpus disgregistrarum visus.
CORDUS, quod est subiectum albed; nis primet paliter definitae , ponitur loeo generis , ita etiam in hae definitione signi. Histim es id ,
a se aestinctum repraeseraa , res illa , quae est subjectum signifieationis apti reginalis prineip liter definitae, ponitur in laeum genetis. Ter
tio sieut in desinitione albi distinguimus des nitum totale , de definitum partiale; ae definitum partiale
97쪽
su Ist ἱκ Imog in dε finitum rectum seu materia. le , di in obliquum , sormale , seu prinei pale: ita etiam dis inguete oportet in hae definitione signi. Quarto setit in desinitione albi definitum materiale si .. rectum est co as seeundum se , definitum sotmale , obliquum, seu principale est albedo seeundum se ; definitum veto totale non est solam eorpus . nee sola albedo . sed corpus prout habens albedinem : ita smilite ε indefinitione signi, Aefinitum formale est sola s. gnifieatio aptudinalis , definitum materiale est sola illa res , quae sgnifieationem habet: defini tum vero totale est res quatenus substans , aequatenus habens fgnifieationem aptitudinalem, quae Omnia latius piosequat di exponam in M. stea eitea des nitionem Universalia.
rr. Oleut signum est res rem aliam potentiae I eognostiliva: representans, ita signifiea
tum est res per aliam rem potentiae e nosci tisae remEsentata . ver. gr. vox rima est fgnum:
fumus, pulsus eampanae . di similia , sunt fi. gna, at vero natura humana , ignis, & neten. Aa lectio . sunt istorum signotum signifieata rsunt enJm res, quae per ista signa nobis reptae, sentantur , ae eognoseenda exhibentur , sunt
vero lignum & signi seatum Auci concreta ita eoque fluplex signifieaium habent : se ilicet formale & materiale. Signifieatum eorum ma .retiale est,res illa, quae ligni fieat, ct illa, quae Ignifieatur c fgnificatum veto formale est si. gnificatio. qua fgnum fgnisseat, di qua fgni.
featum fgniseatur . Raria es r quia signum , suo potius fgnis eans, ct fgniseatum sunt duo partieipialia, unum activum , alterum passuum: qualia sunt ea lene iens & eale fictum , intelli. gons ct intellectum. videns di visum, &e. at qui inter similia partieipialia activum semper iniecto , sive de materiali signifieat tem , quae agit. ver. gr. eale saeiena, intelligens, videns, cte in tecto signifieant rem . quae ea lesaeit , Intelligit. uidet, die. Passivum veto in recto sgniseat rem illam. quae patitur aut quasi pati tui. v. g. ealefactum, intellectum, visum, in recto importat rem . quae ea lest, qui intelligitur, quae uidetur: in obliquo vero smilia mitieipialia important actionem, qua activum agit, di qua passuum patitur: nimirum calefactionem qua ea leseiens ealesaeit, di ea te factum ea lest.
intellectionem qua intelligens intelligit, &Intellectum intelligitur , visonem qua videns videt di τὶ sum εἰδetur, die. ergo similiter signum seu potius risseissa Ac δεηιβ ιιm de materiali im. potiant rem , quae signifieat, ct saniseatur; descit mali velo fgnifieationem, qua signum fgni seat , ci qua signifieatum signifieatur. Quatitur ergo hie, quid plateiu sit fgnifieatio tam quasgnum signifieat, quam qua fgnificatum signi
velit proprie loqui, & voee illa in sua nativa significatione uti . non est partieipiale activum eorrespondens partieipiali patia . . , lGNIFlC TUM . Rariae . quia partieipiali pas luci, SIGNlFlCΛTUM . proprie & ea diametro eone
ClENs. &e. atqui statim non est idem, quod SIGNIFlCANS, sed est quid toto exto diverasum ergo fignum non est partieipiale acti .um correspondens partieipiali passivo , SIGNIFICATUM . Prebis/ων m n. quia hoe activum parat ieipiale, Agni eoas, de so imali importat actua. lem signifieaiionem. esque idem quod res h beos signifieationem actualem; seut e Vacuus , videas, aedificans , die . sunt res habenies actua lem ea se iactionem , visonem, aedificationem ,
&e. Λtqui signum de formali non importat actualem signifieationem , sed significationem a pati iu/inalem , sive potentiam fgnificandi ; fgnum quippe idem plane est, quod fgniseatiuum, si,ve potens fgnifieare, eigo signum & signifieana sunt duo plane diversa . q. Oportet ergo bene distinguere inter has, smilesque voees: M.tim s. e rinis πιι - , μgnificans , fg n. ficatum di rin se ab Io i e I DE
