장음표시 사용
121쪽
eant. argumento moli quidam dieam: sinum arbitratium, ad hoe ut fgniseet, requirete impositionis suae cognitionem non actualem , sed solummodo virtualem. Ress. nuanri consequempiam: nullatenus enim sequit uir ego talem coegnitionem in me non experior; ergo talem cognitionem in me non habeo. Nam facilis quidam eythalaesus dum eFinarietat, eytharizatio. nia suae sine dubio intellectionem diligentem , de volitionem imperantem , habet ; neutram tamen in se expetitu e r eytharietat enim quasi non attendendo, & quas alid 3 quid agendo. Similiter dum stas , sedes, aut ambulas, sessionis, sationis, aut ambulationis tuae absque ullo dubio cognitionem, de volitionem habes: sessio enim, statio di ambulatio tibi actiones humanaeae libera sunt et quae ev imperio voluntatis, aedirectione intellectus progrediuntur : dc tamen istam cognitionem & volitionem sepissime in te non experitis r ego saltem illam saepissimὸ in
me non expeticit. Ergo eam , vana , Ac inita est hae consequentia r ego talem cognitionem in me non experior; ergo illam non habeo , ne que sermo in me. Et νaria est tiara: quia cognitionem vel volitionem aliquam in se ev petiti est cognitionem vel volitionem suam cognostere ,
seque supra illas te flactere; atqui habere possu mus, ae sepe de sacto habemus cognitiones aevo litiones , quas non cognoseimus, supraque quas nos non reflectimus : reflectimus enim nos
solummodo supra eognitiones de volitiones no-hia dissielles de arduas ; quas eum aliquo cona tu elirere debemus . Λt vero supra actus nobis Deiles, quos nullo negotio, dc eu intenso aeper quotidianum exereitium expedito habitu elielmus , ordinariἡ nos non reflectimus . Ergo saepe etiam in nobis cognitiones aut molitiones habemus, quas tamen habete nos non experi
37. Has ergo contra me auumtutaris e dum vo. ees idiomatis materni, aut eujuseumque alterius
mihi firmi is nὸ noti, de frequentissime usitati,
mihi signifieaat, nullam in me de earum imposticine eognitionem experior; item dum in m a. teria evidenti de clara argumentor, in insere n. da ne lusione nullum de bonitate eonsequentiae in me jugietum experior ; ergo nullam in me de impositione eognitionem , nullumque de bonitate eonsequentiae tu sietum in me habeo . Praeterquam enim quod Hae eonsequentiae sinteissi de irritae ; ego ad hominem argumentabis: Hum mihi signi seant voees alleuius idiomatis ektetni non adeo usque mihi bene noti, experior in me eognitionem de voeum i starum i m. pastione; erg a tu ne talem in me eognitionem habeo i Ergo si tune habeo , semper .habeo .
Et sanὸ quod semper habeam , de habere debeam satis probatum est supra. Sed quaerit hoe
argumentum : eur talem eognitionem homo magis experiatur etrea tignifieat in ne in idiomatis solum medioeriter noti, ae rato usitati, quam
eitea signifieationem idiomatis egregiE noti, de admodum familiaris λ Re ossa in pro Iti est 1 quia , uti jam dixi, nos in nobis non experimur quamlibet eognitionem , aut volit onem ; sed solummodo illam, qudi nobis non nihil dissiei lis de ardua est, quamque non nisi eum aIiquo negotio, attentione di conatu elieete possumus rat vero illam , quae nobis ne illima , stequentis, sima , Ac quotidiana est . ordinariε non experἱ-mur e atqui eognitio impositonis ei rea fgnis. eat Ionem idiomati; externi . non aded usque bene noti, ae raro u itati, est actus nobis nos nihil arduus ae dissi ilis; at vero cognitio Im. postionis ei rea fgnifie tionem idiomatis mater ni, aut euiuscumque alterius egi egiε noti , ae in dies frequentati , est nobis ne illima , quo tidiana ae sine ullo negotio elieita: quid miraris ergo te hane minus experiti quam istam Quod in fine argumenti de eognitione ae in tenatione actuali 3c virtuali adnectitur, hie tangere nolor quJa nodus hie plusquam uno verbo opus habet; eommunem quippe philosophiam
hie non ea pio: neque intentionem aut eogniti ini nem vitiualem, inter habitualem de actualem , mediam intelligo . Hoe in libios de anima reii-
i enim illi non habeant cognitionem impositionis. distinctam , se holasti eam , ae doctrinalem, qua. l lem habet doctus philosophus; habent tamen illius cognitionem eonfusam .. de sumetentem , ad hoe ut voees illis signifieare possint Nam lsi rustieci graeeὸ aut latinὸ lo uatis ; statim se illa non intelligere protes labitur , ae rogare in .eipiet , quia voees istae signifieenti quod evbdens signum est, illum rudi saltem de eonfusa quidam impcisi sonis pollere seientia . Hoe autem abunde satis est ad nostrum propositum .
An signum debiινὰν vim po se rem persectias filmsare quam furati ab sastis me , aut supponensa rance a pas. Uaestici his masime loeum habet In Ggnis v alibus, sue in voethua signi., seati vis. Is etenim qui vorem ad s-gnifieandum imponit vel supponit, primorem eoneipit, Ac tune voeem aliquam deputat, aut applieat, qua rem eooeeptam audienti s. gnifieate intendit . Sensus ergo quaestionis est :an vox prolata possit suum fgnifieatum per sdictius signifieate , quam scierit eoneeptum, aesgnifieati intentum a supponente . vel in st,
smi g. r. pari. lom I tract. 2 QD. I. quaest x I I. Nupsa ista . quaest .r I a νι i. Ho r. Gabν DIU Qt in ea nim o rim quis stia πιι arrieulum e aliiquel multi . Quibus ego omnino puto esse subseribendum. o Ratio, quis m,nea . est baee: quia vocem suum signifieatum ρε inctius fgnis eare audienti , t quam n tit eooeeorum ae s/nifieari intentumi a loquente aut instituente , est voeem suum s
gnifieatum audienti signifieare persectiori ae
122쪽
nobiliori fg ἰfieat one actuali, quam fuerit Greeeptus ae intentio loquentis aut insit uentis; seu ti ignem subjectum suum persectius eale sacere, aut intellectum obiectum suum pei sectius intelligere, est illud eale sacere persectiori ea le- factione, ae intelligere pet sectiori intellectione;
atqui voees seni fieare poMnt. ae saepe signiscant suum signifieatum pei sectiori s gnificatio. ne actuali, quam fuerit conceptus ae intentio loquentis, aut instituentis: ergo possunt suum seniseatum pei sectius signifieate audienti, quam uetit Gneeptum, ae sgnifieari intentum 1 lo
quente vel instituente . Probriis minor : quia
signis eatio a Malis voeis . qua vox actualiter fgnifieat . nihil est at ud , quam coneeptus,
quem de te signifieata format audien x ex Oeea
sone voeis auditae; ut dixi supra δίρ. 1. Unflevoeem misectiori s gnifieatione signifieare nihil
est aliud , quam audientem in se ex oeeasione voeis auditae persectiorem de re signifieata eon. eeptum formare . atqui augiens saepe format conceptum de re per vocem 1 se auditam fgnis- ea a longὸ pet secliorem, distinctiorem. aenobiliorem, quam formaverit loquens, aut in s i tuens: Ergo voees fgniscare possunta, ae saepes gnifieant suum seniseatum seniseatione per sectiori , quam fuerit conceptus ae intentio io,
quem is, aut iusti uentis. Patet minaν indactiam experientiae: nam sum v. g rusicus quidam ,
aut alius quivis sinplex Catholieus loquitur eum profundo quodam Theologo de reue serio
Trinitatis , aut Inearnationis, Theologus au diens longe pei sectiorem ae elariorem eo estptum format de mysterio per Mees a se audi. tas signifieato, quam formam, aut ab audire. te formari intenderit russi eus loquens: item si nos de istis mys et iis eum Angelo , aut homἱ- ne beato sermocinaremur; longe persectiores de illi, eoneepius formarent illi audienter, quam nos loquentes: ergo auAiens se format eon. eeptum g e re per vocem a se auditam fgnis. eata longe persectiorem, quam formarit , aut ab audiente formari intenderit loquens .el in. siluens. i. Obitus mim/e actus irc verba agentium
non operantur ultra intentionem agentium, L non omni, , f. rariam petatur . Item verba intelligenda sunt juxta mentem , & voluntatem loquentis; mens ei enim N voluntas ubique ha. Nie primum locum , ae verba regere debet. Ergo voees non possunt fgnifieatum sunm s. aniseate persectilis audienti, quam fuerit mens, ae intentio loquentis , aut instituentis. Resp et conseq. Iura enim praefata non negant id, quia nos alteruimus; reque en Im de eno/andis, vel deeiden/is histe dimetiliatibus logicis
ita suerunt sollicita : non enim volunt actua. Iem voeum fgnifieationem nunquam posse esse nobilio em ae gistinctiorem, quam fuerit e n.
