장음표시 사용
521쪽
sanguinem vel quod pro sanguine est nutrimenti causa, veluti thesaurum diligenter seruat, minime autem in quolibet metu effundit. Praeterea meatus nullus est venae proportione respondens, quo alendi corporis causa in uniuersum corpus distribuatur. Quare satius esse duxerim excrementum appellare, quod ab alimento so- cretum in Vesica reponitur, quo que natura imminente periculo tuendi huiusmodi piscium generis causa abutitur. Atramentia Vocaritur ab atro col ore,&θολος tim τὼ θοώ , ,quod significat turbidum esse Eo pro atramento scriptorio siue librario uti possumus:est enim niger gsutinosusque humor. Persius. Iam liber ω bicolor sitis membrana capistis, Ini manus charta nodos ue evenit arundo, Tum fuerimur crassus calamo quodpendeat humor Nigra quod infusia vanescat; ia lympha. Dilutas querimurgeminat quod sistula guttas Eidem atramento tanta vis est, ut ex Anaxilao tradit Plinius, Vt eo in lucernas addito aethiopes videantur. Atramentum id quod in sepia plurimum est,non in ea parte quam μυπιν Vocant, continCtur, neque in ea est sententia Aristoteles, Ut nonnulli existimant. M , Athenarus citans Aristotelem is Diu διι o 'OMs briν, ι- ο κεῖται παρύ -A S ero ,-τό ν fBG. Est in mytide atramentum, quae ad os sita est, folliculi siue vesicae modo. Atqui Aristotelis sensa IA . de his diligentius inuestigarit, eum in diuersa fuisse sententia comperiet: απλάγχνον δ' ουκν Qq των μαλακί. ἐπὶ virumn θολον. Vistera mollium nullis, sed habent quam mutin apellant, atrumq; illum humorem, cui nomen atramentum. Neque est quod quis ἐπὶ
istas in ea muti,scilicet, interpretetur, sequetia enim reclamasi&ε πιταυρη post hanc interpretari oportere docent. H lab ο- μύτις κεἰ in Z' m. θ δὶα ταυθης ὁ u χος s a S εδερον Φυαπιιν , υτωθεν ὀ θολος, τῶ αὐτά χυμ-- Iane ιεχ βυον et ταγρον τί εν τνω. Mutis sub ore est, & per eam gula tendit, at vero atramentum infra continetur,
qua intestinum petere incipit superiora, foramenque suum eadem obuolutum habet membrana, qua intestinum. Q o fit ut Plutarchum grauissimum alioqui autorem demirer, qui de eodem sepiae atramento a veritate magis aliena scripserit in libello, in quo disserit, plus ne rationis insit aquatilibus bestiis quam terrenis. sn δε
522쪽
in Assost . id est, cum sint id genus cautionum, circunspectio-
nuna,euasionumque cxempla permulta, hoc Vnum sepiae praeterire
nullo modo possum. Vesiculam haec sic nominatur collo dependentem habet atro liquore atramentum vocant)plenam. Hunc capta effundit obscurato circum mari,& tenebris affusis latitare fugereque venantis aciem struens,Homericos Deos imitata, quibus atra
subinde nubecula hi quos seruatos volunt , belli discrimini subducuntur,& clam eripiuntur. Sed quid tandiu in his immoramurZcontrouersiam istam statim diremerit interiorum sepiae partium anatome qua inspecta nullus est nisi plane caecus,qui non lententiae nostrae facile sit assensurus. Idem videbit mutin colore esse flavo, laxa
fungosaque substantia, parenchyma potius quam folliculum Vel
