장음표시 사용
301쪽
i; o De bonis Ecclesiam1 i in spe Aeri: sunt , quasdam sibi retinuisse quae tributariae
graue deligat, quod Rex imponit propriis prouincia tibus quia multas imhensias faciti in alendo exercitu. Istis ex iure antiquo, cum venia sacrorum iuris Antistitum praelibatis, varias mansorum & praediorum Ecclesias si orum species expendemus, ac
L . PT pruno Mansi alit dicuntur Apsi, alij vestiti: alij in
ii, i , tib xςr pio. & Vellitos, quae diuisio petitur ex indicenat.Ecelesit donationum Ecclesiae Salisburgensis apud Cani-
apud Cinis. Ilum tomo texto antiquae lectionis.
0M0 Mansus apsus nil aliud significat, quam praediunudum & in ueste, sine instrumento rustico: at e contra mansus vellitus est praedium rustica sup pellectile, inuructum, mancipiis nempe colonis armentis, quae ad tirram coledam sunt necessaria. iis ' Vnde in Concilio Valentino alio nomine dicitur cap. . CAonica vestita, veteres Latini fundum instructum appellarunt: quae sint fundi instrumenta docetis irriti Vlpianus l. instrumento is de oest, clo vel instru- Q Hst ψo' mento Plato ex libris Sabini ad Vitellium. Nempe homines, qui agrum colunt, & qui eum exercent, praepositive sunt his: quorum in numero sunt villici, monitores, qui nempe cessantes & pigros monent, boves domiti,& pecora stercorandicaui sa parata, vasa quae utilia culturae sunt aratrum, tiagones, sarcula,&c.
Ceterum qui mansus in Ecclesiae parochialis,
302쪽
aut alterius dotem dabatur, is debuit habe
re duas conditiones. Primo oportuit esse man- sum vestitum seu instructum. Instrumentum autem in tribus mancipiis collocat Concilium Valentinum tertium can. nono. Decretum, Hungaricum in duobus mancipiis equo,iumento , sex bobus , duabus Vaccis, & triginta luatuor minutis bestiis. Secundo mansus Ecclesia sticus siue parochialis debuit esse integer hoc est iustis terrae in eiuris completus: completur autem mansus & fit integer quando continet duodecim iugera terrae, quae iugera modo Γ inuarita dicuntur modo Hoba modo Acra in antiquis monimetis. Mansi integri mentio fit. in Isacij Litigonens ii est . praefatione ad suos Canones, & in Capitulis he- rardi Turonens cap. o. Nominatim vero maso-i rum integrorum spatia & mensuram praefiniunt nensis c. Ieges Longobardorum authore Carolo Imperatore libro tertio lege quadragesima sexta de Ecclesiis Emendandis dolumus, ut ita obstruetur, ut in stidoru Capitulari nostro continetur, quod ad Olonam scimus, ista. '
o s in mno loco plures Ecclesiae Hi, quam necesse sit destruuntur. Quod si forte in istio loco Ecclesia sit constructi' uae iumen necessaria sit c mhil dotis habuerit,
molumis mi secundum iussionem domini ac genitoris Mo- iri unus mansius cum duodecim B unnariis de terra ara bili detur mancipia duo,a liberis hominibus qui in ea-d Ecclesia officium audire debent, ut sacerdotes ibi pose
sint diuinus cubus feri, quod si hoc populat facere
303쪽
Et certe tanta religione tenebantur veteres er-
ga paroclitarum sacerdotes, ut nefas esse ducerent quidquam de integritate mansi praedij Ecclesiae stici deficere. Vnde Archidiaconi Ecclesias lustri tes solebant imprimis Lacerdotum commodis prospicere,& percontari, num mansum integram& iustam terrae portionem obtinerent. Quod si ' quid deesset tum certe parochia nos ad supplen- dum iustae mensiurae congruentis cumulum adige - C pix iu bant. Patet ex Capitulis Hincmari Remensi, in i cmensi quibus Archidiaconis imperant, ut inquirant do mansio Ecclesiiae. Si prosbyter habeat mansium habentem Butinniari.ι duodecim praeter cemeterium c cortem
bi Ecclesii ι domus il in continetur, aut si habeat