ceptus ae intentio loquentis; hoe enim deeide. re S definito parum plosui sit Imperatori ad populi sui rectam gubernationem , dc pacem . sed volunt actualem voeum seniseationem, quoad effectus legales, scilicet obligationes nascentes ex eo nitae ibus, ultimis voluntatibus,
legibus , ac rescriptis , non posse esse magis
tenam . neque plura eomprehendentem ,
quam comprehenderit mens , ae voluntas i quentis, eontrahentis, testantis . legem seresetis , rescribentis , die Nosta ergo ecinetus . de juia ista praefata loquuntur in casibus plane diversa ae disparatis; a quibus non potest fieri illatio . Nam nosia eonelusio loquitur de si .gnifieationis qualitate ae persectione; Iura umto ista loquuntur de signifieationis quantitateae extensone . Dicunt enim signifieationem verborum non posse egre/i, non posse exeede. re , non operari ultra intentionem loquentis.
debere limitati juxta limitationem loquentis,&e. Quae omnia non in is niseationis qualita
tem ae persectionem; sed in ejus quantitatemae extensionem quadrant, usi ei deus es. Sed
his sumi sedeo: quia hoe loeo non ago Legi-ssam . neque Iutis eonsultum ; sed Summulistam . ae Grammaticum . 41. me ramen ite addendum pulo: nimirumi sta Iuta dee identia actualem ver tum signifieationem non posse esse maeis extensam , neque plura comprehendentem . quam comprea
henderit mens ae intentio loquentis . de te intelligi de extensone ae eomprehenso ne tu ris, non facti. De quaestionibus namque, aedisseultatibus facti nihil respondet, neque disponit imperator. Ut sit hie sensus: sani sexto actualis Verborum de jute non ἡebet, ne que potest esse extensior. quam suerit mens liquentis . neque e, eis nasei potest, aut debet alia obligatio , quam ex eis nasei voluerit Icia quens. De facto namque saepe fgnifieatio verborum excedit S egreditur mentem ae inten tionem loquentis r saepe extensor , ae pluraeomprehendens est , quam comprehendetit mens loquentis. Iaad pνabae quia tune actualis verisborum signi statio extensior est quam mens Ιωquentis, quando audiens plura eoneipit ex verbis , quam conrepetit ab audiente coneipi
voluerit loquens; atqui saepe id fit; saepe enim
haeres , aut legatarius sibi per verba testantis aut legantis plura testamento vel legato relicta credit, quam verε reliquerit, ae relinquerela luerit testans , aut legans : saepe emptor sibi per verba contractus plura debeti eredit, quam daberi intellexit, atque voluerit ven/itor: --pe subditi per .etha legum ad plura vel pau.
eicita se obligatos eregunt . quam voluerit legislator; ergo de facto sap/ actualis vel rum fgnifieatici est extensor , aut etiam strictior . est plura vel paue ora eomprehendens . quam comprehen/erit meos loquentis. Ergo eum di- eunt Iura actualem fgnifieationem esse praeeiisse aequalem eum mente ae intentione agentis ,
loquuntur de iure. non Ae sactor de iacto enim
saepe fit eontrarium . De gallus omniatis plum
Iuris e sustus. 43. Obidius seeundar mussa sue sit physiea . sve moralis, non potest agere nisi iuxta mensuram suae ad agendum , de ad passum suum applieationis ; un/e non potest habete persectiorem actionem , quam habeat ad agendum applicationem ἰ ergo vocis , aliaque ligna arbitraria non possunt habete persectiorem signi
123쪽
applieationemr atqui applieatio voeis ad lani.
seandum est ejus suppositio ; ergo voces non possunt habete perfectiorem signifieationem , quam habeant suppositionem : atqui vocis su p. Positio . est mens, ae intentio loquentis ἰ ergo voces non possunt habere persectiorem fgni.
seationem, quam fuerit conceptus, mens , ac intentio loquentis . Reis. nu, primam antecedens,
agentia enim physica iieet in passis pari formis
ubique pet omnia dispositionis . actionem ae. sehum suum semper proportionem, iacmen strent iuxta proportionem ae mensuram suae ad passum applieationis; agendo nimirum sor. tius in propinquum, remissius in remotum, aequa. litet in aeque vieinum : hoc tamen nullatenus
Dei unt in passis gis imis ae inaequalis hine in .
de dispositionis. Notum namque omni philo. opho esto agens in palla sibi atque vieina , segad effectum ejus reeipiensum inaequaliter disposita, inaequaliter agere 1 sortius stilieet & per.
sectius in unum , quam in aliud: immo ratione
inaequalis hujus dispositionis sortius quandoque
agere in remotum, quam in propinquum. Similiter ergo agentia moralia , qualia sunt signa arbitratia respeetia suae signifieationis, ut d eam
disp. se aesti , possunt in pasti , quibus sunt aequaliter applicata s msaeo ista δει inaequati odispoιὰ ) inaequaliter agere: pollunt potentiis cognostiti vis , quibus sunt aa fgnifieandum aequaliter applicata & supposita , inaequalitet signi fictilioni sei licet persectius quam altera i modo istae potentiae ad signifieationem signi ieeipiendam, vel potius in se producendam inae. qualiter valeant, ae snt dispositae. At veto eon. tingit quandoque voces ad fgni se andum appli. eati potentiis inaequalis dispositionis ae pei sectionis: potentiae namque cognoscitivae , quibus voces fgniseant , sunt intellectivae potentiae hominum voees audientium ; inter quas una sipissme est pei sectior alia: imm G saepe omnes uel aliquae earum sunt persectiores potentia in. tellectiva loquentis . Et hine voces apud divet. sos augientes saepe in qualibus signifieant signifieationibus a saeph habent signifieationem pedinctiorem apud audientes, quam fuerit conceptus, mens ae intentio loquentis. η . Et coηfirmantur laee omnia e quia voees,
aliaque similia signa arbitraria non produeunt essective physee actualem suam fgni stationem; fgni Matio enim actualis eorum spiti tualis quidam actus intellectus est , qui non potest phy.ses moduei a materiali voce per aera sonam te: sunt ergo signis eationis suae ad summum
ea ussie morales ; quatenus nimirum sunt quinitim conditiones ae Oeeasiones potentias intellectivas audientium exeitantes ad elieiendam in se eognitionem rei inniseatae r Λt vero eon. tingit non raro voees auditi ab hominibus inae.
quales intellectus habentibus; ab homi albus habentibus intellectum intellectu loquentis perfoliorem 1 hine ergo eontingit voces sare minqualibus fgniseate signifieationibus; habere si gnifieationem persectiorem in uno audientequam in alio; habere sgniseationem perfecti . rem in audientibus , quam suetit conceptus ac
suppostio in loquentibus. rari . Lupi op/ra Tom. XII.
