장음표시 사용
31쪽
fixa crux; ingratiae eis cacis qualuumcunque inclu stabili praenotione, in olum creatae voluntatis libertate, tandiu a tam multis tanto studio hactenus irrito,incla patas ederatione, nullo in posterum labore defitiaret; si commendatione dignum, sit eximium, stir clarum dixero, detri uero tenuitate vocum praestantissimi in uenti decus, munquam satis cumulatam eius laudem arrosisse, non supergressus esse videri potero. II. Et sunt qui postcrioris aeui faeces obiiciant, anterioris laudum nunquam faturi Z Sunt qui ingeniorum
parentem naturam, veluti anum effoetam, sterilescere
calumnientur Excuset sane mundi senium apud De metrianu in Cyprianus, neget illis viribus stare orbem quibus prius steterat, quia grauis aeuo fatiscit Addat hinc esse, quod non hyeme nutriedisseminibus,tanta m-srium copia ea non frugibus sate torrendu, tanta Solis flagrantia: Nec sic verna de temperissiua fata latasunt;
nec adeo arborei fatibus autumna foecunda sunt a finῖs de Ob is fatigati montibus eruuntur marmorum crusta; minus argenti Grauri opes sit gerunt Ahausa iam
metalia , ct pauperes Pon breuiantur in dies singulos aederescunt. T scit in agris agricola, in mari nauta, miles in castris innocintia in foro ustitia in iudicio, namiciti's concordia, rNAR Tl Bus ac disciplinis PERIIIA,inmoribus disiciplina Excurrat quod continenter facit, in Solem, radios in occasu minus claro splendore iaculantem iiii Lunam, declinata te iam cursu exoletis cornibus tenti
tana:in arborem ante viridem ac fertilem, postmodum arescentibus ramis sterili senectute deformena in fontem exundantibus prius venis large ac copiose pro-
32쪽
uti ira, prae senio vix modico sudore distillantem patietur perhumanas aetates inter quas senectus non perinde ut prius vigeat auditu aurium, cursu peduin, oculorum acie, virium robore, succo viscerum, mole metu brbrum Eo in campo quam late patet facundiae quadriga agitet, homo eo in genere exercitatissimus, ut ad metam illam pertingere aenique liceat, quodcuB-que nunc nasicitur, mundi ipsi enestute degenerat. Hoc ut interrenis ac corporeis rebus qua aeu processu euigescunt, causari liceat, in rcbus materiae concretione liberis, humanis inquam mentibus ac ingeniis, sane non licet Apage igitur fastidiosas illasvo ces Ingeniorum parens natura, veluti anus siueta desiit parere. Infrequentius illa quidem, eximios ingeniorum foetus edit, subinde tamen edit, pensante numeri damnum sobolis dignitate, exemplo nequaquam δε- gulari. Centenarius elephanti partus, quotidianam gallina chortalis foeturam, immensum quantum superat, Vt vel comparationem omnem excludat Ad cum modum eximiorum ingeniorum parens, ita frequenti pastione, diu gestatum, diu alvo conclusum tum, per longas moras aegre ab Ilutum enititur, impactam in ecunditatistabem, egregia sobolis serai n lucem eductione abstergens. Hoc aetati nostrae contigisse, gratulemur. Hoc est quo aiebam adduci me, omnibus, laetitiis incederem. IlI. Quid tamdiu Lectorem moror, dum qualibuscunque praeconiis rem tantam onero,defixum tarda exhibitione eius animum, longa expectatione fati-go Nouus Doctor, nouo opere DE LIBERTATE
33쪽
pereleganti,ornato,luculento, omnem tantaru quantas attigi difficultatum implexitatem, ex non satis perspecta vel ignorata libertatis nostrae natura, enatam statuiti Si enim libertatem creatam, non ut hactenus
vulgo Theologorum ac Philosophorum visum est,
sed ut illucente recens diuino radio tandem est deprehensum, in eminentia 4mplitudine ex adhaesione cum Deo sitam dicamus, omnis illa nubium moles protinus soluta evanescet, caligo uniuersa dispelletur.
