장음표시 사용
181쪽
proinde datur. In triangula APB, datis lateribus PA, PB, Latitudinum c Α, D B complementiS, & angulo Ap invenietur AB latus, & angulus PBA. Rursus, in triangulo A s B, datis omnibus lateribus; nempe S A, S B, distantiis Stellae s a duabus A& Η, & prius invento AB, reperietur angulus A B S ; adeoque S B P, hujus & prius inventi pa Lintervallam: & tandem in triangulo S B P, datis duobus lateribus B P, B S, cum angulo ab illis comprehenso sBp, invenietur PS, & consequenter eius complementum Es, nempe Syderis s Latitudo; &angulus aps, hujusque mensura DE, differentia nempe Longitudinum Stellarum a & s, addenda Longitudini Stellae a ut fiat Longitudo Stellae s, si ps E sit orientalior quam pBD; subtrahenda vem,s occidentalior. Alii sunt hujus Problematis casias pro vario situ punctorum A & s, sed qui omnes similiter solvuntur. Eodemque prorsus modo, fi detur situs Stellarum A & a respectu alterius cujusvis circuli, AEquatoris ex. gr. hoc est, s dentur earum uenfiones Rectar & Declinationes, & Distantia tertiae s ab utraque ; dabitur etiam huius situs respectu ejusdem circuli. Atque haruin Tellure fiunt similiter
FIxarum Catalogum condendi modum defico Uere; praecipuos ejus Conditores, methodorique, quibus sunt isi, indicare, o Go-hum Coelestim construere. Cujusque Asteri sint Stellae singulae pro loco, quem quaevis in Asterismo obtinet, ordine describantur: & e regione cuiusvis, ejus Longitudo & Latitudo per Prop. XXvII. inventae adscribantur, a que postea ejus Magnitudo notetur. Si plures fuerint in eadem msterismi parte Rapite ex. o. vel manu) Stellae, in descriptione d , ninguantur in boreal iores & australiores, & in praecedentes, mindias & sequentes; ubi illae praecedentes ab Auctoribus Ptolemerium secutis vocantur . quae ad occidentem sitae sunt; sive qua Zodiaci partes praecedentes i. e. initio Arietis viciniores obtinent hoc est, quae in motu diurno praecedunt: A quibusdam etiam distinguuntur per literas alphabeti adstriptas. Si Stella notabilis in A. sterisimo Oeeurrit, quae singulari nomine indigitatur, nomen hocce etiam apponitur; ut Arcturus in Boote, Regulus in Leone, Sirius in Cane, &c. Post Stellas cuique Asterismo proprias adjiciuntur &itas ines circa eundem, similiter per viciniam hujus vel illius motis scui Q. adstantὶ descriptae, cum cujusque Longitudine, Latitudine& Magnitudine. Primus, qui Fixas omnes in Catalogum reducere, earumque loca determinare est aggressius, suis Hipparchuae Moinus annis ante Christum et iter Ho, ex Plinii sententia ausus rem etiam Deo imprisam, adnumerare posteris Stelgas O S dera ad normam expan
182쪽
gere. Ex Ptolemaeo tumen constat Umocharadem & AHI Amplurimas circa hanc rem observationes, 18o annis ante Hipparchum fictas, reliquisse. Menelaus item Geometra anno Traiani primo quaedam de Fixarum locis observavit Annae. Post hos Claudius
Iolen us, circa annum a nato Christo Ilo, nonnulla de Fixarum progressione in consequentia animadvertere ac Iiteris mandare aggressus est; Hipparchico tamen circa earum ad invicem quoad longum & latum collocationem retento abaco, qui ad Fixas Io16 ascendit. Neque praeter ea, quae a Ptolemiso sunt consignata, Veterum observata amplius exstant. Idem quoque secit Asbategnius S rus circa annum Christi 88o: nam in Libro quem instripsit de Sei. entia Stellarum, Cap. m. pag. χοχ. ait se II gradus & dimidium &tertiam partem addidisse locis, in quibus, in Ptolemaei Libro, eas striptas invenit. Neque otiam Perse e pyronomi aut Alphon ini,
