Historia Michaelis Serveti

151쪽

tuisse, ut SERVETVM flamma esse dignum decemeret, non unus auctor est. Instar omnium testimonium affero Historiae MS. sERVETI aliquoties iam laudatae, quae CELL RIvM, inquit, eius urbis summum Protesserem Theologogiae in insut uuuquam uec tu SERVETI , nec in ullius bile' retici mortem consensisse. Taceo SANDIUN, CELLARIVM hunc inter eos retulisse, qui de Trinitate parum recte

Ceterum hic inter alia ita scribit PosΤΕLLus: Certe nec nomen SERVETI audiveram, aut fusin post i sum ignibus gbsumptum pervenit ad mauus mes criptum quoddam 'si iis de T rinitate, qu od admodum cursim cor vellicatim legi, nondum enim pis prodierat. Nec tu est opere animam vertere aliud potui, quam quod tu Christo vult praeter Divinitatem, uus cum ipsis bumsultate, esse naturam quandam edi substantiam mediam inter ipsam Divinitatem ct Humanitatem, Et bauc stygm naturam mediam, quae

revera es appe)audaque es Deus Disse. 6se in Christo.

Ceterum quod ipse ueget sut o mei, Deum esse Trinum O Unum, nec potui deprehendere, uer admodum inquisivi. uuis enim tam demens sit, ut puit aut ignorare, aut dum ilii tam clare, quum mihi datum es, demonseretur, neggre , quiu prims C Us Μνudi, fugmvis sit omnino simplicissima Essentia, sit tamen trina una cyc. Et deinde : I simouium itetque meriisti iis in me exhibet, ut

posim eam medium naturom, in qua ponenda mihi O sERVETO conzenit, nou tantπm cssfere, sed demonstrare queam , etiamsi omnes Sacrae Scripture periissent. Iu hoc autem videtur, quod male ipse, immo impiissime cognovit, ex eiusdem Christi gratia, qua abuti votuit: si tameu uus cum suis sectatoribus, quos multos babet in Italia, Brinita-R tem

d) in B bliotheca Anti- Trinitariorum P.

152쪽

tem y secundae Personae cum Christo unionem ὁαν-- negaverit ) attigit summam tuam lucem intesiectus nostri

Quod hic POSTELLVS ait, librum sΕRvΕΤ1 de Trinitarepost mortem eiuS typis nondum expressum fuisse, id aut prorsus falsum est , aut de alio quodam libello manu exarato intelligendum. Nam quod infra patebit, extat MS. quod'dam . SERVETI de d rinitate , quod cum libris editis non omni ex parte convenit. Post hanc Proparasceven apud posTELLVM sequitur: Tractatio solida sinceraqtie de Anima aut 3 Iatre Mundosne externae cause admixtione. Hic occurrunt sequentia Copita:

0 IFod Dei Essentia ita ens necessario intel genda, ut licet simplici ma At, tamen duplici Giura seu sit Oes, i m in se, quam tu nostro Intesiectu. et) Quo sit necessarium ex Divinae Essentiae, gusteuus ad articularia contendat, ut Pater suus reuersiis, Mater uus seueratis, edi Filius unus generalis sit O babeatur ut es, O ad quid e . 3 Argumenta ratione nixa, quibus liqueat, necessario dari Matrem Redemptionis osse clam. Quod Spiritus sit mente inferior, cor quod cui Mens moifula, ita Spiritus foeminae eminentia es, denom, nutionis Me fons. Quod Coerim meritum est revera supra sua membra applicatum, ut . tantum actu res istierit, quantum Satanas destruxersi. Sequuntur Auctoritates. I. IVσre vocata est Cavab Mater omnium viventium ZQuare nobilissimum Semen Amudi s Foemis denomius ur ZIII.

153쪽

III. Quare primogenitur Mundi non dicitur ab Adam

sed a Matre uomiustur.

