Illustratio sacri patrimonij seu De bonis et possessionibus Ecclesiarum. Vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, ... Auctore Nicolao Le Maistre ..

151쪽

138 De bonis oe possionibus Ecclesiarum.

qua omnes Ecclesiam certatim ornabant,modum, imposuerunt lege lata quae extat inCodice Theo. dosiano, lib. 16. titulo a. . in qua sic rescribunt Ini peratores Valentinianus , Valens, & Gratianus ad Damasium Vrbis Romae Episcopum. Ecclesiastici, aut ea foetis iusticis,vel qui continentium se volunt nomine nuncupari, viduarum ac pupillarum domos non adeant ,sed publicis exterminentur iudiciis, siposthac eos ad sines earum , dei propinqui putauerint deferendos: Censimus etiam mi m. morati nil de eius mulieris, cui se priuatim pub praetextu Religionis adiunxerunt , hberalitate quacumque, vel extremo iudicio possint adipi i , cromne in tantum ineffax sit, quod alicui horum fuerit δε- relictum , ut necper . ubie iampersonam valeant aliquid, mel donatione, vel testamento percipere. βuinctia , si sesere post admonitionem legis nostrae,aliquid i dom ex ominae,vel donatione, vel extremo iudicio putauerint relinquendum, id F cas urpet,' tera. Letita in Ecclesiis Romae 3. Kalend. ugu '. Valentiniano lente iij. A. A. ConspQua lege videmus prospectu imbecillitati muliercularum, quae superstitioso metu Vexatae, Sacerdotes ad specie seueros muneribus ac

congiariis demulcent, & quidquid longa serie curarum & annorum simul congesIerunt, id illis liberalissi ine impertiuntur, dummodo velint anxium & nutantem earum animum certa expectatione aeternitatis delinire. Tales erant quidam V lentiniani temporibus , haereditatum aucupes

mulierum ut ita dicam) paedagogi, quibus inserorum horror metusque pro fundo erant, qui V

152쪽

Liber secund .lut inito cum Numine pacto,aeternitatem Vende bant, & coelum, quod gratis fuso sanguine uniuersis quaesitum est , turpi nundinatione mercabantur.

Non ergo in aras& in templa lex lata est. sed in auaritiam & sordes,in praestigias quorumdam,siu bspecie pietatis, turpissima lucra sectantium, qui fabulosi instar Mercuri animas pro libidine orco

immergunt aut excitant, Deum aut placant aut

incendunt, &quasi fulminum arbitri, simulque serenitatis diribitores, pacem coelorum &fauorem pretio distrahunt: denique simplicissimis menti bus facillime persuadent Deum iis non posse ira

sci,quos amice appellant,&benigne complectuntur. In eos vero scriptam hanc legem docet Hie ronymus ad Nepotianum .' Pudet dicere, Sacerdotes idolorum urigae, simi, orta haeressitates cap unt: olis Clericis id lege prohibetur: prohibctar non a per 'secutoribus , eda Principibus Christianis: nec de Ige con queror,sed doleo cur meruimus Mnc legem : Cauterium bonum est, sied quo mihi ωuinus, indigeam cauterio:

tame nec sic 'natur auaritia:per j ei comissa exibus il u- domus. &c Addit subinde artes sordidas, quibus plerique Clericorum viduas & simpliciores matronas aeruscarent& haereditates aucuparentur. Audio praeterea in benes munus ablue libero, quorum

dam turpe struitium: ipsi apponi ηt mutuam , o ident lectum , purulentiam stomochi , . phigmata pulmonis ημ propria subcipiunt, pavent ad introitum Medici, trementibusique tib s ain commodius habeant sicistitantur,

