Elementa philosophiae christianæ [microforme] : ad mentem S. Thomæ Aquinatis exposita

221쪽

jus ille suum ad vitam corpusque tuendum habere natura ante debuit quam civitas ulla eoisset D ne Cceterum haec vis universalitate generis humani,

2 ' ruristasis famili a natura Mur.-Jus dominii homani 'Vato a natura concessum, homἱni qua caput est familiae etiam tribuitura et ius illud tanto validius est:nto person Manaan societate domestica majorem accipit extensionem Sa metissima enim M arae lex est, ut victu mi que cultu paterfamilias tueatur quos ipse procreavit: idemque illud a natura ipsa deducitur, ut velit liberis suis, quin qua Paternam referunt et quodammodo producunt person: Requirere et Parere unde se honeste possint in anoipiti Vii misera ortuna delendere. η Atqui non alia ratione d TI

222쪽

ELEMENT PHILOSOPHIAE CHRISTIANAE

cere potest nisi ius proprietatis habeat in bona quae ad liberos haereditate transmittat. Ergo n Nec patrifamiliae substituenda est Irovidentia status. quia sicut individuus ita et familia est prior societate civili. iuraque possidet quae ipsi denega non possunt quin laedatur iustitia naturalis.

Tertia pars. - Doctrina ostiaritarum est uiserarisa. Socialismus enim m ma mala produceret, nempe a perturbatJonem ordinumque commutationem, spoliatione bonomun privatorum duram et odiosam civium servitutem,

servili omnium subditione reIpubIim tum Eoi 'laborem, tum quoad bonorum productionem et distributionem : in invidiam mutuam necnon et discordias niliam uni-

Versalem, ademptis ngenio lingulorum solertiaeque stimulta e paupertatem sequalitaterique in iniseria, exarescentibus necessario ipsarum divitiarum lantibus. no in passant dans a s ihil domestique Ie droit de propriitε aequieriit plus de ore que a personne humai ne F recoli plus dextension Lanature impose a phre de tamille te devotr de nourrir et dentretente aes eu anis: elle a plus lian Commenes Manis resthtentu physionomi de leur phre et soni ne sorte de prolongement de a personne, lamature tui inspire de se pre- oecuper de leur veni et de leur er diu patrimoine qui te aides se dεlendre, dans laῬεrilleus traverasi de la vie contre toutes le surphises decla mauolsetortune. Mais e patrimoine Dourra-t-i te leur rher sans Paequisition et lapossessio de hiens permanent et productiti, qu'iliuisse leur transmetire parvolo 'hhrita inussi bie queri sociit civilo, laesamille est une sociεteltroprement dite ave son autorii et son Muvernement propre, autorii et muVernement paternet Cest murquoi touiour sans douis dans la sphhre

tunestes conshquences Ma perturbation dans inus te rangs decla sociειε une odi eum et insupportabie servitude ou tous te citoyens la porte Ouverte atoutes le talousi es h ous es mεcontentemenis, Dioutes Ies discordes le talent et 'habitet privεs de leur stimulant et, comme consεquenceis cessatre, tes

223쪽

6' coronarium. Quodlibet systema quod dominium bonoriam in societatem transferre vult, sive bonorum Irum sive bonorum immobilium reiiciendum est Quae nim

et sunt in praecedenti thesi, ad quodcumque system eo munismi vel socialismi applicari possunt. mmeuitatum solutio... ...tet, 'μ 'M me sis ineptis niustis elisub

Atqui socialistae utuntur mediis iustis. Ergo

224쪽

ELEΜENTA 'HILOROPHIAE MURISTIANAE omnia esse communia, nee determinat ho vel illud bonum esse ab illo individuo possidendum, sed, ut explicavimus, ius proprietatis in ab iram tundat, dum ius positivum ius proprietatis in eo reis determinat. 4 Atqui ius naturale bonorum communitatem positive praecipit. Ergo. Apud antiquas gentes hona erant communia. Atqui tua naturae convenit cum eo quod luit a principio. Ergo ius naturale communitatem hon

rum positive praescribit. Diat maj., quia hae forma proprietatis erat a iure naturae determinata. nego ἰ quia consuetudinibus gentium hujus temporis melius conveniebat eone. Diat min. si id quod luit a principio est a natura determinatum, eone. ἰsi a libera hominum electione pendet nego. Non demonstratum est proprietatem fuisse communem apud omnes antiquas gentes ontra, perantiqua documenta suadent proprietatem privatam extitisse apud Hebraeos, Egyptios, etc., a primis temporibus I). Si autem apud plures nationes invenitur primo proprietas collectiva, non autem Privata, o quidem habetur non qui sic a natura determinatur, sed quia

illa forma proprietatis melius conveniebat institutis et consuetudinibus illorum populorum. 2ὶ I Cf. a propri/tε Ionesὸν et aes adreraatres V. CATHREIN trad. ranci.

