장음표시 사용
61쪽
rure est imperfectio intesteotia Titotitium tali ἀχ
62쪽
. . sietum arripere est imperfectio voluntati et libertatis. . .. quidquid motus liberistis ad onm dirigit, a ninio. 10 tr fiat, ut lumentum merim et emetio h endum est. pi Atqui in trus sistit finis necnon munus eos. Ergo ex UI libertatem perficit, nedum ipsi detrimentum inferat In
L GEM NATURALEM ET LEGEM HUMANAMINEcEMARIUM FUIT AD DIRECTIONEM HUMANAE VITAE HABERE LEGEMIURITIVAM DIVINAM
Necessarium est ad directionem humanae vitae, ut homo sine usse errandi lormidine et cum certitudine cognoscat, non tantum In universali se in particularI, ea quae sunt facienda aut vitanda in ordine ad finem tuum 41Itimii. tinenduin Atqui, teste ex Rentia, I Ea Innii Messionitate et malitia actionum in particulari, seu de earum necessitate ad finem obtinendum, inserta sunt et marim vari ilia Ergo ad cognoscenda cum certitoine et infallibiliter ea quae sunt vitanda aut facienda in ordine ad finem obtinendum. lex divina positiva est necessaria. 2 Lex humana non potest dirigere nisi actus externos hominis, eum de istis tantum cognoscere et iudicare potest. Atqui ad desectionem virtutis requiritur rectus ordo, non tantum in elisus externis 'ollimis. Ergo necessaria fuit lex Gavina a poesectam hulliam vitae directionem. IV Do Issa positiva humina.-Duo de lege positiva humana quaeri possunt, nempc quaenam est habitudo eius ad legem naturalem, et quaenam sunt eius proprietates.
Do habitudine Isis humanae ad Iagem naturalem. δ'
THESIS .-OMNI LEX HUMANA A LEGE NATURALI DERIVATUR.
I Ut dicit Augustinus, et non videtur esse lex quae iusta
63쪽
Ergo omnis ex humana in quantum do ratione leui ha I in qu tum a lege naturali dori.atu, ', Mid 'd'HV tur a lege naturae dupliciter uno modo
ima lege naturalTquum mutae in ipsi eontinentur.
.ria ' V --, iter rationem legis non habet;
64쪽
quae iusta non fuerit inde diximiis ipsam legem non
habere rationem legis Hai in quantum habet rationem iustitiae. Lex autem potest esse iniusta dupliciter : uno modo petcontrarietatem ad bonum divinum, quando legi divinae natum vel positivae adversatur Alio modo per eontrarietateni ad bonum humanum, et hoc quidem tripliciter L e fine meu cum aliquis lege imponit onerosas subditis, e
tinente ad bonum commune, sed magis ad propriam uani utilitarem, vel quorumdam privatorum. In hoc enim violatur iustitia legalis quae superiorem et membra ommunitatis inclinat ad quaerendum bonum ommune auetore, eum aliquis legem fert ultra potestatem sibi commimae scilicet nullam habens potestatem, vel non habens in materia quam praeeipit. In hoc nim laeditur iustitia ommutativa, nani auctor legis non est nisi persona privata violans ius alterius. exigendo ab ipso aliquid quod non debetur Eae forma se a. puta cum inaequaliter onera multitudini dispensantur e si ordinentur ad bonum commune. In hoe enim laeditur iustitia distributiva. M3 Laae debet esse possibilia, non tantum physice, sed et moralitor, . . spectatis viribus eorum quibus imponitur lex, onera non debent esse nimis di mellia. Convenienter igitur Isidorus qualitates legis humanae descripsito et Erit ex honesta, iusta, possibilis, secundum
naturam, secundum consuetudinem patriae, Ioeo temporique eonomens, necessaria utilia, manifesta quoque, ne aliquid
per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo sed pro communi utilitare civium scripta a s λο inarium. ex iniusta non obligat. Si sit contra legem divinam, nullo modo licet ipsam observare obedire
65쪽
πον Deo maria quam hominibus Si sit iniusta uia 'trimento resistero ν ,si , si inmori
66쪽
'o s.' Lex est regula morum sed ad actiones ponendum bon et honestas non sumit habere legem quia requiritu insuper ut lex ad ipso actua in partieulari, ratione mediante, ari licetur. Hae autem applicatio legi ad opus particulare dicitur eonaeiantia moralis. Unde duplex datur regula morum, una remota quae est lex, alia proxima, quae conamentia dicitur. In uiae articulo dicemus de natura, divisione et regulis praeticis eo eientiae.
