장음표시 사용
421쪽
Iam Plinh, Ausoniive non esse contenderi nihilominus tamen Vete res eam ανωνυμον minime reliquisse, affirmare ausim. Quidni enim βAmαν marinam id est hirudinem marinam vocemus strabonis ex e
plo,qui scripsit in quodam Libyae fluuio nasci βδα- septenum cubitorum,quae branchias habent perforatas,ita Vt per eas respirare possint. Nam lampetrae ore ita saxis & nauium clauis haerent, ut optimo iure rem τ βλε Aid est,ab emulgendo dicantur,quemadmodum singuisugat. Iam vero iam petram mur nam fluviatilem appellatam fuisse ex Dorione perspicuum est, qui in libro de piscibus ita
cam habere spinam similem asello qui gallarias nominatur.Itaque cum duo sint quae unica spina constent nam per ακανθαν, ραmid est, dorsi sp1nam intelligo murena fluviatilis,& asellus gallarias, perspicuum est tam petram quod unicam huiusmodi spinam habeat murς- nam fiuviatilem hic dici,stuviatilem quidem,ut ab alia muraena quς
nunquam mare egreditur,ut suuios subeat, distinguatur, muraenam vero a corporis similitudine:est enim similiter longa, lubrica, colore vario, nullas habet pinnas ad naiadum,sed corporis flexu impellitur. Asellus vero gallarias longe alius est, ut postea declarabimus. Quod si ne hoc quidem vetustum fluviatilis muraenae nomen tibi placeat, age aliud ex Oppiano proferamus.Is enim proculdubio quam lampetram nunc vocamus εχε δα ab effectu appellauit, quae latine re, mora dicitur,quam ita graphicc depinxit, ut nullus sit sanae mentis qui eam pro lampetra nostra non agnoscat.Est,inquit,pelago ami caecheneis onga,cubiti scilicet longitudine obfusco colore, anguillae similis,acutum est illi Os subter,contortum,rotundi hami cuspidi sita mite,de quo pisce nautae rem mirabilem' narrant, omnibus qui non viderunt incredibilemmauem enim secundi venti vi impulsam pas sisque velis per mare currentem piscis tanquam eam Voraturus ore admoto sistit, inuitisque nautis retinet, perinde ac si in tranquillo portu quiesceret. Haec fere sunt,quae sequetibus versibus cecinit Opa
422쪽
His omnibus quae nulli alij melius quam lampetrae nostrae competere possunt,accedit experientia ipsa,cuius primum me admonuit Gulielmus Pelicerius episcopus Monspeliensis singulari eruditione
praeditus,ex qua experientia constat lampetram nauibus iis praeser tim quae recens pice illitae sunt ore adhaerere, picis, ut aiunt exugen- . dat glatia. Quod si triremis clauo os assiverit,eius impetum retarda ri certum est.Id nobis euenit Romam proficiscetibus cum clarissimo Cardinali Turnonio.Vidimus enim optimae triremis cuius citisSimo cursu vehebamur impetum inhibitum,cuius incertam causam cum Vectores perquirerent,tandem compertum fuit lampetrae ore clauo affixae vi id effici, quae capta,& conuiuio apposita morae allatς poenas dependit. Cuius rei locupletissimos testes habeo nobiles & graues Vi . ros, qui eadem naui vehebantur. Non me latet aliam esse Aristotelis ' & Plinij Echeneida siue remoram pisciculum saxis assuetum, pinnas pedibus similes habentem,quo carinis adhaerente naues tardiuS ire creduntur,de quo suo loco dicemus.Neque mirum cuiquam Videri debet diucrsos pisces eodem nomine a diuersis autoribus nominatos fuisse,veluti neque eudem piscem diuersis nominibus nuncupatum:
id enim permultis & olim, dc nunc accidit, quemadmodum sepius ex his quae iam superioribus libris diximus,& iis quae postea dicentur perspicuum est De carnis substatia iam dictum est, de eiusdem condimet' quod ex delicatioribus aromatis & eiusdem sanguine conficitur; de immodico huius piscis pretio vide Platinam. . C U UT . CV R AE N A Corporis habitu lampetrae amnis est,