neque illis recentior Commicuae omnes Fixas observarunt, sed Hipparchico Catalogo acquieverunt, addita 1olummodo in respectivis Catalogis portione motionis in omnibus interea factae; de qua inserius. Copernicus interim Stellarum omnium Longitudines numerat a duarum in Arietis Cornu Praecedente, quam Omnium Primam vocat; quaeque proinde omni aevo sunt eaedem, dum Primae hujus
Longitudo ab AEquinoctii puncto indies augetur. Hi omnes ad Stellarum loca determinanda Armillarem Sphaeram, vel ejus partem squam Astrolabium dixerunt) utplurimum adhibueriint. Rus descriptionem vide Cap. I. Lib. V. Magnae Conseructionis. Hoc enim instrumento ad Mundi cardines & Loci Latitudinem composito, Armillam Eclipticam referentem de Die ope rudiorum Solis scujus locum ex ejus Theoria notum habebant) in eum componebant situm, quem tum Horirontis istius respectu Ecliptica obtinebat, & Lunae locum in Ecliptica, ope circuli Latitudinis in Astrolabio mobilis, cxinde observabanti Nocte deinde insequente, mediante Luna, spro cujus motu interea facto locum prius inventum corrigebant,) Armillam illam radiacalem in situm isti temporis puncto congruum 'uemadmodum prius mediante Sole) componebant, unde cujusvis Stellae longitudinem secundum Eclipticam numeratam observabant, sicut prius Lunae Longitudincm interdiu observassent sper mobilem Latitudinis circulum collimando)ejusque Latitudinem ope pinnacidii indicto circulo itidem mobilis. Hunc observandi modum plene destriptum videre licet Cap. 4. Lib. m. Magnae Conummo in Hesentiri, & Cap. 16. m. v. Commisi de Revolut Quamvis Veteres Lunam credidere prorsus necessariam ad Stellarum loca respectu AEquinoctialium & Solstitialium punctarum definienda, & cum iis sagacissimus Copernicus CV I Lib. II. sic loquatur; Etenim sine ipsa non erat modus locis Steliarum comprehemdeudis, utpote quae ex omnibus sola Diei ct Noctis fit particeps;
nihilominus Him civmus Cordaniιs, in Libro quem inscribit Supple-mextum Almanach, postquam monuit Fixas ad Lunam comparandas
183쪽
randas esse tempore Eclipseos Lunaris, quia locus Lunae Solis respectu est tum temporis optime perspectus, quippe oppositusa Veneris Stellam in hoc negotio Lunae feliciter substituit, quippe diei& noctis etiam participem, cujusque alia etiam sunt commoda,
Proximus post Hipparchum . qui Fixas de novo observavit, sui tintigh Belgis Tamertinis Magni Nepos. Hic quidem in 'aefatione
ait se observasse omnes, quae observari poterant, praeter 2I australiores. Mortuus est Princeps hic circa annum Christi I4 9. Stellarum loca notavit in Catalogo suo a D. Tho. H de latine redditri ad annum Christi I 4.37. Saeculo demum post Christum natum decimosexto illuxit taculi istius Atlas, immortalis Deho Brahe, qui indefesso labore Fixas omnes supra Horirantem Uranthuroram facile conspicuas denuo observavit. Eodemque tempore Guhebnus Illustrissimus Hassueta gravius hoc isum opus C Diais aggressus est, & cum Mathematicis suis Rot anno & setis ultra ῖο annos continuavit. Stellarum longitudinem & latitudinem calculo quaesivit, ex Ascensione Recha & Declinatione prius observatis per Methodum Ρrop. xxm; ut Tycho testatur Cap. 1. Part. I. ProgymnaVmatum pag. I I: quam tamen non usquequaque probat T cho, ob dissicultatem tempus a Meridie exacte numerandi, quod utut , suscipius tentatum fuerit per Horologiorum constructionem, modisque aliis in Pr gymna . Cap. citato descriptis, nunquam tamen satis pro voto suo cessit. At licet Principis observationes non extendantur ad plures quam Fixas, & instrumentis paulo minoribus fuerint factae, illas tamen