Illustratio sacri patrimonij seu De bonis et possessionibus Ecclesiarum. Vbi agitur de veteris & nouae legis sacerdotum censibus, ... Auctore Nicolao Le Maistre ..

281쪽

uangelii riuos reliquae ciuitates hauserint. Ita nouimus Alexandrinum de Antiochenuin Patriarchas honorem suum e Petri,qui illic sedit merito derivasse. Sic apud Tertullianum Apostolicae Eccles e leaguntur fuisse in iis praesertim urbibus quae capita Prouinciarum c sient. Age, inquit, qui voles curiosita tem melius ex rcere in negotio Jalutis pure , percurre EGessas Apsobiciis, at Ad qua ipse adhuc Cothedrae , Apostolorum suis locis prasidentur , . Id qώas autenti

litterae eorum recitantur, sonantes iccem, repra n

tantes faciem. Proxima est tibi Achaia habes Corinthhm. Si non longe es a Macedonia 3 habes Philippos.

Si potes in Asiam tenderct habes Ephesim: ῖ autem paliae adieceris,habes Romanam, unde nobis quoque aurihoritas pris flos statuta. De dote 'fundatione Episcopatuum. Epistopis amplae facultates prouisae. Familia D coporum Galliae' rimis temporibM non inculta. Epi copatuam cum aliis Ecclesiisetniones propter redituum tenuitasem.

SVb prima Christianae Religionis initia dos de

erectio Episcopatuum, non ex opibus ac censu pendebat nec nutu aut flagitatione Principii insti, tuebantur. In magnis atque amplis ciuitatibus ubi

messem plurimam sperabant Apostoli illic thro num non auro, argentoque fulgentein sed sangui-

282쪽

populorum pietas,pro censu Religio,pro stipendio charitas: Neque tamen inficiari quisquam audeat

summam rerum omnium, etiam quae opes ac fortunas spectant, penes Episcopum resedisse ; nec oblationes aut vota fidelium alia quam Episcopi

manu ac voluntate licuisse regi. Id sule a nobis &tractando de Parochiis,& de primaeua Ecclesiae politia expositum, non potest, sine nausea recoctui. . Concludendum ergo dotem antiquorum Episcopatuum fuisse praedia δ res pene omnes immobiles tertiam Decimarum & Oblationum apud Hispanos, apud Gallos dc t talos quartam. Deinde iura quaedam & obuentiones,Cathedraticuria, Circatas Synodaticum Eulogias, & alia quae Deo dante exponemus, libro secundo, partis secundς. Quod ergo hic occurrit dissicultatis,in nouorum Episcopatuu erectione de dote est , Ac illud imprimis animaduertendum antiquos patres perpetuo nitori ac splendori Episcoporum consuluiste,prouide- qtae prospexisse, ne ea dignitas nimio squaliore ac paupertate mortalibus, qui uniuersa cultu ornatuque metiuntur, sordesceret. Licet enim obiiciant

nobis, olim Episcopos sine familia fuisse,quod probare contendunt ex eo quod etiam Constantini temporibus duobus Episcopis & Chresto Siraculae Epist. c in Mctropolitae tres tantum famuli assignentur, qui Arelatem profiscentibus in via ministrent: atque ex

eo Conij ciant tenuem fuisse eo tempore dc mode- racusanumstum Episcopis famulatum. Attamen etiam inter ,,' '

283쪽

initia nascentis Ecclesiae apud Gallos non ita fuisse tenues & angustos reditus Episcoporum quin familia in haberent in certas classes atque ordines di stinctiun, produnt Historici. Brixius qui proxime Beato Martino succcssit in Episcopatu Turonensi dicitur habuisse seruos Cubicularios apud Gregorium Turonensem lib. 12. cap. i. Mul:er, inquit, ad quam eius cubicularis et estimenta deferebant abluenda,

qua sub si ecie Religionis erat veste mutata, concepit oepeperit, crc. Ex testamento B emigij liquet ipsam non mediocrem, nec incultam habuisse familiam, vasa apud ipsum hitae aurea atque argentea , item vim pecuniae non exiguam, quippe qui Sparna cum

villam dicat se emisse ab Eulogio quinque millibus

librarum argenti.

