Philosophia pollingana ad normam burgundicae in quinque tomos distributa, quorum tractatus post monitum ad lectorem recensentur. Authore r.d. Eusebio Amort ... Tomus primus sextus Tomus tertius. Physicam particularem, et metaphysicam continens

발행: 1734년

분량: 727페이지

출처: archive.org

분류: 천문학

611쪽

sor maliter , n .ant. ad probraristot. idem respondeo, vel dico : illud axioma esse i telligendum de naturis corporeis , non autem de intellectualibus . Qubd vera non omne movens moveatur ab alio saliena sor- maliter , facile potest intelligi ex natura primi moventis, primum enim movens determinatur 1 se ipso; igitur etiam imago primi moventis movet se ipsam , saltem quoad formalitatem actus, licὶt existentiam acquirat a primo movente.

Ad et . eonced. M. dist. m. Applieatio non potest intelligi sine impressa qualitate ad existentiam effeAus, trans. nti ad sermalitatem effectus, nee. m. Deus quidem voluntatem applieat etiam ad 'oe particulare bonum , tribuendo effectui existentiam , non tamen est causa, cur actus sor maliter respiciat hoc potius objectum prae alio . x Ad a. dist. anteced. Prima causa praecedit secundas efficienter , eon. formaliter , ne g. anteced. si eut enim Deus h priori non habet cantam , cur essentiae albedinis si esseniatia albedinis, ita etiam 1 priori nia habet causam, cur essentia linius actus si e potius esissentia amoris, quam odii; lie Et in his ipsis ei reum stantiis D eqs velit dare exissentiam , qualiscunque si contingenter essentia a-ous. 46 O M. io. Deus est primum liberum , er Eo etiam debet exercere suam libertatem in ipsam formalitatem actus: Atqui hanc none Xercet, nisi praedeterni inando ad formalit tem actus ; ergo. - 2. Libertas creata etiam actualiter spectata quoad omnem formalitatem est aliis quis es Elus ereatus ; ergo quoad omnem formalitatem dependet a libera determ natione Dei taliquam causa natura priori

se .

612쪽

R.D. Ad x. dist. ant- Deus est primum liberum in linea causae essicientis, con. ant. in linea causae formalis, neg. a nt. Deo quidem est liberum producere quemvis emenum , vel non producere e ut vero effetitus talis sit, Deo non est liberum, verb. grat. non est Deo liberum , ut essentia albedinia non sit albedo , pari modo in actu voluntatis Deo quidem est liberum dare existentiam amori, vel non dare ό supposito autem , ouod velit dare existentiam , euicunque actuis

noti est iosi liberum date existentiam actui odii, supposito qubdactus habeat essentiam

amoris eontingenter . Ad a. eon. ant. distin. eonc ergo actus V luntatis quoad omnem formalitatem dependet , determinatione Dei essicienter , c. Ios

a Deo saltem dependet dare

suam existentiani potius essentiae amoris snuam odii, ergo ab ipsius praedeterminatio in ne dependet, eur actus potius habeat fotnaalitatem amoris, quam sedit Tθ. trans. ant. dist. cons. Dependet ab ipso anteeedenter ad seientiam mediam ,

sito, qudd Deus velit dare existentiam cuilibet Arma litati actus, non amplius ipsi elilibetum subtrahere existentiam amori, niti praevideat in hoc vel illo easu impediri posse essentiam amoris ab alio actu primo proximor x. Obi. II. Si non daretur praedeterm natio, tunc causa secunda praedeterminaret ad actum , & quod determinaret causam Prismam ad concurrendum : Sed hoe est salsum ;ergo. m. Prob. 2. Hoc modo causa secunda esset primum movens, & primum determinans ad agendutu . prob.m.2.primum libCum determinaretur a secundo libero . g. Deus deberet exspectare quid voluntas sit , vel

ia non Diuii irso by Cooste

613쪽

D. Anἰma- εογ. non sit factura. 4. Actio ca aerae cundae e set prior actione causae priniae . s. Caula prinei palis scilicet Deus subordinaretur cau-Le instrumentali scilicet creaturae. 6. Actio nostra magis esset in potestate nostra , quam in potestate Dei. 7. Deus donaret nobir suam Omnipotentiam eode 'a modo , quo aliquis donat aIteri vi Ilam , aut librum . Item Dein subjiceret nobis suam Omnipotentiam , sed hae ultimae propositiones sunt damnatae ab Innocentio XI ergo. 43 Resp. d. causa secunda praedeterminaret ad aestim formaliter, c. emcienter, n. M. idem Respondeo ad probationes, primam