ipsius TFchonis laboribus praefert Hevelius in Prod. gla. quod ex sua sententia majorem diligentiam adhibuerit Princeps cum suis coobservatoribus, quam T cho cum suis. Princeps postea per Veneris Stellam rem perfecit. T cho autem, licet pag. I 6. LVI. Progonam. exprobret Cardano errorem in loco Meridionalioris& Lucidioris Lancium Librae per Venerem constituendo majorem, quam est is Ayphonsuarum Tabulanum ; fatetur tamen hoc exinde profluxisse, quod Veneris situs nullis tum numeris adstrictus csset: Veneremque ille etiam ad idem opus adhibet modo Prop. X xv. destripto. Loco Armillae Zodiacalis a Veteribus adhibitae ad Suderum longitudinum differentias & latitudines observandas, Dcho optimis rationibus permotus Armillas AEquatorias substituit; quibus nempe Ascensionum rectarum differentias & declinationes etiam extra Meridianum observaret, altitudine Meridiana ad alias comprobandas semper adhibita. Reliquas, quas diligentissimus Obsem Vator adhibuit, cautiones videre licet Cap. II. Lib. V. Progymnasem. Ex positis semel quarundain Stellarum locis, per methodos hactenus traditas inventis, aliarum Stellarum prope AEquatorem aut taclipticam collocatarum loca modo Prop. XXIR adducto determinavit: Cujusvis vero ignotae Stellae Ascensionem rectam per binas,
quarum loca hactenus vcrificata erant, inquisivit, & si paululum
184쪽
inter se discrepantes essent ejusdem Stellae Ascensiones Rccis se inventae, mediam pro vera absque omni haesitatione assumpsit: postea ex Ascensione Recta & Declinatione ejus Longitudinem & La titudinem, modo Prop. XXVH. demonstrato, supputavit. Stellarum vero prope talos potitarum loca ex prioribus deduxit per maxin Prop. xxum; verificato tamen loco sic invento per distantiam a Stella tertia prius determinata obserratam. Et universaliter, Fixae loco unicia tantum observatione determinato, nunquam acquievit;
sed singula tum per methodos supra indicatas, tum per Armillas suas AEquatorias, tum per praxin Prop. XXm, Horologiis optimis ad mensurandum tempus adhibitis, & hydrargyro plumboque arte Chymica in pulverem redactis. & decursu per seram ulum tempus simul indicantibus; quae omnia in Proymnasin. graphice descripta videre licet. Hac cura & diligentia ad Annum MDc conditus Catalogus Fixarum Tychonicus, ex ipso Coelo desumptus, tandem prodiit, Anno MDex in Apron. Inmur. Proramnam. editus; & deinde Anno MM m. in Tabulas Rudolphinas translatus, & Stellis auctus ex aliis T chonis observationibus, ita ut Caralogus hic in Tabulis Alphinis ad mille Fixas ascendat. Addidit Ne erus classem simcundam Fixarum. quas de vetusto Hipparchi Catalogo a Ptolemino repetito & emendato Tincto omisit, quasque Semi t Bonicas appellat : Tertiam subjungit xΠ Imagines Coelestes complectentem, in
Zona nostra temperata Septentrionali incon1picuas. Haste a Lusentanis denominatas, & a Petro Theodori ad normam Astronomicam correctas, in Catalogum refert. Fama est Australiores hasce postea observasse quendam Frederisum mutmannum Batavtim, Ac ex illis observationibus Globum Caelectem Blavianum correctum fuisse. Verum hunc laborem, prout Astronomum decuit, primus exantiavit CL Edmundus Halisius in Insula S Helem' & Fixarum g ro
Australiorum ad Annum Incarnationis I 6 completum restitutarum Catalogum edidit, Calaiora T=chonio vere Sumementum. Distantias Australium ignotarum aDctonicis quibusdam observavit;& illarum loca ex assiimptis locis quarundam T Bonicarum sper Prop. xxv in calculo supputavit, adjectis etiam ipsis distantiis o