Comitatum vero Episcopis semper illus re suissectiam ex decreto mandatoq; Principu,liquet ex eo' de Gregorio, ubi Comitatu describit Cautino Archidiacono allignatum,cum ad occupandit Episcopatum Aruernae ciuitatis profecturus esset.Ttinc ex iussu Reo,nempe Theodoualdi,tra uisi O clericis o ou. nibus, quae hi de rebus Ecclesiae exhibuerant ordinai i qtie qui olim eo pergrre deberent Di copis Camerarijsi ruerno eum direxerunt. Vbi vides Comites datos Cautino Clericos , Episcopos Camerarios. Gre-

gorius munus lib. tertii, epistola quadragesima quarta agnoscit in Episcopis sui tempori, familiam satis numerosam, in qua nil repetehensione dignum animaduertit, nisi quod suadet, vi abiecto famulanilaico, Clericis seruis &ministris v t iatur: Paulus

284쪽

porum destitutam adiungit, & omnia ipsius iura

inter virtutes Episcopales hospitalitatem recenseti At hospitibus esse non possunt benefici & liberales, qui vix habent sibi unde famem arceant. Itaque Gregorius in rei pon sione ad primam interrogatio- nem Augustini Anglorum Episcopi, largiorem E-' piscopis portionem in opibus Ecclesiue decerni eonstituit, ut &suς familiae & hospitibus suppetant necessaria. Mosest, inquit, Apostolicae sedis ordinatis

Pres toris praeceptum iradere , ut de omni stipendis quod accidit, quatuor fant portiones, etna videlicet E

piscopo oe familiat ei ira propter holi italitatem oe s

cepitonem , aba Ciero, tertia vero pauperibas , quarta Ecclesias reparandis. Cum ergo cura fuerit Ecclesiae, ne paupertate dc 'inopia summa dignitas angeretur, hinc est facturavi lapsis Episcopatuum facultatibus, & ciuitate in qua sedebant Episcopi in extremam calamitatem adducta, insignia quoque Praesulatus ab ea recesserint,& vel e duabus Ecclesiis, una sedes facta sit,uel ab urbe diruta, locus Episcopii in florentem de in signem ciuitatem translatus. Cuius rei extant apud Gregorium exempla quam plurima. Quippe cum Ecclesia Formiensis paupertate laboraret, ipsi Ecclesiiam Menturicrissem clero plebe que, fato tem-

ac reditus a signat lib. i. epist. 8.lta Regitano F piscopatui Carmensem Ecclesiam coniungit lib. 3. epi- lib. i. pii s. stola nona. Postquam, inquit, Ecclesia Carinensis de- Greg. lib. s. ἰ fundito eius auristite alium ordinari nec loci desertio, nec Ant imminutio personarsim , maiori cura con- '

285쪽

Lirigimur, ic. De translationibus vero Episco prauum propter bellicam cladem,insignis est locus Lib. .epiat.apud eundem Epistola undecima libri secundi, biVesitrerissem p piscopatum transscrt in locum qui

dicitur Harenata. Temporis, inquit, 'ualitas admonet vii coporum sedes antiquittas certis ciuitatibus constitutas ad alia quae securiora putamus eiusdem Dioeces stica transtonere,quo habitatores nunc degere barbaricAm posit periculum facilius declinari, propterea te Ioannem fratrem coli copumque nostrum Velitrensis ciuitatu sedemque tuam in locum, qui dicitur Harenar ia, ad sanctum Andream Apostolum praecipimus exinde transim rari. Quamobrem cum opum ac fortunarum dissipatio plurimum semper de luce de splendore Episco porum detraxerit, quid mirum n ne pietatis quidem specie res Episcopij minui deterique patres si

uerint. Vnde in Synodo Constantinopolitana coercentur Episcopi, qui Monasteria extruentes reditus sedium suarum consumunt. Multos Episcopas,hbab, tW rμere, oe perpctuo exitio tradi videmus, quod qui eis Cpnstanti- praestant,omnem de iis curam sellicitudinem in recin', t' '' res Monasterior m extructiones con serunt, oe eos disci lentes ac distrahentes , ut ad se pertineant reditus molientes ,ettina augeantur laborant: Hoc ergo statuit sancta Synodus nulli licere Episcopo priuatum Monola' rium ad proprii Epistopatus pernicii m recens ex c-

gitare.

