장음표시 사용
171쪽
ctione addimus, in quibus horum praecipua dissicultas consistiti Artificem enim in Geometria Practica, Mechanicis & Optieis
versatissimum supponimus. Patet vero cuivis Fixarum loca deteraminaturo commodissimum kre, si Quadrantem aut potius Semicinculum in Meridiani plano prorsus immotum,& in gradus horumque partes secundum artem divisum habeat, super cuius centrum index Ρinnacidiis Telescopicis instruinis movetur, ut Sydcris cujusvis Altitudo Meridiana prompte mensuretur, cum ad Meridiani planum appellit: haec enim Declinationis Sydorum observatio in Fixa rum locis restituendis praecipua est.
Sicut ex datis Elevatione Poli vel AEquatoris & Altitudine Sy- deris Meridiana ellus Syderis inclinatio invenitur, ita E converse, ex datis Syderis Altitudine Meridiana & Declinatione, AEquatoris
vel Poli Elevatio habetur. In quadrante enim ZEH, summa vel disserentia ipsarum Ησ, Eu dat AEquatoris elevationem HE. In quadrante vero Epo, summa vel disserentia ipsarum os & ps exhibet altitudinem dili.
PROPOSITIO XIX. I linationem Eclipticae ad AEquatorem frae Alipticae Obliqui .
tem obseravare, o que ac proinde Colurorum, Tropicorum ct Polariumsitum res AEquatoris determinare. Quotidie circa Solstitium utrumvis observetur sper praeced.) Solis Declinatio: Haec, ubi maxima, ipse est Eclipticae obliquitas quaesita. Quoniam enim Ecliptica est ipsa via Solis, quanta est Solis declinatio maxima, tanta etiam in ipsius Eclipticae; unde obsedivata illa, simul observatur de haec. Q. E. F. Verum cum, ex praxi praecedente, Syderis Declinatio observari nequeat, nisi cum Sydus istud est in Meridiano; si contingat Solsti tium celebrari, Sole in Obserratoris Meridiano non existente, quod
certe plerumque fiet,) paululum aberrabitur: hoc autem tantibium est, ut sit merito negligendum. Praecipimus enim quovis meridie Declinationem inquirere; adeoque aberratio maxima est cum Solstitium modist nosta celebratur; nempe temporis puncto a minridie remotissimo. Error igitur uim maximus est, tantus erit, quanto Solis Declinatio is horis ante aut post Solstitium deficit ab ejus Declinatione maxima: hic autem desectus ad quatuor minuta ἡcunda non astendit; cum ' tamen ipsi obliquitas intra minutum primum aut etiam duo ab Artificibus nondum sit definira. E SOL stitiis eligendum erit illud, in quo Sol commodissime observari poterit absque erroris periculo: .g. in regionibus hisce prope Polum septentrionalem Solstitium restivum, quoniam Sol in Solstitio hy-berno ipso meridie refracti dira periculis non caret; quae res in hujusmodi observatione maxim est momenti. Dantur & habitationes,
ebi ad Obliquitatem Ecliptitae inquirendam consultum sit altitu-
172쪽
Lib. II. & GEOMETRICAE ELEMENTA. Io
dinem Meridianam Solis, in uno Solsitiorum positi, subduccro cxejusdem altitudine Meridiana in altero Sol statis, si Sul in utroque casu sit ab eadem verticis parte; sed si ad diversas, ex posteriori
Meridianae altitudinis complemento ad semicirculum, ut relin.