Quo abierunt Marsi presbierales. Calamitas Ecclesia- ῆ rum sub Carolo Sisplici. Ecclesia venditae mansi Monasteriis dari, Ota
CVm itaque parochiarum Ecclesiis, tam cau
te, ac religiose Veteres prospexerint: Vt nullam illarum sinerent, sine competenti terrarum & agrorum dote aedificari, dubium valde& incertum quo res illae abierint, S: quae tam in
felices harpyae villarum parochos& sacerdotes lui opibus
304쪽
opibus mssere spoliatos extrema paupertate ma- uerint bCerte quod in ea re com peri paucis aperialia. In eo aetatis flexu, quo post longas iactationes de motus periculosos, res Galliarum in Hugonis Capeti domum & potestatem transierunt, Caroli magni leges una cum stirpe videntur maiestatem&reuerentiam amisiste. Namque ut vitae nostrae spatia morbi dissicile. quasi termini quida ac limites discernunt,nec sine
Violenta corporis iactatione ab una aetate in aliam datur transitus. Ita Imperiorum conuersiones
seu fortunatas seu lugubres Cata strophas, praeit fatalis legum atque ordinum omnium commu ratio. Caecos mortales & quasi insana vertigine laborates, diuina prouidentia ad eum quem destinauit scopum solet deducere. Itaque expirantibus Carlomannorum rebus senescere eorum prudentia, nec amplius imperij molem ferre valentibus magni Imperatoris nepotibus, res Ecclesiarum mirum in modum siunt deformatae. Nam Sc nobiles quibus pro Rege erat
Libido.& pro lege Cupiditas sacrum patrimoniujnuaserunt: seque Ecclesiarum dominos faciendo, quidquid pauperes parochi praediorum, & agro- ζrum habuere, impia rapacitate subtraxerunt. Vt enim Reges eo tempore Abbatias&Episcopatus Ducibus acComitibus regni,visibi iri bello deser uirent solebant mancipare. Ita nobiles inferioris finem mpio gradus, aut parochiarum bona sibi assumebant, noluiti. b
305쪽
3oo De bonis Secti Arimi in se aut diuidebant militibus De Abbatiis & villis Ee clesiarii datis regni Magnatibus , viserte Aimoi nus, ubi initia Imperij Ludovici Balbi describit,
Ludovicus, inquit,accepto nuntio in Audriaca villa, Lebes tui ., morte patris Ai Carob, quos potuit sibi conciliauit, danduli, I- P eis Abbatias, m Comitatus S et istas, 'undam 'ni . cuia que postulationem. De paroeciis vero militibus a stignatis loquitur Ioanes Nonus inConcilio Ra- is uenat ensi. PGo inquit, E clesia id est paror cirinulla-Lψ' ' R'μ ienus, aut Comitibus, aut Epi coporum vastus ., aβt v , Pylaicis in beneficia tribuantur.' Auxit illis temporibus Ecclesiarum calamita
ex tem violenta Normanorum irruptiora incum cul
tum veri Dei nescirent, sed idolo cuidam se uirent, quem Thur vocabant', eique humanum c ἡάξεί, sanguin zm libarent, ut refert Guillelmus Geme
lib. i. cap. s. licensis Historiae Normanicae libro di. cap.1. idcirco
No die . in odium Christianae Religionis passim in Eccle-lsias lis utebant,&diris cruciatibus Sacerdotes enecabant. Inde nata Ecclesiarum strages & diui patio. Odericus Uitalis quem debemus viro Antiquitatis peritissimo, &de litteratis omnibus bene merito, Andreae duChesne, sic de rei Christianae statu in Gallia loquitur. Postquam , inquit, reses, iri a ς'Vm Francorumfauente Deo valde super vicinas gen- on in . s. tes sublimatiet est, oe frequentibus triumphis Regum uo 'ξ μ' - sem Pipini, Caroli Magni ,-Ludovici γῆ dilatat*mes: Nimia cupiditas oe superbia, atque libido proceres, atqae mediocres, atque in imos inuasierunt, CV in nequitiarum laqueos praecipitantes, contra salutis sua πη ure,
306쪽
