Elementa philosophiae christianæ [microforme] : ad mentem S. Thomæ Aquinatis exposita

131쪽

oni rationis et voluntatis imperio subduntur, uis sunt a latus irascibilis et appetitus conoupiscibilis tuo id jtatem, Driui id quae perficit appetitum irascibilom g t u quae perficit appetitum onoupi,hibi .m D'

ge executioni mendare media ad finem electa.

ia. 'unt quae ii an conditionos seu dispost

mus tamen persectionem requiruntur.

132쪽

Partea ubpretis sunt illae virtutes, quae viriuti subii. ciuntur eardinali, tanquam totidem species in quas dividitur. Partes potentiati sunt virtutes adiunctae quae ordinantur ad aliquos secundarios actus, vel materias, quasi non habentes totam potentiam principalis virtutis a. 0 Paries integrales prudentiae et numerantur a Sancto Thoma memoria, interuet , ratio Meiluaa, inrtia, proti- dentia, eis mapretio et eautio. λ

ara utres.

133쪽

trum intellectu prae nitum praeidentia futurorum talita ad consilia recipienda ratio ad iudicia praetiea οὐ καd uisnda, Olmia ad media prompte invenienda et derer minanda circumaperito ad negotii et reum tantias attendend ei φο ad impedimenta vii.hd. 'RueBUM,Prudentiae species, spartes subjectivae , sunt prudentia

qua homo aliquam communitatem regit Prudentia molesta

tu recte consultandi aynesis aenax habitu noin casibus ubi lex communis deficit

de ret, ae ad obiectum eius, hoc sensu

Puri' nis atra iustitiae duo complectuntur reddere

nitati debentur, in ordine ad bonum commune

um ad reddendum alteriauiuatocius summ strictum servata

134쪽

m iustitia triet sumpta aequialtatem arithmeticam rei ad

φstribuendum onera et praemia honore et obligationes amanaum proportionem meritorum et Multatum Iustitia distributiva non importat inivalitatem arithmetieam. - nroportionem geometrioam. Tm . trioa erga parentes et patriam ; Mamantia erga superiores et peramnas in dignitate eonstitutas ad quam refertur obedientia : perita seu peraritas inclinans ad verunt dicendum ad quam revocatur Melua seu fides in pri missis straritudo erga bene actores rindieatio quae iv iurandreatara etiam dicitur nempe virtus inclinans ad reum auxia leges suniendum. ver ad restitutionem ori inis laesi readatur liberalitas. inclinans ad dispensandas divitias in

miseraeordia inclinans ad sublevandum mis friam aliorrum tandem aequitas inclinans ad agendum Meundum iustitiam naturalem, ruria mentem quidem. sed contra verba legis positivae quando altior ratio. i. e. vel bonum commune vel

tur aeuo potius ut virius inclinans ad quoddam tempera-

inter audamam et timorem. I A. Vnaam acu. ----δε -itia Brugis IMI pp. elo et,q.

135쪽

RTHICA IRTVTinum in sirim a Partes inisorale sonitudinis sunt maonti nimila et maonia scientia quae ad astoredienda ardua ordinantur patientia et ero erantia quae ad auatinere pertinent. Magnanimitas magna anima est habitus inclinans ad

refertur Aaucia quae quoddam robur spei importat. monimentia est virtus inclinans ad magna ODera magnis

Persererantia, cui amnis onatantia est virius inclinans

Fortitudo non habet paries subiectivas cum sit de materia speciali par 'et autem potentiales seu virtutes adnexae sunt magnanimitas magnificentia, patientia et e diverantia prout versantur irca materias secundarias et minus dissiciles.

turpitudini Oppositum quis inclinatur.

nentia moderationem importans in usu cibi , sobris is, inii , tactibus et ampIexibus. Virtutes adnexae partes potentiales sunt eontinentia, quae firmat voluntatem contra passionum motus InsisPonsensum praebeatu humilitas, quae moderatur propriae eXcellentiae appetitum mansuetudo, quae motus irae retrae-

rntionis modes ta quae motus et gestus et vestitus corporis '' r Ptu rioni moderatur οῦ tudiosidas quae 'ppetitum 'mendi et istudium secundum rectam rationem

136쪽

ELEMENTA RHILOAOPHIAE CHRISTIANAE moderatur utrapella, quae moderationem et IudIS. servat in iocis

tum proprietas medioerida et eonneae . Virtus dicitur in mediocritate seu in medio consistere

'tundum quod in excessum et detectum collocatur

natur, et med um reonta, quod a ratione determinatur secundum prudentem aestimationem, attentis circumstantiis loci. temporis et personarum Iustitia servat medium rei alia Virtutes morales, medium rationis.

nabent quae ad suam integritatem pertinent. In statu viver- ' Onis, unis retus potest esse sine altera, sed i Gnatu Is tectionIs, una virtus non est si alliis. ad persectam vir-

Damidentia AuΡponit consortium omnium aliarum victutum.

sunt in Intelleetu vel in appetitu tanquam in subiecto. Tamen sola vitia moralia simpliciter vitia dicuntur.