eam ob causam de ea nunc dicemus. A GIaecis μυφρα m&σμόν ωα Vocatur. A nostris, ab Italis,& Hibanis mourene. Muraena piscis est pelagius, aliquando litoralis,ad duorum cubitorum logitudine accedens,
423쪽
anguillae aspectu proximus,sed latior,oris scismira magna, superiore maxilla aquilina, in cuius extremo duae sunt breues apophyses,vel
verrucae,ut in congro. Dentes habet longos acutissimos in os recurvos,non solum in maxillis sed etiam in yalato. qua ob causam lingua
carere videtur,adeo illa imperfecta est,sed huius loco carnosum palatum obtinuit. Oculos albos,in utroque latere unicum & rotu dum foramen branchiarum,quas integras no esse Aristoteles,Plinius nul- ra
las esse scripsit,cum tamen utrinque simplices esse sensus doceat. Co- ω. H.b.s .c. .lore est fusco,unde κελα R. eam Vocavit Ot planus, cute laevi, albi- is icantibus maculis aspersa, dorso. cultellato, spina nimirum acuta, &fere ut in congro pinnulam constituente Pinnis quibus natare possit carct,ideo muraena caeterique longi flexuoso corporum 1mpulsu ita mari utuntur Vt serpentes terra, in sicco quoque repunt, ideo etiam
Longiori tempore extra aquam vivunt muraena, & si quod aliud ethserpentibus simile, quia partias habent branchias,&parum aquς admittunt. Eadem vero de causa longi pisces qui serpentis sunt specie, pinnis carent,qua serpetes pedibus. Cum enim Omnia animalia sania guine prςdita quatuor solum notis moueantur,ut demonstratum est ab Aristotele in libro de animalium ingressi aut male, aut omnino
non mouerentur longi pisces,si quatuor pinnas, & serpentes si quatuor pedes haberent. Nam siue iuxta se positas haberent hinnas,sive
longius dissitas, moueri vix possent:in illis enim altera ateri impedimento a a motum esset,in his ob longius interuallum nullo adiumento. Si plures mouendi notas haberent animalia sanguinis expertia forent. Pinnis autem carentes pisces longi, ut serpentes pedibus, ob longitudinem flexusque corporu,quatuor moueri notis demonstrat Aristoteles in libro modo citato. Quantum ad interiores partes attinet muraena praepositam gulam habet,in causa est corporis longitudo,Ventriculum ipsum logum, a cuius medio Oritur, intestinum sine spiris ad anum protensum, iuxta quem cellulas habet instar 11a- testini eius quod in terrenis animalibui κῶ ν vocant Graeci. Heparmagnum,longum,flavum,a quo fellis vesica longa pendet intestino annexa,splenem nigricantem. Murama carne solum vescitur frigidioribus hyemis mensibus latet in saxis, quamobrem non rusi stato
tempore capitur. Parit quocunque tempore, partus eius numerosior
est,& ex paruo celeri incremento augescit,ut hippurus. Ob tam se quentem partum existimo nonnullos in eam sontentiam adductos, ut nullos mares esse crederet in hoc genere,sed omnes foeminaῖ, easque serpentibus comisceri. Plinius:Licinius Macer muramas tantum L si. M m 2
424쪽
taminini sexus esse tradit,& concipere e serpentibus, ob id sibilo apis atoribus euocari S capi. Hanc sententiam secutus OppianuS tradidit muraenam & serpentem mutuo amore ardere C serpetem Ue neno mortis ero in saxis deposito e litore sibilo muraenam euocare, quo audito haec telo Ocyor mi ille pontum subit, ubi expleto veneris desiderio,venenum relictum repetit,quo non inuento plae dolore
est morsus, ait muraelias quae ex mare Vipera genitae sunt, morsu interficere,ipsas vero esse minores, rotundas, varias. Ibidem Athenaeus Nicandri verseis ex theriacis profert,quae etiam nuc extantuis horrificam muraenam esse ait, quoniam veluti e Vi uario prodiens,laborio nos pisse torcs prae metu fugientes saepe frendens Vel mordens sutrunia
que enim signiscare potest in pSteste Scholiaste, aut