di se de aliis. ν aesti quia partieipialia . sive generaliter eoneteia sibi acti εἰ di passi,/ orposta debent de formali signifieare eandem soris mam , quae ab unius fgnificato materiali respuetatur active. N ab ali lius passive ' atqui ne
portant actualem fgnifieationem , qua hoe signi seat, illud signiseatur, ergo haec sunt eonere sibi mutuo ex diameito eorrespondentia ; & serinum non est eo noetum praclia eorrespondens laificata. is. Sed ut ad rem di quaestionem nos rami redeamus : adverte signἱfieationem t setit & alia
quaevis similia vel balia a posse dividi . primo in signifieationem activam, di passivam; fgnificalici activa est illa, quae tenet se ex parte mgni, qua nimirum signum signifieata figoifiea. tio passiva est quae se tenet eu patie sgnifiem ii, qua nimirum fignifieatum signifieatur , nam seut ealefactio alia est activa, qua Ignis eat saeit, alia passiva qua lignum eatefit ; est alia. inquam, non re & entitate, sed respectu S eon.
notato e eadem namque eatensio , quatenus respieit & eon notat suum agens, vocatur acti-ηa , quatenus vero respieit Ac eon notat suum passum, voeatur passivar ita etiam eadem proini portione philosophandum est de signifieatione respectu fgni di inni sexti.
98쪽
sim in actualem vi aptitudinalemi ita ut univet
sm snt quatuor speetes signifieationis a stiliotsgnifieatio activa actualia . signiseatio activa aptitudinalis . signifieatio passi .a actualis, S si gnis eatici passi a aptitudinalis i fgnifieatio aeli, va actualis est ea, per quam signum dieitur actusgnis ea te ; sieut fghiseatio actualis passiva est illa, per quam signifieatum dieitur aerusgnis. eati a illud autem per quoa signum actu signiscit de s gniseatum a Pu signi reatur, in re ni hil est aliud, quam eos e/ptus sve eognitio de re signifieata , quam ea uuat fgnum in potentia illa eognoseitiva , cui significat. ver. gr. insignis instrumentalibus signi heatio actualis nihil est aliud, quam eonceptus, quem au Aiens uel uidens signum , sormat de re sgoifieata ex Oc-
ea sone signi auditi vel visi. se signifieatio quo vox, HOMO actu fgniseat naturam huma.
nam , quaque natura humana actu per vocem
illam fgnifieatur, nihil est aliud , quam eonceptus ille, quem formo de natura humana ex
occasone auditae voeis, HOMO. smiliteriti signis formalibus i seeundum sententiam ecimmunem loquor, postea enim ex sententia prinptia loquor aliter ) fgnificatio actualis . qua speetes visbiles , auAihiles. intelligibiles , A e. actu signifieant , quaque ea tum objecta actu ab illis signifieantur, nihil est aliud, quam v so,aud; ito, di intellectio, quam in potentia viliva . auditiva , de intellectiva, quibus signifieant,
caussant. cognitiones itaque illae quatenus telaruntur ad fgnum, ex quo proee3unt & suomo. do musantur, di eunt ui signifieatio actualis acti va ; quia per illas regnitiones signum actu s. gniseat: quatenus vero reseruntur ad significa.
ta , dicuntur sgnis eatio actualis passisa: quia
nimirum per illas signifieata actu signifieantur, se uti ea tinctio dum eomparatur ad ignem ea desae leniem. dieitur eale iactio activa , dum vero ad lignum eatefactum refertur, eatefactio passu a diei tui: nam sicuti per eanἡem numero ea
Ie actionem Ignis ealefacit , dc lignum eatefit,tia etiam pet eandem cognitionem , eundemve
eoneeptum fgnum significat , de s gniscatum
significatur. II. Ra ia vero eur eognitio is a proeegens ,
A suo modo musita a signo i eut di eam suo modo eausata, scies postea. quando de sgnosormali de instrumentali agam . quandoque enim causatur phγsee, quandoque solum moraliter .st fgnifieatio actualis tam activa, quam passiva ἔ rasis inquam , est haec a quia signi statio
actualis est sorma illa, per quam signum actu signi Mat. de significatum actu signifieatur ; scuti ea lesia io est forma ista , per quam ignis iactu ealesaeit, di lignum actu ealest; atqui per cognitionem isam fgnum actu signi seat dc si.
