장음표시 사용
141쪽
spiritu c endum proponat, ct se ad unitrtem tota acie colligat, confestim tamen tria distinctu ofecta se osserunt,
or ante mentis oculos ob Perfautur, qVorum unumquodque
Deum esse cog scit, 'sic tres in ferini Deos aequater Odistinctos ibi repraesentari virens, inter unum σ tria confusu accumbit, O hic est exitus illius Graecanicae Tri-stdir seu tripliciatis. Iuod bi revoluto velo ad Sacrae Sauctae Scripturae verbxm velut ad bdium lupidem rem omnem expiseremus, O luxis i suis Dei eloquis, veram de Deo cognitionem exquiramus, cestabit dubio procul omnis conio io O perplex/tas: O nil in se repugnans intePectus noster admittere compellatur. Primum itaque siciendum est, Deum nomen esse oppestativum, omnis potentiae , Dominii, O superioritatis θ' proprie illi convenit, qui super omnes est, qui en omnium Princeps, Rex Regum o Dominus DominantIum, a quo omnia j t O dependent, qui est solus
Pater omnium ac Creator. Minus autem proprie sumptum, etiam creaturis convenire potest ut quicunque habet potestatem θ' superioritotem, Divinitus sibi concessam super aliquem, hic Deus illius dici possit, et elut Mines dictus est
Exod: I. I. Deus Pharaonis. Et Cyrus Esaiae q. f. 3. DeuS
Israelis. si liceat exempli tantum gratia profana sacris adjungere, AUGUSTUS Caesar , Deus Virgilii Lentulus Deus Ciceronis, quia juit Author restitutionis sitie. Et hac ratione scriptura appellat Deos, quos summus aeternus Deus aliqua gratia, virtvte O privilegio supra alios decoravit O sublimavit. Unde Psalmista Pl. 82. 6. Ego dixi dii estis & filii excel11 omnes. Ex God aa. 28. Dominus Domus ad Deos applicabitur & ad Deos utriusque causa perveniet. Ii autem non natura Dii siunt , sed per gratiam , ct donum summi Dei. Ideoque nunquam eo deitatis nomine appellantur quod Joli supremo Deo convenit.
Nam tales dii O Domini apud Hebraeos , quibus haec nomina
142쪽
mina divinitatis proprie distinguuntur, Elohim, vel Adο-nsi nuncupantur, neque unquam proprio ct singulari nomine, quod est Iebova, designantur , licet dominum. Hic aliquid deest in Autographo, ex quo haec desiumsi) Et ideo Paulus ubique initio juarum episeotarum sic praefatur: Gratis ρο Pax a Deo Patre nostro O Domino uostro Imu Christo. Caeterum tres aequales Deos per usturam coustituere, summa blasphemia sinimpietas execrabilis, oportet enim ad unum omnis referri, nempe ad eum, qui omulum su bor
est, ct Omnis pro Ius voluntate creavit. Ille enim; olus per naturam s seipso Deus est, coeteri vero quicunque a se ipsis Dii uou ouut, rationem Deitatis ab illa uno Deo Patre s cipiunt O aguscunt, O dii de Deo dicuntur. Potest enim summus ille in princeps Deus creaturas fauctis gre Ο d
viuitate replere. Dres sutem Deos per naturam squales nullo modo constituere possumus: alioqui&tres rerum couditores , seu Psutocrstores O tres Patres necessario constituere oporteret. Soli enim Patri, qui a see ipso Deus est, or qui omnia condidit, Dei nomen simpliciter convenit Ois Iotus simpliciter ω absolute Deus appellatur. Iam ergo ex praedictis facile deduci Potest, quomodo Domitius noster Rjus Coeristus verus Dei simius etiam Deus dicatur. Nam μω deitatis ratio a Deo Patre suscipitur, edi verus
Deus de vero Deo ni Vcupatur, Deus qVidem omulum creaturarum, non alitem Deus Patris, qui ei cuncta sit jecit.