quatur distantia Tropicorum, erius sumissis est ipsa Obliquitas
Ad cxquisitam autem indagationum obliquitatis Zodiaci. ait O, servatorum selertissimus Hevelim plurimorum annorum continua. tas, omnibusque numeris absolutissimas, majoribus & fide dignissimis organis administratas observationes requiri. Atque hinc sit quod etiamnum hodie, quando instrumenta sunt & mstgna & ae- curate divisa, & Telescopiis instructa, distri uim satis sensibile interiast inter Zodiaci obliquitates ab Artificibus postas. Siquidum Hevelius illam ponit 13 ' 3S 1, , eandem quam Risciolus in Afirmnomia Refommatae Moulonus, qui integrum sere librum hac de rescripsit, illam post multas & repetitas observationes, mediamque intor extremas eligens hanc, constituit χῖε ῖο , quam ctiam Dbb-quitatis mensuram ex selectis observationi hus Ruciolus in , a
gogo IUnit: hanc etiam ponit Sireetius in Asyronomia Carotha, degeneraliter Artifices usurpant. Quo non obstante Cl D. De Liax stare in Tabb. Amon. Part. Prior. de Motibus Sohs ct Lunae illam minuto primo integro minorem constituit; nempe tantum 2 ῖ 19 ,
idque ex Observationibus prope Zeni in extra refractionis periculum fictis. Si rim Veterum hac de re placita notare libet, tanta reperitur inter obliquitatem ali illis observatam, &. Illam 'quae nunc ex Coelis deducitur, differentia, ut plurimit Auctares eam mutabilem posuerint praeter mutationem bis quolibet anno restitutam; de qua utpote sere insetabili hic non drsputamus: quam doquidem tempore is Q -si qm 3bo prope annisi ante Christum natum floruit, ea ipsa habita est 1V: vivente vero ρ tenura annis post Christum 3 o, nun amplius quam 23 pI': &ruri tegnu tempore poci feres post Christum anni istan tum 13 7 a & T cha L; xt wf eam per observationes prodit, Verum diligentissimi huius taculit Observatores illam nihilomi nus constantem volunt; Goseuciam 3 nempe, Ricciis , Hor-- &ipse Heve ου, qui Veterum obst timibus haud adeo multum tribuendum esse in Prodramo censet, tam nec, strumonia omni businumenis persecta adhibuerim nec tutiori via incesserint. Immo Antiquio ipseque Pro b Eus in ariti gesto idem censent; ELA Miegnius ob eandem cum Heveho rationem Veterum observati
ones suis postponit. Et Gassendus in Vita Petro si ostendit per
observationes a se institutas, eandem esse hodie Zodiaci obliquit tem, quae fuerat tempore Alexandri Magni; eandem quippe a se obstruatam rationem Gnomonis ad suam umbram in meridie Solstitit aestivi M uiae, quae luerat in eadem urbe tum observata a
Porro, puncta in Coelo, ubi Ecliptica . Equatorem intersecat, illa
173쪽
sunt, in quibus Sol apparet dum dies noctibus aequales sunt obstravatori, cui Polorum alteruter elevatur supra Hollirantem. Ecliaptim ergo situs is est, ut AEquatorem inters et in dictis punctis,& ad AEquatorem inclinetur in angulo 1bpra determinato, ejus dimidio ad Polum Borcum vergente, in quo Sol veriatur dum dies noctibus sunt longiores Borealis hemisphaerii Terrae incolis. Eclipticae situ dato, protinus datur situs Tropicorum; quippe qui AEqua. toti paralleli Eclipticam contingunt, suntque tantum ab AEquatore rcmoti, quanta est Eclipticae Obliquitas: & Polares tantundemii dilis proximis distant. Colurorum etiam situs hinc deducitur: nam in Polis hactenus per observationes doterminatis, ad angulos rectos se mutuo intersecantes, per puncta AEquinoctialia & Solstitialia supra inventa transeunt.
PROPOSITIO XX. DAsta Eclipticar Obliquitate, Ascissionem rectam ct Declina
tionem dati in ea puncti, item Angulum, quem ad dictum punctum comprehendis Ecliptica cum Meridiano, per calciatim eruere , O conterlo, Histi e punctum, cui horum aliquod competit, definire, O proinde locum Solis in Ecliptica, ex observatione per
Prop. xvIII. facta, determinare.
Restrat ae o AEquatorem, cuius Polus pς si L. Ecliptica1ri; E AEquinoctii. alterutrius punctum; L punctum in Ecliptica datum, per quod traductus concipiatur circuius declinationis P Lu. In triangulo sphaerico B L et datur latus EL, nempe distam tia puncti dati ab M & angulas u E L Eclipticae 4 'nobliquitas; datur item angulus et, nempe rect , i si quia ν est Polus circuli Εα Invenietur igitur per a bi si Trigonometriam sphaericorumὶ latus u L puncti L Declinatio quaesita, quae borealis est Vel austra- . t s: ' Ilis pro Ρoli adiacentis natura; item latus Bu, quod spro situ puncti L in hoc vel illo Eclipticae quadrante, & natura puncti E) erit vel ipsa Ast fio recta quaesita, vel illius complementum ad quadrantem, vel semicirculum, vel tres quadrantes, Vel integrum circulum. Datur Etiam angulas O R, quem Ecliptica in dicto puncto facit cunil Declinationis circulo sive Meridiano. Hujus e versum simi. liten construitur: advertendum tamen duo esse Eclipticae puncta, quotum eadem est versus datam Polum inclinatio; adeoque opus esse deteraninatione aliqua est I .
