장음표시 사용
51쪽
PAR I. AP v I. imitetur, liberrimum, felicissimum, Deo simillimum ac Deum quadantenus euadere. Sanctius etiam ac fortius id tradunt S S. PP. Augustinus praesertim, qui humanam voluntatem, quo Deo fit subiectior, eo liberiorem lse contestatur. Addit autor, subiectionem illam nostram ex amore, ad summum veluti verticem efferri,atque ade,obtineri storem primae illius Deifica libertatis, cum non modo omnia propter Deum, sed
etiam in Deo amniaus. Quinatiuus ipli Deo creaturas amandi modus, nec enim Deus amando extra se peregrinatur, sanctis abiecto hoc corporis ostreo ad perfectam libertatem subuectis ac deificatis, fit pro rius iuxta autorem idcirco expostulat, abus vio- iri sanctos non mediocri iniuria, qui satis magnifice sibi sensisse videntur de sanctorum amore,si statuant,
eos omnia amare propter Deum , ctiamsi exament praeter&extra Deum: cum tamen pura ciniuria in sanctos expers de eorum amore sententia,omnino ferat, beatorum voluntates, totas in Deo quiescere, ac
veluti immergi,condique in eum penitissime,nulla ipsarum parte inde abstracta, ut extra illam veluti fornacem frigescat. Secundam Deificationem de libertatis adeptionem, quae diuinae naturae participatione constat, autor Patrum sust agio S scripturis exprestillii mis confirmael. Homines enim per gratiam Deo nasci, S in filios ex celsi ac Deos transcribi, decantatissimum est in sacris literis S Christianis Doctoribus. Tertiam denique, longe intimiorem Deificationem, sitam in unione fidelis tanquam membri cum
52쪽
TYPvs NOVAE SENΤENTIAE. 33 Christo capite in unum corpus, Unamque personam, eniit autor ex Apostolo iuxta quem, omnes nos sumus unus Christus; quia per gratiam diuinitus indultam subij cimur Deo, non tantum prout domino ac
patri, sicut olim Adam, qui idcirco quasi per se ac separatim spectatus,non in Christo iustus erat sed vere ut capiti, di tanquam membra Christi, in quo proindes an hi efficimur, de deificamur, donamurque libertate longe sublimissima, hoc est non libertate purae cuiuDpiam creaturae, sed ipsiusmet Christi, Deiri capitis nostri cuius portiones quaedam, simembra sumus. Non
me contineo, quominus autori, adeo excelsae, adeo
deificae de libertate doctrin ,elogium pangam ijsdem Vocibus quibus approbator Auranus. Quantus sit is qui haec conscripsit, cogitare, qui ut homines faceret tib
Hactenus ex autore libertatis definitio,cum causa lis per subiectionem ad Deum, tum formalis duplex, nempe per an litudinem deificationem Penes varias porro ciuidem amplitudinis, deificationis conssederationes,autor duplicem profert libertatis partitionem. Priorem lib. i. c. L. in libertatem quoad statum,&quoad actum Posteriorem lib. 2.c. i .in libertatem initialem, siue orientem, progredientem dc consum
Prior noua partitio libertatis, quoadflatum actum. V. Prioris partitionis ratio non est obscura P test enim libertas in voluiitate creata considerari bifariam mempe quoad statum Quoaxactrum.