c ia auidulis in mare prςcipitauit. Siquid ena verum est eam cum Veneta
At hanc opinionem paucis refellit Plinius de muraenis loquens. In siccum litus elapsas vulgus coitu serpentum impleri putat. Arithote Jes myrinum vocat marem qui generat. Locus est Aristotelis libro ἡ- ό in Q dς Hist*r, Him L quo muraenae & myri discrimen explicat de quo proximo capite plura. Et Nicandri Scholiastes Graecus sicribit Archilaum cristimasse muraenas cum viperis coire, illisque dentes
425쪽
esse viperinis sit miles,Andream verb affirmasse id falsum' esse,ac ne
que viperam in mari versari. Eadem Athenaeus ex Andrea profert: Α Ως ο ἐν πιο περο -- πεπι - ωαδος φ όν εἷμ Z ρα νανίχι--ι ετεναγωδε δερ γου Ara τενάγους dis νε α ρμο νο- ς λιμ ν ά6 ερ ία ς. Andreas in libro de his quae falso cretaduntur,scribit falsum esse muraenam ad lutulenta loca veniente cum vipera comm1scerimeque enim Viperae in huiusmodi locis degunt gaudentes lina Osis solitudinibus. Fabulosum igitur murmas cum serpentibus congredi,cum serpens seu Vipera sui generis marem habeat,quod si cum serpentibus coiret,cum marinis potius quam cum terrenis copularentur. Sed fabulae occasionem dedit myri maris cum serpentibus tanta similitudo,Vt qui myrum muraenae copulatum viderint ierpentem esse crediderint,maxime cum serpetum more corpora commisceant,teste Aristotele. Quae pedibus carent, inquit, de G ebi', longo sunt corpore Ut serpentes,Vt muraenς iis coitus complexu mutuo partium supinarum peragitur. In alto mari & circa litorum saxa vivit muraena carniuor circa fluuiorum quoque ostia Versatur, at fluuios nunquam subit.Pinguescere iactatu Licinius macer autor est apud Plinium,fuste non interimi,eandem ferula protinus,caudaque icta celerrime exanimaritat capitis ictu difficulter.Dς mutuo congri& muraenae odio diximus,capite de congro Multo Vero magis in polypum saeuit mur na: quorum pugnam luculenter expressit Oppianus scribens,polypum cum nullis artibus muraenam vitare possit, ad τι ν 'necessariam pugnam inuitum venire,flagellisque Veluti spiris & vinculis muramam implicam id frust ad quoniam illa xam lubrica sit, ut instar aquae dilabatur. Ohim adtaque frustra tentato polypum
426쪽
Verum,ut ait Homerus -s αλιος τ AG υ Τα,id est,Mars IMA, commun1s vicissim perimentem perimit. Nam, Ut idem Oppianus
U ί ,αδφόνη by αγνουή δαμ io. Id est,iocusta muraenam quantumuis saeua deuorat, sua ipsius au ' dacia domitam,vltroque ad interitum ruentem. Quae prol1xius ab Oepiano descripta praetermittimus, ne taedium lectori adferamus. Piscatores nostri dentium mur nar maleficam Valdeque noxiam vim reformidantes,vivam non nisi forcipe arripiunt: Venenatum enim citis demorsum esse dietitant,qui cinere capitis eiusdem muraenς curatur.Idem cinis Humas tollit,necnon muraenaru muria, quae hodie quoque A ntipoli & in Lerino Insula sit. Pars a murania demorsa nisi tota abscindatur,a morsu libcrari non potest Ob Vncinatos dentes, maximeque in os recurvos.Hoc magno multoru malo nouerat Vedius Pollio eques Romanus ex amicis Diui Augusti, qui inuenit in zikν. evis. hoc animali documenta saeuiti Vt tradit Plinius,Vitiariis earum im mergens damnata mancipia,non tanquam ad hoc feris terraru non
sufficietibus,sed quia in alio genere totum pariter hominem distrahi spectare non poterat Neque solum dentibus audaciaque, sed etiam