174쪽
De Stestis Fixis, earum Locis per observationem definiendis,
S Telurum fixarum classes varias explicare. is quas ob diverisam magnitudinem apparentem dividuntur ; que disserentis rationes reddere.
Propositionibus quibusdam praecedentibus modum tradidimus, quo praecipuorum Sphaerae circulorum Positio respectu Horigontis sensu definiti determinatur; Meridiani nempe, Equatoris. Zodiaci, Coturi utriusque, Tropicorum & Circulorum Polarium: consequens est ut Fixarum loca circulorum istorum respectit inveniendi mo. dum tradamus. Oportet autem prius aliquid de isti Fixis, harumque disserentiis & ordine praefari Et primo cuivis Coelum nocte serena & illuni aspicienti ingens Stellarum diversitas apparet quoad magnitudinem apparentem &radiorum vim. Hujus respectu Astronomi illarum sex secerunt classes, quarum maximas appellarunt Priamin Magnitudinis, minimas Sextae & intermedias eodem ordine. Diversitatem hanc aliqui in ipsam Stellarum veram magnitudinem rejiciunt, alias aliis esse revera majores asserentes, dum omnes aequaliter distant; quippe secundum hos in superficie sphaerica locatae: Alii Veteres secuti causam diversie Magnitudinis rejiciunt in diversiam earum distantiam. Huic sententiae numerus Fixarum primae & secundae magnitudinis multum favet. Nam si Fixa quaelibet Solis ossicio fungatur in spatii Mundani portione lare aequali huic. cui Sol noster imperitat, tot erunt Fixae magnitudinis primae, quot hujusmodi Systemata nostrum tangentes circumstare possunt; hoc est, quot aequales Sphae rae mediam aequalem contingere possunt. Ex Geometria autem constat tredecim Sphaeras mediam illis aequalem circumcirca contingere; sperperam enim Keplerus duodecim hujusmodi pro numero angulorum I faedri reperiri asserit, in Lib. I. Epit ) & totidcm
observantur uicontraversic Stellae magnitudinis primae. Advertendum enim inter ipsos Fixarum observatores, de illarum numero
non prorsus constare: Nam Hevelius racidam in scapulis Aquilae ad secundam magnitudinem reseri, quam T cho primae magnitudinis dixit; & e contra Hevelius Canem minorem & dextrum Humerum Orionis primae censet, quas tamen T cho secundae ponit. Aliae interim reperiuntur, de quarum classe dubitat ipse Hevelius. Rursus, si quaeratur quot Sphaerae prioribus aequales praedictum primum ordinem Sphaerarum, Sphaeram ab initio positam circumstantium sive potius priores illas I 3 cum decim aquarta centrali comprehendentem Sphaeram,) contingere possunt; invenietur harum
175쪽
numerus si, sive φαI3. Nam Sphaerarum harum secundi ordinis centra versantur in superficie sphaerica, quae quadrupla est ejus in qua versantur centra Sphaerarum primi ordinis intimam tangentium, cum illius diameter diametri hullus dupla sit; Et totidem praeterpropter deprehenduntur Fixae magnitudinis secundae; -- velio illas circiter so statuente, dum Kepserus T chonem secutus ipsas 18 ponit; Ptoleramus non ultra inter quos nos medium assumimus: in Stellis enim magnitudinis secundae, magis quam in iis magnitudinis primae, diversi observatores diversa sentiunt. Nec innumero Fixarum reliquarum magnitudinum hac methodo determinando magis aberratur. Ad hanc rem ulterius confirmandam, restat ut ostendamus eundem inter Fixas primi honoris observari ordinem, qui inter corpora centralia Sphaerarum intimam Sphaeram prope cujus centrum oculus poniturin circumcirca contingentium; eundem inter Fixas secundae magnitudinis, qui inter corpora centralia Sphaerarum ordine secundarum ab his ; atque ita denuo. Atque hic quidem res non aeque procedit, squae causa fuit, cur rus in aliam abiit sententiam;) ut vel exinde constat quod primo obtutu quidam Firmamenti tractus Stellis innumeris quasi scatentes cernantur, alii vero ab iis tantum non vacui deprehendantur. Astin primae & secundae magnitudinis Stellarum ordine adeo non est aberratum, ut comparanti patebit: Nam sex sunt Stellae primae magnitudinis in radiaco, tres ad Boream, & quatuor ad Austrum, praeterpropter uti ex hac theoria decet.