sum imo Pater ipse qui solus 'er naturam a seeipso Deuso etiam ipse sitit DVmivus O Drus es, dicenῖe Atio Bb. I4,z8. Vado ad Patrem, qui maior me est. Duu. 2O,I7. Vado ad Patrem meum & Patrem vestrum, ad Deum meum,& ad Deum vestrum. 31st b. 27, 46. Deus meus quare dereliquisti me. Apoc. 3, 13. Scribam super illum nomen Dei mei, & nomen civitatis Dei mei. Nec convenit hic
eorum interpretatio qui dicuut hic stilum loquutum, ut
143쪽
hominem, non ut Deum uuibus respondetur, quoae ratio Deitatis, quae est iu silio , etiam ut bomiui couueuit, senim filius homo Dei catus, seu divinitate repletus , ideo non tollitur Patris Iuperioritas tu ipsum bilium. Iuru- quam enim Alius factus en nobis a Patre Dominus O D us in crput nostrum: Attamen Pater o Dominus O D iis est caput ipsius filii es. i. Cor. Π, 3. Et filius patri subiectus est. I. Cor. Is, et 8 Et paternae domus Oeconomus atque administrator. Hebr. 3, 8. Itaque filius ut Deus noster & caput nostrum deitatem ac superioritatem Patris in
se ipsium recognovit. Inde Propheta hanc duplicem Dei talis rationem Patris ct Alii iserte explicare dixit, ad filium P . 4ῖ, 3 7 8. Speciosus Qrma prae filiis hominum diffusa est gratia in labiis tuis propterea quod SedeS tua , Deus, in seculum seculi, virga directionis, virga regni tui diluisti iustitiam & odisti iniquitatem , propterea quod unxit Te Deus. Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis.
Ecce quomodo David in spiritu vocat Alium Deum, ct Patrem Deum filii. Nam sedes tua, Deus & unXit te Deus vocativi casus sunt, in ad Alium referuntur. Dum postea subiungit Deus tuus de Deo Patre loquitur, qui sitium uu xit O sanctificavit. Similiter sapientia , quae Dei situm
repraefentst, sic excismeti Eccles. 2q,I6. Et radicavi in populo honorificato & in partes Dei mei hereditas illius. Proinde Iam luce clarius liquere puto unicuique scripturis ad haerere volenti, Alium esse Deum a Patre, 9 tunquam Deum a Patre omnibus constitutum, deitatem ac superiorita-im Patris in se recognoscere, licet apudGraecos est Latinos haec divinorum uominum distinctio ustu pur euigtur et omnes uno commvui Dei uomine sp enientur. Uuus igitur per usturam Deus a se ityo, aeternus, sit mus, supremus, immortalis , invisibilis, imo rebensibilis, lucem habitans inaccessum, qui omnia ι ondidit, omnis g*be usi, a quo omnia
144쪽
punt, y dependent. Hic es illa Deus Deorum , Rex RGquin o Dominus Domiuantium, Iova Pater, quem holum Scriptura limpliciter o absolute, Deum ct Patrem appe
lat. Pstrem quidem omurum uulPersutem, proprie versos gulariter Domini Dei vostri Iesu Cbristi, quod O dia
serte explicat Paulus dicendo I. Cor. 8. s. Nam etsi sunt, qui dicantur Dii, si1ve in caelo, sive in terra quem admodum sunt Dii multi & Domini multi) 6. Nobis tamen est unus Deus ille Pater a quo omnia & nos in ipso & unus Dominus Iesus Christus per quem omnia & nos per ipsum. de pretam hoc sit uomine Dei stis etiam crecturas decorari , per gratism tum N O coucessiovem unius seupremi Dei, qui est Deus Deorum Princeps & pater omnium supra omnia per omnia & in omnibus fib. 4. 6. in quem Deluti unicum, summum, uat rolem a se ipso Deum , caeteri omnes re feruntur eiquesubjiciuntur obediunt: in haec Deorum inferiorum plurctitas, nullam uJert confusionem neque divinae uni sti praejudicat, cum omnis creatura laudet Deum creatorem et lyum fio um veluti ummum et supremum Deum rejiciat et μ'stiret, sistium colat et Giloret, se quo universu Scriptura testatur, quo non sit aliusDeus praeter illum.
