Brevis elucidatio totius missae interrogationibus et responsionibus distincta...

51쪽

R. Domine, miSerere. 0 2. Cur dicitur statim post Introitum' R. uia ante omnem orationem Sacerdo tum, necesse est misericordiam Dei implorare.

Duranii in Ration divin. olpe lib. 4. e. l. 0 3. Quare dieitur ter Κyri eleison, ter Christe eleison, ter Κyrie eleison 8 R. Singulis in Trinitale personis ternam miseriam, nimirum culpae, poenae, et desectus bonorum spiritualium exponimus, ut oculis misericordiae suae nos respicientes auferre dignentur a nobis miseriam culpae indulgendo; miseriam cenae auserendo amictiones miseriam desectus, donando spiritualia, qui bus maxime indigemus atque ita S. Trini

latis misericordia, novem choris Angelorum aliquando consociemur. Ut autem attentius et devotius haec verba proferamus, expedit speciatim meminisse culparum nostrarum in prima harum vocum reditationes; poenarum, et assic tionum in secunda ac desectuum in tertia.

52쪽

0 4. Cur supplicatio ista dieitur lingua Graeca et non Latina 'R. Id si ob reverentiam antiquitatis. In diei Conc. a sensi, Capitulo , jubentur Sacerdotus in Galliis ad Missam dicere serie eleison, quod in Sede Apostolica, et per totam Italiam ita diceretur. Sanctus etiam Augusti nus in altercatione cum Pascentio, quae habetur inter Epistolas ejus num 178. dicit ab omnibus Christianis G cis Latinis, Barbaris supplicari Deo, ut misereatur, lingua Graeca.

0 1. Cur ita dictus' R. Quia prima verba illius suerunt primum prolata ab Angelis, Lucae 2. Reliqua adjecta suerunt ab Apostolis, Telesphoro, et aliis, te3te Innocenti III, lib. 2. de Mysteriis Misso c. 20. 0 2. Quis est sensus hujus Hymni' R. ls, qui sequitur, multis probatur. Gloria in excelsis Deo, Gloria Deo, qui est in caelis excelsis. Et quia nos terreni, et

53쪽

mente nimium distracti homines, in idonei sumus dignas Deo, pro Incarnatione Christi, ac tota ejus dispensatione, gratias agere,

Oramus os omnes excelsorum coelorum habitatores ad quod significandum ad haec verba

Sacerdos elevat manus , ut nostro nomine gloriam et laudem Deo detis, nosque congratulamur vobis illuni laudantibus, ac vestra Sol laudes osserimus. Et in terra petae hominibus bono volunta tis. Pax, inquam, et bona, benevola, placata et propensa voluntas Dei erga genus humanum, cui misit Salvatorem Vel utinam et in terris is olius dispensationis Christi sit fructus, ut nos homines fiamus, et simus bonae voluntatis, atque ita veram pacem cum Deo, et inter nos habeamuS. Laudamus te, benedicimus te. Nimirum non tantum devoto cordis assectu sed hoc etiam Sacrificio. Adoramus te, glorisseamus te Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam.

Hic gloria accipitur pro gratia, qua pro nobis

incarnari, et pati Christus voluit, quia pro plerillam gratiam maxime glorificatus, et a nobis

54쪽

glorificandus est. Deinde propter magnam gloriam, id est, gratiam tuam, quam dedisti nobis actualem et habitualem, qua maxime glorificaris, et qua nos ad peiernam gloriam deducimur. Sic etiam accipitur ad Rom. 3. Omnes peccaverunt, et egent gloria Dei. Sane divina gratia est gloria quaedam inchoata sicut gloria est gratia consummata. Domine Deus scilicet te laudamus, Reae coelestis, Deu Pater omnipotens, qui cum tanta sis majestatis, nos merito hic reverentes

ac trementes requiris.

Domine Fili unigenite Iesu Chri8te q. d. merit et tibi gratias agimus, quia cum SSeSimpassibilis Dei Patris et ipse impassibilis unigenitus, et coaequalis Filius, nostri amore factus es Jesus Christus, id est, homo sic unctus prae participibus tuis gratia Spiritus Sancti, et divinitate Verbi, ut nobis Salvator

Domine Deus, Patri aequalis secundum divinitalem. Agnus Dei, acius scilicet homo, et hostia De accepta, veluti Agnus Paschalis tostus igne charitatis, et passionis.

55쪽

Filius Patris, scilicet existens et manens. Qui tollis peceat mundi, in Cruce vide licet suso Sanguine in expiationem peccatorum istius mundi. Miserere nobis, ut videlicet hoc redemptionis nostrae pretium per istud Missa Sacrificium nobis applices, et sic miserearis nostridans remissionem peccatorum, et Onam vitam.

Qui tollis peceat mundi, suscipe deprecationem nostram, qua petimus nobis hoc iuum Sacrificium ad salutem prodesse. Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis ilerata petitio servorem indicat devotioniS. Quoniam tu solus sanctus, per te, e vi essentiae tuae itaque solus non excludit alias duas personas divinas, Patrem scilicet, et Spiritum Sanctum, sed quidquid non est

Tu solus Dominus, qui justo preti nos

redemisti. Tu solus altissimus, tu solus excellentis simus, merito tuae demissionis et humilitatis Super omnes coelos, ut super omnia exaltatus,

56쪽

Iesu Christe, qui quod vis facis, et cujus vis

misereriS.