Veteres vel lineamenta secuti dispositionis variae Fixarum, vel religione ducti distribuerunt Fixas omia , in Zona nostra Temperata conspicuas, in Imagines 4 8: Quarum in in Zodiaci longitudinem incidunt, ejusque Dodecatemoriis nomina imponunt sua: Suntque in Boreali radiaci dimidio, A res, Taurus, Gemini, Cancer, Leo &Virgo', ita Australi, Libra, Scorpius, SagitIarius, Capricornus, Agum rius & Pisces. Reliquae imagines in Hemisphaeriis per Zodiacum distinctis locantur: in Septentrionali 1 I, nempe Ursa minor, Ursa major, Draco, Cepheus, Bootes, Corona Septentrionalis, Hercules, Ora, Cygnus, Cassopria, Perseus, Andromeda, Triangulum, Auriga, Pegasus, Equuleus Delphin, Sagitta, Aquila, Serpentarius, Serpens. Hisce postea adjectae sunt Constellationes Autruoi ex informibus prope Aquilam, inter hanc & Capricornum & Sagittarium, S Comae Berenices ex informibus prope Caudam Leonis. Antinoum ad Aquilam & Equuleum ad Pegasum reducit Ptol minus. Ad Australem Zodiaci partem sunt Asterismi I ς Veteribus cogniti, nempe citus, Eridanus, Leptis, Orion, Canis mavor, Canis minor, Argo navis, indra, GaIer, Corvus, Centaurus, Lupus, Ara, Corona Austratis, Piscis Austrinus.
176쪽
Hisce nuper adduntur, quae circa dilum Austrinum sunt nobis inconspicuae, Constellationes Ιχ. Phaenis, Grus, Indus, Pavo, Apus, Triangulum Australe, Musta, hamaeleon, Piscis volans, Toucan sive Aufer Americanus, 'druae, XUbias sive norado. Extra depicharum imaginum limites sunt Stellae quaedam ad illas irreducibiles, quas ideo Informes Vocant, atque ex histe infigniores Fixarum Observatores novos Asterismos subinde confingunt, nominaque imponunt. Cl. nempe Edmundus Haurius, dum in Instulis S . Helenae Stellas Polo Austrino vicinas primus exacte observaret, jure suo usus est in nova Constellatione sub specie Quercus ex inso mibus inter Argum Navem & Centaurum condenda, & sub nomine Roboris Carolini consecranda, in perpetuam sub illius latebris se vati Caroli II. memoriam in Coelum translati. Sic Bartshius in Globo suo Quadrupedali novas duas fundavit Constellationes, Came
si raetim & Monocerotem, quas retinet Hevelius. Ipse autem He Celtas omnium longissime in hac materia progressus est, pluraque ex in1brmibus prius Stellis construxit Sydera nova quam Recentiorum quivis, ut ex ejus Firmamento patet; nempe inter Leonem &Ursim majorem Leonem minorem invexit, & LFucem inter Umssem maiorem & Aurigam supra Geminos; Canes Venaticos post Unsim majorem & sub ejus Cauda reposuit, ita ut quae T choni filii informis inter Caudas Helices & Leonis, squae postea Cordis Caroli nomine fuit ab Anglis insignita) Hevelio sit in Aunulo A iE Charae: Lacertam sive Stellionem inter Andromedam & Cygnum; raniae Sextantem inter Leonem & Hydram; Scutum Sobisscianum inter Aquilam & Serpentarium; Hulpeculam cum A ere inter Aquilam & Lyram sub Cygno; Triangulum minus inter Triangulum Boreale & Arietis Caput. Veteres etiam Constellationes quasdam immutavit paululum, aliasque illis adiunxit; ut Antinoum prius inermem Arcu & Sagitta armavit, in Herculis genu inflexi finistram Cerberum induxit,& sub Bootis pedibus Montem Maenalum posuit. Ρraedicta Sydera in Locis descriptis collocavit ad fabulae veteris
adjacentium Syderum continuationem, ne Astrologorum placita ®ulas nimium turbaret, vel ad facinoris nobilioris memoriam
Alii rursus integra Sydera novis nominibus iisque Gristianis designanda censent; cujus specimen dedit V. Beda in Astris radiaci,& continuavit in suo Caelo Steliato anno 161 edito Iulius Schil rus. Consilium tamen hoc merito improbarunt Commicus, T cho,& Hemelius in Hirmamento, aliique Astronomi, qui pristas sermas &antiqua nomina retinenda censent, ne Veterum Astronomia paulatim deperdatur, & confusio oriatur. Modo enim hucusque ab ipsis Astronomiae primordiis recepto, quod in hac re praecipuum est consequimur; nempe ut ait Copernicus) tit tanta Stetigarum multisvis per partes discerneretur, O ut hae denomisationibus quibusdam derignara posm.