Ρroximus post Tychonem, qui integrum Fixarum Catalogum proprium orbi ostendit, est R. Ρ. Riscrotis, in Aur. Reform. Lib. I v. ad Annum Christi MDcc completum. Verum Catalogus hic, qui continet plane tot Stellas, quot Tincto habet, ex T chorico desumptus est, praeterquam in Stellis IOI, quas solas ex Coelo per obseravationes deduxit. In reliquis, paululum citra ultrave a Tychone recedit, ejus errorra manifestissimos in suum etiam transtulit, Stellasque quasdam a T chone vere observatas, sed Riccisti tempore haud amplius conspicuas, in Catalogo suo conservavit, sicut Horitas
Prodiit denique Blustris Viri P. Hoelii Dantis ni Fixarum
185쪽
Catalogus, Stellas in universum 1888 continens; nempe 9so Vel ribus cognitas, 3 quas suas dicit, utpote quas ante illum nemo
recte & rite determinavit debitis instrumentis, & g; ς Halisti in
Horizonte Gedaneus inconspicuas. In hoc condendo sancte profitetur se ad nullius Austaris observationes attendisse, .sed negotium hoc ita suscepisse, ac si nullus Catalogus fuisset in rerum natura. Immo aliena fundamenta rejecit prorsus omnia, Solisque Theoriam Tabulasque Solares suas de novo construxit, propriis observationibus unice nixas. Sincere denique assirmat se nemini quicquam surri puisse, aut Stellae minimae Locum in Catalogum retulisse, quem non per diversas distantias & altitudines Meridianas ipse eruerit. Catalogos duos instruxit Hevelius, primum sive Majorem exhibemtem tam Longitudines & Latitudines, quam Astensiones Rectas& Declinationes ad Annum Christi completum MDcLx, cui annexa sunt Loca secundum Longitudinem & Latitudinem, ad eundem annum reducta, Fixarum olim a T=chone Brahe, Principe HasAue, Ricciolo, inuo Migb & Ptolemino observata; alterum sive Minorem earundem Fixarum loca secundum Longitudinem &Latitudinem exhibentem, ad Annum Christi MDec completum, cui subnectitur Cl. Halisti Catalogus Stelgarum Assiralium, ex observationibus Gedanensibus, quoad Longitudinem partim correctus, ad idem tempus reductus: Adeo ut Catalogus Major exhibeat simul omnium Antecesserum Catalogos, quo protinus ad oculum pateat quousque observationes omnium inter se conveniant vel discrepent. Hisce subnectit Tabulam Ascensionis Reine & Declinationis plurimarum Fixarum ad Annos Christi I 66o & I 6o, cum earundem disterentiis pro I istis annis. Ex hujusmodi Fixarum Catalogo facile construitur Globus Cc, lastis: Signatis enim in superficie Globi Ecliptica ejusque Polis, Fixarum loca e Catalogo deprompta secundum Longitudinem &Latitudinem ad Eclipticam istam exacta itidem signentur, additis Asterismorum imaginibus. Deli neetur etiam Viae Lacteae tractus per loca Fixarum, quas pertransit; addanturque AEquinoctialis Ciraculus, Eclipticam in assumpto numerationis initio & puncla huic opposito secans & ad illam debite inclinatus, Tropici etiam &Polares, reliquaque, necessaria; de quibus supra Prop. xm. dberum est. Atque ad hunc praecipue finem Catalogum Minorem destinavit Hemelius, & hinc etiam Uranographiam suam sive Ἀ-hulas omnium Syderum in plano delineatas deduxit, quas sub Himmamenti Sobissciani Titulo Anno MDcxc in lucem edidit. Hae enim a Globo Coelesti disserunt sicut Regionum Tabulae a Globo Terrestri. Schemata haec Asterismorum Uranographica in plano ita sunt d lineata, ac si Coelum convexum ab extra, ut in Globis artificialibus contingit, aspiceremus; quod a Praedecessoribus, qui Coelum contemplati sunt, Fixarum Catalogos condiderunt, aut de Astris scripserunt, factum est. Basterum, quia in Uranometria contrarium molitus est, incogitato animo S era omina invertere dicit Hom