Vesicam,quae hepati potius quam cordi proportione respondet, Vtpote cui consistentia similior sit,inferioreque loco sita quam cor in aquatilibus bestiis situm esse soleat. Quod ut credam magis me impulit pars alia post cerebrum latitans, purpureo humore quem sepiae pro sanguine esse puto infecta. Hanc sepiis arbitror inesse loco cordis. In utroque latere sepia particulas quasdam habet,quas ex minutioribus auium plumis compositas esse dixeris, Capillamenta appellat Aristoteles usu eorum non ad1ecto. lavi bi νιχαήλ α Hia. δα, σωμs', id est, capillamenta etiam quaedam in corpore omnium habentur. Idem meo quidem iudicio eorum est usus qui branchiarum in reliquis piscibus. Huiusmodi sunt branchiae in cancris &aliis crustatis. Fistula est in ventre simplex mari, foeminae duplex. Haec de sepiae partibus tum internis, tum externis, in quibus multa sunt seriae cum caeteris mollibus communia. Nunc de act1Onibus
moribusque. Sepiae coeunt, ut reliqua mollia os ori admouentes: ... r. Comi exisque mutuo brachiorum, ut scribit Aristoteles. Pariunt Vero,inquit,ea corporis parte quae fistula dicitur, qua & coire eas nonnulli arbitrantur. Plinius. Sepiae & loligines linguis coeunt complectentes inter se brachia, & in Contrarium nantes. Et pariunt ore. Ego sepias ut fistula coire, ita fistula parere existimes Pariunt autem iuxta terram inter algas & arundines, etsi quod aggestum tale iniectum sit, ut sarmenta, aut lapides, aut quaelibet alia materiei congeries Et piscatores quidam de industria fasces sarmentorum disponunt. Hae perlibenter in illis loculamentis pariunt prolixam illam continentemque seriem Ouorum qualis cirri muliebris species est. Enituntur aluum per interualla retrimentes, asperguntque atramentum,interposit/ quiete,utpote cum non nisi cum labore emittant. Mas oua edita persecutus iis semen suum aspergit. De ouis proximo capite plura dicemus. Sepia Vere parit, & Omnibus anni temporibus,perseueratque in edendis ovis dies quindecim.
523쪽
decim .Haec Aristoteles. Ex quo liquet in contextum Athenaei ea- μ. . de hisdem citantis negationem male irrepsisse. T ῖδά μ λακ- - 'M ταμῶ ραρος ιαὶ omM , ct κυουθ παῖ -κ, κυί Q tri s E ''' - ραες. Expungenda igitur particula ου. Idem confirmat Pli- c .is. nius, qui sepiam omnibus mensibus parere scripsit libro nono. Sepia pedibus & pinnis natat. Atramentum in metu effundit. Athe. ii. 7 Hariis. Διω μ' η τε ν οπία et θολον α*-0, 6 εν hv v inrt , εμφηνα- G p γ ν εις τς ο D. Aεσε a ως - θν 'ειος θηλειας τοιο λι οἱαρρενες lam η G ευ θελκωδες ἀίr . A b οἱ -νες αλαο ψ θηλ γ, 6 Plinius. Sepiae ubi sensere se apprehendi estuso atramento a ,s-- - s. quod pro sanguine iis es infuscata aqua absconduntur. Mares percussae foeminae tridente auxiliantur,at foemina icto mare fugit. Demare foeminam adiuuante eadem Aristoteles LIB. IX. de Historia cap. r. animalium. Item de eiusdem astu. Mollium astutissima est sepia, sola haec suo utitur atramento non modo quum metuit, Verum
etiam abscondendi & occultandi sui causa,& cum progressa paululum se ostenderit, redit in atramentum. Venatur etiam suis illis praesongis promuscidibus non solum pisciculos, sed etiam sepius mugiles. Hos δc alios magnos pisces brachiis δί acetabulis retinent sepiar morsibusque dilaniant, ac per particulas deuorant,quia sunt ore paruo . Setiae dolos in capiendis piscibus eleganter exprimit Oppianus. Callida sepia,inquit,furtim praedam Venatur, ex capite enim e natis ramis praelongis veluti cirris pisces tanquam lineis cata ' 'pit,iisdem,in fluctibus & tempestatibus ad saxa adhaeret, quemadmodum nauis rudentibus ad litorales scopulos alligata. Καὶ Hν δὐ δουλομέὶ ς επίκλοπον Cpwο θηη .