Ad Asterismos etiam pertinet Via Lactea, quam nostrum Gculum
177쪽
innumerarum minutarum Fixarum congeriem esse deprehendit, proeut Veterum quidam, teste Marisio, censuere: Estque Circulus latus candore Lactis perfluus, totum Coelum ambiens; nonnunquam du plici tramite, plerumque sinplici incedens per Cassiopeiam, Perseaum, Aurigam, Pedes Geminorum, Clavam Orionis, Monocerotis anteriora, Caudam Canis majoris, Argum Navem, Robur Carolinum, Crucem & Centauri pedes, quos ultra, e regione Arar, in duplicem dividitur tramitem; cuius pars orientalior transit per Aram, exummam Scorpii Caudam, Pedemque Serpentarii orientaliorem, Arcum Sagittarii, Scutum Sobi estianum, Antinoi rides & Cygnum, ubi maxima ejus pars alteri jungitur: incidentalior autem per priorem partem Caudae Scorpii, Serpentarii Dextram & Cygni Sydus; a solvitque periodum suam in Cassiopeia, unde ejus descriptionem inacipit Manilius. Sunt etiam & aliae Galaxiae divisiones minores, quas videre licet in Hevelit firmamento. Viae Lacheae etiam amnes sunt duae Nubeculae prope Polum austrinum sitae, in Europa inconspicuae, quaeque a nautis Nebulae Magelunicae appellantur: illius enim albedinem steste Cl. Halisio) exacte referunt, & Telescopioinspectae hinc inde Nobulas parvas & exiguas Stellas ostendunt. Harum major inter Hydrum & Doradonem; minor inter Anserem Americanum sive Toucan & Hydrum collocatur.
nem Rectam per observat ues determinare. Explicata Fixarum diversitate tam secundum aprirentem magnitudinem, quam secundum figuras Asterismorum, in quos communiter dividuntur, restat ut cuiusvis ex illi& locum determinandi mea modum ostendamus respectu circulorum Sphaerae, quorum situs superius est determinatus , ac primo quidem respectu AEquatoris; in quem finem cujusvis inclinationem observare Prop. XVI. docuimus: Reliquum est ut illius Ascensio Recta etiam inveniatur. Uerum, quoniam AEquatoris initium, a quo Syderum Ascensio Recta numeratur, est illius intersectio cum Ecliptica; in qua licet Sol reperiatur semel in anno, ineunte sic. nostro Vere, inde tamen statim discedit, & punctum istud relinquit obscurum, nullo phaenomeno, quod in sensus incurrat, insignitum, & tale denique unde Stellarum Ascensiones nequeunt immediate per observationes deduci; . ali. quod igitur eligendum est Phaenomenon, cujus Ascensio Recta quoeli t momento datur, ut aliorum Ascensiones Rectae hinc obse
ventur. Inter omnia Vero ad hoc opus Sol est maxime commodus, quippe cujus motus est maxime simplex, cujusque Ascenso Recta ex dato ejus loco in Ecliptica expedite invenitur per Prop. xx. Hujus ergo Theoria data; hoc est, ad datum tempus dato ejus loco in Ecliptica, & dato etiam Horologio Automato indicem aequabiliter circumagente, sic observantur Fixarum Ascensiones Rectae. Primo, ita ordinetur Horologium, ut index horas numeret
178쪽
labente tempore, quo Fixa quaevis a Meridiano digressa ad eundem revertitur, quod die naturali paulo est brevius. Horologii sic ordia nati index ad initium numerationis constituatur, dum Sol Meridianum attingit, & notetur hora ab Horologio numerata, quando Fixa, cujus Ascensio Recta quaeritur, eundem attingit. Horae earumque partes ab indice numeratae in AEquatoris gradus & illorum parteS convertantur, ut supra est dictum: Prodibit intervallum Ascensionum Rectarum Fixae & Solis; hoc vero additum Ascensioni Rectae Solis exhibet Fixae Ascensionem Rectam quaesitam. Si vero, in Automato ad motum Fixae diurnum ordinato, loco et horarum ostendantur 36o gradus horumque partes sexagesimae,&, dum Sol est in Meridiano, indices statuantur ad numerum graduum & scrupulorum, ex quibus Solis Ascensio Recta tum constat; ostendent hi sabsque ulteriore reductioni Ascensionem Rectam Fixae, cum haec Meridianum attingit.