asta,miroque in vitandis periculis ingenio muraenas donauit natu ra: amplius enim deuorant hamum, admouentque dentibus lineas, , atque ita erodunt Eaedem infixae hamo in uertunt scse,quoniam sunti .. dorso cultellato,spinaque lineam praesecat. Ouidius prodidit nestrae nam maculas foramina retis intelligit,Galli malles quasi macies vocant)appetere ipsas, consciam teretis ac lubrici tergi, tum multipli ci sexu laxare fores donec euadat. Molli sunt & pingui carne, nec magis alunt quam anguillae ongc Vero minus quam congri,ut rectu tita. HicesiUS. Murenarum Vivarium primus excogitauit Hirtius '' ante alios, qui ccenis triumphalibus Cassaris dictatoris sex milia nu- pi Π- mero muraenarum appedit,autore Plinio,qui itidem scripsit Hortensium oratorem muraenam adeo dilexisse,ut exanimatam sscuisse credatur. Et, Antoniam Drusi muramae qua diligebat inaures addidisse. Caeterum quod Hortensio Plinius,L. Crasso illi diserto & Censorio viro Macrobius tribuit, qui muraenam in piscina domus suae mora tuam atratus tanquam filiam luxit,neque id obscurum fuit, quippe collega Domitius hoc ei tanquam deforme crimen obiecit,neque id
consteri Crassiis erubuit,sed ultro ctiam si Diis placet gloriatus est censor , piam affectuosamque rem fecisse se iactans. Idem Maacrobius ex Varrone scripsit, in Sicilia manu capi muraenas flutas, quod lac in summa aqua prae pinguedine fluiten quas ibide optimas esse
427쪽
esse siecundo libro de re rustica tradidit Varro Accersebantur autem mur nae ad piscinas Romanς urbis ab usque freto Siculo,quod Rhe gium a Messana dispesciuillic enim ta muraenae quam anguillae oPri-mα a prodigis esse creduntur utraeque ex illo loco Grςce πιλία cauru Latine flutae,quod in simino supernatantes sole torrefactae curuarc sie poste in aquam mergere desii vit,atque ita faciles captu
nutat. Huiusmodi murmas Columella quoque commedauit. His accessit poetarum testimonium. Iuvenalis, Uirram muraena datur, quae maxima menit Uurgite de Siculo. Et Martialis, natat in Siculo grandis muraena profundo Non malet ex fam mergere te cutem. Archestratus voluptarius Philosophus murςnam ex freto Siculo celebrat:id enim appellat et: ψον apud Athenaeum. Zibra n
Vitiaria muraenarum tantum fiebant,qubd hae foecudisiimae sint. nec rili alij pisces niti cibi gratia iniiciendi, ob voracitatem. Sed ne id quideline magno sumptu fieri potuit,ut verissime scripserit Varro,Vitiaria aedificari magno,secundo impleri magno, tertio ali ma-gΠΟ.In pilonis Vero commisceri cum alterius generis piscibus non debent,quia praeter voracitatem quum rabie vexatur, quod huic generi veluti canino accidit, in alios pisces famiunt, prorsusque ab
li murum Vocat.Barbari Zmyru,piscatores nostri pecu--- --hariter non agnoscentes, serpentem Vocant.Huius a
428쪽
θηλων εο . Disserunt myrus & mur a. est enim muraena varia & ina firmior,myrus concolor & robustior, colore larici, ut Vertit Gaza, sed melius meo quidem iudicio,pini arbori similis,huic sunt dentes intrinsecus & extrinsecus. Aiunt hunc,ut in aliis marem esse, murae- Iiλ---:3- nam foeminam. Plinius locum hunc transtulit, cuius vulgares codices habent myrinum pro myro,non sine mendo, Vt ex Aristotele dc
GaZae interpretatione liquet. Hanc tamen lectionem si quis tueri velit Aristotelis ipsius autoritate,a quo myrini piscis alibi fit mentio, respondemus hunc quoque Aristotelis locum mendosum esse, ut proΡυγνος legendu illic si ξινος. Id contextus ipse & Aristotelis sena
λωί. Plurimis piscibus imbres conducunt. Mugili tamen & capito ni ei qui a nonnullis myrinus vocatur,nocent multi enim ex iis a pluuiis aquis,si immodicae fuerint,obcaecantur. Mugilum species hic coniungit in quibus est μενος, quem etiam Vocat, Vt suo loco docuimus. Ex eodem Aristotelis loco quem de myro citauimus lique de myria muraena discrimine, quaedam a Plinio praetermilla fuisse. Locus Pliiiij est huiusmodi. Aristoteles myrum Vocat marem qui generat,discrimen esse,quod muraena varia & infirma sit, myrus unicolor & robustus, dentesque extra os habeat. De coloris specie, de dentibus qui intra os sunt nihil dixit. Postremo inde etiam resti