153쪽

tuque laetitia mens intrinsecus auara torquitur, timentenim ne piriant m ni sterium. Vnde apparet Patres non tam Imperatoribus, quam nequitiae suorum

temporum indignatos, quibus & Monachi &Clerici Christianae simplicitatis immemores diui- Ambrosustias sub Christo captabant, quas in saeculo non hi tui: ' habuissent. Et certe Ambrosius, ubi istius legis meminit, non tam iniustitiae damnat , quam eadem utitur ad refellendas Gentilium querelas qui alimenta publica suis eripi sacerdotibus impatientissime vociferabantur. bacerdotibus quoque fuisqvexuntur alimenta publica non praeberi r quantus hine eterborum tumultus increpuit Θ contra nobis etiampritia laesiuccsionis emolumenta recentibus legibus denegantur , m nemo conqIeritur: non enim putamus iniuriam quia distendium non dolemus. An vero ultra foeminarum testamenta legis vigor extendatur, dubium esse potest. Nam ubique dum vetant leges, aliquid Ecclesiae testamento legari , loquuntur tantummodo de testamentis eminarum , quarum facilitati imperatores fraena iniecerunt. Dum enim religiosis per sonis omnia temere profundunt , religionem qua posteris iubentur consulere, violant: & dum pietati student , in pietatem, qua uniuersos natura informavit videntur peccare. Et certe lex 27. de testamentis Liminarum latum modo men- ἡ ΥΕ Ο tionem facit. Nuda nisi emensis sexaginta annis, cui

voti a domi proles sit oecundum praeceptum Ap in cli

154쪽

Liber secundin. I IDiaconissarum con artium transferatur e tum filiis suis si id aetas poscit in curatore petito, bona sua idoncis sidula:

religione gerrada comminat , ipsa tantum p raediorum suorum reditus constquatur, dcc. Nihil de monilibus crsupellectili,nil de auro' argento,caeterisque clarae domus in

signibus, sub religionis desensione consumat, seά uniuersa

integra in liberos proximos, vel in quo cunque alios, Arbi tris sui existimatione transeribat : si quando diem obieris, nullam Eclesiam , nullum Clericum , nullum pauperem scribat haeresses. Lata est lex ista a Ualentiniano, Theodosio & Arcadio undecimo Calend. Iul. Mediolani Valentiniano Aug. ma. & Neotherio Consul. An vero lex ista diu viguerit, an contraria con- , suetudine populi indignantis pietati suae starnainiici, sit abrogata, nescitur. Certum est tamen eas leges non fuisse in Codice Iustiniani comprehensas. sed reuulsas, quasi Ecclesiae, cuius gloriae boni Principes seruiunt, ignominiam adferret: E contra vero Iustinianus sancti stimo Edicto, quod habetur lege quadragesima sexta CO dice L..ccolide Spi ovis Clelicis, constituit ratas esse eorum I vj - voluntates, qui supremo & vltimo mandato Ec clesiae, aut Xenodochio, aut omnino religiosis domibus aliquid reliquissent. Sancim si qui mo Lbi ; laricns, piam fecerit dis ositionem, vel per institutionis modum, vel per lepatam, aut sidet commissum, aut mortli tu indus causa donationem, vel alium quemcumque modum legi- bis destrui timum, siue iniunxerit' scopo curam gerere ut im-p--'tur , quae ipse moluit olue hoc reticuerit. hue etiam

S iij

155쪽

et r. De bonis oepossessionibus Ecelesiarum

in contrarium prohibuerit, necessitatem habere haeredes facere . m adimplere omni modo, &c. Qui lustiniani gradum locum ue tenuerunt lac- .cessores, non omnes pietatem sunt assequuti. Ex his cnim, complures Ecclesiam atrocibus edictis vexarunt, eiusque diuitias ac facultates quasi crimen & piaculum sint execrati. Leo Iconomachus non mitior in Ecclesiae bona fuit, quam in imagines: has enim euertit, illa vero tributo annuo oppressit; constituit quippe, ut omnia patrimonia Ecclesiaru Romanae ciuitatis, i de maxime Sanctorum' A postolorum Petri de Pauli vectigalis nomine taleta tria cum dimidio, fisco

ξ . Vt est apud Bone fidiu pag s. Post hunc Nice

phorus Primus. anno goi. tributum uniuersis Ec-

clesiarum domibus ac praediis imposuit , quod κα-.oi dictum est, seu fumarium, quia per fuma- . ria pendebatur. Idem quoque religiosis domi bus cruento diplomate bona uniuersa ade mit, mali certe ex epit Imperator. Cui successit in . feritate de Imperio Theophilus , qui disciplinae Ecclesiasticae contemptor, Monasteria solitudini, se ac siletio dicata coluberniis saeculariu ac prophan turbae commercio inquinauit, anno circiter ra. 4. Seo uentibus annis non inuenio modum esse Mecie . impositum piae testatorum dispositioni, nec pro-8 hibitum Ecclesias haeredes, scribere, ante impo ra Nicephori Phocae. Is enim circa annum sos