clinatione asterius una cum S derum Distautia, posterroris Bustis Ascensionem Rectam invenire; ct e converso, saereum, quorum Ascensiones Rectae ct Declinationes dantur, Distantiam invenire. Referat E Q AEquatorem, cujus Polus P; sintque Sydena A & B, ex quorum Declinationibus cA, DB datis dantur horum complementa sive distantiae a Polo, nempe P A, P B, daturque etiam sex hypothesi) Syderum distantia AB. Quare in triangulo A p Η, datis lateribus invcnietur angulus A p B, & proinde ejus mensura co arcus; differentia nempe Ascensionum Rectarum Syderum a & B, quae proinde addita vel subducta Ascensioni Rectae datae unius, sprout circulus Declinationis per hoc transiens est ad ortum vel occasum circuli Declinationis per illud transeuntis, dat alterius Ascensionem Rectam quaesitam. E converse, datis Syderum Α & Η Astensionibus Rectis, datur harum disterentia c D; hoc est, angulus cpa, cujus iste arcus est mensura: & in triangulo A ps, dantur lat a PA, PB datarum Declinationum complementa, una cum angulo comprehense A p B : invenientur igitur reliqui anguli, & latus A B Syderum Distantia quaesita. Ρariterque duorum in Glluris superficie Locorum, quorum Longitudines & Latitudines dantur, invenientur Distantia in circulo maximo computata, & anguli quos hic qui communi AZimutho Coelesti respondet) cum utroque Meridiano continet.
re, mediante Phaenomeno interdis O noctu conssimo. Observetur Ρhaenomeni diu noctuque conspicui Declinatio sper X 1 Prop. Duiliaco by Corale
179쪽
Prop. xviii.) & distantia tam a Sole quam a Stella; haec noctii, illa interdiu. Ex Phaenomeni Declinatione, Distantia a Sole, & S lis loco, clicitur sper praeced.) Phaenomeni Ascensio Recta; ex qua & ejusdem Declinatione observata, una cum observatis Stellae Declinatione & Distantia a Phaenomeno, similiter invenietur Stellae Ascensio Recta quaesita. Q. E. F.