Deut. 6. 4. Audi Israel DominuS Deus tuus Deus unus est Et Deut. lo. I7. Ieho Vah Deus magnus potens & terribilis, qui non accipit personam neque respicit munus. Et Psso. I. Deus Deorum locutUS est, Et Psulas ad Gal. 4. Rimo tum quidem quum ignoraveritis Deum, serviebatis iis qui non natura sunt Dii 9. At nunc quum agnoscatis Deum quomodo conVertimini retrorsum ad impotentia &egena. I. gd Tlmstib. 6. IS. Quem temporibus suis ostendet
ille beatus S solus Princepi, Rex Regnum S Dominus Dominorum i 6. Qui solus habet immortalitatem , lucem habitans inaccessam, quem Vidit nemo hominum, neque videre potest. r. Thes. I. 9. ut serviretis Deo vero di vitio
145쪽
Io. Et expectaretis filium eius e caelis quem suscitauit a mortuis Iesum I. Tim. I. i7. Regi aeterno, immortali, invisibili, soli sapienti Deo honor sit, & gloria in secula seculo
rum Amen. I. Tim. a. i. Unus DeuS Unus etiam mediator
Dei & hominum Homo Christus Iesus. 6. Qui seipsum dedit in redemtionis precium pro quibuSViS. I. Tim. 6. H. Praecipio tibi coram Deo qui vivificat omnia, & Iesu Christo qui testatam fecit coram Pontio Pilato bonam professionem. Lit. 2. II. Illuxit enim gratia Dei illa salutifera omnibus hominibus , erudienS noS ut abnegata impietate Scmundanis cupiditatibuS, moderate, & pie & juste viva mus in praesenti seculo. I 3. EXpectantes beatam illam spem ct illustrem adventum gloriae magni illiuS Dei, ac serva toris nostri Iesu Christi. i4 Qui dedit semetipsum pro nobis ut redimeret nos ab omni iniquitate. Sc.
Vide igitur quomoaeo scripturae tuter Deum or Dei mlium semper dising Vere sol esui: Ost diligeuter inspicias,
videbis Icripturum semper, tribus vel gustuor locis ptis, Ampliciter in absolute appellare ratrem Deum or I seum ejus Coersum ac lium. Dissert tamen silii divivitas ab alii, diis. suare Deus Pater alior de cavit cy sanctifcavit ad mensuram, veluti filios adoptivos, in ideo Mines cy Cyrus particulares dii fuerunt Pharaonis O Ipraelis, Christum vero, ut proprium Alium , benedictum Deus sine mensiura sanctificavit y totum spiritu suo S. atque omni di
mus. Nec praedictis adversistur, qvod filius deitate , potentia O glaria Patri adaequatus sit, quoniam omnis deitas gloria o aequalitas silii a Deo Patre est , tanquam donum Patris a filio recoguincitur, dum iriquit Morb. 28. Donata est mihi omnis potestas in caelo S in terra. Et Petrus Act. a. l6. Quod Dominum S Christum facit Deus hunc Iesium quem vos crucifixistis: Et Paulus Phil. a. Io.
146쪽
Qua propter Deus summo extulit illum honore & dedit illi nomen super Omne nomen, ut in nomine Iesi omne nomen curvetur caelestium, terrestrium S in serorum. Heb. I.