gnifieatum actu signi seatur, ergo eognitio ista est actualis fgniseatio tam actua, quam passi
va . Proba M msu. quia signifieate est rem ali quam potentiae cognostili vae cognoscendam re,
praesentare . dc signiscati in potentiae eognosti, livae Iepiae semari , uti patet ex definitione signi rib a prima allata; atqui signum te praesentat situm significatum potentiae cognosci. ivae per istam cognitionem . ae per ea nilem significitum
a signo potentiae repraesentatur, ergo per istam
cognitionem de signum actu seniseat . dc Ggnifieatum actu signifieatur. probat. m s. quia lignum repraesentat fgnifieatum suum poten tiae eognostili vae per repraesentationem a se princedentem , ae suo modo eausa tam a item per repraetentationem 1 signo proeedentem signifieatum potentiae emnoseitivae repraesentatur, uti evidens est i nam sevi per orationem a se
ea una tam homo orat dc Deus oratur: de seuepet dealbationem a se proeedentem homo dea lobat . dc paries dealbatur a se perte praesentati nem a se proeedentem signum repraesentat, a signi featum repraesentat ut di atqui repraesenta.
tio eaussata di proeedens 1 signo est praeelse ac sol maliter idem . quod eonreptus sive eognitio signifieati proe edens de mussata , signo, ergo per illam eognitionem su/ eonreptum innum
repraesentat, di signifieatum repraesentatur . Pνa4batur minoν. quia , uti hie eu libris de anima suppono , e nee plus sive cognitio est quae
dam vixa imago. similitudo , de pictura sui ob. lecti , ergo est etiam visa quaedam illius repraesentatio, de exhibitio. I 8. Petes an ergo eognἱiici sue e neeptus .
de signifieatio actualia nullo modo disserant ἔita ut Omnis eonceptus si s gnifieatio actualis. de e contra omnis signifieatio actualis si eon. eeptus λ Resp. mmo i in sgnis formalibus esse plane idem quia uti patebit ex dicendis . tum dubia udata bustas disp. atiis dio. Perian de signo formati ; apud me sgnum formale . de significatio
signi formalis . de eognitio sunt plane eadem, de omnino eonvertibilia I unde omnes species impressas tam sedis biles , quam intelligibiles .ego inter signa instrumentalia rem puto. Reo.
θαηλ in sgnis itis tumentalibus, in quibus semper signifieatio actualis a signo realiter disi inguitur . non esse plan/ idem 1 Eistinguit hienim ibi eoneeptus a fgnifieatione actuali seu tmagis eommune a minus communi , Mut in. eluium ab inelu/ente , seu sa Hahae ei Iovisa. rar . seut totum in modo a patie in modo snam lieet omnis signifieatio actualis sit eonee, plus quidam, ae eognitio; non tamen ἡ eontra omnis cognitio sue eoneeptus est signiseatio actualis ; fgniseatio quippὰ supra conceptum addit dependentiam ejus , sive processionem a signo i est enim signifieatio non eo nee plus se. eundum se, sed est eo neeptus larmatus ev easione signi , suo proe ens Ac eaussatus suci modo. quandoque physes , quandoque moraliter a s gno; superaddit ergo signifieatio supra
conreptum aliquod a i/ens . sse aliquod ex trinseeum consolatum; quod explieamus his tetminis , qualentis praeedens με modo a figas a
quodque nihil est aliud , quam eonreptus deinpendentia , ae processio physea . vel oecasiona. lis ex fgno. I9. Objiciesr proeessio regnitionis a fgno . quam seeundum dicta fgnifieatio addit de im. portat supra eognἰtionem , est eognitioni aliquando sorma vere intrinoea, ergo malἡ dieii tui esse semper soli quMam , sive eon nota um quoddam extrinserum e nitioni. Probatur an in
99쪽
tecedens: qu Ia ligna sunt speetes visibilis, spe. eies audibilis , dc species intelligibilis, uri ana Uendiris ; eorum signifieatio actualis sunt visio , auditio, de intellectio , ab illis procedens de physe4 eaussata a atqui proeessio visonis, auditionis, Et intellectionis a speeie vis bili , audibili , ae intelligibili, est visioni,