=-- ξωθεν Myrus serpenti magis similis est quam muram ς,
rostro acuto, longo corpore nigricante,tenui,rotundo,sine maculis, sine squamis. Vnicum utrinquo branchiarum imperfectarum fora men habet. Pinnulas duas valde exiguas cutis substatia a ceruicis lota co ad caudam usque,& ab ano ad eandem,quarum Ora nigra est ut in congro. In utroque latςrς a ceruice punctis aliquot aureis notatur quae in gis in Viventibus apparent qum in mortuis. Gulam ventritaculo praepositam habet,intestina longa, recta ad podicem porrecta, iecur longuim,rubescens,sine felle Splenem tot gum,tenuem. Carne est tenera,sine ullis sisinis, aut certe paucis imas habet. Capitis. cinis eiusde morsiam curat. Apud Athenaeu ex Dorione duae sunt myri spe
429쪽
sparsas spinas non habere:quare totum usilem esse, δc supramodum tenerum,Ipsius autem genera 'duo esse.Su fit enim nigri myri & rufi:
accedit, corpore rotundiore est quam anguilla, capite congrosi nulis est. Maxilla superior inferiore longior est. Dentes habet in maxillis & in palato muramae modo, sed rariores. Pinnulas duas ad branchias veluti anguilla. Colore est futuo, venter Ac rostrum
cinereo. Oculi. flauescunt. Internis partibus a. muraena non differt. Nullus est 'innino qui primo aspectu hunc serpentem esse
non iudicet. Quare non possum non mirari eum,qui cum in Varia rum rerum cognitione Diciter versatus sit,acum Aristotelis, quae a nostris trompote dicitur,pro serpente marino Vsurpauit, quam acum antea depinximus.Hanc opinionem sonuellere facile esst ex Aristotelis Verbis,qui serpentes marinos congri capite esse scripssit, figura reliqua serpentibus terrenis plane similes,cum acus caput in fistulam desinat, rostrumque tubam imitctur,vndo illi a nostris nomen positatum,quae figura a capitis congri figura alienissima est. Praeterea acus a capite ad podicem corpore est hexagono,a podice ad cauda quadrato,quae Arma neque serpentibus terrenis,neque marini. competit,quippe qui corpore sint plane rotundo.
430쪽
ERPENTEM Hunc marinu primus mihi monstrauit vir humanissimus & eruditissimus Gulielmus Pelicerius monspeliensis episcopus. Is ob raritatem minime praetermittendus hoc loco fuit, quem nonnulli myrum esse putauerunt sed falso, ut ex descriptione liquet.Nam branchias osseo operculo squamosorum modo intectas habet,pinnasque ad natandum maiusculas quibus muraena& myrus caret. Sed Dorionis myrum alterum esse est, rufescentem non absurde quis existimauerit. Est igitur serpens de quo nunc agimus corporis specie serpentibus terrenis similis, colore rubro vel phoeniceo,lineis obliquis & sinuosis a dorso ad ventrem ductis,eam lineam,quae a capite ad caudam protensa est secantibus. Scisura oris non admodum magna,dentes habet acutos serratos, branchias opertas squamosorum piscium instar. In dorso a capite fere ad caudam veluti capillamenta tenuia a sese disiuncta, in vetre similia. Cauda in pinnam unicam desinit. Anguillae longis piscibus& serpentibus marinis maxime similes sunt,& e fluuiis mare coscendunt:quia vero in fluuiis & lacubus,& rivulis nascuntur, earum tractationem in librum de fluviatilibus reiiciemus.
, N T E QV A M Quid de acipessere statuendum nota, bis esse videatur exponamus, operaepretium est doce- re veteru & optimorum autorum testimoniis acipe-ὶ serem ab elope, & anthiam differre. Quomadmo dum enim homonymia disputationem omnem ita perturbat,Vt tande in varias & incertas sententias distrahatur animi, sic in