Convi-tis iis Golostea eo eientis moralia. Fndis is aerentia movita. Testimonium Conamentiae attributari Dictamen Remora Conscientiae divino
3. Certa dubia probabilia. Conscientis eat Proxima morum regula.
67쪽
Conamentia moriata de qua nune agitur non est eonfundenda
Mns uua aecipitur. Ita tandem aliquando cons fientia su -
miaitia actionum audieante, . . quaeritur de iudicio eon eientiae rea hane determinatam materiam is pro habitu
68쪽
quo quis inclinatur ad prompte obediendum dictamini conscientiae v. g. homo onaesentiomu dicitur. Dieitur ' ivdiritim rationis, quia conscientia est actus intellectus cuius est iudicare, non autem voluntatis. Dieitur 3 praesteum, quia est actus intellectus practici, non autem speculativi. Intellectum speculativum sisti in veritatis contemplatione, intellectus practicus veritatem cognitam ordinat ad opus. Dieitur ' quo iudieamus hie e nuri quid agendum au autridandum, quia non omne iudicium practicum dicitur conscientia, sed iudicium practi eo tracticum, scilicet, quod est praeticum non tantum ex o Ge modo sciendi, sed eae με Πλcum sit de eo quod est hi, Utane ἐ-dum vel omittendum.
Dicitur ' ut bonum re malum, quibus determinatur illud iudicium practicum esse de bonitate vel malitia actionis. Non enim iudicat conscientia de lacuitate vel utilitatet, Itionis seu missionis actus, sed de eius conformitate vel distormitate cum lege morum. Unde conscientia a quibusdam definituro iudicium era et eum rationis a boni in pel
H. moereala, acientia moraua.-Synderesis et scientia moralis intime eum conscienti c. munectuntura tamen Mima realiter distinguuntur Smia viis est habitus adta'
poeticae, naturaliter inditus, quo prima mendorum -mma ominacimus. Sciensi notatis est ubitas duo eoaias-mmus oenchisiones deductas ex primi Ira pus praeticis. Malum eri furiandum illud principium est a synderest. Ex illo principio, eo lusio deducitur quae ad scientiam moralem pertineto Atqui furtum ea malum. Eroo furtum ea inandum. Ratio nostra iudicium ferens de bonitate vel malitia actus, utitur synderes et scientia morali in quantum ex ipsis principi accipiuntur unde iudicium fracticum deducitur.
69쪽
o ii magesaeae sesera et ut conchisio alicuius syllogismi. M or est principium generale quod praebet syndeiasis vel menti moralis ; . . ovissimo superiori es obediendum. Linor est actum quoddam particulare cui applicatur principium : Atqui hae persona ea Douimus meus superio Comelusio est conscientia : Moorauia personae hie e nune ea ob
tificari, lasare, vel ius are vel etiam accusare via etiam remordere sive reprehendere. ν ' Etenim primo, eonscientia testimonium reddit de bono vel de malo patrato, unde quis gaudet de bono conscientiae testimonio, vel tristatur de malo SMundi, eo rentia manifestat legem divinam, et indieat aliquid esse Aviendum vel omittendum secundum hoc autem conscientia dicitur ligare vel instigare ad bonum faciendum et ad malum vitandum Teriis, conscientia iudicat id quod factum est, bene factum vel non bene factum, et ideo dicitur
OnsmentIa ccusare, remordere et reprehendere. Conscientia intur est His, praeeo Dei, et juriae, et tria sunt conscientiae attrihut testimonium, dictamen, remoratia.
IV consolantiae diviso.-1'litation aecia conscientia dieitur Eleos noctes eoHNugna, prout iudieium de bonitλ
ve malitia actus ipsum actum Draecedit, De omn-
permina, vel Onsulens, secundum quodJudicat aliquid esse Iaciendum ut bonum euius omissio est malum, aliquid esse eleetiovi Misi. 11: Hiquid ut melius alio esse praeterendum. inutionis meti, conscientia dicitur egra, vel erronea
70쪽
T mari mi sera est illa uuae recte dicis a vidi ritum vel illieitum, uuod reves inlita TA: N . . . ia
is cientia sera distinguitur a conscientia recta, ieet una et altera promiscue sumantur. Conscientia enim rectam uia quae iudicat de bonitate vel malitia actionum secun-aum prudentiae regulas : ideo conscientia recta potest esse
secundum quod iudicium prudeniae Iairum
eum re veritate consentit vel non.
Cona tia armata est illa quae iudicat aliquid esse lici- umosa licitum od reveroa non 4 Conscientia erronea est insineuntis vel pineibutur
in erronea est illa uius error est indipabilis cum vines tari, Ruit vel enim de errore nullum
σubium an mentem venit, vel si in mentem venerit, post diligentem Inquisitionem vinci non potuit. Gnaeienti m uer erranea est illa uius error estemPubilis, cum ex incuria seu diligentiae defeetu de ditis
. . d, mreti m i ibiliter erroneam reducuntur consis mentiatam. quis levi de causa aliquid lieatim iudicat quod revera licitum non est 'ut tis quod est Mars et cons--nt . Eusem, qua quis, a de ea a iudieat aliquidulicitum quod limium est, aut oras quod est isse. 5 Ratione subjecit, conscientia est certa, dubia vel probano, secundum triplicem subiecti statum, certitudinis nemve, NI Ves opinionis. Id mii Iam est, eum quis semiter 'a vememi- me erranssi aliquid iudieat essestionum Krriloituri U---uad se est, cum quis suspendit assensum circa ad T in intem p yter errandi formatam. t Probubilia est, cum aliquis iudicat aliquid esse veitum vel illicitum, sed eum dormidine veritatis alterius