Agnoscendum est quod Scripturae produnt, , Patres
contestantur, creaturas scalam esse qua ad Deum subvehi liceat. Itaque per humanam libcrtatem rite apteque expositam, ad diuinam libertatem ei spiciendam nullo negotio efferemur, auspiciis noui Doctoris;&8c eam non angustis finibus coercebimus externarum operationum, vel has duntaxat spectantium internarum Deo actionum, sed quam late patet vita diuina, diffundi non erit obscurum. Sunt in Deo processiones aeternae immanentes, quibus a Patre Verbum,ab vir que Spiritus sanctus, necessari ὀι immutabiliter oritur. Sunt &aeterna decreta de condendis in tempore
creaturis,& derivando in eas stillicidio quopiam diuini esse fontalis, infinities Linexhauste participabilis. Utraque ex parte liberrimum esse Deum, facile est deprehendere , gradiendo per vestigia hactenus in creaturis signata,gressusque Doctoris relegendo Adhaeret enim sibi semper Deus, nec a se unquam diuelli potest. Quicquidvult amat,prosequitur,insevno,quin
potius in eis seipsum prosequitur. Est igitur Deus, oc
34쪽
ad intra Mad extra liberrimus. Habet Lector abstrusissimarum implexitatum expeditam a non Doctore evolutionem, nec sine superpondio quoad Deum.Nam cum de eius tantum libertate circa res creatas quaesitum hactenus esset, eiusque cum immutabilitate conciliatio, desperanda plerisque pernos videretur; quod multo operosius erat, ac ne desiderio quidem languido expetitum,obtigit ut scilicet diuinarum quoque internarum processionum germanissimam libertatem perspicere liceret. Vt minus sine mirum sit, inde conspicuam esse Christi Dominiri quorumvis beatorum, tametsi extra labendi aleam constitutorum , plenissimam libertatem at gratiae quae tamdiu Theologoru torsiit ingenia, quan-Juam praedeterminantisti ineluctabiliter ad operancum adigentis cum voluntate libera consensionem, indidem patere liquidissimo. Hi omnes dissicultatum antehac imperuiarum recessus, praelucente una illa libertatis conuenienter expositae tacula, adiri in offense, ac penetrari nullo negotio possunt; t non sit ultra necesse, intellectus nostri circa diuina hebetudinem dea plorare aut quod non nemo, quidem e maiorumgcntium Theologis, antehac fecit, in seram faelicitatis aeternae lucem, tantarum tenebrarum discussionem protrahere.
t III. Tam porro perspicuὸ ac solide a se propositam atque firmatam, eam libertatis notionem qua reliquus processiis nititur, assirmat laudatus mihi autor nouus, ut quaestin pronunciando de rebus suis modestia, dicat diu ac multum quaerent sibi quid obiici
35쪽
lectorum oculos,ri in sua propria ac natiua specie inspiciendam dedit, quod aequi censores reprelaendant. Tantam certe esse,i tam aptam, omniuna quae tradit, cohaesionem existimat, ut vel nexus ille atque iunctu ra uniuersorum, fidem faciat non mendacem: iupposititiam, sed veram ac germanam libertatis notionem esse, quam ipse assignat, etiam si nullae aliae pro bationes praesto elsent inde tandem doceri nos, diuinum munus libertatis quale quantumque sit, deprehendere in magnifice de eo ac pro tantae rei lignitate sentire; quandoquidem non humile quid vel humi a lectum est libertas sed ipsa eminentia, ipsa amplitudo. E contra vero a recentioribus nonnullis, laudat passim in hoc albo, Ludovicum Molinain, Gabrielem Vasqueet, Franciscum Suarem, Leonardum Lessium,)adeo sublime munus, mirum quantum obscuratii attenuari visum est. Eam quippe libertatem confinxere, appendo verba autoris ex libri primi praefatione, quae
Deo propemodum aduersetur, quasi iugum ein indignata;
eam quaecumgratia non conueniat, eam qua sinepeccato intelligi vix queat. Ita ut quia Christus singulari priuilegio
peccare omnino nonpotest, velprouidentiam Dei non omnia quae eiuFsiunt amplecti arbitrentur, vel Uum circa illa ea- aem, libertate nonpotiri quasi ut illum cogitent liberum, minuspubie lum Patri esse oporteat. V E M E TMΑcILENTAM libertatem effecerunt, ut cum ab antiquis conciperetur tanquam fusticienda vere vim ξουαοτης,
suitote ι, vis nimirum indomita , diuina, qua creatura
36쪽
rationalis sibi Ommbu que dominatur, eo domini quod est cmnium ordinat imum. nobilissimum,proindeque quodc Deosublestam It Deosolis 3 pro libertate adin