Liber tertii nee deliter obedirent luxerunt: prae ictis cla libus omnis' ordo Clericorum, Caicorum,pulsatus apri lino robore corrκi:3 Et paulo post tempore baroli Regis Francorum qui Simplex cognominatus e l, Brido cognomento Costa Ferrea fidius Lobroci Danorum Regis, oeta in Valliam intrauit, er oppida vi ebrique cum Sanctortim coenobiis concremauit, per triginta annos 'per Christianos cum suis complicibus in aliubiliter furuit. Certe a temporibus Caroli Sim plicis ad annum millesimum atrocissime vexatas fuisse & dilaceratas res Ecclesiarum hinc maxime coniicere est,quod sub annum millesimum per totam Gal-
liam omnes Ecclesiae de nouo fuerunt instauratae. Glaber Rodolphus lib. 3. historiae cap. .' Igitur infra supra dicium mist fimunu tertio iam fere
imminente anno, conti it in uniuerso pone terrarum orb ,
praecipue tamen in Italia, in Galliis innovari Ecclesia- rum Basilicas iretpleraque descenter locatae minime in diaguissent motibatur quaeq; ges Chri B colartim aduersius alteram decemiore frui. Erat enim instar ac si mundus ipse excutiendo semel rete Aia vetustate, possim candidam Ec-Hesiarum vestem indueret: Tunc denique Epistopalium sedium Ecclesiaspene uniuersis,accaetera quaque diaer ru lorum Monasteria eu minoravillarum oratoria in nrcliora quique permutauere fideles. Quid vero pacatis tandem Galliarum rebus de mansis terris Ecclesiarum parce chialium factum est videamus. Certe complures eae um in Nobilium &Magnatum potestate remansisse credibile est, seu quod eorum haeredes patrimoni; partem
307쪽
3o, De bonis Ecclesiarum ἰηθι cie. esse crederent quod aut patresque Deo abstule orant, & impietatis fructum peculium esse duceta
rent militare: seu quod fatetur rapinam qui reddit, dc latrocinia maiorum accusat, qui eorum praedam quantumuis infamem reiicit: Aliunde, Vero res parochialium Ecclesiarum constat a no-eHatu Mo- bilibus quibus aliquid inerat religionis, traditas fuisse Monasteriis & Abbatiis , adeoque tam pin' ' gues de opulentae domus spoliis parochorum cre-
uerunt, qui vix earum rerum exiguam nunc por- .
tionem recipiunt quas totas olim possidebant. Huius rei plurima habemus exempla in historiaptae sertim Normanorum. Siquidem in hac parte regni sub primis Ducibus reces Christianis Nobiles &Magnates summam in Ecclesias potestatem . exercebant , & eas quasi titulo dominis pollide bant. Quippe istis temporibus, emi & vendi Ecclesiias in Normania lcelus non erat; sed Abbates ad augendas revivas a militibus, seu Nobilibus eas, pretio comparabant. De Abbate Uticensi sic habet odericus Vitalisoa re aE seb Guillelmo secundo. Ecclesiam sancta Mariae 2 ιπά a i soco a Canobio prisco tempore con structam, cum silua i iprsente comparauit Theodoricus . Abbas a Guillelmo, oe Roberto flijs Rodulphι cognomento Frai sic decem G oriti libris, sicut tenuerat eam quidam Monachus nomine Placidus. Praeterea vendidit Hubertus Deuncius pr'di io Abbati, Ecclesiam eiu dem tillae
Vt ergo Omnia illic erant venalia,sic quoque
308쪽
Iiber teritu '. terrae,seu mansi presbyterales nonnu, quam vendebantur ab iniquis possessoribus. Ita idem Odericus refert Ecclesiam sancti Martini, super fluuium Vacoli, Monachis Vticensibus venditam una cum terra Presbyteri. Terra autem Presbyteriisti temporibus mansum Presbyteralem significat,de quo nunc agimus. Vnde nunquam exprimitur quot iugera habeat terra Presbyteri, quia certa erat eius mensura. Robertus, inquit, Heloris filius constentientibus . condonantibus eius Dominis Vitit imo, scilicet atque Rodberto cum his oe nepotibus eorum, Ecclesiam sancti Martini super fluuium Vacoli Monachisprafati caenobii vendidit in eodem loco temram CPresbieri , cum alia terra octo carrucarum, amemerunt non modico pretio.