53쪽
Vtrumque ex dictis illustratur. Quod voluntati crea tae confert formaliter libertatem titus, eli beata illae
dilatatio quae subiectionem ad Dei infinitatem consequitur. Ea quippe subiectione, homo transitens imDeum,eiusque inlinitamamplitudinem, supereminet
creatura cuicunque, Larebus omnibus solutus acin-
dependens redditur, quod est nancisci statum liberrimum Quod si voluntas omnibus effecta seperior, Dinfinitatem quandam ac sublimissimam eminentiam Lamplitudinemadepta, destendat ad inferiora
assumens ea ut media, reuocansque ad Deum finem sium tum demum libertatem exercitis sortitur, quae
partus quidam est eius libertatis quae ad statum pertinet. Itaque creatura quatenusadepta amplitudinem eminentiam per adhaesionem cum Deo fit libera formaliter libertate status quatenus vero agit intraeterminos adhaesionis ad Deum & dimanantis ab ea amplitudinis,nullatenus ab ea in agendo recedens liabertate exerciti potitur siue libertate actus. Quanquam iuxta autorem,non actio tantum,sedi agendi cultas ad hani libertatem pertinet, tanquam aliquid cum actione omnino nexum. Libertas status, quia, actu tamquam germine suo anterior est, actum non supponit. Itaque in quibuluis renatis locum nabet, etiamsi infantibus, aut ratione destitutis At libertaruactus in ijs duntaxat reperitur, qui consentanee ad statum libertatis operantur,idque sona ipsa vox liserta eis quoad Enum,ut per se liquet. Non disterminat autor ibertatis statum di amari . in duas libertatis species nequaqpana connexas c
54쪽
TYpvs Novae ENTENTIAE. 33 enim l. l. c. h. n. s. in recentioribus reprehendit: essed completam libertatem, unicam agnoscit, quae a statu incipiens, per actum consummatur. Status, fiandamentum est, cui facultas ct exercitium superstruitur.
Nam quia quis liber est,ide libere&operari potest, Δ operatur. Sicut quia quis homo est, idcirco operari potest,i operatur humano modo. Quoniam igitur ita secundum esse astecti sumus ob adhaesionem cum Deo,ut supra creata omnia emineamus si lite quoque in agendo asscimur; nam posse Moperari sequuntur esse Datque ita eo ipso quod obiecta creat non rapiunt nos, aut transuersos agunt dominantia nobis , sed ipsi potius obiectis creatis dominamur, utentes eis iuxta finem a Deo praestitum, potimur libertate quoad actum, nam completam libertatem integrante cum libertate status , liue cum libertato quoad esse. Nec plura de priore libertatis partitionu ruperius proposita. Posterior penes varios ad Deum ordines. VI. que facile est ex iactis principijs, alteriussat' titionis rationem repetere. Quja enim libertas sui miri uniuersalis boni amplitudinem respicit,quisquis illius capax est, libertatis ortu donatur,4 in libertatis veluti ingressu versatur Tendendo autem ad eam summi boni amplitudinem, habetur libertatis prongressio triplex. Aut enim est ordo ad summum bo num,integer quidem ac purus, sed qui subuerti& lui queat quae est libertas pura, sedilon confirmata; qualis in Adamo sint priuiquam Delici innocentin
55쪽
PAR I. Apur statii excideret. Aut est ordo ad finem ultimum diui nitus ita vallatus, disiici nequeat,quae est liberias puram confirmata Aut denique est ordo ad finem vitimum, imminutus, deordinationi admixtus quae est libertas nec confirmata, nec pura, sed defectibilis&admixta scruituti, qualem nanciscimur quotquot gratiae participes sumus in quantulocunque gradu, etiam ante sanctificationem. Ita enim liberi dicimur
ac sumus ratione gratiar, ut tamen admistae inclinatio nes prauae,dum ment madcreata degrauant libertatem sentitute permisceant atque inficiant. Demum libertatis consummatio continetur integro atque totali ordine ad finem ultimum: ordine inquam, non iam tendentiae quasi ad bonum absens, sed quietis an quam in bono praesenti. Haec est quam Apostolus. Roman. 8 libertatem gloriae filiorum Dei appellat.
Omne quippe iam iter emensus homo,nihil ultra expetiturus, S nactus omnia in Deo, in summi boni in siritate placiaissime conquiescens,gloriam obtineret, Dei filio congruentem. Habemus ergo tres capitales libertatis species, hanc secundam libertatis partitio
nemintegrantes nempe Orientem,progredientem, Meonsummatam mirarum extremae duae , oriens in quam,&consummata, atoma senes Media siue progrediens, tripartito subsecatur; nempe in puram necdum confirmatam,puram confirmatam non usummatam, ac denique, puram ὐconsummatam vn-decunque.