Cum ergo caute prospectum sit a Patribus , ne antiqui Episcopatus fortunis suis & auito fundo

286쪽

pellerentur, multo prudentius constitutum ne E- piscopatus noui sine dote congrua crescerent. Qua , in re dicendum primo Episcopatus non temere nec sine caussa scissos ac diuisos: Multitudo populi, amplitudo Dioecesis, aut noua gentium quarundam ad fidem accessio, expulsioue barbarorum occasionem dedere nouis sedibus erigendis. Propter amplitudinem ac spatia immensi Dice- cesse .n scissos Episcopatus liquet ex synodo Carthaginensi sub Honorio Canone 6 o. Vbi decerni- s b Hono-

tur eum Epricopum, qui ab alio traditam tibi Dice. CeseωSpartem regendam acceperit, eas tantum obtinere Parcecias, quae ex alterius consensu sibi ob tigerint. Expulsione vero barbarorum nouos Episcopatus institutos docent Hispaniarum historiae. Compostella in Episcopatum evecta est, depulsis Gothis & Barbari : eius Episeopus diu retinuit nomen Iriensis, cui successerat.Tandem ex concessione Urbani II. nomen Iriense prorsus oblitteratum, α Compostella exempta a Metropolitae Braccaren- sis ditione, in Metropolim euecta: Gadibus nouus

factus est Episcopus. Granatum facta est quoque ciuitas Metropolitana, extincto fortasse Episcopa- tui Eliberitano suffecta. , Mondonedo sublato Ribadeorum Episcopatu Cathedram excepit, Zamo-xa quoque in hunc honorem elata, Lerium in Portu-Gallia non procul a Conimbrica a Paulo III. S.

Pontifice infulis donata est. Quantum vero dς do ο Λ constituenda solliciti fuerint Reges Hispaniarum, liquet er indice & datalogo Epistopotui quem te

287쪽

is i De bonis O passionibus Ecclesiarum:

xuit Da mi anus a Goeet, ex quo apparet omnes illos dia' ' Episcopos, etiam recentioris instituti, opimis esse facultatibus instructos. Archiepiscopo Grana tensi assignantur decem millia aureorum ducatorum- pro annuo reditu, Episcopo Zamorensi duodecim

millia, Episcopo Leriensi quinque millia.

Nec minor aliarum nationum, earum etiam qui

vicinia ferarum gentium laborabant, in Episcopalibus fundandis, dotandis liberalitas fuit ac deuotio. Postquam enim ad Vagiros & Obotritos Euangelij verbum peruenit, Aldenburg ciuitas sub Othone magno facta est sedes Episcopi, cui defuturum aliquid arbitratus est optimus Princeps, nisi ad dignitatis tantae Religionem, opes quoque immenias adij ceret, quibus se aduersus barbariem tueretur, de Infidelium atrocitatem largitione munerum demulceret. ita Hemoldus Presbyter libro primo Chronici S clauorum. Fuerunt, inquit, Al Hemouus burgentes Pbntifices admodum honorabilis erga Regulis Chronici Llauorum,so quod munificentia Magni Principis Ottο- .it nis cumulati essent rertim temporalium affluentia . Ende

possent copiosi largiri ζυ fauor m sibi populi conti cere.

Sub inde porro cum Aldenburgensis Ecclesia diuisa fuisset, atque intra eius terminos duae de nouo Dioecesses estormatae, nempe Mehitin burgensis do Races burgensis: His quoque dos a implissima pro- bui, uisa est, Vt ex eodem Chronico liquet. Nam capite 8.de dote Racesburgensiis Ecclesiς haec habet Hel-moldus. Ordinatus e lin Racesburg Episcopus Domi- nui Euermor si praepositis de Misbenet, deditque i

288쪽

Liber fecundus. 28

Comes Pol brorum Henricus insulam ad habitandum, prope Castrum. Praeterea trecentos Manses resignauit

luet dandos in dotem Episivit. Cuius munificentiae exemplo pellectus Comes Obotritorum seu Statiorum Odolphus trecentos similiter mansos dedit Episcopo Aldenburgensi, praeter antiquum patri

monium: unde apparet non mediocres fuisse Episcoporum opes, nam quisque mansus continer duodecim iugera seu bunnuaria. Vnde dos in terris depraediis fuit trium millium & sexcentorum iugerum terrae, praeter alias obuentiones,