Sepiae & loligini breue vitae tempus. Nam exceptis paucis bimatum non complent. Sepiae mas magis varius est, quam foemina, dorsoque est nigriore, ac partes omnes asperiores habet quam foemina,& lineas varias caudamque acutiorem. Disserunt etiam asturia, ut ante dictum est.Praeterea foemina intestina habet duo, veluti mammas quibus mas caret. Elixa sepia ut Diophilo placet, tenera ibol. 3. est, ori grata, concoctu excretuque facilis, eius succus sanguinem attenuat, atque excretionem per haemorrhoidaS ciet. Dioscoride , lib. . .
524쪽
-3- De. Sepiae come dum estur atramentum aegre concoquitur , aluum mollit. Galenus verissime omnium scripsit sepiae & mollium omnium Carnem duram esse, concoctu difficilem quae parum salsi succi habeat. Caeterum si concoquatur multum alimenti corpori praestare. Crudi vero succi copiam omnia haec aceruant. Sepia molliaque omnia grauida meliora sunt. Sepiarum carnes deustas, Io videbis. odoris gratia escam hamis affigebant piscatores teste Aristotele:ita V - enim λbat ut pisces auidius accederent, quod certissimum est piscium odoratus argumentum. Septum magni in medicina usus est, viribus simile ostreorum testis, sed partium magis tenuium: quare exsiccat &detergit. Eius cinis medetur lentigini. Idem carnes excrescentes tollit,& humida ulcera. Αdditur collyriis ad palpebrarum scabritiam. Expurgat vitiligines, furfures, dentes, & Vitia cutis Ian. de δε- in facie. Vstum sepium, inquit Galenus, sali fossili admistum vn-cηst gues oculorum siquat.
C MUR UT III. EORSVM h1c sepiarum oua qualia a mari reli-l ciuntur, depingenda curauimus, ut melius intelli' gant, & agnoscant studiosi, quae de his ab Aristote, te literis prodita sunt. Nostri racemum marinum, vocant a similitudine racemi uuae vitis, quem ab L. A i. Vna plinij multum differre existimo. Est enim Plinij uua florenti uuae similis, ut suo loco declarabimus. hic oua sunt duntaxat
525쪽
florenti vuς nullo modo similia. De quibus liaec Aristoteles. Sepiae
Qua edunt similia myrti baccis magnis & nigris: atramentum enim p δ 'superfundunt,cohaerent inter se omnia ad speciem racemi uni cuidam nexui obducta,nec facile alterum ab altero detrahi potest, mas enim humorem quendam emittit,cuius lentore sibi adhaerescunt,&augescunt: Cumprinatim edita candida sint,atque exigua,mox atramento perfusa, nigra maioraque redduntur. Cumque sepiola iam intus Constiterit,videlicet tota ex candido oui interno concrescenS, tum rupta Oui membranula proles exit . Primum pars illa interior candida, veluti grando consistit, cum foemina atramentum situm asperserit. Nascitur enim sepiola ex eo ipso candicante corpusculo Versa in caput,modo auium ventre annexo. Sed qualis nam sit in his annexus umbilici nondum exploratum habemus. Constat tamen
candidum illud subinde diminui,dum sepiola augetur: & postremo
Vtauteum auibus,sic candidum his aboleri .E s1ngulis sepiarum ouis sepiae singulta nascuntur. Et alio in loco. Sepiae alueus bipartitus est, m--His ova albicantia grandini similia multa complectens. Rursus alius Aristotelis locus minime omittendus est, de iisdem ouis L I p. v. de OF Histolia animalium. O do διε η ctaria ἐπί η . ωα , ὁ αyὶω πιυρο S 'ολον, P γνἱ in ρα. Quem locum Gaza sic Vertit,non satis recte meo quidem iudicio. Quot1es sepia ova ediderit, mas euestigio sequens atramentum ouis superinfundit,atque ita enficitur,ut solidescant. Cuius malae conuersionis occasionem dedit dictio temere adiecta τ ' ον post υ φυσῶ : quam delendam esse
conuincit Plinius Li s. IX. qui Aristotelis locum sic interpretatuS .s . est. Oua sepiae glutino atramenti ad speciem uuae cohaerentia masculus persequitur afflatu,alias sterilescunt. Vides hic Plinium pro persequi afflatu reddidisse.His accedit Athenaei autoritas locum Aristotelis citantis. 5-ωsi G ὁ -- ααρα- ἐφ'
' φυσα , SD α. Vides hic τύ θολς mentionem nullam
factam. Postr emb no mas sed foemina, ut prius ex Aristotele perspi cuum fuit, ouis atramentum aspergit. Haec quae exhibemus sepiarum oua esse ab Aristotele descripta aspectus ipse docet. Sunt enim racematim compacta, tanquam a pediculo dependentia, oblonga, initio baccae myrti,tandem auellanae nucis magnitudine, folliculo, vel membranula contecta,cohaerentia foris affuso atramento nigra intus alba. Quae ibi continentur,oculorum humoribus similia sunt. Primum enim aqueus & tenuis humor effluit,mox alius priore cras stor,tertius Veluti crystallinus. Caetororum mollium oua his similia magna ex parte esse existimo. In litus recens eiecta a quibusdam c-duntur frixa in sartagine. Vtinam mouent, renum pituitas eXtra' hunt,ac proinde renes expurg ant.