Hactenus de libertatis partitionibus iuxta auro remi Vulgares vero libertatis diuisiones, in eam quaer
56쪽
est quoad speciem, S eam quae est quoad exercitium
quae aliter contrarietatis contradictionis appellantur,autor non agnoscit, aut ita interuertit via sensu
quo antehac acceptae sunt,procul absint, nec ab iis qui illas hactenus tradiderunt,sint agnoscendae Dei liber libertatis obiectum ex dictis eruitur. VII. Per scandulas libertatis creatae ad quam pertinent omnia hactenus proposita , licet cum autoret conscendere ad Dei libertatem Libertas enim quam ζostremo loco recensuimus in posteriori partitione, ea torum propria est,ri quantum creata increatis fas est componere, proxime accedit ad libertatem diutinam, quae per metatam, sinullis conclusam finibus amplitudinem constituitur indeque profluit libertas omnis quae in coeloi in terra nominatur. Est sane Deus,primumse principale,& fontale liberum, quippe suapte natura infinite amplus,5 inalligatus, ac Immunis a seruitute ideoque iuxta autorem, cirra ipse iri se libertatis plenitudine fruitur, nec tantum perordi nem ad externas actiones, sed 'ubad processiones internas est liberrimus, de quo late libro .c. 2 5 3. Tum etiam cuiuis libertatis nomine gaudenti, principium est libertatis ita vi nihil sit quod liberum dicatur, nisi pet respectam ad Deum : nempe vel quia in illum quodammodo transit, ut sit in beatis vel quia
ad eum magisaut minus accedit, statu aut actu excutiens vinculti asciuum, ri rerum creatarum an iri
sti s euolans ad immensam Dei an plitudinem ped
57쪽
adhaesionem cum ea ut viatoribus contingit. VII l. Hinc vero liquet, libertatem non essetan- tuu mediorum, ut vulgo hactenus iactatum est, sed
esse quoque,5 quidem maxime,respectu finis ultimi,
citi adhaerendo, euadimus in verae libertatis amplitudinem ubi exsoluti seruitutis compedhus, nullissique rebus creatis astricti,omnibus supereminentes&inal ligati exspatiamur. Late haec confirmat autor lib. I.c. io.&a,.sequuntarque aperte ex noua sententia, iuxta quam libertas sitieit in amplitudine oriunda ex ad limtione cum Deo fine nostro. Potest ergo libertas circa finem versari. Nec refert quod circa eum finem fera. mur naturali necessitate. Nam S. Thomas .p. q. 82. artic. i. docet necessitatem naturalem non repugnare
libertati. Id quod praeter D. Thomam, Bonaventur quoque,Scoto,Henrico,atque Durando placuisse obseruat amor. Igitur datur libertas circa finem. Et vero nonne voluntas, sub ratione potentiae liberae refert alia obiecta in finem ρ Ergo etiam vi libera est,
versetur circa finem. Deinde an non meremur occupando nos interius circa Deum, cui ratio finis nostri iliabdicabiliter conuenit 'Non est quidem ea libertas, contradictionis vel exerciti iuxta autorem; est tamen libertas simpliciter,libertate contradictionisvi exerciti superior; tamen fundans meritum mon prout actus ille circa Deum, est achiis noster, sed prout est opus Dei per Christum in nobis. Ita porro meritorius est actus ille, ut tamen proprie illo non mereamur. Quare concludit autor capite illo II. num 3 tantum abesse ut libertas circa finem nulla sit, ut poties
58쪽
CONTRA OvAM LIBERTATI QUIDDiTATEM. 34 omnis plane libertas sit clica finem vel acquirendum vel tenendum.
Expressi fidelitet uniuersam autoris de libertatis natura,partibus, Lobiecto sententiam. Quam ille lib. t. si extremo, bene sibi,bene ingenisset foetibus Ombnatus, irreprehensibilem per aequos censores statuit; Tam vero perspicuam, ut ipsa solo conspectu semotis quibusvis rationibus susscienter se probet A nullo certe ut est l. i. cd quicquam afferri possit probabilius: Et quod habet l. i. c. . n. . nihil ipsi diu multumque quaerenti occurrit, quod in contrarium opponi cum,
probabilitate aliqua queata CAPUT II.