P. I s.

les adrugas de a Bulgari et de la Croatie. - dernier progrhs de l'indivi-clustiis me a te quan te chel de amille peut dispose decla prophim pendants II et his mori. Gestrae type de la proprigi lonothro actuelle, ut est indipiduelle et hωdita ire. Voil eo qui ressor docta iis It ne aut pasiroire que partout te regime te a propriit a volu dans et ordeo. Ici ou la telle phase ani eur ov

225쪽

RTHICA DR JURE PROPRIETATis Ish - β' x v i i - mn proprietatis erat a natura determinata.

226쪽

Jus proprietistis in abarimet est a natura, ut demonstravimus nunc quidem quaeritur de iure proprietatis in eo reto. Illud ius oritur ex usu iuris proprietatis in abstracto, mediante aliquo facto, quo acquiritur dominium rei determinatae. Quaestio autem fieri potest vel de Des primipento, quo res, quae nullius erat, primo fit alicuius domini, vel de sariis Mevndariis quibus mediantibus res a dominio unius transit in dominium alterius. Modus autem primigenius acquirendi dominium est oeeupalis, modi vero secundari sunt plures inter quos eminet eontrarius, de quo erit sermo sub numero sequenti. Oeeupatio est apprehensio rei nullius cum intentione eam habendi ut suam. Ad occupationem constituendam, aliquid requiritur tum eae parte rei oecupandae, tum eae parte ipsi oecupantia. M parte rei oecupandae requiritur a ut sit res nullius ut sit capax, tum moraliter, tum physiae RPDrehensionis et possessionis exclusivae. Hinc ab occupatione

excluduntur tum personae, quae moraliter apprehendi non possunt, tum res physicae quae sua natura apprehensionem excludunt, ut sunt aer lumen solis, etc.

M parte occupantis requiritur intentio rem habendi ut suam apprehensio rei signatio rei occupatae, nempe, signum manifestum ipsius oecupationis, aliter enim res remaneret nullius, et ab aliis iure occupari posset.

PRIETATI I CONCRETO DETERMINATUR, EST OCCUPATIO. uJus omni homini competit a natura acquirendi dominium, ideor ue dari debet aliquod factum, quo mediante. illud jus ad res determinatas applicatur. Atqui illud tactum primigenium aliud esse non potest nisi occu9atio. Ergo Ad minorem.-1 et Hoc lactum est aptissimum per se ad

227쪽

determinandum aus proprietatis in concreto Per occupationem nullum aliorum ius violatur eum agatur de occupatione rerum nullius. Praeterea per eamdem sussicienter determinatur et manifestatur volunt rem ut propriam in suum usum retinendi Hinc occupatio ubique et apud omnes populo' 'el aram inenltos, habetur ut sussiciens titulus proprietatis ad res, quae antea nullius erant cin

i. 'μ' 'ut v ex hisce Mitis diei potest primi

tivum. 'o pactum, quia si in aliquibus asibus admitti Ctest, an tamen supponit proprietatem acquisitam fuisse. Nee servium principia, quia huiusmodi decretum supponit ab initio omnia luisse positive communia, vel saltem principes habuisse aurisdictionem in universam terram. quod gra omnino asseritur 'eo tandem labor, nisi labore mera occupatio Intelligatur, non auis opera res transmutans et ipsi valorem tribuens. Etenim multa sunt ut Iam dirimus, quae In usum hominum cedunt sine ullo labore, ut sunt fructus,

lignum, nam a res inVentae.

tractinus. - Modus prinumnius acquirendi dominium est occupatio mod autem secundarii sunt aererato, qua dominus rei princ palis fit dominus rei accessoriae Gradui et aerep- tutis, qua fit translatio dominii ab uno ad alterum praeaerimis, seu modus acquirendi ius facto diuturnae possessionis tandem eo uractus de quo in speci dicendum est ' contractus dinnulo et eonditiones.-Contrarius est duorum rei plurium in idem eoas B aι obligationem pariens in

o Materia apta, scilicet, possibilia i litata maribilis quidem, virin contrahentis ne si Sisita neque moraliter cedens, rima ad impossibile nemo tenetur lio . quae

228쪽

legibus nee bonis moribus advereatur quia ad inhonestum non potest esse obligatio. b Perinna adiae scilicet suae tu rationi satias . et ιGera diamatium aurium amorum. At . Hi Conam uouim , scilicet, qui sit rem a renuiternua, Drno maniferiatus, minutia uber et Hiberatus. Q orma eonpentena, Milicet, quae servat onditiones essentiales a iure praeseriptas, quia hae conditiones ad validitatem contractus, saltem in foro extemo requiruntur. 2 conis et is paci .-Contractus estis e reaava vel