DISPUTATIO IRDE signo formali ac instrumentali,
Infrumeniale I. Ardinalis AEglaetis Ramantis Ia I. disp. 3. q. r. an. 3. quem pleris u que alii omne a Philosophi sequuntiar, hoc modo definit, aedistinguit inter se senum scit male de instrumentalerrinum in pomentati horae id , quod rini Meunitione μι me Iante. Ut sumus, hedera a' pensa soribus, voees, seripturae, dce signum fordi Amale voeat omne ιὰ , quod rim eas eumι ora δει non med aute; Ue intellectio, visio , auditio, imaginatio, dce. speetes visibilis, species mindibilis. intelligibilia , ἱmaginabilis , cte. Fa reor, modus hie explieandi h e fgna, praeterquam quod si hactenus in se holis ulitatus. etiam est admodum faellis de elatus. Interim tamen mihi non plaeet. sulti enim aliter hiel eme philosophandum ; alitet tire signa es aedes ni Aa, de aliqua adseribenda esse in ea talogum signorum instrumentalium , quae kCaldinali PE . . habentur in catalogo sol malium. Nam lieri signiscate cognitione sui
non mediante omnibus signis formalibus eona veniat ; non eredo tamen eonvenire stiis. Pro resolutione eig, et adierte Go. Primum est inter sgna esse quaedam, quae potentiam. eui significana, i
formant. Ut species intelligibilis impressa de expressa informat intellectum . cui signifieat. Speetes visibilis impressa & expressa visum .dce. quaedam veto potentiam, cui signifieant, non informant .i Ut sumus, hedera, voces, flee. non in mani potentiam intellectivam,
eui signifieant. serendam est: inter signa potentiam, cui signifieant. talamantia , quaedam esse talia, ut possint potentiam in ima te, de tamen actu nihil signifieate . Talia sunt is cies omnes impressae, tam sensibiles. quam in
telligibiles. Raria est, quia actualis sedi signi fieatio est fgnifieati a potentia eognostitio pereeptio, dc cognitio ; adeoque signum actu signifieate est potentiam cognose itisam actu si .gniseatum ex signo cognostere r ut d Eum est
fama Ho. a. dab. a. Λtqui species impressae tam sentibiles, quam intelligibiles esse potiunt in potenti4s suis cognoscitivis ; de tamen per illas , ae ex illis potentiae e gnoseitivae nihil cognoscere , v. g. potest speetes visibilis ecte itipotentia visiva, audibilis in potentia auditiva.
intelligibilis in potentia intellecti Wa de tamen potentia visua, auditiva. intellectima nihil ubi dere. audire, intelligere; ergo poseunt hae s gna potertia, tui sgnificant , in lalmare eL tamen
124쪽
tamen actu nihl l fgn Iseare. Quaedam vero s. sua potentiam , eui signifieant in ima alia sunt
radia; ut implieet eo nita dictionem illa potentiam informa rein tamen actu non sgnifieare. Ita sunt omnes spretes expresae , si e omnes cognitiones: se Ilieri intellectio, visio , auditio, imaginatio, gustatio, aliique omnes. Rar a es:
quia signum actu fgoiseare est ex illo , aut me illud potest iam cognosti tiram actu cogno seere ejus signifieatum 1 atqui impossibile aexontradictionem implieans est, ut cognitio m tentiam informet, di potentia nihil cognoscat: impossibile est , ut viso informet visum , aut auditio informet auditum . aut intellectio in. formet intellectiam; ct tamen visus, auditus , ae intellectus nihil videat, audiat, ae intelli. gat i seut impossibile est parietem informati ab albedine & tamen non albete, sive non esse altam : ergo omnes cognitiones sunt talia
signa. ut impinabile si ab illis potentiam eo. gnostitivam informati, & tamen illa pihil a tu signifieare.
tiam , cui significant , informantia, quaedam in genere eaussae emeIentis, quaedam in genere eatissae formalis signifieant. In genere caussae esse ientis signifieant omnes species im essat, tam sensibiles, quam intelligibiles. Raris es i quiasgnifieare in senete eausis emetentis est signi. fieare non per potentiae cognoscitivae informationem. aut sui in potentia inhalionem; sed persiloifieationem k se in potentia cognostilis a productam . vel potius eum potantia a se uni. tam di sieuti ealestrare, aut dealbare in genere
Meientis eaussae est subjectum reddere ealidum, vel album , non per illius informationem , aut sui id illo inhaesionem I sed per ea lorem . vel al-Mdinem a se in illo productam . vel potius eum
illo unitam; ωι lo auaraν μδιυ ores ρ fici et atqui omnes speetes impresiae sgnifieant , non per potentiae eognostili vae insormationem , aut sui
in illa iobaesonem possunt enim illi inhaererect illam informare, & tamen nihil actu signifieare : sed per signifieationem sive cognitionem a se in illa profluuam, aut a nitam . Ergo si. gnifieant in genere causiae effetentis. At vero omnes speetes expressae , sive eognitiones in genere formalis eaussae signi seant . Ristia est quia significare in genere Demalis eatissae est si .gnifieare per potentiae eognostitivae informatio. tiem , aut sui in illa inhaesionem: eaussa enim si alis est illa. euius Gustalitas est tinios informatio subiecti , atqui omnes cognitiones fgnifieant pri potentiae cognoscitivae informa. tionem , ae sui in illa inhaesionem: ergo signi. Leant in genere eantia larmalis. metri minor: quia actu signifieare est potentiam e nostiti.
uam Beete actu eognostentem . atqui eognitiones laetum potentias e nosciti vas astu cogno stentes in genere ea ustae krmalisi seut enim al-hedo album, satio stantem, locutio loquentem. vi ambulatio in genere ea usta latinalia saetiam lantem , ita etiam cognitio ha genere so malis ea ullae facere debet cognoscentem: ergo
etiam in genere Bimalis mustae lanifieare ea het . His positis 4. Reis. ει ὰ eo μ αδ i omissis defiritioni sordinalis AE ad ι, Ego hae sgna, de quibus hie sermo est, se definire soleo figatim forma. is os ut aia fium sar in Iasera eaussae so
mans . Et fientim ιώνumentale es ii d , quodri. Istri Inaanem cogis est Iearis. Et spero prinsecto , quod neque ineptὰ , neque ineongrue. Probator quia oportet philosophari de signo solis mali, ae instrumentali, eo modo, quo philoso. phamur de mussa Atmali , ae instrumentali: si. euti enim omnes philosophi explieant signum, di signifieationem per metaphoram de proportio nem aA caussam, & caussalitatem , ita etiam ii.
gnum sormale, ae instrumentale explieare opor. tet per metaphotam ae proportionem ad ea uuam sormalem , ae instrumentalem . Atqui ea ulla λι- malis est illa, quae caussat per informationem; instrumentalis vero, quae caussat per actionem, ae in genere ea ustae e meientis: ergo similiter signum larmale restissimὸ diem ut esse illud , quod per informationem signifieat in genere eaussae sedi malis , di instiumentale tectissme esse illud.
quod per actionem sis ni fieat in gerere caussae esfieientis, ae instrumentalis. Et confirma M: quia beatitudo formalis , caussa formalis, conceptuaset malis, similitudo sormalis , di generaliter omnia illa , quibus additur hie terminus, formias, beatificit, caussat; conet pii seu repraesentat, a se similatae ossietum suum iaciunt in genere caussae Bimalia: ergo etiam signum formale esse debet iblud . quod signifieat in genere eaussae formalis s. Ea a se huν : solas di omnes cogniti nea tam materiales quam spirituales: stiliret ubsiones , auditiones, gustationes, tactiones, imuginationes , intellectiones, die. esse ligo a sedimalia . Omnia vem alia , etiam species omnesim nessas esse sgna instrumentalia : Ratio est quia solum & omne illud est signum formale, quod fgnis eat in genere caussae sormalis: de omisne illud est signum instrumentale, quod signi. fieat in genete eaussae ins tumentalis, sive essi. eientis: atqui solae di omnes eognitiones signifieant in genere eaussae formalis: sumus vero. bedera appensa laribus, voees, scripturae, imagines ae statuae humanae, item omnes speetes impleta in genete eaussae essitientis fgnificant ; uti supra ostensum. est; ergo solae & om. nes cognitiones sunt fgna formalia , alia ver omnia fgna , etiam omnes species impressae sunt fgna instrumentalia. Neque video quid
finitionea suas nuina ratione probant, aut e n. firmant: adeoque conelusionem meam nulla tiam ratione oppugnant.