auditioni, Ac intellectioni forma vete intrinse, ea r ergo proeessio cognitionis a s gno , est aliquando eognitioni forma veiε intrinseea . Pra. thalaν min. quia processio eognitionis a sua speeie est actio, per quam eognitio 1 sua specie proflu.eitur; pt edere enim est idem . quod produ.ei r ergo processici neeenario est idem , quod productio; atqui proguctio est termino producto forma veij intrinseea; en uid/m ut mihi,
nobilibusque aliis huius temporis philosophis
visum est, actio quantumvis termino suo non inhmteat, tamen illi intrinsece ad haret; ae per eonsequens ipsum ἰntii Asree denominat: Ae quo aieemus suo loeo; ergo proeessio cognitionis 1
sua speeie est cognitioni procidenti forma vetἡletrinseca .ata Antequam argumento respondeam , prae
mitto in hoe negotio debere bene distingui intereognitionem de signis eationem : dixi quippe proeessionem 1 signo esse extrinaeam eognitio ni , non vero sgniseationi r fgniseationi namque illa proeessio est plane & omnino ἱniti seca . Raιio es : qu Ia quidquia essentiale est , hoe init in eum est, atqui proeessio illa a fgno est fgni stationi actuali essentialis; ergo est Om.
nino intrinseea . Pνab ιυν min. quia omnis pars l
eomponens est essentialis suo eomposio, atqui lproeessio 1 fgno est pars eomponens s gnifieatio- lnem; ergo in signiseationi inentialis. Proba. l in n. quia sqnifieatio es cognitio proeedens l1 fgno; seut homo albus est homo habens a l. lbedinem: ergo taut homo albus eomponitur ex lhumanitate tamquam ex materia di subiecto , &ex albedine tamquam eu forma , ita etiam fgni.
seatio eomponitur ex eognuione tamquam ex
materia, & ex illius eognitionis preeessione signo, tamquam ex Arma r ergo proeessio a signo est pars componens, ae pars essentialis,
adeoque intrinseca fgniseationis; oportet igi. tur philosophari de regnitione & signiseatione , seut philosophamur de homine, de homine albo r vel potius Mut philosophamur de homi- me, di de homine viso: si eut enim viso, quae est extrinoea homini , est intrinseo homini viso i ita hie proeessio a s gno extrinseea eo gnitioni . est intrinseea signi seationi; est qui p. pe fgni statio quo/gam eompositum areiden. tale ex cognitione & proeessione eius a s gno;
seut homo visus est quoddam aeeidentale eoma postum ex humanitate & viso ne ejus , non quam principiat, sed quam terminat. Hoe praemisso. a I. Resp. totum Istud argumentum valde m. Tum eontra nos facere, totumque eollapsurum
intellecta quadam distinctione ; oportet ergo hene distinguere inter haee duo 1 eognitionem procedere, dc rognitionem proe ete 1 signo; ea lotem proeedere , ct calorem plocedere ab
igne; intellectionem proces ere, de intellectio. chris . Lupi opera Trin. XIL
nem proeedere ab ἔntellectu . &e. proe ete im simplieiter est denominatio vete intrinseca , ut emeaeitet probat praefatum illud argumen tum : at vero procedere a fgno, ab igne, ab intellectu, speeie, &e. sunt Henominationes extrinsecae . Rarsa est: quia ploeedete a signo ha. bet se ad eognitionem proeedentem, seut se habet ad eognitionis proeessionem 1 item pro de. te ab igne habet se ad ea lorem procedentem, seu ti se habet ad ea loris proeessionemr atqui procedete a fgno , vel ab igne est proossioni e
gnitionis de ea loris genominatio extrinseea; ergo etiam est talis eognitioni & calori procedenti. Probatur mal. quia proeedere ab igne, vel NOedidere a signo non competit immediatἡ ea lori auteognitioni, seἡ eompetit immediate eorum pro
eellioni, sive productioni; & mediante hae sua productione, sue proeessione eompetit illis, uti manifestum est & Deile probati potest a quia .m edete a signo , pr edere ab igne, idem est, quod ab igne , vel signo egredi di caustati; atqui actio sive pro/uctio termini ab igne , si gno. & generaliter a quavis eaussa egreditur dieaussatur immediat Φ, & hae mediante tamquam