Vt autem vendi, sic dari Ecclesias Monachis consuetudo erat ,&uniuersam decimam ijs addici. Exempla plurima sunt apud eundem auctorem, Possiones, inquit, qμas Robertu. E Π, σ od sevi i Exnaldus si iij Roberti de sirenti ain illio, pro salute
sua,Vticens Ecclesiae tradiderunt,hae siunt. In cereio, Ppg- is Ecclesia cum omni decima, σterra Presbyter, cumarabili terra trium Carrucarum. Et paulo post. Ecclisiam de Iouintro, cum terra Presbyteri. Et pagina sequenti. Vistam quoque quae vocatur Aeteidosse , m Ecclesiam de Limbotb ,cum terra Presbteri. Et paulo post enumeratis pluribus donationii generibus. Hrcom-
nia, inquit, libenter de ei ut pro redemptione animarum es aram, cum omisibus decimis . oe terris Presbyterorum.
309쪽
quam pietatem, nec enim sua donabant, sed alie narestituebant. Addendum non solum Nobiles, sed Episcopo rum complures, Ecclesias &mansos Presbyterales Monasteriis dedisse. Nec solos Galliarii parochos morbus hic amauit, sed in Germania,&vni uersis prope imperi j partibus, res Ecclesiarum ad Monachos, & Collegia Canonicorum transierunt, adeoque prope nudi dc in uestes remansere Villarum Sacerdotes, & ad turpem mendicitatem eo pulsi, post quamCollegia & Abbatias sitis opibus ac bonis ditauerunt. Quamobrem is piusi actum in Conciliis quomodo parochorum extre mae paupertati con: uteretur, iique Ecclesiarum comoda sentirent,in quos oneraquaeque grauissima, & molestissi ina deuoluuntur. Concilium Co- concit. pio- loniense publicam in hoc malum querelam edi-h, οἰ ti . dit. Ecclbia, inquit, Cathedrales at Co egiatae itidem Monachi, seu Religiosi, qui Ecclesias parochiales, aut suu Ecclesiis, vel Mona terijs unitas habest, aut regendas
aliis committunt, aut praesentando committi procurant, asseo interdum omnem prouentum emungunt, qui residui reditus, qui re toribus Eccle iarum permittuntur, nimis tenues sint, oe exiles. Quamobrem nostrae cura erit, ut
tanta portio rectoribus istis annetur, unde iura Epistopalia loluere, σ:contruam sultentationem po tint habere. . Itaque cum fieri nullatenus posse animad- uerterent Patres praefati Concilij, ut languentes parochi, iam ieiunis itipendiis non dicam digni- tatis suae meritum tuerentur sed ne vitam Quidem
310쪽
sustentarent di permisere parochis ut denarium semel a fidelibus in Paschate conferri solitum coheil. quater in anno exigerent. J Am dc decens pata- mus , M si guli parocmani denarium illum consiuerum, 'p'bed duplicatum in anno quater , mi elicet in f fio iPis
maioribus et eluti in Natali Dominico, Pa chate , Ten -
tecoste , symptione V irginis gloriose, id es Outilis
. festis duos denarios parocho pendant. Quis enim tam sordidus est , qui non equum putet modicum quid caduci , m temporalis subministrare illi, a qno I 'iritalia , ac
aeterna vicistim repetit i Certe omnes scire debent , eos qui in sacrario sunt erire, o qui altario deseruitini, cum altaria participare. Nam dominus ordinauit his qui Euangelio deseruiunt de fuaugelio vivere. Qui se unica polutione quae uno albo rotato fiet, libera. . re volet id ipsi liberum esto. Ne etero Paracus , aut in contentionem , aut susticionem trabatur : potius haec pecunia per Ecclesiae Oeconomos, aut alios probatae si ei
En itaque mansorum Ecclesiasticorum, ac prae- sertim parochi aliam diuisio in apsos,vestitos,integros, & non integros . eorumdem quantitas, Ori-g' progressus, desitio. Nunc alias eorumdem