6 D eo secandar instrumentale rem dividitur in illud , quod significat in genere caussae essi.
eientis physedi: ct in illud , quod signifieant
in genere eaussae moralis , sue intentionalis .
M ptius membrum pertinent omnes di solae sp eies impressae, tam sensibiles, quam intelligibiles; illae enim omnes & sola signifieant in genere eanta e Heleniis ph3seae . Prohinu. : quia s-gnifieare in genere caussae effetentia physi-
125쪽
eae est emelentet per physeum influxum ea ussate suam signifieationem: seut dealbare, autealesaeere in genere causis emetentis physicae est e meienter per phdiseum influxum caussa te ea te actionem, aut dealbationem . Atquἰ omnes
ct solae speetes impressae per physeum influxum
effetenter attingunt, de eaussant suam significationem. Ergo illae Omnes di solae in genere ea us, Meleotis physicae signi seant. Probatuν manar: quia speeterum actualis signiseatio est
cognitio obiecti proe eos 1 speeie; atqui species eognitionem a se proeedentem physieὸ
effective eaussant: ut habet eommunis omnium philosophorum sententia s lues ego qtiam maxi. me de uti dumis e fomldem, ιm- Abitem o Mesem . Ergo etiam, iuxta eommunem Illam omnium sententiam, omnes species impressae per physicum influxum institutum attingunt. ae etentet eaussant suam signifieationem . . Ad seeundum membtum pertinent omnJa alia signa instrumentalia praeter speetes impressas; quae signi seant cognitione sui median. ter qualia sunt sumus, hedeia appensa seribus,
sonus eam panae, omnes voces, omnes stri piu. Iae, aliaque omnia similia. Haec omnia, inquam , fgna instiumentalia fgnificant solummodo in genere eausta moralis, sive intentio. natis. Prabatuν r quia fgniseare in genere ea ussae moralis , sue intentionalis est suam signi. fieationem actualem eaussa te non physeε, sed
solummodo moraliter. sve intentionaliter: at .
qui omnia illa signa instrumentalia, quae sgni.
feant regnitione sui mediante, actualem suamsgnificationem eaussant solummodo mota literae intentionaliter : ergo etiam fgniseant solummodo in genere eaussae moralis , sue intentionalis. Prolatis uis: quia caussa Inten.
tionalis est illa, quae emectum suum minet piat
s ne physeo influxu, mediante sui eognitione: sue mediante alicuius potentiae cognoscitivae in se tentione, sue tendentia; quales sunt eaus a finalis, eΨmplaris , meritoria, impulsiva , cte. Adeoque caussare in genere eaussae inientionalis est eaussare effectum suum mediante sui eognitione i de quo vigere potes eximiotim ae elatissimum uirum, Magistrum meum subdelem Paludam I. a. q. I. dio. I paνι. Ino. Atqui signa omnia ista praesita eaussant suam actualem fgnifieationem mediante sui eo. gnitione ; tamen sine physieci influxu r ergo caussant suam signifieationem in genere ea uscae intentionalis. Gad med ante eum lane si
tinflationem sam e sena , emidens es: sunt quippe fgna fgnifieantia mediante sui cogni. tione . Iaad fina ps, fico instixa eos per ; evideas etiam es, o molis υν r quia istorum sagnorum
actualis signifieatio est intellectiva Ac spiritualis signifieati cognitio ab illis procedens; ars 'tim issa duom i atqui ista signa nequeunt exerrare physeum insutium in spiiitualem,ae Intellectivam eognitionem; eum passim aeut plurimum materialia sint, ae ab intellectuloeo dissita i ergo etiam nequeunt exercete
phys eum influxum in suam actualem signifi.
oris . Lupi opera Tam. XII. ael: quia intentionales caussae sunt Illae, quae
eum effectuum, ad quos comparantur, caussae physeae non soli tamen mediante sui eogniti ne excitant, movent, impellunt, aut diligunt
eausiam phrseam ad effectus istos produeendos, de ratione illius evellationis , motionis , impulsionis,aut dilectionis dieuntur istorum esse umeaussae: ista enim est earum in istos effectus eaussa litas . Sieut enim agentis ealefactivi, sigmticti vi , dc ἡealbativi Caussa litas sunt ea leti,ctio, frigefactio, ae dealbatior ita etiam ea. ussae finalis, meritoriae, ae impulsuae ea uti litas est esse ientis ad effectum suum emeten.
Hum motio, at tractici, ae impulso. Atqui omnia illa fgna instrumentalia praefata, quae cognitione sui mediante signifieant, actualem su. am signi seat lonem physicἡ non attingunt, neque effetunt: sed sunt quaedam Decasiones , atque eonditiones, quae mediante sui eognitio. ne excitant, movent, ae impellunt potentiam
intellectivam aὰ suam actualem fgnifieationememetendam. Ergo actualem fgnifieationem suam non physeἡ sia solum moraliter sve in .ientionalitet eaussanti di se s gnificant solum. modo in genere eaussae m talis , sive inten. tionalis. Pater min. quia sumus mediante sui
vitione; voees, sonus tympani, tubae, eam
panae , dce. mediante sui auditione : pulsus attetiae mediante sui tactione intellinum movent atque gete im; nant ad elieiendam intellectionem dc actualem signifieationem filo tum fgnifieatorum e ergo omnia ista praefata fgna
sunt quadam eonditiones ae Oeeasiones minuentes ae excitantes intelleetum ad eliciendam suam aetualem signifieationem.
9. Cum hae pretiata divisione plane minci.
dii alia fgni in si umentalis diviso qua dividi
potest in signum itistiumentale significans eo gnitione sui mediante ; de in s gnum instris. mentale signifieans eognitione sui non medi. ante . Cognitione sui non mediante signiseat omnes det solae speetes impressae, tam materi les, quam spirituales. Prolat ν: quia signis.
cate cognitione sui non mediante est in potentia eogno itiva, caussa te cognitionem ali.
cuius se distineti , absque eognitione sui; at.
qui speetes omnes impressa eaussant in poten. tia cognostitiva eognitionem sui obieeti, absque eo quod eaussent eognitionem sui: speetes enim
vis bilis, audibilis, imaginabilis, intelligibilis,
de si quae sit alia, eaussat obiecti sui visionem. auditionem, imaginationem , ae intellectionem. a ue eo quod eaulset sui visionem, auditionem.&c. Neque enim speetes vis bilis, aut au/ibilis videri aut auditi potest . Ergo omnes species impressae sgniseant eognitione sui non mediis ante . At vero omnia alia inst tumentalia signa praeter species impressas, qualia sunt sumus. hedera appensa, dc alia similia signifieant emgnitione sui mediante. Probaris; quia fgnifi. ea re regnitione sui mediante est in potentia cognoscitiva eaussare cognitioclis alleuius se di.