ratione formali egreditur cognitio, calor. aut alius quivis terminus per actionem productus de caussatust ergo similitet procedete ab igne, aut, signo non eompetit immediate eognitioni, deratoii; sed actioni, seu productioni ea loris de
cognitionis suppono enim ex libris de anima , eognitiones non esse actiones, sed qualitates, ideoque produei per actiones 1 se realiter moda. liter ἡist inctas i dc hae mediante eompetit cognitioni de ea lori, ergo proeedere a signo , vel pro cedere ab igne ita se habet ad cognitionem uel
ea lorem procedentem , sicut se habet ad eorum proeesionem: neque potes eue magis initin se eum illis, quam si eorum proeessioni. mee BAttina eoas. . Debatuν : quia denominatio habens duo subjecta , unum immediatum , alterum mediatum, non potest aliter eonvenire, neque
esse magis inti in ea subj cto suo meaiato. quam sit subjecto suo immediato. v. g. albedo inhaerens immediatὰ quantitati, ec hae mediante substantii sin sententia eommuni loquor non potest esse magis intrinseca substantiae, quam si quantitati; atqui hae, similesque ἡ
nominationes , procedere 1 fgno , protedere ab igne , procedere a speete , Ace. sunt denominationes hahentes duci subjecta; unum imme. diatum . alterum mediatum earum subjectum immediatum est processio sue actio , qui ea lorde eognitio ab igne, de sgno produeuntur aeproeeἡunt; subjectum veta mediatum est eogni. tio dc eator productus At proe ens; ergo istae denominationes non possunt esse magis intrinse. eae cognitioni de eatori procidentibus , quam snt eorum processionibus , sive produ cti vis e
redere a signo. proe. dere ab igne, de e. esse prooeessionibus sue actionibu immediat E procedentibus, denominationes extrinsecas , et iam proabaraxa quia denom; nationes extrinseeae vocantur illae, quae nihil intrins eum superagdunt suis Mectis suis, sed solummodo aliquod extrinsecum
100쪽
cinnatatum , atqui quod haee actio proe at ab hoc vel illo agente, quod ptMuctio huius e gnitionis prineipiet ut ab hoe vel iso signo. Ω- per alliones illas nihil plane intrinseeum superaddit: sed solum agens vel signum , a quo procodunt, di priueipiantur: quodque illis est plane itin secum; sicut enim actio non est intrinse. ea agenti, se neque agens est intrinsecum acti. ni; ergo illae praesaiae denominationes, scilicet moeedete a signo, ab igne , speete , dic. sunt actonibus immediat E proe entibus extrinse. . vel si quid intrinsecum superaddant, tu illud nobis edissere: neque enim tu hic argu mentari potes de ptocessione actionum, sentargumensamur de precessione terminorum , neque dieere actiones procedere per proeessionem, se modaliter distinctam, sibique intrinseeam , seu i die is de terminis i se enim dares actio. nem ad actionem, ae in infinitum abires, inui. taque alia intur teres absurda . a I Λdverte tamen has denore; nationes e pr . dere 1 fgno, pr edere ah igne, , specie, die. quamvis actionibus immediate proeedentibus nihil superaddant intrinseel et non esse tamen denominationes illis totaliter extrinsecas : sed esse partim extrinseeas, partim intrinsecas. R .ris brevit/ν es: quia denominatio partim intrin, ea est illa, euius sani fictium formale est subiecto suo partim extrinsecum, partim intrinseeum , ut latius deelarabitur suo loco , atqui illae praefatae denominationes sunt tales, ergo, Ac probaιών min. quia hae denominationes proeederea fgno, procedere ab igne, die. ge sermali non Important solum signum, neque solum ignem, sed proeessionem , fgno, proeestionem ab igne,&e important processionem eon notando, ac s-mul importando signum S ignem tamquam ter. minum suae dependent di; sive potius tamquam plinei pium sui exitus: a qui processio ab igne, proeessio a fgno est aliquid actionibus immediate procedentibus partim intrinsecum , partim ex . trinseeum ; et go istae denominationes de forma. ii important aliquid actionibus immediate pro. cedentibus partim intrinsecum, partim extrin. Deum . Patra mis quia in actione immediate procedenti piocesso . sua eausa nihil est aliud quam ipsa met actici quatenus eon notans suam caussam, tamquam prinei pium sit exitus, quid