Nurivis, gnaria, intemperantia. 3 Ratione medii pirtutum, quaedam vitia sese habent m Meessum, quaedam per defectum.

Tulino et non eam alia Septem numerantur vitia capitali uperbia, Inordinatus appetitus propriae excellentiae

137쪽

RTHICA DE FIRTUTIBUS ET viviis 33 ararilia, inordinatus appetitus divitiarum tuaevria, inordinatus appetitus voluptatis carnalis : via, inordinatus appetitus cibi ε potus inridia tristitui do hono aliorum ora, inordinatus appetitus vindicta Q acedi s diu is ilia, tristitia te bono opere propter laborem a iunctum.

v. virtutum at vitiorum schematica expositio. VIRTUTES INΤΕLLECΤUALES

Intelleetus Speculativae Sapientia Scientia lineudontia

virtutes a Prudentia

Memori. Partes integrales Rati Docilitas Intellectux Solertia Providentia Circumspectio Cautio

vita opposita per defeetum per excessum Imprudenti Nimia sollicitudo, Praecipitatio Astutia dolus fraus Prudentia carnis

Incloeditas Inconsideratio Negligentia Improvidentia Incircumspeetio Incautela Imprudentia personalis

politica militaris

monomica

s Politica Socialis Μilitaris Eoonomi a

b Justitia Iniustitia risita Reddere cuique quod

integrales Io. est Vitare quod nocet alteriri ita uti legalis Iniustitia illegalia subieetivis ommutativa Iniustitia di tributiva Aeceptio personarum

138쪽

Partes potentiaIes

ELEMENTA PHILOSOPHIAE CHRIST ANAE Religio

Pietas erga parentes erga patriam Ubservantia

Obedientia Veritas videlitas Gratitudo Vindicatio Amicitia Liberalitas Μisericordia Equitas

e Fortitudo ΜagnanimitasPartes In Μ'gnificentia tegratos οὐ rer e erantia seu Potentiato, in tentia

verseverantia seu

Constantiad Temperantia Partes Verecundia

integrales HonestasPartes subjectivae Partes potentiales Abstinentia sobrietas Castitas

Continentia Μansuetudo Clementia Humilitas Studioqitas Μodestia motus

vestitus

in ludis

seu utramlia.

Irreligiositas Impietas

Inoivismus Irreverentia

Inobedientia Mendacium Infidelitas Ingratitudo Inepta lenitas Inimicitia Avaritia Duritia

Severitas Ignavia, timiditas Pusillanimitas Parvi ficentia Inconstantia Impatientia Inconstantia Superstitio Nepotismus Chauriniam Obsequi it Servilismus Indiscretio Obstinatio Indiscretia gratitudo

Crudelitas Adulatio Prodigalitas Mollities

Praesumptio Nimia sumptuositas Pertinacia In sensibilitas Pertinacia

Intemperanti Insensibilitas Cragulis, gula Ebrietas

Luxuria

Impudioitia Μollitia Crudelitas

Incontinentia Iracundia

Nimia lenitas Superbia imi sui abiectio

gligentia, pigritia Curiositas Rusticitas Metatio Negligentia Luxus Murrilitas orositas

FINIS AETHICAE GENERALIS

139쪽

PARS SECUNDA

Prologus. - Εthica specialia principia generalia actuum humanorum ad varios hominis status in particulari applicat. Homo autem dupliciter considerari potest ut singularis persona, et ut membrum alicujus societatis. Duplex ergo habetur pars ethicae specialis : moralis individualis, et moralis

I. Moralis individualis. II. Moralis socialis.

140쪽

LIBER RIMUS

'i'sv li individualis in determinandis iuribus

et ominis hominis individui consistit. Porro homo individuus ossicus adstringitur erga Deum, erga seipsum erga alios homines Ergo tria erunt capita hujus libri primi, quibus praemittitur aliud de iure et ossicio in genere. I. De iure et ossicio in genere. II. De ossiciis hominis erga Deum. III. De ossiciis hominis erga seipsum. IV De ossiciis hominis erga alios homines.