186쪽
Lib. II. & Ggo ΜΕΤ RICAE ELEMENTA. 1 1 s ; & quod per ejus figuras nihil amplius praeuant, quam quod
totum Caelem negotium perturbent, O quod omnes Stelgae, quae in Globis ad miZIram Iuni conssisut ad dextram appareant. Emmamenti ab Hevelio editi ope Globi Coelestis Constructio longe erit facilior, quia Asterisinorum Figurae in illo apte sunt delineatae, cum Uia Lactea ejusque quasi rivis diversis. Fixarum vero Cataloagum longe omnium amplissimum expectare jubent Clari TD. Hum pedit Observationes, per plures annos instrumentis magnis simul &commodis in hunc finem institutae.
Jam olim Hipparchi aevo Stella NoVa inter Fixas apparuit. Ataque haec, teste Ptinio, in causa fuit cur H parchus aggressu sit an
numerare poneris Stet S. Syderaque ad normam expangere, organis excogitatis, per quae gulorum loca O ma nisudines rimaret;
ut facile ex eo discerni posset, non modo an obirent nocerenturve, sed an omnino aliquae transirent moverentuνve; item an crescerent minuerenturve, Caelo in haereditate cunctis relicto. Et quamvis non pauciores quam sex Stellas Novas tempore medias inter hanc& celebrem illam, quae in Cainopeia Anno Is 2 apparuit, numeret Ricciolus , cum tamen vel vix omnino Vel ab imperitis sunt obseravatae, de iis nihil sere dicendum restat. Nova haec in Cassiopeia, maximarum in Coelo aemula, primo apparuit circa initium Nooemabris Anni Ir et, duravitque usque ad Martium Anni Im . Haec non secus atque Hipparcho illa occasionem praebuit T chom observandi, novis ac maximis instrumentis, Fixas, easque de novo ad normam expangendi; ut ipse in Progymna . testatur, ubi de Nova
Anni 1w6 mense Augusto, Novam magnitudinis in Ceto obaservavit David F ricius, quae post duos menses evanuit. Anno I 6 Nova apparuit in m re Cygni, prius ab aliis, postea ab ipso Nemero visa. qui de ea narrationem conscripsit Astronomicam. Haec ad Annum usque I 63 9 teste Hevelis squi illam ab An no I 638 majoribus organis observaverat) ejusdem mansit magnitudinis, st. tertiae; verum ab Anno 161 9 notabiliter decrevit, & exeunte Anno 166 I plane evanuit. Elapis Vero quinquennio, nempe Septembri 1666, illa rursus Hevelio τ' aut 6 magnitudinis nudo oculo apparuit, eundem praecise Coeli locum retinens. Anno 16 . circa initium Octobris, Nova in dextro pede Serpen tarii visa est, quae Jove major x Veneri propemodum aequalis a paruit: duravit per integrum annum; quippe post Octobrem I 6or
invisa. De hac Librum edidit Nemerus, mysicis & Astrologicis
disputationibus plenum. Novas istas tres, nempe in Cassiopeia. Cygno & Serpentario, subministravit Galaxia, quae propterea Stellarum Novarum Promptuarium a quibusdam dicitur. Observatae sunt
187쪽
& aliae Novae, nempe illa An. I 6 It in cingulo Andromedae a Simone
Mario Mundi Iovitatis Auctore, & alia in Antinoo a Iusso Boetio
Principis minae Asuomatopoeo & aliis. Anno 1638 Joannes Phoc itides Holuuarda Franeque Eobservavit Novam in collo Ceti tertiae magnitudinis, aut etiam amplius. Quomodo haec singulis annis dispareat, ac rursus prodeat, sed non semper codem prorsus tempore, licet Bussialdus aliter sentiret, . postea per quatuor integros annos plane delituerit, ex ejus Historia ab Hemelio conscripta & Mercurio suo annexa, & ex ,sino Climacterico abunde patet. D. Cassis easdem huius Stellae Phases exactis
prope 3 3o diebus recurrere ex observationibus compesit; sic tamen ut 11 diebus aliquando restitutio haec retardetur aut praevertat Haec Stella eadem videtur esse cum illa, quam Anno I 6iae observaverat Fabricius; loca enim congruunt.