uenerint NESCIO MAM IEIUNAM ET EVANIDAM POTESTATEM, ad ea quae Dei ordine non continentur. si quae tamen huiusmodisunt, prout fors tulerit, excurrendi. Acrimum, cum reliqua omnes perfectiones eo cumulatiores
finier latiores,quoprincipios o magis accedunt ista tamen, sit his credimis, ubi ad Deumpes Ehonis omnis scuturiginem per g riam reducitur, evanescat, senullasit. Addit Autor, obli upuisse pio secto se, honaines sapientissimosin doctissimos , tam magnifice tamque Aligenter,
V. Verum haec,'euia, nulla,si lubet,habentor,praecaptata quam iisdem impingit, non libertatis creatae incolumitate, ut obtenditur, sed reuera exsolutione adiuino dominio. Quod enim obtrudant recentiores praedicti, usum scientiae mediae in libertatis negotio; De eo fere constat, modi Autor l. i. c. 23. n. l. facere id quidem 'ecι tenus, ut libertatem hominis sartam te iam
tueantur reuera autem NON ALIA CAVSA, quam quia
sentiiunt, Deum libero hominis arbitrio non erile te dominari sed ut arbitrium nostrum liberum sit, a dii inae etiam potestatis iugo, aliquantister liberum, solutum essed bere. Non potuit apertius, Molinam, Suarem, Leuiu, quos ibi nominatim impugnat, laesae diuinae maiestatis,4 quid cin in primo ordine,reos agere uid quod eosdemst lo ac mente dicere gratia De aestitui libertatem, intrepide obij cit'. i. c. - .n.6.4 cap.l.n Ecqua areola iuuat hoc sertum decerpere. Non possum satis
37쪽
avolutam ad agendum non agendum, non temperatam ordine ad finem , immemores nos esse creaturas principio fini obnoxias. ANri NE ERO EST FACERE Nos
LIBEROS, UT FACIANT ALIQUA RATIONE ET SACRI
LEGOs Libertatem nostram, eximium singulare Dei donum secundum quod ad maxinem Dei creatisumus, di . nino dominio subtrahant, nec dicere erubescant, nihil Deo eum ente mora, Phrasica quide metaphysica omnia. entia, ab sependent,at non morale. Quanam Uecro PEREGRINA ILLA DOCTRINA, AC MO A LlBERΤAsEsT, DEvM EsCiT Ergone ita liberi es volunt, nec Deum velint habere Dominum Ergone ita male de
Deo existimant, ut ouod ab eo per creationem effluxit, per gubernationem eiiis aut amittatur, autfatiscat sitque Dei domisatio creationi contrinia Itaque en genus hum
num per hanc nouam S peregrinam Suarii, Lesbj,risimilium recentiorum doctrinam, Deo rebelle atque sacrilegum. Et miramur concitari autorem in huiusmodi uoctrinae virus, ea ipsa verba quibus Augustinus' de spiritu clit. c. 3 . tumorem Pelagianum Deo subiici detrect antem contundit, in eius propolas
intot quere Nominati in verδ vapulat ab eo Gabriel Vasquesti c. si .n. 3. quod violarit sanctitatem doctri quae negat libertatem ferri in peccatum. Et ibidem c. 32. n. I . quod Sancti limorum virori sertinoritis grauissimorum toritate contempta, in re inqua vel verba
38쪽
tentiam peccandi a Deo esse. VI. Minus mirum videri debet, Autorem in iis quae Dei maiestatem tam prope attingunt, sic concitari, qui suum pro veritate aestiura, circa placita a periculo remotiora,tam tape prodat Longum sit referre quam olida aspergine perfundat, imo qua centurarum securi ex caudicet,ialsa ut putat, placita nec paucorum nec ignobilium Doctorum. Cuiusmodi est sententia de aliquibus actibus humanis in indiuiduo indifferentibus, quam seuerasti me flagellat l. i. toto c. 3. quae Deum spatiis imaginariis inexistere tradit, in quam L feruescit i. i. c. I. n. i. Quae diuinae volitionis rationem aliquam profert aut inuestigat, quam castigail. 2 c. 23. n. i . Quae in mediis bonitatem aliquam respectivam agnoscit, terminatiuam amoris; qua tanquam ab
impura de luculenta, cauendum decernit l. I. c. r. n. 2.
quaedamnatis ac daemonibus aliquid agendi vel non agendi libertatem tribuit. Vnde collidi scripturas ac Patres expostulat l. 2. c. a. 8 alibique non semel. Sed nullibi magis incensus ac praefervidus Autoris pro veritate zelus proditur, quam in eius placiti suis xione quod scientiae mediae sum aliquem ad praedestinationis negotium, de diuinam de salute nostra prouidentiam agnoscit. Cuanquam hallucinor, qui nudae veritatis incensum relum hac in parte ineo celebrem: Et hic quoque violatam Dei maiestatem viturus armatur l. I. c. 23. hi praeter caetera. Qui Deum ad
decreti operisque sui certitudinem , obligant rimari cos.