Contractus expressus est ille qui fit verbis, aetiptis vel aliis signis quae consensum explicite manilestant. Contractus aestus est ille cuius consensus est realis, sed implicite tantum manifestatur. b Nominatus vel innominatus, prout in Iure nomen proprium habet, ut venditio vel nomine proprio earet, ut sunt contractus, do ut dea, Dei visaei , Dei in dea.e Unitatercilia vel burieralia, prout obligationem parit In uno, Vel in utroque contrahentium. se, lata ei. J .d Gratui ua vel onerosus. Contractus praesuuiis est ille

ex quo una pars tantum commodum accipit o. g. promissio, donatio, commodatum, mutuum, depositum. Contractus onerosus est ille ex quo utraque pars om- modum et onus suscipi ; . . emptio et venditio, locatio et conductio.

3 contractus uelu .-Dominium contrarisbus tran8- milli potest. Etenim homines, de his quae sua sunt, disponere possunt pro lubitu, dummodo res de qua disponitur sit materia apta, et nullum ius alterius violetur. Atqui res est hujusmodi, ubi intercedit contractus conditionibus requisitis vestitus. Ergo dominium contractibus transmitti potest. Insuper sine iure transmittendi dominium mediante contractu, ius proprietatis non esset perfectum : de ipso enim non erifiearetur definitio, ius disponendi de re tanquam aua, jus utendi, fruendi, abusendi. Ergo.

229쪽

VIII. Da mutuo et eo raetum bri.-Mutuum esteontractu gratuitus quo res primo usu eonsumptibilis alteri traditur eum obligatione rem similem reddendi suo tempore in eadem specie bonitate et quantitate. Qui dat mutuum dicitur mutuator, qui illud recipit multiviarius . . . 'RR , di tur mire et M stratui ua. Ex quo sciliret.

mutuator nullum uerum reportare potest, nisi x titulo ipsi mutuo extrinseco Etenim cum mutuum sit de rebus primo:su consumptibilibus, in his a non adest usus rei distinctus a dominio, cum usus rei sit ipsa rei consumptio ; et ideo in mutuo ex natura sua, transfertur rei dominium in mutuatarium si igitur aliquid exigeretur pro usu rei consumptibilis, iniuste quidem exigeretur quia exigeretur pro re quae non exstat Unde aura seu lucrum immediate proveniens ex mutuo,

'ii . . ,'' URU ' Primo usu consumptibilis.

α P hibiti est tum lege positiva,

Lucrum tamen ex mutuo licitum esse potest si exigatur non a Ipsius mutui, sed vi alicuius tituli extrinseel. Tutili extrinaee mutuo sunto a luerum emana, b damnum eme πηε, 6 me dum ortio, d poma onsentionalia. Ubi unus vel alter ex ista titulis invenitur, omnes concedunt aliquam retrinutionem ultra sortem exigi posse. In Specialis tamen quaestio movetur de munia utrum pecunia possit esse obiectum mutui, et utrum licitum sit ex illo mutuo reportare aliquod uerum quod interesse dicitur 3 Iulio Mus quaestionis pendet ex natura pecuniae. Antiquioribus temporibus pecunia non erat res ullo modotru fera, ideoque mutuum muniae erat contractus gratuitus,

230쪽

et lucriam ex mutuo summae pecuniae reportatum ab omni hii habebatur ut illicitum, nisi ex titulo extrinsem exigeretur. Nostris autem temporibus propter mutatam conditionem oeconomicam societatis, pecunia saeta est riuialis trugifera. ut infra demonstrabitur, ideoque mutuum pecuniae est hodie contractus onerosus qui proprie contractus fenebris nuncupatur et definitur : a Contractu quo quia retinio oummam eae ditione aliari tradit, vi a ibi praeter aequalem ummam inreper aliquam Wnrionem, quamdiu illa fruitur, retribuat Hae pensio dieitur sentia et distinguitur contra usuram quae striete accipitur pro lucro trivato vi mutui reportato.

Licitum est remunerationem exigere pro usu alicuius reismagitarie qua quis se privat in favorem alterius. Atqui secundum hodiernas conditiones creonomicas societatis. Pecunia est res o riualiter frugifera. Ergo attenta hodierna conditione oeconomica societatis, contractus tenebris est licitus. Major es eridens. Mino demonstratur riuali productitarare meu-nta .-Etenim pecunia inservit ut instrumentum votiationi et merea turae absque Munia negotiatio exerceri nequit. Jamvero negotiatio est frugilem. Ergo, licet in amet immediata pecunia sit sterilis, tamen mediante negotiatione eui inservit, pecunia fit mediate et . value productiva. Si autem opportunitas collocandi pecuniam in negotiatione sit ad modum rara, illa productivitas virtualis sese habet per accidens, et lucrum inde reportatum potius ad ructus industriales reserendum est, ideoque pecunia de se misera vocari nequit.