Anni I 6 o mense Pullo, Novam tertiae magnitudinis sub capite Cygni detexit Hevelius, quam ad Vulpeculam suam in Catalogo refert; brevi autem adeo diminuta est, ut circa finem Augusti 16 rpenitus sit exstincta: sed proximo Martio rursus anulis, initio instar minutissimae Stellulae, deinde vero ad tertiam magnitudinem crevit, ac postea denuo sensim imminuta sic ut altera vice, Septembri Anni 16 1, penitus evanuit, amplius non Visa. Non tantum Fixae Novae nunc primum apparent, sed & aliae magnitudinis sextae, quintae & quartae, Veteribus cognitae & ab ip Tnhone observatae, penitus evanuerunt, cussus exempla in Hemelii Cm talogo passim videre est. Ipse quatuor memorat in Prodri e M. nempe Stellam in sinistro femore Aquarii, contiguam in cauda Capricorni praecedentem, secundam ventris citi, & post lances Librae informium primam. Aliae etiam circa hasce factae sunt ab Astronomis Gallis observationes. Sed & notabiles Fixae primae, sincundae & tertiae magnitudinis claritatem & magnitudinem suam sensibiliter mutare deprehenduntur ; ut ex Auctorum circa Fixas primae & secundae, vel secundae & tertiae, magnitudinis diversis sententiis dilucide constat. Ut autem Posteri de mutatione Fixarum notabiliorum facilius & absque errore dijudicare valeant; plura huc spectantia a se observata adscripsit Hemelius in Prodromo. Transeo nunc alias in Fixis mutationes ope Telescopii observatas, quales sunt quae a D. Cinni noviter detectae perhibentur; quod nempe quaedam, ut Arietis prima & praecedens caput Geminorum, aliquando in binas aequales intervallo diametri utriusvis distantes db Visae appareant; quaedam aliae, ut Ρleiadum aliquae & media in gladio Orionis, quandoque triplae aut etiam quadruplae vidcantur. Phaenomena enim haec, praeterquam quod nudis oculis de quibus solis nos hic agimus non cernantur, aliunde originem ducere videntur, & alio proinde loco tractanda veniunt. ΡR Diuiti do by Corale
188쪽
Motum in consequentia apparentem definire; O ad datum
tempus Locum cujusvis fixae ex dato fixarum Catalogo determinare. Hipparchus olim, referente Ptolemaeo Cap. I. Lib. VII. Magnae Constructionis, ex comparatione suarum observationum cum illis Ariolti & TFmocharidis. suspicionem habuit motus Fixarum in Zodiaco sitarum in consequentia: Ptolemaeus vero ex Hi archi & aliorum observatis, comparatis cum suis, hunc diserte assirmavit de
omnibus, & quidem in circulis Eclipticae parallelis factum; quod in
plurimis notabilioribus Fixis Cap. II. & IiI comprobat, compaIatis earum locis respectu AEquatoris ab Antecessoribus & a seipso observatis. Motumque hunc progressus comperit esse unius gradus in Annis centum. Albategums ex Reguli locis a Menelao & a seipso observatis, intercedentibus annis 8 s, motum Fixarum esse unius gradus in 66 annis Cap. m. Libri de Scientia Stetitarum colligit mlugh Migh, pluribus adhuc annis interpositis edoctus, singulis septuagenis Annis Solaribus Fixas per unum gradum moveri in Praef. ad Tabulas suas pronunciat Posteriores Astronomi, comparatis veteribus, APatetrii intermediis, & recentioribus circa hanc rem observationibus, invenerunt & motum hunc esse aequabilem, & celeriorem quam credidit Ptolemaeus, tardiorem vero quam AUm regnius eundem sere quem inuo Migh posuit. Dcho enim in Pro-gνmua . Lib. 1. hunc colligit gradus unius & χρ in centum annis,