enim est aliud λ atqui actio si hi ips intrinstea est , caussa vero sua illi extrinseea est ; ergo manifesse proees Jo eaussa est actioni immedia . te moeedenti quid partim intrinseeum , partim
extrinsecum. M. Petra antequam finiam , totus namque finite ambio, ct ultra mentem meam hoe dubium proti,ctum est quare sgnifieatio actualis
non st sola cogi itio nude secundum se, sed sit cognitio simul ei m sui pioeessione & dependen. tia a s gno λ Responae breviter , quia signisea tio es quasi caussalitas, uel potius eis eius si .gni sevi dicam vel potius effectus , intelliges postea , dum de signo sol mali erit sermo ) atqui
mustilitas non est actio nude seeundum se, item esse eius non est res aliqua n E seeundum se , sed est actio, vel ira aliqua quat niis pro
eatio actualis non potest emola eoph; tio Buδε seeundum se, sed est eognitio quatenus procindetis 1 signifiea di principio, sitie a fgno .
o aliti ἁ , quam pore nita seu aptitudo. quam habet aliquod sanum , ut suum fghise, tum potentiae eognoscitivae reptasentet; seuti signifieatio apti iuditialis passiva nihil est aliud , quam potentia sue aptitudo quaedam, quam habet signifieatum, ut a s gno potentiae cognosti.
tivae Ieptae lentetur, ver gi. apti ludo quae est in voce, boma, ad fgnificandam naturam humanam , est fgni solio apillud in alis activa; seu ti e contia aptitudo, quae est in natura huma.
na, ut pet istam vocem , homo, fgnifieetur, es fgnifieatio aptitudinalis pasti .a r quae alio nomire voeari posset fg seabilitas; circa quas fgnifieationes inquiri potest . quid praecise sint.& quomodo distinguantur tum inter se , tum etiam a signo & fgniscato p inter quas quaestio. nes pii ma , quae de significatione tiptitudinali activa es, resolvenda est hoe Au bior altera vetol qudi de signifieabi itate, si .e de s gnificalionet aptitudinali passiva est , resolvet ut dubio se.
quenti. 26. Resp. et dicas imor signἰseat Io aptἰtuὰ natis activa non dis inguit ut realiter abentitate signi nat tiralis : probastis di quia non sunt multi plieanda entia sine necessitate; atqui nulla est neeessitas distinguendi realiter signi Mationem aptitudinalem ab entitate signi naturalis; erga non debet distingui. Probatur m α quia entitas fgni naturalis seipsa sola, s ne ullo alio super. addito susseiens est , ut moveat potentiam co gnostitivam, eamque degueat in cognitionem fgnifieati; ergo nulla est neeessitas ponendi signifieat onem aptitudinalem realiter distinctam eo litati illius superadditam. Patet Mecedens: quia g. entitas fumi seipsa sussieiens est, ut deducat potentiam eis nostitiuam in cognitimnem ignis quocumque alio remoto , eo quod ex natura sua se res ordinarie ignem subis. quens, ct cone omitans: vide eone lusonem se
27. Dico scuari r signifieatio aptitudinalis
activa etiam realiter non differt ab entitate signi arbitrarii. Cones o Lee es valde eontroversarvolunt enim plerique s gnificationem aptitudinalem signi arbutatii esse ipsam illius ad signi. fieandum impositionem , adeoque ab illius enti late realiter diuinctam . contra quos concla prabatuν 1 fgnis eatio aptitudinalis, sue potentias gnifieandi est illud , quo signum signi seat;
sicut potentia ea lene tendi est illud, quo ignis ea leticit: atqui illud, quo sgnum arbitrarium ligniseat, non est impositio, sed ipsssima illius entitas; ergo, M. Prebatur min. quia per illud fgnum smiseat, per quod, & ex quo in nobis ea at ut signifieatio, sive rei signisca