8. Et adorent eum omnes Angeli Dei Lib. I. ar. 23. Qui suscitauit Christum ex mortuis , & sedere fecit ad dextram suam in caelestibus siti per Omnem principatum & pietatem& virtutem & dominationem , & omne nomen quod nominatur non solum in hoc seculo sed etiam in futuro Et omnia subiecit pedibus eius, qui omnia in omnibus adimplet. Hebr. l. I; Cui unquam Angelorum dixit, filius me-US es tu, ego hodie genui te 8. Thronus tuus in seculum seculi, virga directionis Virga regni tui. I 3. Sede a dextris meis donec posuero inimicos tuos si bellum pedum tuo rum. Et Istb. Astoc. i. la. DignuS est agnus ille mactatus qui accipiat virtutem, & divitias, Zc sapientiam & fortitudinem Sc honorem & gloriam, & benedictionem. Et ideo Pisutus hanc si ii deitatem θ' cum ultissimo Deo patre aeqUstitutem non resilectu ipsius Patris, sed respectu creaturarum uitetssim uiam esse de largi. l. CG . Ir. 27. Nam omnia subiecit sub pedes eius quum autem dicat, quod omnia subiecta sint, palam est, quod hoc dicatur extra eum, qui subiecit ei omnia. 28. Cum alitem sibiecta fuerint ei Omnia,
tunc & ipsi t. ime filius subiicietur ei, qui subiecit ei
omnia, ut Deus sit omnia in omnibus. Quamvis autem flius dono Patris 1 e virtute or gloria, et potentia aequalem Patri factum agnuceret, noluit tamen illa aequalitatis δε-no abuti et illud tu oranuidem et rastiusm couet ertere, ut Paulus ait ad Phil. 8. Ipse se sitimmisit factus obediens usque ad mortem, mortem autem cruciS. 9. Quapropter Deus ipsum in summam extulit sublimitatem , ac omnia coelestia terrestria ac inferna eidem sibiecit. Deum ac Dominum ab omnibus creaturis adoraudum yy Voluit, breviter, tantum virtutis, potentiae, gratiae, benedictionis, gloriae
147쪽
gloriae et Deitatis insilium suum dilectissimum coutulit omnipotens Pater, quantum maxime couferre potuit, et tu aequalitate bus et trono suo collocavit, isutumque bouoris
fluo, qusutum sibi ipsi, exbiberi voluit. Proinde, qui filium uon ggnoscit, Pstrem gustque uegst. Nullum enim datum est hominibus Acl. 4, let.) nomen sub coelo, in quo salutem sperare oporteat praeter quam in nomine sibi Dei, Domini nostri Jesu Christi, qui es verus Dominus et Deus noster, ut Inomus yob. 2O 28, Paulus et Dauues v rit e con fes sunt. Cui propterea cum Deo Patre, Maximo et cismen ismo Deo, At Laus honor et gloria in Jempiternase uls. rim v. Vidit, quantum novimus, princeps RICII. sΜΟNIVs Oratio nem hancce suppositam esse ab homine nescio quo: s ad cujus sententiam LuDOV. MORER Ius accessis se videtur. 0Verum plures alii nil dubitarunt, eam Vere a SERVETO pro sectarn esse: in quibus GoDoFR. in primis est ARNOLDVS, qui eam, omissis sacrarum litterarum die his, satis fideliter germanice vertit in Ut refellamus eam, nec necesse est, cum nimis sit futilis, quam ut aliquem capere queat, nec nostrum institutum patitur. f. LX. obiter hic non possum, quin observem, in LVBIENlECII libro, ex quo hanc orationem desumsi, lacunam esse. Promittitur enim ibi accurata de SERVETI morte narratio: κ) verum ea in sequentibus non comparet & nescio quo αδ casu s) Response aqueiques Theo- u ordNivunt
IV. p. 378. b. Idem sentit Ven. mus, nec quenquam ob has vel iaBOYSENIVs His . sERUETI P. 28. D sententias , rogo adjudicandum censemus ,
148쪽
casu praetermissa est. Incidit in manus nostras Historia de
morte SERVET I manu IO. PREVSsΙΙ exarata, celebris inter
SocinianoS Viri, quam aliquoties laudavimus & in testimonium adhibuimus. Eam statueramus totam hic inserere, ut tanto majorem narrationi nostrae auctoritatem conciliaremus. Sed postea animadverti S, magnam partem eam cum illis consentire , quae IO. VYTENBOSA Dus ex Dialogis inter Vaticanum et CALVINuM a nobis nondum visis, de sERVETI supplicio & morte refert. Quamqobrem suspicati sumus, inde narrationem istam fortassis decerpsisse PREVssIvM, ideoque omittendam duximus, donec certiora edoceremur. Interim quae in illa singularia sunt magnam partem huc transtulimus. Eius autem loco iudicium, quod Reverendiss olim Cantabrigiensium antistes, THΟΜ. TENNISONVS, de SERVETo olim tulit, subiungemus: y) Si SARVATI, inquit is, seeut utis; recte recoruor , mutuo invis a veritate , eugm Arius, aberravit.