sive 3 1' in uno anno. Copernicus licet motum hunc inaequalem habuerit, medium ex observationibus antiquis & suis invicem collatis posuit IV: Σῖ :4 es: Iχ' in annis Im: At paulo minorem posuit Risci-oltis, nempe I ': 23': χes pari tempore, quem retinet D. Flamsedius. Streetius in Auronomia Carolina eum adhuc minorem ponit, quippe non ultra i ' χS. Bullialdus in Astronomia Philolaica hunc ponit 1 22M: 1 in annis Icio, dum novissime Hevelius in Tabb. Solar. in
Pro singulis igitur annis, protium ab Anno cui Catalogus aptatur, addantur Longitudini Fixae per Tabulas inventae ses, numero rotundo inter variorum numeros intermedio,) fietque Longitudo quaesita : Latitudo interim invariata manet, cum & Fixae & Ecliptica sint in Coelo immobiles, solusque AEquator scirculus origine Gr- restris) luxatus quasi pristinas suas sedes deserat. 'o singulis vero annis, retrorsum ab Anno Catalogi dato, subducantur res a Longitudine Tabulari, ut proveniat Longitudo dato tempori congrua. Si vero Catalogi dati is sit ordo, ut singularum Fixarum Longitudines a Prima Arietis numerentur, sui fit in Copernicι Fixarum Catalogo, item Clarii, dc quarundam Tabulis Carolinis adiuncto,) numero Longitudinis Tabularis squippe perpetuaeὶ addatur Longitudo Ρrimae Arietis squae ineunte Anno i or ex Hevelio est 19 ': OS: 18', & singulis post annis augetur per ses, singulis vero ante minui-
189쪽
tur per totidem, ut superius dictum tempori dato congrua, & com flabitur Longitudo quaesita ab AEquinoctio verno, rejecto integro ci euto, si summa hunc excesserit. Quod si ad tempus datum qua rantur Fixae Ascenso Recta & Declinatio, ex inventis ejus Longitudine & Latitudine ad tempus datum ut prius, fiet propositum per
De Primi Motus Problematibus in Diribtis per
Calculum refinendis. ΡRΟΡOSI ΤΙΟ XXXII. DAfrorum duorum in Telguris superficie Locorum Disserentiam
Meridianorum sive Longitudinum per obfemationes determinare, O Loca ια tora Tetiguris cum Latitudinibus O Meridia norum Disserentiis in Catalogum referre, O Globum Terre Irem
Ab observatoribus in datis Locis observetur Phaenomenon aliquod instantaneum, sinitium ex. gr. aut finis Eclipseos Lunae nostrae, aut Eclipsis cujusvis e Satellitibus Jovis,3 notata in utroque Loco hora; Differentia horarum indicatarum in AEquatoris arcum conversa dat Longitudinum sive Meridianorum Differentiam quaesitam. L. corum autem propositorum ille est orientalior, qui plures post meridiem numerat horas; si vero eandem numerent, sub eodem sunt Meridiano. Nam quoniam idem Temporis punctuin diversis nominibus horarum in duobus illis Locis gaudet, tantum inter se distabunt Locorum Meridies, aut aliae quaevis horae eodem nomine insignitae, quantum diversae illae horae in eodem Loco; adeoque ita quatoris arcus inter Locorum Meridianos interceptus rite reperitur tribuendo cuilibet horae Is '. Did hum autem Temporis intervallum Meridianorum dimerentia vocatur, apposite satis, quia est revera Meridierum. Ρariter, si Horologium Automaton horas in Locorum altero exacta indicans ad alterum deportetur, ut cum alio horas illic indicante comparetur; Differentia horarum ab Horologiis numeratarum in AEquatoris arcum conversa dat Longitudinum Disterentiam quaesitam: sic enim, ut in casu priori, cognoscitur intervallum inter horas eodem momento in binis I a cis numeratas. Horologium