Tandem cum sedes Aldenburgensis Luberam transsata fuisset, tum primum quoque de dote M patrimonio Ecclesiae cogitatum, ne Clerici illic

conssistentes ac Episcopi assessores sine fundo ensent, ut est apud eundem Helmoldum lib. I. cap. 'O. In Gallia quoque propter amplitudinem &lpatia Dioeceseian noui aliquando Episcopatus erecti,siquidem Nomen olus Turonensis Antistes, Britanniam Aremoricam nouis Episcopalibus illustrauit, thronis ac sedibus in Monasterio Briocensi,Dolensi, α Trecorensii, quod sancti Rabatuali Monasterium dicebatur) constitutis ac fundatis: Unde cum ius Metropolitae & A rchiepiscopi dignitatem Dolensi cessisset, conati sunt postea Aremoricorum Praelati subducere sese cognitioni & auctori tati Turonensis Metropolitae, quasi reuulsi ab eius ditione. Quamobrem in Synodo Tullensii re ista

in examen adducta,scribendam censuerunt Patres,

Epistolam ad Episcopos Britonum eo nomine. Vt

289쪽

iensis.

'ἡ63πί- ad Metropolim stam redeant , eique di bito inre se,' pussant, nec a Canomca Epi copab communione sie in si grC 'it. Vt Vidcre est apud Syrmondum in capi

tulis Caroli Calui. Verum huic contentioni ac ni O-litioni finem non fecit Synodus Tullensis, nam durabat ista Metropolitarum conflictatio Innocentij III. temporibus, qui totam hanc litem in fauo ruis, torio. TVron ζnsi EpisCOpi diremit,sacro diplomate,

eentii III. cui initium est. Doleat Dolen sis audeat' tironensis Sc-2 Pi . . clesii: Alij ccii sciat Dolensii idcirco factam occasionem viamque apertam ad vindicanda Metropoleis iura , quod in ea 'Ecclesia primum sederit Beatus Samson Archiepiscopus Hibernia pulsus, qui quamdiu vixit, ius pallij ad specimen de memoriam rctinuit an liquae dignitatis, quod ius pallij

eti alii successores sumpserunt, unde nata opinio Metropole . In Dioecesii Pictonum,nouae sedes in Lucionensi& Malea censi ciuitatibus erecta, ex Monasteriis. Bonifacius VI lL Apameam Narbonensis Prouincia ciuitatem Cathedra ornauit.' Ioannes esse. in. fingendis Episcopalibus nouis plurimus fuit. Tholosianam Ecclesiam pallio illust ratam , iussit praeesse sex Episcopalibus de nouo institutis Montis albano D Papuli, Lombariensis, Riuensi; Vaurensi, Mira' picensi. Idem Limosam quae postea Monasterium estecta est, & D. Pontium fecit Episcopatus, ita Al- bibrum ciuitas in duos Episcopatiis scissa est Castrensi nimirum sede intra eius fines collocata. Sic Agensabhe se hoc est ex sua amplitudine CodU-

290쪽

Liber se nil . , ab mensem Ca hedram peperit, Lemovica Tutelen sem,Ruthena V aurensem. Novistimo vero taculo nouae Dioecesis in Bel

gio ereche, postulante Philippo H7spaniarum Rege. Is enim per Franciscum Sonnium flagitauit Pontifice Paulo I V. ut quia Episcoporum peΠuria laborabat Belgium, atque is terrae tractus tam vastus, ac cultus paucorum admodum Praelatorum sollicitudine regeretur, liberet summo Pontifici nouos in Belgio Episcopatus condere, de eos qui iam fundati erant ab extransorum Praesulum auctoritate liberare. Pontifex postulationem Principis septem cornmisit Cardinalibus examinandam, qui typis & figuris Regionum ac Prouinciarum diligenter in spectis ad Sacrum Senatum, quid circa id negotii gerendum sibi videretur, retulerunt. Itaque summus Pontifex cum consilio sacri Purpuratorum Senatus ita decreuit: hempe conformiter. EX- trauaganti Ioannis 22. quae incipit Abia r noster de Pr.ebendis ac di itati bis , diuisit ac diuulsit Ec- flesias Camera censem, Traiectensem, Attrebaten scin & rornaceiisem antiquas Belgii Cathedras, a Prouinciis Remensi Coloniensi Diuisitetia quatuordecim insignia oppida videlicet Mechliniense, Antaei piense,Harte mense, Daventricia se, Leouar-diose, Grocia ingense, Middel burge se, Busico duces

se, Gandauense S: Brugense, a suis Dioecesibus videlicet Cameracensi, Traiectensi, Leodiensi, Morinensi de Γ maccia si erexitquc in ciuitatcs & Ca-