stineti, primo ea assata cognitione sui: atqui omnia ista fgna praefata primo eaussat sui visonem, auditionem, aut intellectionem, dc tum mediante hae sui eognitione ea ussant etiam eognitionem
126쪽
sui signis eati titi e fiderani ι, ερ per omnJa sarina dis γνωρι foetu sistebιι. Ergo omnia ista signa fgnifieant eognitione sui mediante . Ex quo habes omnia signa infrumentalia signis .eantia eognitione sui megi ante, significare so lum in genere eaussae moralis, seu intentionalis; at vero illa . quae sani seant eognitione sui non mediante , significate in genete caussa effetentis physi eae. Io Dite tento: idem senum te spectu eiusdem significati, ae etiam respectu eiusdem potentiae eognoseitivae potest esse simul signum sot male ,
ae instrumentale. Probatur: quia signum sormale est , quod fgniseat in genere eaussae format Isrinstrumentale est , quod in genete esseientis eaussae significat . Atqui potest idem fgnum eodem tempore, eidem intellectui, idem signifiea. tum signi seate in genere effetentis eaussae, simulae sol mal;s; ergo potest idem fgnum respectu eiusdem ligni fieati, ejusdemque potentiae esse simul formale ae insitumentale . Prol. min. qu a v. g. eonceptus, quem ego sol mo de equo, aut bove , est mihi in genere ea uta formalis bovem aut equum fgnificans: si vero me supra illum meum conreptum tessectam , eumque reflex/ eognoseam; tune mihi sgnifieabit bovem aut equum in genere esse Ientis caussae: ergo igem fgnum eodem tempore. eidem intellectui potest idemsgnifieatum fgniseare in oner eiussae esset natis, simul & formalis. Itiod autem conceptus uti meus ia me rasexe cogηistis timi et mihi horem in genere eatissae es Dasis; curam est, quia signis. ea re in geuere e meientis caussae est fgnifieate per signiseationem, seu eognitionem a se physice vel moraliter productam ἔ atque conceptus bovis te.
seκὰ euentius mediante illa cognitione sui dedu.eit, de exeitat intellectum ad eogn tionem sui obiecti ; ageoque sui obiecti eognitionem ae s.
gm scalionem in intellectu moraliter eaussat:
eigo silnifieat objectum suum in senere caussae essicientis.
Ir. Adterre tamen : Igem signum non posse s .gnifieare in genete eaussae formalis, ae emetentis per eandem numero actualem signi seationem ;sed seni fieationem , qua in genere causa emei
eniis significat, esse necessarIo realiter Histiti. tam ab illa , qua in genete eaussa formalis fgni. seat. Rar o est tura e quia fgnifieatio ad ualis in genere eaussae sot malis est ipsi emitas signi sot- malis ; as dixi supra disp. 2 dub. r. signifieatio ve. ro actualis in genere causae e meientis est ereni. tio signifieati proeedens , di distine a realiter Is gno ; ιιι ix ibidem: atqui impossibile est ean .dem cognitionem tum fgno identi seati, dc ab eo smul reali ei disio gui: a fgno proeedere, dc ab illo simul non proeedete ; ergo dum idems gnum simul in genere formulis ae effetentis caussae sp nifieat, id non si per eandem , sed per realitei diversas signifieationes actuales; v g. con. ceptus meus, quem formo ge hove, dum in genete eaussae se malis fgniseat; fgniseatio ejus actuali, es ipsssima ejus entitas; at vero dum te seke cognitus fgnificat in genete eaussae emelen tis; signi seatio actualis ejus non est ipsius entitas; sed est alius quidam eoneeptus bovis quem in immota litet eaussat mediante sui tessera eognitione. 1
IE. Dico quarIὸ : potest etiam igem fgnum e se s gnum instrumentale signi seans eidem potes t tiae idem seni fieatum eognitione sui mediante, i dc eognitione sui non mediante: non tamen peri eandem, sed per Aiversas fgnifieationes actuales. Probatur: quia v. g. speetes intelligibilis hovis, aut lapidis , quatenus in me eaussat physita eo-gnitionem lapidis, signi se at mihi lapidem in genere caussae essieientis physice cognitione sui non mediante: quatenus vero eadem illa speetes a me refleve eognita mediante eognitione sui hae re.
flexa me deducit in eognitionem lapidis ; signis.
eat mihi lapidem in genere eaussae intentionalis cognitione sui mediante ergo potest idem fgnum instrumentale idem signifieatum e dem potent Iae signifiea te physiee eognitione sui non mediante, dc simul fgniseare in eognitione intentionaliter sui mediante. Isod istit is hoc peν diversos actuales risis aliones seνd ribrat , eriam prolatur Detur eadem ac ualis significatio nequit ab eodem signo simul eaussari physee de physee non caussarirari; signifieatio, qua speetes signifieat eognitione sui non med ante, ab ipsa causatur physich qua voto signifieat cognitione sui re edi ante, ab ipsa non physeἡ , sed talum modo mota litet eaustatue rergo hae signiseationes non possunt esse una Ec
an cunItiones , quas respecta objectoσum scierum meamus signa formalia, s t
a 3. A Dorete primὸ: fgnum formale sive eo. αα gnationem non solum esse lignum , sed esse signifieationem actualem: M supra diis. 2.rib. 2. Διὸ dictum es. Est signum , s sumat uenudἡ seeundum se e si velo sumatur quatenus dependens dc proeedens ab aliquo alio sgno . ex
cuius occasione formatur, tune est actualis seni. seatio v. g. conceptus meus, quem in me formode natura humana ex oeeasone voeis bomo a maauditae, si sumatur nudἡ seeundam se . sine res pec v, dc ordine ad isam voeem; est signum rs vero sumatur quatenus proeedens , dc dependens ab illa voee; se est istius voeis actualis significatio . Rarra es: quia signum est id . quod significat: fgnifieatio vero est id, per quod signum fgnifieat. Atqui eognitio , dum sumit uenude seeundum se independenter ab aliquo aliosgno instrumentali , est id , quod fgniseat pdum vero sumitur quatenns depengens, ec proineedens ab aliquo alio instrumentali signo, tune est id, per quod illum fgnum significat : e go eognitiones simul sunt signa ec actuales signifieationes .
eniseationem non gubere eomparari cum ea una dc eausalitate; eum agente dc actione: πιι passis si sed eum ea usta de effectu ; eum agente de termino ejus. Ratia est : quia eaussa litas de actio essentialiter sunt via , transitus 3c insu-xus caussae in aliud eaussatum , de essed iam et neque ullatenus esse possunt ultimus acti vitatis
limes ac terminui . Atqui actualis ligni meatio
127쪽
ratici non est via, transitus , neque influxus
signi in aliud ea ustatum: sed est ultimum signi caussatum ; est eausalitatis fgnifieativae
ultimus limes, ae terminus: ergo signifieatio non potest eomparari eum agentis actione sed cum agentis termino comparati debet. Probarus minis i quia si sgnifieatio actualis so-ret transius, de via signi in aliud eaussatum;
illud deberet esse sgniseatum 1 lanifieatio enim est via sani ag sgnifieatum. Λtqui signifiea
tum non plus causatur a signo, quam intel. Iectum ab intellectu; aut visum a visu ; autealefactum Gussetur ealefactivo . Ergo ae-tualis signifieatio quidem est via signi in aliud; non est tamen via de influ2us fgni in aliud
caussatum. Oportet ergo fgnum non compa.
rare, eum eatefactione, aut actione; sed eum intellectione. visione, aut auditione, quae ρο- tentiarum suarum non actiones; sed termini, effectus, sive operationes sunt: da qauas audi. Ea νωι. a priori or quia esiectus de termi. nus agentis est id , quod agens agit ae pro- dueit; actio vero est id , quo agens agit &produeiti atqui signiseatio non est id , quo, sed quod signum in potentia cognoscitiva n l. timare agit & produeit: ergo est fgni terminus, non vero eius actio.