Christum enim vivivam esse lucem existimabat qua Deus tanquam instrumento, in condendo hocce orbe usius sit, carnemque eius ex iρμα Dei substantia factam esse. uuantum inibi ex libris eius, quos vidi, mi Ligere licuit, ignior erat. yui vinculis ct custodiae, tanquam amens homo ct emotae mentis, commiιteretur,quam qui siummis combureretur.
censemus 'ut fecit CALVINUS. sua Arius; for he conceived Christ thode re adponam accuratam narratio- be a divine Light, Ghich God Ued nemo sed ei praeponam SERVETI - as his instrument , in Ma ing thetis sermonem, ac vetat Clymaeam vo- etdereia, and his FIeschio hemariout cem, quam ante horrendam mortem of the προ subsance of God. Audedidit. Sed haec accurata narra. θ that bich I have seeu of his, Itio frustra in seqv. quaeritUr. ivdge him fiter to have been chain'd y Discourse of Ιdololatry up, asamad Mau , than burni aschap. IX. P. IS8. SERVETVS , is an fieretich. Debeo hunc locum Iubed remember , his opinion Quas a celeb. ROCHIO in Memoirs of Lit-Man Iet much more extradagant than terature UOl. I. P. a 7.
149쪽
De defensoribus & amicis sERvETI, coni VersiiSque occasione morti S eiUS enatis, quae copiose disputari Sc oneri poterant, ea prudentes nunc Omittimus, ct commodiori loco seruamus. At iuuat tamen rarissimi libelli, eiusque nondum editi, meminisse, apologiae nimirum, quam monstrosi vir ingenii, & inter eruditos longe notissimus GUIL Einvs POSTELLVS pro homine hoc aut potius sententia eius de mundi anima scriptam reliquit. Video eius opusculi THoΜ. iTTIGIUM G inter MSta POSTELLI me
minisse: At qui eam legerit & accurate descripserit, neminem nouimus. EXtitit autem haec Apologia Postelli in Bibliotheca Domini Dv FAY sa ) quae anno 17as. Lutetiae Parisiorum publice divendita est, nitissimi descripta & forma quidem 8. Pervenit autem auctionis lege ad illustrissimum Comitem de ΗοYM, potentissimi Polonorum Regis ad Regem Galliarum legatum, qui enormi eam pretio Bibliothecae suae vindicauit. Huius illustrissimi Comitis benificio licuit hanc apologiam perlustrare viro maXime reuerendo, MAGNO CRVsio, Danorum Regis legati ad Regem Galliarum a secris concionicuS, Lutetiae tum praesenti, qui, qua est humanitate, nostri caussa sequentia ex ea excerpsit & nobiscum communicauit. Titulus libelli hic est:
de Anima Mundi, Me de ea Νatura, quae omnino necessbrias, O habenda es media, inter aetervam immobilemque,
et et) Dis . de civiL. posTELLO in a) Vid. Catalogus Biblioth opusculis coniunctim editis g. ι8. eae eius p. 92. P. a η.
150쪽
creatam mobilemque, enque conisubstantialiter in ipse Christo, sicuti est, etiam babenda: Contrs a Dergines et
praecipit stum CALVINI in hanc caussm iudicium. Sive, ut Titulus sit clarior: De Dei et naturae, vel de euimae et animi mundi, heu de Divinae Naturae, et inseparabilium ab es virtutum eiu ummo conatu et effectu. GVILIELMO POSTELLO , Resitutionis omnium primogenito, o CALVINO bac tu cussmaligne perstricto, Auctore. Post Protestationem praefationis loco praemissam sesequitur Proparasceve & Operis praelibatio inscriptioque,
cum ad omnia Sanctae Ecclesiae membra, tum maxime ad illos penes quos libere scripta CALVINI praeveniendo Veritati praeiudicium fecerunt; inter quos, laudiS gratia,
ctis eiuS scriptis, POSTELLus affirmat, id nonnulli habet dubitationi S. MELANCHΤΗΟΝRM quidem notum est supplicium sKRVSTI probasse: b) idem ΗΕNR. BULLINGERUM fecisse c) certum est. At MART. BORRAVM, qui & MAMΤiNVS LELLARIVS dicitur, CALvINI iudicio non adduci potuisse, bin Vid.consilia&iudicia theo- gmampi Sinubly NiderIe;