526쪽
eti . r. 1ib. . de his ibidem.
RIVSQ AM ad loliginum historiam veniamus, de nominibus τευθίς vi τευθος aliquid dicendum nonominum varietas rerum cognitioni obstare possit. Aristoteles τευθίδα. vi πιυθον magnitudine differre
thi,quippe qui in cubita quinque excrescant.Athenarus ex Aristotcle cum deleuthide dixisset subdidit o 5 ribsia μόνω ἀθω διαφ- τί μαγ-γιν Iu Pu ν Aleuthide magnitudine sola leuthus
differt,accrescit autem ad tres palmos maiores. Veruntamen parui etiam sunt leuthi. Aristoteles. ε ὶ ο τογως μιγων τίν τευθῶν. Est etiam paruum teuthorum genus. Vides hic τάν πυθι ώτων πιυθύν in magnitudine discrimen. Praeterea των τευθός alios magnos, alios paruOSe1se. Iam vero figura etiam differre si Κς docet
luti habent sepiae dc polypi, non totam aluum ambientem,sed a medio initium sumente. Rursus hic habes leuthos magnos, ut a paruis
527쪽
discernantur,& tevthidas paruas,earumque a teuthis differentiam His declaratis,quibus nominibus-ώ - ον veteres Latini ex presserint,inquirendum. Gara τί is lolios,m θ loligines inter pretatus est. At loth vocabulo nullus veterum Latinorum, quod sciam, usus est Ideo nome hoc a Gaza factu fuisse perspicuitatis gratia iudico. Etenim s1 eode,loliginis scilicet nomine mortu ον e pressisset,incertam obscuramque interpretationem reddidisset.Plin. quem - ον vocavit Aristot loliginem Latine dixit.Quae enim Arustot.-, ταθῶν dixit γ οἴ- γα P πεν Σωχέων ε μ εγεθο6γ ονύ O lGPlin. sic conuertit. In nostro mari loligines quinum cu G m
bitorum capiuntur,sepiς binum. Alibi quas Aristoteles mi m dixit, Plinius etiam loligines interpretatus est αι θ M P αι τα ίδυς νέουO
αμηλοι νέον εὐίναέ ως.Plin. Sepiae dc loligines coeunt linguis coponem ιμ-y lites inter se brachia,& in cotrarium nantes. Ex quibus efficitur, Ut in terim maculam unam deleamus,pro νέου legendum esse ΟχCri velo ι. Ide confirmat ipse contextus Zc Gagae interpretatio.His addam ex Athenaeo mollia omnia nominata fuisse, λάκια,
itaquit, G - θούδα Quare cum Plin.& veteres alij loligine di-Xerint,ebdem nomine semper utemur. Dicemusq; aliam loliginem esse magnam,aliam paruam,illudque inter has discrimen esse quod Aristo explicauit. Loligo igitur magna,quq τώγος recte dicitur,ea est qua Lianar nostri vocant,a thecae scriptoriae similitudine,sive quod
in ea reperiantur,quae ad scribendum necessaria sunt, videlicet atramentum & ladiolus,qui alicra parte cultrum,altera calamum siue pennam refert,minime vero osticula duo ut quida impudenter contra 'μιαν scripserunt, quoru alter cultri,alter calami loco sit. Prouinciales tothena corrupto nomine pro teutho Vocat. Baionenses comnete dc corniches magnam loligine a parua distinguentes. Piscis est pelagius,gregalis, ex mollium genere,pedibus, promuscidibus, capite, Oculis, Ore,lingua,fistula,partibus internis quibusda,coeundi modo, sepiae similis. His vero dissidet. Corpore est longiore, rotundiore, in acutum desinente. Sepia breuior est δc latior, durioreq; carne. Sepiaeos internum in prona parte situ quod sepium vocatur,robustum, latum,media natura inter os & syinam,stiabile quid de fungosum