Is . Dicis prima: fgnum non dieitur fghis. eate suam signifieationem : sed signifieate sua signifieationer seut ignis non dieitur eale. arare suam eatefactionem; sed ea lesaeete sua calefactione: ergo fgnifieatio non eum agentis ter. mino ; sed eum agentis actione, ae eatefactione comparari debet . Prolataν ωπ eq. quia id, quod eum verbo activo construitur in exsu ablativo, non est agentis terminus; sed actior terminus enim in ea su ae satieto eonstrui debet. Λtqui
verbum; fensis, est verbum activum . de Fanoeas a eonstruitur eum illo non in aeeu siti.
vo; sed ia ablativo i ergo fgniseatio non est fghi terminus; sed actio. Patet major a quia
teneras generatione suum. Agens agis actioris mereminum, ere. Ubi semper eum verbo activo actio in eam ablativo; terminus verd eonstruitue In casu aecusativo . Pro resolutione huius argu menti
16. a reta: verba activa esse duplIeIs signIseationis. Quaegam enim signifieant solum egressum termini a suo agente. Talia sunt haee raga, ereo, produca, genera, Diso, ese. Et in his ve. rum est, quod actio in casu ablativo; te Inus veta semper in easu aeeusati σο debeat eum illis eo nurui . Mal/ enim Aieetes muserear ereatura. Paro genereat sua Ba . odi sedo portet dieeter Deus creat ereaturam, Pato generos tam . indigam vero verba activa praeter egressum termini a suo agente s tamen lune egressum an Eaιὶ etiam signifieant termini sui tendenti. am in aliquod subjectum, vel objectum, cui essectum suum formalem tribuit. Talia sunt 1 ea. teratio , De istis, dealba, lates IIIo, BIdeo, aiau, signifieo, aliaque quam plurima. calefacio enim non significat nudum egressium calatis ab igne; sed Insuper signifieat tengentiam ae reeeptionem ea loris in pastum, quod in genere ea ussie formaliscueris. υμ spera Tm. XII. ea li/um reddat: ealesaeere enim est idem, quod saeere ea lidum. Ides, In subiecto ponere ealo. rem, qui ipsum reddat ealidum. Similiter . luist Ista, non sgnifieat nudum egressum intelle.ctionis ab intellectu et sed praeter hune egressum signifieat etiam directionem, sue tendentiam.
aut versationem c tota prout labest intellectioni
ei rea obiectum aliquod, quod reddat esse intellectum, sive intelligi r intelligere quippe est vel produeere, vel habere in se intellectionem, per quam aliquod obieetum Intelligatur. Item ver hum finiso non imporiat solum egressum fgni. Mationis 1 signo; sed insuper tendentiam, aut
versationem fgniseationis cirea aliquam rem, quae per illam fgniseetur. Ergo haee pretiata. aliaque smilia verba praeter egressum termini ab agente, etiam fgnifieant termini tendentiam aut 3 iteetionem in aliquod subjectum vel obieetum, eui esseetum suum formalem mmmuni t. Et in
his verbis nisum est, quod illud se et si agentis aetio, quod eum tali verbo eonstruitur in abla. tivo. Horum quippe verborum quaedam regunt in easu ablativo tam actionem, quam terminum suum: quaedam vero solum suum terminum, v. g. in verbis fige elo, Mi acu. Massa, oee. acintio de terminua sunt frigenetici de frigus, eaten. etio de ea lor, dealbatio de albedo . Tam recte autem diei mus : aqua, ignis, fabre mararius , IrDIU eu, eadefinit, dealbat parietem suara , ea re,aneaeae; quam frigefactione, eat factune, oe deis albasione. Ergo haee Ae alia verba smilia in easu
ablativo regunt tam suum terminum , quam ac tionem . At vero hare verba , intelligo , amo, audia , video, & smilia, in ea su ablativo solum
terminum, non vero actionem sui termina productivam regunt. Nam in his verbis aetio de te minus sunt dietio de intelleetio, amor de spiratio, visio & produetio auditionis, die. V ι 21sum estuon sum milι; sed etiam omnibus scor Is , His
Simi non reete die; mus il νων frondet fand se . tione , aur paries assest via atione, ere. Ergo haee de s milia uerba in casu ablativo regunt solum suum terminum ; non vero actionem termini productivam . Et νὰtIs est: quia ista verba noti
sunt activa edi parte rei fgnificatae, sed solum. modo ex parie modi signifieandi. De quo forint/ alibi latius. Interim vide plura apud Aoctissimum virum Ioannem Rada Tam. I. contro.
I7. s. ad primi argamenis solutionem . Hoeposito. 7. Facilis est solaris praefati Hrumenti e ne gandis enim o eo eq. Ρ dis uvenda misis pra-batianti r id, quod eum verbo activo signifieante solum egressum termini a suci agente, conis struitur in ea su ablativo, non est agentis terminus, sed actio: H eoueri. Quod eum verbo aetivo importante egressium termini ab agente, ae simul tendet iam termini in aliquod obiectum vel subjectum eui estietum suum formalem communieat, construitur in ea su ablativo,non est agεtis termi nus; sed aetio se nego m aram. Agentis terminus
128쪽
enim eum hoe verbo non potest eonstrui in actu. satiuo . sed recisario construItur in casu ablati. ψo . Quod namque cum hoc verbo in eam aeeu sativo eonstruitur, non est agentis terminus ἰsed objectum vel subjectum, cui terminus esse. ctum suum sormalem tribuit. Dieimus enim e s.
ua a sua colore e les eu iam nemr aqua sua figo. frigesen manum. Ubi isti aeuiativi manam, bore nem, de significatum non termini agentium I
sed mani sesu sunt subiecta vel objecta, quibus termini agentium in ablativo constructi cinctus suos formales tribuunt . Unde id , quod eum huiusmodi verbis in ablativo consti uitur, ineptissime dieis non esse agentis terminum. At ve.
to uerbum firm*o eme tale verbum , ostensam es supra. Unde ex eo, quod rinisatio cum illo
astruatur in ablativo . male insere illam esse actionem , de non terminum i eum huiusmodi namque verbis eonstruuntur instruuntur in ablativo tam actiones. quam termini. Quod verosgnifieatio non sgni actio , sed terminus st:
tiones sunt vel/ signa . Probatine quia signum
est id , quod potentiam regnoseitivam dedueit in cognitionem alicujus a sedistinctii sue quod
potentiam cognostitivam saeit eognoscere aliquid a se distinctum. Atqui eognitiones saetunt
potentias suas eo gnostitivas eognoseere aliquid a se distinctum . ergo eognitiones sunt vere si gna . Probasaν min. quia essectus sormalis cognitionum est facite subiectum suum cognoscere ;seut essectus sormalis ea loris est laeete subjectum suum eate ter & essectus Atmalis albedinis est sacere subjectum suum albete. Atqui subjectum eunti Ionis est potentia cognostitiva; ergo eo gnitio ne iunt potentiam ereno seitivam ad quideognoscere: non seipsum; ergo aliquid a se di. si octum , suum stitieet objectum. Probatiν 2. magis a pνιανι i quia fgnum Atmale sive eogni. tio est signifieatio actualis, &terminus fgni in. frumentalis r uti Iam M. um es. Λiqui terminus signi instrumentalis debet esse vere signisca.tivus, de vere signum. Ergo sgnum formale debet esse verἡ signum. Prolatur minιν : quia signum instrumentale est fgnum fgnifieans in genere caussae effieientis adidit dub. i. Atqui tet. minus signi in genere eaussae essectivae signifiea in iis debet esse vetὸ senis eat tuus; ergo terminus seni lassiumentalis debet esse vete signifieativus. Probatust -ηιν r quia ita se habet terminus s. niseantis ad suum fgnifieans; se ut se habet terminus dealbantis, eatenetentis ad suum de . albans, calefaciens aut frigesaeiens: atqui terminus dealbantis, ea tenetentis, aut frigesaeie n. tis semper est, Ac esse debet dealbativus, eate. factivus, aut frigefactivus; ergo similiter termi. nus fgni in genere ea uta emctivae signifieantis est , de esse debet fgniscativus. Pal. min. quia terminus dealbantis , ealesaeientis , ae Digeia eientis est albedo, ealor, ae sigus; atqui alia. do, calor, ae frigus est in genere eaussae forma iis dealbativa , calefactivus, ae frigefactivum; ergo terminus in genere ea uuae essectivae gealban-
tu , MIesi ei ciuis, ae stiseneiemis est in sene.