IV. Quare Propheta nsatias vocavit foeminam GrissumZV. Luare Bremias Cop. 33. ad cribit eosdem titulos Demiuge, quos ωttribuit tapite zr. ipsi CorisO ZVI. uuare quinquies O viginti tu Puel ae nomine tu Liabris Moseos in uno eodemque docabulo, veluti esset e ror , ex Loemiuea Pyce in textuscriptasacta est Massc

se tu textu, Foemina extra textum.

VII. Quare litera HE, quae Foeminae Bmbolum es, in nomine Abrabami O Sarai fuit adscript spolius, quam alia liter a y Arte Grrmmatices constat HB litera notare foemiueum genus, tam tu Nomiuibus, qssm tu Herbis atque Afixis. VIIL Cur principium, in quo Deus creavit Coelum Terram, foeminea voce scriptum sis, quum alibi iuMUcub uo genere sicribatur. IX. uuare Spiritus illa Domini, qui ferebatur se er a-qugs, foemiueus est. X. Quare etiam Lumlucris duo sunt foemiues voce prol im, quum mascule habeantur 'M. Quare solis vox iustesiectus insignificationibus Formae,m culina Doce Legitur, caeterae omues in Liugκa Ducta foemineae voces sunt rol. Cur scribitur: Altare Adamis, sive terrsm rubram facietis mihis

XIII. Quare tu fremi ab scribitur Sessacb loco facii XI Q Uuare inter medias praedictiones passionum Grissi abysai ab tutermixtur ea ccutus o laetitia Foeminae su-tea sterilis XV. uuare uiuit 'obguues Sauctam Civitatem Drualem

novam de sendentem de Gelo, a Deo tanquam Sponsam,o' non tanquam Sponsum Θ

154쪽

maritus Adamus vocaretur Vir, vel Ibcb XVII. uuare in I almo 8o. scripta est Ioeminea vox A chanali O hortum.

VIII. uuomodo potest etiam materia iter stetre Heritas, quod quatuor Flumina dissitis ma de unius Paradisi loco exeant 2

Mae uusre tam multae liberationes Populi Dei leguntur a Loeminis facto. suare externae fuere ab Ecclesia momah Mater Pa. triarcharum , I fmgr, Rsbssi, Ru b, ct Batbsebo intimo: uuare Deus, sine cuius nutu ne Iolium quidem cadit, serit, Vt Aristoteles edi alii multi Philosopbi posuerunt, mi uram eser arternam ct Dei cooperatricem, O

Uuominem χScripsit haec omnia GVIL. PosTELLVS per modum epistolae

ad CASPARVM quendam, ct quidem VeneritS die I7. Aug. 1383. f. LXII. Restat ut de sERVETI dicamus effgie, quae huic dissertationem praefiXa est. Imago haec eiuS fatiS accurate expressa est ex antiquo & nitide picto , quod probabile est aliquem ex SERVETi amiciS fieri curasse, cum in custodia detineretur Nam cum multos habuerit Genetiae amicos, & in hiS primarium UrbiS corisulem , AΜΑ-DAEUM GORRIVM, Verisimillimum est, eos imaginem fastim hominis infelicissimi, quem flammiS eripere non poterant servare voluisse. Fuit autem haec emgieSIoΗ. CREL-Lii celeberrimi inter Socianos virit: ab hoc ad illustrissimum Comitem SVERINIVM, tum ad STENGERUM, inde ad ven Halberstadiensium Antistitem, TFVBERVΜ peruenita quo eam accepit, qui nune possidet, dc cum Praeside meo benignissime communicauit vir venerandus di eruditissi

155쪽

mus , PET. MoLPHVS de BoYsEN. e) Ceterum duplex alia sERVETI imago nobis occurrit aere satis eleganter e pressa. Altera in minori folio formae circiter octavae deis scripta erat: Sed exemplo, quod nobis videre licuit, neel chalcographi nomen , nec aliud quid adiectum erat. Alteram Vero CHRISTOPHORVS de SICHEM in patente charta