39쪽
io PRO Lostes Iu II. humani recessu, qt rere extrase, dispisumfure omnipotentia, humanae illum imbecillitati subiiciunt fuem faciatntexe emetu id imaginatos, identidem istud inculcant, hominem turrim ad care volentem, computare sume pris qui necessarijsunt. Et qui sis vos qui iudicatis Deum limites illi ponitis quos praeterire nequeat Cui similem fecisti ab imum aut cui adaequas tu eum Longum cum Deo ex Scripturis aceruatis colloquium,obtignat tandem hac clausula Qui ita sentiunt de te Domine Deus meus, ut velint attendi ad se prιyquam quicquam de illis statuas etiam boni, , affluas bonas, nolunt spe prorsus tuas.
Tribuunt sibi initium salutis suae, ibi post Pelagianorum
haeresim reliquias Ecclesiae tuae iudicioseuere damnatas,
AMOR PROPRIAE EXcELLENTIAE, ET SIBI ALIQUID TRIBvENDI INSANVS ARDOR, in huncse locum tanquain tuti murecepit ablum, ut sub obtentusapientiae tuae, in
morem prudentiae*iorum Ada conformandaegratiam nea,
ETIAM VOCATsONIS PRIMAE , etiam electionis aternae,
non constare credant, nisinostrum aliquid in mente tuas cesserit. Eo quo 'iritus est in gratia, se quasigratiae gratiis sedecus, energiam scilicet efficaciam, non tua aut vocationi auigratuit electioni,sed homini ipsi deputare non erub scunt Absit a me Domine,absit,sic de tesentire sic de
me praesumere. Dixeris non Suarem, Lcilium, Molinam, quos nominatim eo capite exagitat, sed Pelagium, oelestium, lulianum Celanensem,eiusve furfuris quempiam alium ab autore feriri, hac tanta vcb mentia de acerbitate orationis.
VII Illud vero inaesime, Autori est in singultum atque cordolium, pro zelo suo diuini honoris, ac incenso quo flagrat ludio veritatis inuod est. I. c. 6. D.
40쪽
. ingenue aperit, exorto nouo iubare quod ipsi terris
intulit dilexerint homines magistenc bras quam lucem. Et falsitatem quidem huiusmodi sentcntrarum deprchenderint, ideo tamen deserere non placuerit, quia iam ante defenderunt Rari os enim reperire est, qui D. Augustinisummam humilitatem imitati,sententiassuas placita coram uniuerso orbe retractare, conde areρο- ratisint. deris certe rationes, quibus haec doctrina 'I-
GΠιr,c PER SENSERYNT EARUM PONDUS ; nec latere
eos potuit, insua sententia,gratiam ad quam potissimum attendcndum fuerat,supponi naturae, non praeponi,non mediocri creatoris iniuria is creat: ram spe quaecum praecipientiem monent acquiescere lubet, a contumacis discernit scilicetprorumpens in opus,monita quidem a Deosed non mora. Plec ignorant uicunque itasentiunt,alifer se a Deo, tui huid est eximium in creatura actu ecundum videlicet,qui causaesecundae complementum est. Et cum idficiant in om
ni causarum, operationumgenere, tum Iristi iosi ume equuntur in causis liberis quando qua tales agimi. Non rcssi,ntprofecto non aduertere quod expresse docent essentiam facultates inesse nobis inlinediate a Deo, at et ii nem competere nobis a nobis ipsis. Elcum D Argustinus
Theolog vnanimiter eum secuti, duo tintum distinxerint ,
quaedam quae fiunt a Deo in nobissine nobis, yiadam qua
sunt a Deo in nobis nobiscum se tertium membrum non minus stupendum quam ina: ditam adiecisse eo-mini quaesunt in nobis, nobis sine Deo Viderunt