Cum Sancto Spiritu, qui et ipse cum Patre per te omnia haec bona nobis operatus est, quem proinde etiam cum Patre lecum altissimum oramus hanc misericordiam, ut nobis iu dispensatio prosit. Amen. 0 3. Cur in sine hujus hymni, sicut et in sine Symboli, iterum se signat Sacerdos 'R. Tum quia utrumque de vangelio sumptum est, quod Crucem continet tum quia Crucis super nos efformatio, Symbolum quoddam est ac sigillum, imo et compendium professionis Fidei, laudumque divinarum: tum quia est realis quaedam auxilii divini per Christi passionem invocatio, ad obtinendam in facta fidei prosessione, laudandoque Deo

constantia In.

0 1 An hinc salutationis forma olim inulas fuerit usitata, an vero recenter ab Ecelesia ordinata'

57쪽

R. Est antiquissima, ut constat ex Litui gii Jacobi, Basilii et aliorum, in quibus passim legimus, Dominus vobiscum, aut Paae υobis. Et Dionysius Areopag. eam divinissimum appellat, quia non humanae adinventionis arbitrio composita, sed ex antiqua sacri eloquii authoritate probatur assumpta. Ruth. l. et a Paralip. cap. 6. 0 2. Ad quid ea salutatio 'R. Sacerdos populo per eam optat gratiam Spiritus Sancti, ut fideliter sibi sacrificanti cooperetur per pia vota et sancta desideria; et datur occasio populo, vicissim bene re candi Sacerdoti, dicendo, et eum Spiritu tuo, videlicet ad hoc, ut Deo dignum, sibique ac populo utile hic praestet ossicium. 0 3. Cur Sacerdos ante hanc salutationem osculatur Altare' R. Accipi quasi pacem a Christo per Αltare significato, ut eamdem de populo Ga-vantus loco δupra citato, part l. it. 5. 0 4. Cur toties dieitur e Dominus vobiscum' R. Hac frequenti salutatione Sacerdotis ad populum hoc agitur, ne populus negligenter

58쪽

patiatur se distrahi, et per singulas salutationes petitur specialis gratia populo: in

prima scilicet, ad pie cum Celebrante ore aut corde dicendam Collectam in secunda, ad bene attendendum Evangelio, et semen illud coelestis Patrissa milias bono corde, velut in terra bona, suscipiendum cin tertia, ad pie cooperandum oblationi praeparatoriae, et Sequentibus orationibus secretis; in quarta, ad digne osserendum per manus scilicet acer dotis sacram Eucharistiam, et totum Canonem pie transeundum in quinta, quae est, a Domini sit semper vobiscum pelit

Sacerdos, populum per veram cum Deo, et inter se pacem, idoneum seri ad Communi nem inlaeaeta, excitatur populus, ad dignas Deo gratias agendas per Postcommunionem in septima, ut capax fiat ad percipiendam digne, et ussicaciter sacerdotalem benedictionem. 0 5. Debetne dici: Dominus vobiscum, si unus tantum sit praesens 'R. Quod sic, quia salutatur Ecclesia Alex. Alens pari. 4. quoest. 36. membro I. Imodobet oliam dici a Sacerdote, qui solus recitat Horas, ut probat Petrus Damianus in lib.

59쪽

quem edidit de Dominus obiseum. Sicut et solus recitans Horas debet etiam ieere remus, Benedicamus Domino, Venite aeultemus Domino, et infinita similia: Quia quidquid in sacris osse iis a quibuscunque fidolibus particulariter agitur, hoc ipsa cclesia per unitatem fidei et charitatis amorem unanimiter agere videtur. 0 6. Curpopulus non revondet, Dominus tecum, sed dicit, et cum spiritu tuo in Ut totum, quod in Ecclesiasticis ossiciis geritur, spiritualiter seri perpendatur Petrus Damianus, in lib. Dominus vobiscum, Ip. 3. Ut nimirum cor Sacerdotis repleatur devotione, et is non sola lingua oret, sed et mente, et spiritu. Q. T. Cur Sacerdos hie et postea sepius dieit remus ΤΛ. Ut se, et alios ad bene orandum excitet q. d. agamus, quod agimus. g I.

COLLECTA.

d. l. Quid est Collecta, et unde nomen habet '

60쪽

R. Est brevis orati tempori, loco, et causae celebrandi congrua, quae docta brevi tate colligit, et perstringit pia totius cetus vota, seu quidquid pro t0l populo a Deo postulandum est, et inde nomen Suum sortitur. Walfridus Strabo de rebus Ecetrai t. cap. 22. i lylterologus de Melesiasticis observat cap. S. Vel quia super collectum populum dicitur Alcvinus loco supra citato. Vel, ut meminerint tam acerdos, quam circum stantes, collectis animis corda et asseclus suos

ad Deum dirigere se debere, ne jure illis possitobjici: Populus hie labiis me honorat,

cor autem eorum longe rat a me. Marc. 7. 6.

Joannes Fabri Hailbrunen denissa Evang. lib. . cap. 8. 0 2. Cur ea ordinarie dirigitur ad Patrem' R. uia persona Patris est prima, et ab ea caeterae originem ducunt. Non tamen inde sequitur Filium et Spiritum Sanctum non invocari nam, ut Tertullianus in i de Or tione, recte docet, propter essentiae unitatem semper in Patre intelligitur Filius et Spiritus Sanctus. Imo ex conclusione Collecto aperte