continens. Loliginis 5 ξίφος,id est,gladius,tenuis est, angustus cartilagi neus, pellucidus. Pro muscis dextra crasitor. Atramentu nigrum non infra ut in sepia,sed prope mutin. Pinnulae latiores sunt quam in sepia,no totam aluum ambientes,& in angxitu acutu in lateribus desinetes. Loligo mas a foemina differt,quod intus meatus duos habeat, quibus mas carςt,sicuti in sepiis euenit. Quamobre errant qui loliginem foeminam esse putant,lolium vero a Gara nominatum, mare,
cum etia in lolio differetia maris de foeminae modo dicta reperiatur.
528쪽
Praeter atramentum,succum quendam purpurascente continet, Unde subpurpureas loligines coctas reddi puto. Hunc succum loligi 'nem in metu cffundere, ut se seruet, scripsit Oppianus quemadmodum a sepia atramentum,negatque loligini atramentum esse. TMς δύ et vα 6 GA ἡερα ibo γενε λα
ILιδε bi'. Hac in re ab Aristot. dissentit Oppia. Aristo. enim autor est mollia omnia visceribus carere,sed mutin habere & atramentum, quod omnia in metu cffundunt. Parit loligo oua connexa sepiarum modo, non in litore ut sepiae,sed in alto, quam ob causam rarius ova lo-liginumquam sepiarum inueniuntur. Promuscidibus cibum capit Orique admouet sepiarum more. neque huic neque sepiae bimatu vita longior. Habetur hodie inter delicatos & bonos cibos. Sed de carnis substantia & praeparatione proxime dicetur.
' O LIG O parua ea est que a Gallis praesertim San-ς tonibus callerem dicitur,a nostrissamo,corrupta VO- . ce,opinor ,ex gladiolo. quanquam Monspelienses no. sim calamar &glaugio saepe confundant. Alij magnitu, dine distinguunt.- 'ς est Aristotelis:nuquam enim in magnitudine accrescit. Pinna lata inferiore loco oritur quam inlotigine magna,quam ταμ appellauimus cum Aristotele. praeterea extremum acutius est, gladiolus etiam ipse acutior, quibus notis a secreuit Aristoteles. Alioqui pediculorum numero, promusicidibus,oculis,capite, corporis forma, gladioli substantia, atramento,denique partibus omnibus tum internis, tum eXternis persimiles sunt. Mollitie & teneritudine carnis praestant loli gines paruae,magisque a nostris commendantur. Haec Athenaeus de te ut hi
529쪽
νθῶδες. Id est Aristoteles scribit loliginem paruam ex gregalibus esse,in plurimis saepiae similem, maxime pedu numero, promuscidibus.
Pedum autem alij minores,qui inferiores iij maiores, qui superiores sunt .Ex promuscidibus dextra crassior.Huius corpusculum tenerum longiusculum .Habet autem in vesica humorem non nigrum,sed pallidum,testam paruam admodum dc cartilagineam. Quae omnia perapposite quadrant,& ex Aristotelis sententia dicta sunt, praeter illud quod de atramento dicit: negat enim nigrum humorem Teuthidi inesse,cu Aristoteles mollibus omnibus et θυλον tribuat, id est,atramentum quod in metu effundut,ut eo infuscata aqua abscondatur. Quare quu Athenetus atramenti vice humorem pallidum loliginibus inesse scribit,mutim qui pallido vel subflauo humore suffusa est, pro humoris huius folliculo s1ue vesica usurpauit. Atru loliginis humorem με φοροκῶ pro liuore hominis atri,id est,malevoli posuit Horatius. iu: Hic nigraesuccin Alginu, haec est μν, .
