Elementa philosophiae christianæ [microforme] : ad mentem S. Thomæ Aquinatis exposita

231쪽

Quando autem mutato foeteistis statu, quilibet non peraeci na, sed ordinarie, ubique et sine e liari dissievitate per se e per alios, etiam minimam pecuniae quantitatem ad huiusmodi negotia mihi re indeque uerum percipere potest. Prinem ammetatem eum adiis ineundo, . g. tra tendo pecuniam aetatibus Milonum quae vocantur pecunia ipsa naturari maus lam rei rugiterae induit ideoque qui eius usum alteri in tempus oncedit, ae pro eodem mmd potes-

232쪽

M potestate repraesentastra pretini P. Pe uni com mutatione fit omnia in quae convectitur : unde pecunia, non quidem formaliter, sed iriualiter et aequipalenter, est omnis res. Si intur conditio oeconomica societatis sit huiusmodi ut nonnis res consumptibiles emi possint, pecunia per se repraesentat res consumptibiles et nullum lucrum ex mutuo est licitum e Si vero status societatis talis evasit, ut opportuna occasio ridis frugiferas omnis generis emendi fere per-Petua sit, pecunia quoad valorem rebus frugiferis a quiralet se eisdem annumerari potest. Atqui hodierno tempore propter communicationis facilitatem et celeritatem, propter negotiorum requentiam et diversitatem, propter libertateni commercii et industriae et crebram agrorum divisionem et venditionem, cuilibet ordinarie hi ubique occasio praesto est res fructiferas omnIs generis emendi, proindeque pecunia quoad Valorem moralem eis aequiparari potest. 06, 224- 'ii' g in eboses εnales. Ces deucopo

233쪽

ETHICA DE IURE PROPRIETATIS

corollaria. I Leges civiles, iure u rito potve Lut admittere eeitatem contractus tenebris, de tetminando i teresse vale ex mutuo pecuniae accipiendum. 2 Principia quibus veteres demonstrarunt illicet datem usurae sunt Verissima, tum tempore illo recte ad pecuniam applicari potuerunt. Hodie tamen, mutatis conditionibus oeconomicis societatis, pecunia non potest amplius haberi ut res mere consumptiva, et nullo modo frugifera, ideoque contractus fenebris non potest amplius haberi ut usurarius, dummodo non exigatur senus injustum. IV De iure testandi.-Inter modo acquirendi et transmittendi dominium invenitur vereario inreditaria, cuius liceitas' ommunistis et socialistis denegatur unde necessitas quaerendi de iure testandi. Sure si h Preditaria est modus acquirendi dominium bonorum et iurium quae defunctus habebat tempore mortis. Successio haereditaria est duplex : successio testamentaria et successio ab intestato, quae dicitur etiam successio legalis. Prima est modus acquirendi bona et jura defuncti, ex ultima defuncti voluntate testamento manifestata Seeunda est modus acquirendi bona et iura defuncti sine testamento, ex ram sumpta defuncti voluntate et ex legis dispositione. Utraque successio undamentum habet in lege naturali.

THESIS. D TESTANDI ET SUCCEDENDI AB INTE TAT EST A LEGE NATURALI.

Prima pars. us testandi est a lege naturaui. ua testati si in iure proprietatis continetur. Atqui ius proprietatis

ehose doni ruinge est a distinet docia substane natas, ordinat rement

234쪽

ELEMENTA RHIL AOPHIAE CHRISTIANAE

est. naturale. Ergo ius testandi etiam a lege naturali deri-

eonStant et perpetuo usu omnium fere gentium liberi iti

235쪽

. Da mitAllona luris proprietRus. ur proprietatis non est illimitatum, sed limitibus moralibus et legalibus

a Limites moratis oriuntur ex iuribus aliorum, quae laedere aut violare nunquam licet, et ex ossiciis quibus homo adstringitur In ordine ad finem suum ultimum. Usus iuris proprietatis regulari dehet secundum dictamen rectae cons-eientiae et secundum obligationes illorum motorum Natura ius proprietatis homini privato concessit duplicilin 'rmo, ut naturalem et progressivam evolutionem suae vitae physicae, intellectualis, moralis et socialis homo attingere possit' mundo, ut necessitatibus aliorum subveniat nam res quas aliqui superabundanter habent, ex naturali Iure debentur pauperum sustentationi f. n Si igitur proprietas honorum est uersonalis et exclusiva, usus bonorum est communis sn Unde ' in casu extremae necessitatis, omnia bona fiunt communia, et homo, in hac necessitate constitutus, uti potest bonis alienis quantum satis est ad se liberandum a tali necessitate : ' ossicium caritatis divit bus imponitur largiend eleemosynas pauperibus. b Limae legales etiam imponuntur. Etenim ad auctoritatem publicam pertinet jus leges condendi, quibus median

236쪽

qui domum alterius inoendit. η Furtum ' injusta damnificatio mundi violation . itiri.

δuStItia enim necessario exigit ut violatio iuris alieni essot

237쪽

LIBER SECUNDUS

MORALIS SOCIALIS

Prologus . momo, ut iam ab antiquitate dicebat Aristoteles, est anima sociale. 0 ascitur membrum familia seu societatis domesticaeri sociabilitas eius evolvitur, dum postea ad maiorem fecunditatem proprii laboris comparandam necnon ad bona externa quae vitae necessitatibus inserviunt facilius acquirenda, socios sibi adiungit, et oritur pro-Iωδιος ex familiis et associationibus particularibus inter homines Itis nascitur cipua tandem omnes homines con- .... ' μ' 'm' que Die n oui uni toute les ames

238쪽

sociantur ad cultum debitum exhibendum Deo, ut orines

societatos in quibus homines inveniuntur Unde praehabita Mernaret est seu de relationibus diversarum societati

' De societate in genere 2 De societate domestica 3 De societate presessionali 4 Dis societate eivili 5 De societate internationalis De societate religiosa

239쪽

CAPUT PRIMUM

Prolagus.- cus erit iniculiis huius capitiis, in uodicemus breviter de socieistis natura et specibus. '

DE SOCIETATE I GENERE

Me istis definitio Auctoritatis o lis ne Mitas: Definitio auctoritatis Thema. - A aocietatem hum amae auctorit . Auctoritatis Metalia iurisnaturauia libem cietatis aperiis Mum ompositamqualia inaequalia periecta impiis e neeemmio requiritur potest

240쪽

DE SOCIETATIS ATURA ET SPECIBUS

- . I. ΤΠ in moresis, quia ad societatem effor

mandam non summi quaecumque hominum congregatio

sed illa in qua homines Nineulis spiritualibus ad m

a - V h ' qui nVentio transitoria ad quem dam finem unico vel fere unico conatu consequendum VP me dicitur oeiria.. Η π uum, non 3 Dicitur plurium hominum, quia homines, qui in societate conveniunt, constituunt elementum materies societ is quendum, quia finis, eisdem mediis' obtinetidus At elemenrium ossimum, scilicet, unio intellectuum et voluntatum

z. . . ' Σ' 'gnit ni Volito, scilicet, nisi eonia

Veniant in unitate finis cogniti et intenti amen tinuas Ania