Sententiam propositam, plane commentitiam
ver alieni am esse, quoad libertatis
rationem formalem. C. R ANNI aduersario, quod ei quaerenti non occurrit nobis autem
adeo obuium fuit, ut incurreret non MI tu, Eiusmodi sine sunt quae
de libertate recens audiuimus, ut possimus non iniuria illud Augustinici in Iulia c. item. 3. nostrum velle,&aduersario occinere. Mirasint quae Acins,no sunt j κ dcitis, falsa fiuntqMedicitis: Mira staremus, noua cauem falsa conuincimus. Hoc postremum Vt exequa-naur,probationum agmina sunt ornanda, quaecum
59쪽
duntaxat erunt,quae ita firmitate valebunt, ut paucis instrui contenta, multae impensae apparatum non eri- rant. Duplicem aciem proferam. Prior in formalem rationem libertatis ab aduersario propositam diarigetur. Potherior in assignatam ab eo libertatis radicem ea quippe succisa, exarescere formalem libertatem inde progerminantem necesse erit. Noua libertatis quidditas, primo impugnata,qm nescitur cuim sit. Argumento igitur primo contra libertatis quidditatem ab aduersario propositam, quia etiamsi ultro daremus eius sententiam niti veritate, adeo tanaen lubrice dc implexe naturam libertatis exponit, ut nisi alia via ineatur,m explicatam plane manere sit necesse. Ait enim aduersarius,libertatem esse eminentiam, esse amplitudinem,esse infinitatem. Prima illa vox,ad libertatis naturam non accedit, ut ex sequentibus perspicuum fiet idcirco tamen tam studiose in lac tractatione ingeri videtur, quia sapit dignitatem Cardinalitiam, de qua blanditi sibi huius sententiae natales,ex opcris ad Pontificem inscriptione piliolica intelligitur Amplitudo, infinitas, assectiones sunt quantitatis, vel
corporeae vel virtualis quae omnia a libertatis ratione abesse quam longissime, vel lippus videat. Nam amplitudinem vel infinitatem corpoream huc non spectare,s ustra monerem Spiritualem quoque infinitatem, nemo non videt nulla ratione cum libertate
conuenire. Infinitas enim spiritualis essentialis, non magis
60쪽
CONTRA NovAM LIBERTATI QUIDDITATEM. 4t
magis a Deo cui propria est, transfundi in alia potest, quam ab ipso Deo abdicari nec magis creaturae communicari potest, quam ratio entis a se, vel indepcndentia. Aliam spiritualem infinitatein quae reipsa existat, Theologi in puris creaturis non agnoscunt. Esto non pauci possibilem esse fateantur, &aliqui in quibus dam spiritualibus Christi accidentibus eam concedant. At libertas munus est omnibus ex aequo creaturis intelli rentibus tributum nec Dei incommunicabiliter proprium. Restat ergo ut dicatur libertatem esse amplitudinem spiritualem,aut quod idem est, excelsitatem eminentiam praealijs subtus iacentibus. Qua ratione quicquid alio altius, entitatiue grandius proferetur, cuiusmodi sane est' u quis entitas ad aliam despicatiorem Sc in gradu rerum exiliorem comparata, amplitudinem sibi praedictam&eminentiam,atque adeo etiam libertatem vendicabit. I. Praesentio quid aduersarius immurmuraturus sit. Mala fide secum agi expostulabit Contestabitur nunquam sibi in mentem venisse tam pinguem doctrinam proferre quae Soli obiecta colliquescat: Non esse adeo ad viuum resecanda omnia, nec adeo crude excipiendos vocum sonos ut merus syllabarum cortexspectetur. Sibi itaque demetaphorica duntaxat eminentiari amplitudine sermonem esse Ea inquam amplitudine quam creatura ex adhaesione cum Deo fine suo adipiscitur grandescente ex obiecti illius amplitudine tendentis in eam hominis voluntate. Audio. Hoc ipsum tamen est, quod primo loco in aduersari sententia. tainetsi vera esset. reprehenden-