156쪽

Liber fecundus. 343 b ortu Christi, constitutionem edidit, ne cui religiosis domos liceret de nouo condere, aut antea conditas bonorum incrementis locupletare : si quas vero eiusmodi domos iniuria temporum afflixisset permisit instaurari, & sustecta ad Monachorum , aut Clericorum alimoniam dote orna r: Qua autem ratione pressus, publicam largitate, a Monasteriis & sacris domibus auerterit , ipse

explicat dicta nouella, quae extat apud Leuneta ela. uium , lib. 2. Iuris Orientalis , pag I G teq- lib. i. Iutis QOMm, inquit, Donasteriorum sacrarumque pictatis νάοῦ ' docinar ni man fessissimum morbum intueor 2 morbum enim appello, hanc insatiabilitatem,quod huic malo 1 emediam excogitem, neoo,quaue ratione modi exce in coerceam. Quibus enim patribus obsequentes, aut etnde nucili occasiones, ad tantam superfluitatem. vanam insaniam, ut cum Davide loquar, exorbitarunt: dum infinitar terrae

iugera, ructum ambitio as, greges equorum , boam,

camelorum , iumentorum,aborum innumerabilium singulis horis acquirere student, totumque animi curam in haec

intendunt : adeo mi ista studia Monastica, nihila vita mundana, multisque sollicitudinibuό aestuante differant. Queritur itaque Imperator turgere bonis Monasteria auaritiae cupiaitatibus religiosos abripi, fu- icum fieri consilio L hristi,dum relictis pauperibu , quos fames premit, latifundia iis erogantur, quii pridem diuitiis &omni bonorum genere superfluunt. Vnde ita concludit ,- άν-W1λι

157쪽

1 De bonis oe possessionibus Ecclesiarum

caeci QMνεκείοις λυσιπι ι. itaque ab hoc tempore nemini liceat , nec fundos agro ise, nec loca Monasteriis aut Uerocomtis,aut xenionibus quocunque modo transmittere 'adeoq; nec alicui metropoli, copatui, nec haec illis quid conducunt. Caeterum euanuit citissime du ra ista Phocae imperatoris constitutio. Nam a tem pore istius legis, res Imperatorum pessime ire ceperunt: indignata seueritati Prncipum bona for tuna auolauit. Successere calamitates , morbi,clades x miseriarum omne genus, quas Vt auerteret visi tu, Bassilius qui Porphyrogonetes est appellatus , &,hu LEhu iram Numinis sedaret, ignominiosam hanc Clero 'i': & Monachis legem meliore sanctione abrogauit. Iur. brient. In hac imprimis agnoscit constitutionem Nice phori Phocae fontem & originem malorum extitisse, quibus ab eo tempore res Imperi) vexata est. D. uiuirus,inquit, constitota Assaiestas,quam S a sonachis quorum t fata pietas , 9 ab alijs multis cogno-

tuerit lex ma Domino Nic phoro surpatore Imperi, de Eccloi s Dei Religiosisq; domibus latam, tum praesentiumalorum, rum uniuersalis huius subuersionis , atque confusi ionis hau lam extitis eluti, non ad injuriam contu'mebamque dumtaxat Ecclesarum Religiosarum Aomuum sed ipsius quoque Dri conditam. ατε μ' ra ς άδε

o λου γενυα , &c. de eodem quoque Nicephori Edicto, & contraria Basilii constitutione vide

Balsamonem in Canonem primum Synodi Constantinopolitanae. Caeterum in Graecia non reperio Principum deinceps odiis laborasseEcclesiam

158쪽

Liber sicundus. 1 ssam antequam saracenorum infami iugo subderetur. Nisi quod apud Innocentium III. lib. 3 Epistolarum,Epistolario. legimus quendam O t-tonem de Roca, Dominum Athenarum, aliosque milites & Barones I m perit,atroci Edicto vetuisse, ne quis de possessionibus suis in vita sita Ecclesiae

quidquam conferret,uel in ultimo consilio testa mento relinqueret. Ea caussa mandat Innocen

tius Archiepiscopo Thebano, Davaliensi &Synodiensi Episcopis, ut compellant praefatos nobiles Edicta sua reuocare, alioquin Ecclesiasticam censesuram in eosdem exerceant.