te sol malis eauta dealbativus, eatefactἰvus, aestigesactivus ; ergo smiliter sgnum Rimale , quod est terminus seni in genere muta essectivae signifieantis, debet esse in genere eaussae forma lis vete sgniseativum , vereque signum. I9. objicies r Implieat idem esse sinum de actualem fgnifieationem I atqui cognitio , quam fgnum sot male esse dieunt, est actualis signifiscatior ergo non potest esse s gnum. Probasis
θω : quia signum de sgnifieatio actualis habent
se sieut eaussa de ea unalitas: seut agens de actio: atqui impli eat idem esse simul eaussam de ea ulla. litatem : esse simul agens Ec actionem I ast Iaph fida claram est. Ergo etiam implicat idem esse signum de signiseationem. Resp. negando majorem utrissiae autiment . Nam, nil iux , fgnum &sgnifieatio habent se non si eut agens & actio; seg se ut agens & terminus ejus. Λt vero non statum non impli eat, immo plane necessarium est , ut terminus id praestet in genere caussae sorm lis , quod ptisat agens in genere caussae essi eientis 1 ut terminus si talis in genere caussae formalis . quale est agens in genere eaussae essi. eientis. Unde seu t fgnum instrumentale signi. fieat in genete eaussae emetentis . ita etiam sis gnum formale, quod illius actualis sani fieatio est, fgni scate debet in genere caussae formalis. Item seu t fgnum instrumentale est saniseativum in genera eaussae eruientis; ita etiam Ggnum formale debet esse si iseativum in g, nete eaussae formalis. Atqui esse sgnifieatiuum in genere eaussae larmalis est este vere signi se,
tivum neque enim terminus ille. re genera Massae formulis, alienat uel giminuit: ergo signum formale est vete significativum , vereque se
eto. Petes erra: s signifieat Io actualis non se ea uualitas signi, quae ergo est ejus ea ustalitas λReo. primo: eaussa litas fgni formalis est illius
informatio , sive unio eum potentia cognost, tiva, v. g. visio, auditio, imaginatio, intello. ctio, dce. sunt fgna formaliae adeoque eorum ea ustalitas est eorum unici eum potentia visiva,
auditiva, imaginativa , intellectiva, dce. pro botur : quia ea uualitas fgni est illa forma , per quam signum ex seniseativo fit actu signifieans; atqui signum sotmale si actu signifieans per unio nem sui eum potentia e gnoseitiva; ergo illaunio est illius eaussalitas . Probaιαν minor e quia
signum formale actu fgnifieare est potentiam eo. gnostitivam ab illo actu deduet in eognitionem alieujus alterius: sue est potentiam eognosci-tivam ab illo seri actu cognotientem aliud : s-eut albedinem actu dealbate est parietem ab illa actu albete, de esse album. Λtqui sevi albodo Deit patietem actu albentem per sui eum illo unionem : ita etiam signa formalia , sive cognitiones ne iunt potentias actu cognoscentes per sui eum illis unionem; ergo his unio est sorma, qua fgnum si actu signifieans. Et ra,tIo ultrarer, ae a polini V : quia fgnum formale est illud , quod sil niseat in genere caussae formalis ἔ ergo ea ustilitas fgoὲ formalis debet
esse caussa litas sordialis eaussae: atqui caussa ibias caussae sormalis est unici formae cum subjecto. Mi ex phclea suppono : ergo similiter eaus salitas
129쪽
alitas signi sormalis, sive eognitionis est illius
eum potentia eognoscitiva unio.
a I. Reo secandὸ : ea uitilitas sagni instrumentalis signi se antis in genere eaustae erectivae phy, sitae est actio unitiva signifieationis actualis eum potentia, eui signifieat; veth g t. tale signum est speetes vis bilis, au/ibilis, & intelligibilis; fgniseatio eorum actualis est visio , auditio, intellectio . Dieci ergo eorum caussa litatem esse actionem unitivam v sonis, auditionis, & in. tellectionis eum visu , auditu , ct intellectu. Elatia est: quia eaussalitas signi est sorma ista, qua fgnum ex signifieativo sit actu significans ;atqui spha instrumentalia enective physee fgni. sieantia sunt signifieantia actu per actionem uni tivam cogniti nis , quae actualis sua signifieatio est, eum potentia , eui signis eant i ergo haec
actio est eorum raus litas. Habat in n. quia s-gnum hoe actu signifieale est illud suam actualem signiseationem ponere in subjecto suo; in polentia nimirum eognostitiva: si eut agens ealdi
faeiens effectivὰ physeρ actu ei leneere est illud
suum calorem ponere in subiecto i atqui Meptatiatum fgnum ponit suam actualem significationem in suo subiecto per actionem suae s. gnifieationis eum subjecto unitivam ; ergo etiam per hane actionem sit illud et satum signum es signiseativo actu signifieans. χχ. Resp. roti/r caussalitas signi inutumentalis in genere ea usta moralis sive intentionalis signifieantis , est illa intentionalis motio, aut metaphorio impulsio , qua movet potentiam cognostitiuam ad elieiendam in se actualem signifieationem sue e nitionem fgn Iseati , v.g. vov loma respectu naturae humanae hujusmodi si .gnum est: dieo ergo illius ea uua litatem, qua
actualem fgniseationem suam caussat, esse me. thaphorieam se intentionalem illam motionem , qua meAiante sua auditione movet , excitat,
ae impellit potentiam intellectivam ad in se sol.
mandam eognitionem naturae hutnanae . Raria
est οῦ quia Me praelatum signum suae sgniseatio..is est solummodo ea uua moralis; ergo etiam illius in suam fgnis rationem influxus, ae caus alitas esse debet solummodo eaustilitas mora. lis: atqui caussa litas moralis est illa metapho. rica motio , qua eaussa moralis mediante sua eognitione excitat eaussam phys eam ad pro . dueendum suum essectum; ergo similitet eaus
salitas huius pnenti s gni est illa metaphorae amotici, qua mediante sua cognhione movet aeeaestat caussam physicam , potentiam stilicet intellectimam. ad producindam ae eliesendam
23. c Urro an essent; aliter signἱ seent actu; sve an fgnifieare actu sit de eorum essentia λ quia elatum est, quos s-gnifieare potentia sue aptitudine sit de essentia eorum 1 quia significare ostitudina est esse Hai cisi iam , o esse rinum di atqui signa formalla
sunt essentialiter sgna, ae essentialiter fghi meatiua ; ut claram es t Omne enim signum, sueformale, sue instrumentale, sue albitrarium, sue naturale , est essentialiter signiseati sum. ae signum i ergo fgniseare aptitudine est deessentia fgni sotmalis. Conrν-nsa ergo es: an
etiam signiseate actu sit de essentia illius divi qui affirmarent deeepti ex eo, quod audi
rent signifieationem actualem esse de essentia hujus signi; uti dictam est δίρχ.dub.6.14. Resp. bramveν ω dico: actu signiscite non est de essentia illius fgni, neque formalis , neu que instrumentalis. Probaris: quia praedi ea tum realiter separabile nequit esse de essentia istius
subjecti , a quo realiter separabile est ; atqui
signiscate actu est quoeumque s gno, tam sor- mali , quam instrumentali realiter separabile rergo non potest esse de eotum essentia. Paret major: quia nulla res esse potest sne sua essen.
tia ἔ essentia quippe rei idem est , quod ipsa
res r unde sicut res esse nequit sine seipsa, se etiam esse nequit sine sua essentia. Atqui res
esse potest absque eo, quod ab ipsa separabile est; ergo nihil realiter separabile esse potest deessentia illius a quo realiter est separabile .