Amstelodami, adiuncta sERVETI historia aut potius accusatione, anno I 6O7. eXpressit. Feruebant tum controuersiae Arminianae , in quibus cum frequens SERVETI fieret mentio, cuius supplicium ARMINII sectatores CALVINO Vehementer eXprobabant, hic SICHEMIVS CALVINO fauens Ra apolo- eo Non ingratum fore credo lectoribus . si historiam huius

imaginis ipsis ven. BOYSENII Verbis ex Epist. d. VI. Julii A. 1723.

ad celeberrimum nostrum LAKENACHERVΜ data enarrem : Hsoria imaginis sERVΕΤ1 ita habet. Iblustrissimus Comes de SCHWERIN, summus olim in aula Brandenburgiaca rerum administer sudiose , magnisque sumtibus, o libros Sociniam, norum o imagines praecipuorum huius se lae do lorum conquisuit, tuter

reliquas vero hanc SERVETI imaginem magno in pretio habuit, ceu rariorem S multo fbi aere redemiam. Pos mortem herois illustrii filii opera sTENGERI, famos ex multis controversis Theologi , us sunt qui bibliothecam patris ordinaret, O cata

logum concinnaret. Hic cum a v

vo SCH ERiNO saepius inteLexisset, quanti istam ess giem faceret, a filii

eius rei ignaris , facile impretauit, ut dono i daretur. STENGERVS, quoad vixit, imaginem sollicite custodivit, sed rebus humanis patre exemto, filius eius degener suppellici lem librariam pariter ac numariam disendidit o dilapiduυit. Ab hoc igitur ad Dn. D. ΤΕVBERvΜ, Ο ab hoc tandem ad me peruenit. Satis vetustam o bonae notae, o , ni faL

RINIO communicatam fulse , multa suadent, o praeter alia hoc , quod in bibliotheca serenis. ducis Blankenburg. extet sERugaei liber de Trinia talis erroribus, cui in fronte recent or manus rigiem hominis, aeri iu-cisam, praefigi a bibliopega curauit: haec ρκτυπος est ad meum ἀρχετυ πον, ut mihi utramque imaginem conjerenti patuit , efformata.

156쪽

apologiam veluti pro CALVINo scribere voluit erroribus ibcet non Vacuam. Quapropter cum temporum illorum historiam ea narratio illustret, & alia contineat, ex quibus intelligitur, quot de SERVETo fabulae CALVINI potissimum auctoritate a posteris susceptae fuerint, operae pretium duximus totam eam infra apponere. D

R a g. LXIII.

f Si CuzMir narratio siue quisquis alius eius auctor sit, haec est, quae multa confirmat eorum, quae diximus, multa male reseri, quae facile animaduertet, qui hanc historiam nostram legerit:

157쪽

f. LXIII.

meni te meten GONAESIVS , GRIBALDUS, BLANDRATA, GENTILIS, ALCIATUS, SIΜANUS, CASANOVIUS.

158쪽

rissimum ad nos libellum mitteret in CALv1NvM post fata sinu Ari scriptum & in Belgio deinceps, quum ARMINIus lycte B obesiasterii ghen te pensilien ghegbeven.

nnbcro te iselen ais eciae Dan

159쪽

res nouas ibi moliretur, recussim, cuius lisc index: tra libellum CALv1NI tu quo ostendere constur haereticos iure alle de gene die denseIven gheσbruicteii se'de soliber Godi te, ei de gheene in Gobi te thebήhei . si,' se*beooce datiraeia seer

genoemi morbi: uari deseri mera

leti sterii elych sit in doce so

ivas tot Geneven elibe ald ner

re docti vel sterpella verbo S den

160쪽

iure girdii coercendos esse. Nolite cute tempus quicquam iudicure, donec veuiat domiuus, qui illustraturus est o

culta

te uel in.