enim deportatum supponitur horas similiter indicare, ac si suo in loco constitisset. Locorum illustriorum in Catalogum repostorum cuivis adponatur Latitudo propria, eodem numero graduum designata sper Prop. m.) quo Altitudo reli ibi observata per Prop. xvΠ. Adjiciatur etiam in altera columna Differentia Meridianorum per horas earumque partes expressa sex supra descriptis inventa) Loci propo
190쪽
siti & Loei praecipui aliumpti, cum titulo Additionis vel Subtracti ius, prout illius Meridianus ad occasum jacet vel ad ortum respectu Meridiani hujus Facillime ex datis Locorum Latitudinibus & Disserentiis Meridi, norum construitur Globus Terrestris: Ρesis enim & circulo super illis maximo in Sphaera ad id comparata signatis, qui Τelluris Polos & AEquatorem reserant, ducatur per Polos Circulus Meridia. num Loci ad quem reliquorum in Catalogo Locorum Meridiani reseruntur) repraesentans, in quo notetur punctum totidem gradus ab AEquatore ficto distans, quot numerantur in Loci Latitudine tabulari; & propterea illud ipsum erit, quod dictum Locum reserti Alius quivis Locus ponitur in circulo per dilos transeunte, inter quem & Meridianum hactenus positum tot inaediciuntur . Equatoris ficti gradus, s& quidem pro Loci secundi situ, versus ortum vel occasum numerati,) quot reperiuntur in Longitudinum Disserentia tabulari supra inventa ;& tot gradus ab AEquatore ficto versus alte utrum Polum, quot sunt in ejus Loci Latitudine tabulari. Similiter reliqua Loca illustriora in superficie Globi signantur. Intermedia vel minus illustria per Chorographiam vulgarem & itinera supplemtur, adhibita quorundam Latitudine ad correctionem; haec enim facilius observatur quam Disserentia Longitudinis. Globo sic pe secto, vel Meridianus Loci proprii, vel alius quivis per Mores vel Fortunatarum aliquam traductus, pro primo haberi poterit; hoc est, Rquatoris gradus ab ejus intersectione cum Meridiano dicto Reu initioin versus orientem numerandi mi. Reliqui circuli aliaque necessaria Hop. xiv. destripta addantur secundum artem.
PROPOSITIO XXXIII. DAN Elamatione Poli, O Sulgae mes Hurius in caelo puncti
censione Recta ct Declinatione, ejusdem Disserentiam eis onasem, adeoque Ascen inem Gliquam Moram supra Hor, montem, O Amplitudinem ortiviam invenire. Tradita in praecedentibus methodo situm circulorum Sphaerae pro qualibet habitatione determinandi, Stellarum loca respectu dictorum in Sphaera Coelesti circulorum, Locorumque in Tellure 1,
tum respectu eorundem in Glluris superficie consideratorum per observationes inveniendi; ordo postulat, ut praecipuorum squae r liqua sunt) circa haec prius determinata & inventa Problematum per calculum resolutionem breviter indicemus, ad quorum exemplum alia quaevis circa Motum Primum similiter resolvere pro.
clive erit. In casu praesenti, repraesentet E Q. AEquatorem, cujus Polus P;HOR Horimntem, quorum communes intersectiones, o & punctum huic oppositum, sunt puncta veri ortus & occasus, poli nempe Meridiani p E Q. Sit s Sydus oriens vel occidens per quod traductus intelligatur circulus Declinationis Psa. In triangulo