N πον tre/probatuν : quia actu fgnifieate habet se ad signum sormale , sue ad cognitionem; seut actu dealbare habet se ad albedinem 1 aut actu animare habet se ad animamr ae generaliter sicut actu communieare effectum suum soramalem habet se ad quamlibet formam . Nam si is eui anima & albedo in genere eatissae formalis animat , dc dealbat , ita etiam eognitio, sive signum formale in genere eausaeso alis smis- eat. Λtqui actu animate, & dealbate ab an Ima, ct albedine realiter separabile est r anima enim& albedo separata ab omni subjecto non animat. neque dealbat; ergo similiter regnitio ab omni
hil actu signifieati adeoque actu signifieare a s-gno Armali est realiter separabile. Eι confirma ι- : quia actu fgnis ea re est potentiam cognoseitivam actu dedueete in cognitionem alieujus ssiVe est potentiam sarere actu eognostentem: unde tune cognitio si se signum formale actu s-gniscat, quando potentiam ereno itivam s eit actu cognoscentem suum fgnifieatum. AD qui cognitio separata, & extra omne subiectum posita potentiam cognostitivam non sieit eogno. seentem e sevi albedo ab omn; subiecto separata non Leit parietem albentem. Ergo actu fgniisseate est a signo sotmali realiter distinctum , rea litetque separabile. Superaddit qu7ppe supra s.
gnum formale informationem potentiae cognosti. tivae ; sive unionem fgni cum potentia: seueactu dealbare aut animare supra albedinem, aut animam superaddit unionem eum subjecto; quae est formae formalis eaussa litas. De quo in pse. . .as. Objicies m a r omne signum habens actualem signifieationem , actu fgnis eat ; ergo omne signum habens in se essentialiter actualem signifieationem , essentialiter actu fgn Iseat: atis qui sgnum sotmale in se habet essentialiter actu D
130쪽
rem signi se lienem ; ergo ectentialiter actu .gnificat. Paut anteuisas: quia actualis signis. eatio de acta signifieare habent se sevi actualis dealbatio , de actu dealbare, atqui omne habent actualem dealbationem, actu dealbat; ergo s. militer omne senum habens actualem fgnifiea. tionem . aictu fgia fieat . Resiastiani praemitur sanum poste habere actualem fgnifieationem duobus modis; sieuti aliqua res potest Auobus, de pluribus modis s duo ramen adpνυ Iam meam si iam 3 habere eolorem, aut aliam qualitatem.
Prima: potest res aliqua habere colorem tam. quam terminum 1 se productum. Ita qui educti τε, vel ereative produeeret albedinem, diceretur habere eolorem. Et hoe modo signa instra
mentalia . v. g. Foees, aut species impressa,
dum actu signifieant, habent actualem fgnifiea
tionem. tamquam terminum suum 1 septoductum . secanaeo di potest aliqua res habere colo.
rem , seut subjectum essentiale habet suum piae. dicatum essentialet seut suum scilicet genus, vel Aisserentiam . ita albedo ct nigredo habent in se eo lorem in eommuni. Et hoe m ci signum formale habet fgniseationem actualem e nam πιι dixi disp. . Ab 6. signifieatio actualis est disserentia fgnum sormale In suo esse eonstituens, ct ab instrumentali distinguens. Noe posito
16. Aci auamearum in Dema νείμ.deo disin tuendo antecedens: omne sgnum habens actua lem signifieationem eo modo. quo agens habet situm terminum, actu signifieat e uia transeat, euamvis ramenocissimam. Nam seut non omne
agens habens a se productam albedinem, frigus, ut calorem , dealbat , frigesaeit , aut eaten eit ; sed solum illud, quod habet albedinem , frigus, aut ealorem productum, aut postum in subjecto ; se etiam non omne illud signum, quod habet a se productam actualem fgnifieationem. actu fgnifieat; sed solum illud actu signifieat , quod actualem signifiea.
tionem a se in potentia eognostitiva productam , aut postum habet. Si namque speetes in. telligibilis , aut visibilis predueere Intellectionem, aut visionem extra omne subiectum qaad sapo nataνώιιre feri posse, farius stim si credam certe haberent a se productam actualem signista.
tionem ; non tamen actu fgnifiearent : eum nul. Iam potentiam eognostitivam dedueetent in e
gnitionem sui objecti. Pergamus Iam ad secundum dist nctionis memirum : omne signum habens actualem fgnificationem eo modo , quo speetes habent suum genus, aut disserentiam, actumgnificat : β net. Nam omnis albedo, etiam hsubjecto separata , habet hoe modo eolorem , dc
qualitatem . non tamen actu eolorifieat , aut qualiseat: vis evia na est . Earim q.. moda aestin auo minorem: atqui omne signum formale hkbet actualem fgnifieationem eo modo, quo agens habet terminum a se proauctum . De aera. Eo modo , quo speetes habet suam dimerentiam eon. si tutis a m t se eomada. Quo posito tota corruit
xonsequentia . 27. Ad ameeedearis molari /- meandis es ina.
3M Due dumque: quod actualis signifieatio diactu fgnis ea re sese habeant seut albedo, de actu dealbare, Gut actualis visio, de sacere actu vi-
semper actu in genere caussae formalia dealbat eneo omnis visio semper in genere eausta formalissaeit vidensi ergo similites non omnis actualis signifieatio semper actu signifieare debet. Unde eum dixi sora rib. I. sgnum formale est Id. quod in gen e eaussae formalis significit: intel. ligendus sui de sgniseate aptitudinali, non daactuali. Ut solet hie sensus t signum sotmala est id , quod in genete eausia sormalis est signi.
23. Obbietis sectuvii actu fgnifieare est a repraesentare. dg actualis signis eatio est actualis
repraesentatio; usi daeam es dio. a. dub. 2. Atqui actualis repraesentatio essentialiter actu repraesentat; ergo etiam actualis signifieatio essentialiter actu fgniseat. Resp. Dei ieν .uori misinem anam actu repraesentate est objectum aliquod potentiae cognoscitivae facere pissens; atqui erant. tio sive actualis repraesentatio Objectum suum p . tentiae eognostili vae non saeit semper praesensi sed solum tune , eum potentiam insormat, illique unita est ; ergo actualis repraesentatio non semper repraesentat Pria ιών --σa quia obi ctum aliquod potentiae regnoseitivae saeere actu
praesens est laeete obiectum a potentia actu perci pi de eognosti; atqui eognitio , dum a potemtia separata est, non saeit obiectum suum 1 m.
tentia actu cognosti: neque enim potentia emgnoseere potest per cognitionem ii se separatam ι ergo eognitio separata non saeti objectum suum astu esse praesens potentia cognostitiuae.
aa spuis Impressa fias vera furi as. Α Udivi qui negarenti sed puto emeano firmandum. δῖεροι probam lae mari iquidqui3 actu fgniseat, hoe est veri signum, de vel e fgnifieativum: sient quidquid actu eale. Deit , aut stigesaeit, hoe est verἡ eale factivum. ae frigefactivum . Atqui speetes impie actus.
quia actu sqnifieare est in potentia cognostitivaeaussare actu item fgniseationem ἔ ergo quid quid in potentia actualem fgnifieationem caussat, hoe actu signi grati atqui species impressae in potentia eognostitis a eaussant actualem fgnifieationem; caussant enim in potentiis actuales cognitiones, quae sunt suae actuales fgnifieationes; ergo actu fgnifieationes; ergo actu fgni D
philosophari, de hactentia philosophati sumus designifieate, seut saniores Physei philosophantur
de dealbate, ea leneere, Digesaeete , dce. Atqui dealbare, ea lesaeere, de Digesaeere est albedinem, calorem, dc frigus eausiare in subjector ergo similiter actu fgniseare est actualem fgnificationem eaussare in suo subjecto . Atqui acta lis fghi fieat Ionis subiectum est potentia eogno seitiva ; eum actualis signifieatio si eognitior ergo actu fgniseare formalim αδ est actualem signiueationem caussare in potentia eognosti sua .
I. Di ursus hie mihi arridet; illumque ars probarem quam lubentissime : ast non possum ἔ