QVod vero ad alias regiones pertinet, certe .nemini prohibitum est unquam Ecclesiam haeredem testamento scriberemam si Galliam adeamus, iam ante tempora Clodouet, opibus abundasse Ecclesias in Gallia, iatis produnt ea quae pas

sima Gregorio Turonensi referuntur. Cap. a. s. li- Eeesesi an-bri secundi refert potestatem bonorum Ecclesiae . iii '' ' fuisse, Sidonio Auernorum. Episcopo ablatam malis artibus.& calumniis quorumdam Presbyte- Ionim, qui eius innocentiam rapinae & auaritiae

159쪽

, 1 6 De bonis oe pose ionibus Ecclesiarum,

falsis accusationibus lacessebant, SMrrexerant; hi c Et Tui quit, contra cum duo Presbyteri, ablata omnipotesta

b. -- te de rebus Ecc sie, arritum ei victum m tenuem relin quintes, ad ummam eum contumelia redegerunt. Ex quo' - - patet res Ecclesiae alicuius fuisse nominis & momenti. Quis enim in paupere fundo rapinam exerceret3 Cap. 7. lib. eiusdem , refert exercitum Clodo uel in Ecclesias irruisse Δ multa ex eis vasa pretiosa abstulisse: at nisi Ecclesiae apud Gallos diuites extitisset, non fuissent tanta multitudine pretiosae suppellectilis instructae, quae ad irritandam militum rapacitatem tussiceret. Eo Lmpore multae Ecclisiae ab exercitu Clodonta deprsitatae Isint: quia erat ille adhuc fanaticis erroribus inuolutus. Ritur gr. quadam Ecclesia mrceum mirae magnitudinis ac pulchritudinis hostes ab tulerant cem reliquis Ecclesiastici ministeri ornamentis,&αE testamento vero D. Remigi j liquet complures per Galliam Ecclesias bonis ac fortunis non mediocribus ornatas fuisse : quippe illic D. Remigius profitetur se, dum Clodoueus adhuc caeca perfidia laboraret , nil quidquam voluisse de eius beneficentia in proprium commodum Vertere, aut Ecclesiae suae vindicare, donec uniuersis Galliarum Ecclesiis, quaecumque fac rant ablata restituerentur. Si quia, inquit, ex omnibas opis ga b irum , pro fide oe conuocatione Francorum pol ssimum me laborare cognouit, dedit mihi Deus Iancam gratiam in conf=cctii eius , mirru que diuina , qaae per Spiritum sanctum me I cccatorem prurima signa adsulutem proς σ

160쪽

Liber secanos. pGentis operari fecit, Di non solum ablata omndus Eces sis regnι Francorumrestitueret, sid etiam de proprio, gratuita bonitate plurimai ditaret E clesias. Neque prius de Regno eiri, qu/ηtMm passes est pedis Ecclesiae Remorum

iungere volui,donec ut hoc omnibus Ecclesiis adimpleret, obtinui.

Recepto tandem in familiam Christi Clodo ueo, constat ipsum non modo nor prohibuisse, quominus Ecclesiae testamento aliquid capere' aut donatione ad pias caussas ditarentur. Imo ve rum apparet ipsum met exemplum praebuisse po- pulis piae largitionis: nam ut constat eodem te stam et o D. Remigii apud Flodoardum multa Ee 'i' ψ-- clesiae praedia , multa sacra ornamenta donauit, quibus aeternitati pietatem suam consignaret. Ita&Ecclesiam Arelatensem . a B. Hilario legimus numerosis haereditatibus a populo receptis am--θ

Licet vero passim omnibus liceret apud Fran

cos patrimonium in Ecclesias profundere, M pie talem largitate testari: attamen quod prophanas possessiones Ecclesia capere possit, id inter beneficia &concessiones Principis enumerat Faber adleg. quoties , oe rei mindicatione, qui cum legem eam apud Francos vigere asserat, ne Ecclesia abs que priuilegio , laicorum donis augeatur: attamen Legis & Edicti istius caput non citati: sed allegat Legem 5acra loca f. de rerum divisione . de qua suo loco dicemus. Igitur primis illis temporibus, in Gallia nil ten-