Vbi Porphirio ex loliginis succo livorem mentis vult intelligi,ex aerugine Venenum.LOligines paruae ob mollitiem a multis carniuoris piscibus expetuntur,maxime a lupis marinis , sed volatu vitae suae eonsulunt,teste Oppi 00 , ,
Kξ αλος - ω- , 'in μοι quo HOC , Quanquam etiam sine metu & citra periculum loligines extra aquam volitantes sese efferant,tanta multitudine aliquando ut naui-oia demergant,inquit ex Trebio nigro Plinius,quod omnino incredi ψ v bile non est.nam loligines plurimae mutuo sese complexae natant,qua de causa euenit ut multae simul capiantur.Plutarchi interpres rLθαι
oladiolos interpretatur,non satis recte,cum longe alius sit piscis quia Latinis gladius,a Graecis 6φὼς dicatur. Minime silentio praetereundum perelegans Themistoclis in eretrienses scomma,quo eos timiditatis N ignauiae notans loliginibus similes esse dixit, &δὴ rich ε id est habere quidem gladium, cor vero non habere. Vilem hunc fuisse pisciculum prasertim Athenis indicat prouerbium inde sumptum,ut qui ita inopia premeretur, ut ei vilissima quaeque corroganda essent, etiam leuthide egere diceretur. Aristo-X x
530쪽
phanes in comoedia cui titulus ἀχαλ N. in τid est quem etiam videam leuthide egentem. Contra hoc temno' re loligines paruae a diuitibus,&a gulae proceribus maximὸ appe
tuntur,& magnopere commendantur, praesertim a perito coquo apparatae. Sunt autem cum atramento suo coquendae, & oleo siue
butyro pipere, omphacio condiendae. Alij farina conspersas cum oleo vel butyro in sartagine frigunt. Sed mihi duriuscula carne ac proinde dissicilioris concoctionis essὸ videntur , maxime si paulo μαγ. grandiores snt. Alexis citante Athenaeo,in Eretrico coquum expo 'nentem facit,quonam pacto ex loligine placentae,ssiue libi, siue far' ciminis genus fieret,scilicet abscissis pinnis, in farcta pinguedine.&aspersis recentioribus & delicatioribus aromatis. Atque id farcimen etiam τίθει. appellatum fuisse scripsit Pamphilus.
Ο Α Υ Π Ο Υ Σ Et accusendi causa - οδια Vm Vinus dixerunt Graeci a pedum multitudine. Unde illi quoque qui G ciam nunc incolunt ὁ --δα vocant. Nostri per syncopen poespe, Galli murcipe. Polyporum plura sunt genera.Vnum genus est eorum qui c teris maiores sunt & notiores, cuius generis duae sunt differentiae a loco sumptae, alij enim pelagici siunt & alii τυ νδει 1d est, litorales, quos Plinius terrenos Vocauit , hi multo maiores sunt pelagicis. Alterum genus est eorum qui parui sunt, varij citabo inepti. Tertium genus ρλβ Vocant, a cςteris pedum pro-l1xitate differt,& acetabulorum ordine quem simplicem habent cum caetera mollia duplicem habeant, id genus alij βαὰ aliio ολιν vocant,in quit Aristoteles,Plinius Ozaenam alij -υλ alii λον.His tribus generibus adiungit Aristoteles alia duo in ostreis siue conchis condita,prioris genetis polypum re λον sime vocat nunnulli polypi ouum,Plinius pompilum, alterius generis is est qui testa contectus eam nunquam deserit cochlearum more,sed brachia tantum interdum exerit.Haec sunt polyporum genera ex' Aristotele in quibus distribuendis existimauerit aliquis nos perpera duo in viii 'cum redegisse, scilicet Da w siue κολιν quς videatur Aristoteles separasse ερι ο γε- πλειω πολυποδων , μωλ α επιπολάβον O . -i ψ--λ ων ρισὶ ο οι ui nuta κάλοι, οιπα καλου ni ἐλ-- λαφ ου - 1 να,-