quirit) carebant, Clepsydrae enim ab Antiquissimis adhibitae erant nimium fallaces.) Fixarum loca mediante Luna exquirebant, capiendo distantiam Lunae a Sole secundum . Equatorem aut Eclipticam computatam de die, & distantiam Stellae a Luna noctu, unde Distantiam inter Stellam & Solem, ac proinde sex Solis Theoria Distantiam Stellae ab Eclipticae initio concludebant
Recentiores Venerem adhibuerunt loco Lunae, quod hujus diameter parva minorem in distantia observanda errori ansam praebeat; & quod Lunae locus observandus saepenumero veniat per Fix rum loca prius correcta, ut ejus Theoria, in hunc diem spraesertim circa quadraturas, quando Veterum observationes hae instituebantur minus accurata, corrigatur; & etiam quod Veneris motus neque sit tam velox, neque tam incertus. Ideoque Venerem Observare conveniet in maxima elongatione a Sole, cum illius motus motui Solis propemodum est aequalis; & etiam cum ob elevationem Sol& Venus Refractioni minime sunt obnoxii. In hujusmodi observationibus faciendis praecipue curandum, ut sepius repetantur tam cum Venus orientalior est Sole, quam cum occidentalior; ut exobservationibus diverss ad eundem Fixae locum determinandum coim spirantibus verus locus certo constet. Ricciolus loco Veneris Sirium substituendum censet, quem ait splendere adeo ut circa AEquinoctia octo & amplius minutis ante occasum Solis Martio,& post ortum Solis Septembri, videri possit. Sed & Regulus &Arcturus tandem in Meridiano, lucente Sole, nudis oculis obse vati sunt a Regiae Scientiarum Academiae Gallicie Astronomis; etiam cum Sol extra incertas Restactionis limites elevaretur: quod ope
Telescopii in quavis rixa illustriori quotidie fieri poterit. ΡRΟΡOSITIO XXVI. Disis e inlisuiuise Poti, Hora a Meridie Deo Solis, si Draeterea S deris APitudo ct Azimuth obsermatione innotegant, invenire S deris istius e pensionem Rectam ct Declinationem.
serat pZuo Meridianum; H Ao Horirantem, cujus Polus est Zenith Z; ER , AEquatorem, cujus Polus P; S Stellam, per quam traducti intelligantur circuluν verticalis 2 s A & declinationis ci culus Ps R. In triangulo sZP, dantur ZP latus, complementum elevationis dili Op; 2s latus. complementum altitudinis Stellae SA; & angulus sZp, quem mensurat axus Ao ex AZimuthO d tus: Invenitur igitur latus Ps, complementum arcus Rs Stellis De-
180쪽
clinationis quarfitae; & etiam angulus C ..tal sis bi: et Ps, & proinde ejus mensura, nempe aria M'. icus Ε . Sed ex data Hora datur arcus Movae quatoris interceptus inter Meridianum ria & circulum Declinationis per Solem tra- l ab A I lductum; horum ergo arcuum datorum '' udantur summa& differentia. Haec autem y lsumma, si Sol & Stella fuerint ad diversa l , γMeridiani latera; vel disserentia, si ad i. iidem. est differentia Ascensionum Rectarum Solis & Stellae. Et ex dato Solis loco datur ejus Mensio Recta, per Prop. xx; quare innotestit etiam Stellae Astensio Recta quaesita.
In schemate R α repraesentet AEquatorem, cujus polus P; EcEclipticam, cujus polus B ; punctum E communem horum circulo,rum intersectionem, initium V vel δε; s Sydus datum, per quod ducti intelligantur Eclipticae & AEquatoris secundisii Bs PsΛ. Et circulus maximus PBuc ipsos polos con- b ylla jungens est Coturus Solstitiorum. UVeni- u Natur per Prop. 61H. Syderis Declinatio A s. si
unde habebitur ejus complementum ps; ἡ sse i
& per Prop. XXm. vel xxv. Stellae Astenso , recta EA, saltem ex data Ascensione recta lue dabitur R Ad unde habebitur ejuscomple- vilis I mentum QA,&angulus QPA, cujus est men- ii l, ι is a. In triangulo igitur Aps, dantur latus Ip s & latus p B, distantia nempe Polorum , AEquatoris & Eclipticae hujus obliquitati aequalis, una cum amgulo ab iis comprehenso Eps: Innotestit igitur latus Es, hujusque proinde complementum s L, Stellae Latitudo quaesita. Inveniet etiam angulus PBs, vel huic deinceps cBL, ejusque mensura arcus CL, adeoque hujus complementum L E. Atqui arcus hic vel est ipsa Longitudo quaesita, vel ejus complementum ad unum, dum, tres vel quatuor quadrantes. Similiter ex dato situ Stellae respectu Eclipticae determinabitur ejusdem situs respectu AEquatoris.
tia tertii ab utroque, tertii imus Locum invenire. Reserat cED Eclipticam, cujus Poliis P; A & a Stellas, quarum Longitudo & Latitudo dantur, per quas traducti intelligantur Lutitudinis circuli p A c, pa D: anguli cpD sub illis comprehensi mensura est Eclipticae arcus c D, Longitudinum datarum differentia, ac