secundam a L

Ad a. d. Deus deberet exspe'are quid voluntas fit actura formaliter, c. essicienter , Λd . d. Actio causae seeundae esset prior sormaliter, c. essicienter, n. Ad I.&6. idem respondeo . Ad r. n. Μ. Quia Deus habet omnimodam Potestatem concedendi existentiam a sui vel non concedendi , adeo*ue habet adhue sua potestate actum . . 44 Dicero Saltem determinatio ereaturae formaliter pectata emet aliquod prae dicatum Mon causatum a Deo, quia emet prius deletaminatione Dei : Sed hoc non potest dici s

d ist. M. Est praedicatum non causa tum causalitate. formali, c. causalitate Phy-sea, & essiciente, neg- Dieo enim: inter determinationem crearturae ad taliter existendum , &'inter determinationem Dei ad existendum dari mutuam prioritatem. . Siquidem mutua prioritas Io- cum habet in causia diversi geperis , hinc misvum non est, quddactio Dei sit prior determimatione creaturae in genere Causae effetentis,

614쪽

quis pho illo priori Deus sit causa talis deteris

minat Ionis. 4s Obile. ret. Principium indifferens adugendum , vel non agendum non agit, nisi determinetur ab alio I ergo etiam anima rationalis non agit eligendo, nisi ad hoc determinetur a Deo , ant. prob. nihil tollit suam propriam in differentiam , quia nihil mutat seipsum , & idem manens idem semper facitidem. Quod est in potentia ad actum , non erri in actu, nisi reducatur in actum ab eo , quodesta Au, sed anima est in potentia , neque,abet actum; ergo. Resip. Ad I. disting. anteced. Principium indifferens passivum non intellectuale, non tollit propriam itidisserentiam , conced. principium aEtivum, neg.anteced. . Et retorqueo argumentum in ' liberis decretis divinis ἰDeus enim ab aeteτno est indifferens ad creandum mundum, vel non crea adum , & tamen haee illius indifferentia non tollitur ab

alio; igitur prinei pia hic adducta non procvdunt , nisi in illis entibus , ubi contingentia

locum non habet .r Ad x. dist. Quod est in potentia passiva

tanthm, con. activa, neg. Μ. ob eandem rationem, & retornuetur idem lii deeretis di

46 Ob. I a. Si non daretur praedetermin tio , tunc nulla esseti ratio , cur in anima resultet actus verbd gratia potius amoris , quam odii : sed ' hoe est absurdum ;ergo. ' .et. Actus liber esset prhrsus eontingens , Oc easu fieret : Hoc est absurdum ; ergo. M. prob. quia nulla a priori posset reddi ratio, cur animη hoc velit, nisi ille contingens actus

voluntatis .

s, Animae non esset liberum impedire suum actum s

615쪽

actum, quia con ra casiam nulla datur provi dentia, di ille actus, qui in anima esset con tingens non possiet a priori impediri. Rosp. ad r. d. V. Nulla esset ratio effectiva, c. formalis, neg. a Slus enim voluntatis est ipsum formale determinativum voluntatis , cur anima potius hoc velit, quani illud; neque neeesse est a priori dari aliam causam hujus de terminationis , alioquin procederetur in infi

nitum . .

I d. Σ. tr. Μ. n.m. quia non est absurdum in Deo decreta illius esse contingentia; e Eo multo minus erit absurdum eadem esse continstentia in homine. Posset tamen negari major ; quia illud tant lim diicimus casu , ac contingenter fieri, quod fit sine eoenitione finis: Igitur in anima actus liber nullam quidem sabet sui causam , adeoque est contingenς, fit tamen cum cognitione finis, adeoque non casu. 'Αd 3. n. M. Eo ipso enim, quianima nub. Ium habeat determinativum ad actum antece

dens actum , debet diei liber . - ar Obj. et . Nihil interest, an prilia eontineentia actus liberi reseratur in ipsumctum voluntatis, vel in desectum materiae taliter possibilis, ver in deeretum Det praemoventis ἱ ergo voliuntax humana adhue est suffi eienter libera , nec debet eonqueri de praemotione divina ant. prob. anima humana aequali inter debet exspectare sortem contingentem , 'si-υε ab actu suo formaliter determinante, si rεh dispositi di naturae, si vh a deereto Dei , quin immo melius esset tanthm Idependere et Dereto Dei, quam a se pso dc ama libero eonis

et. Si actus liber non necessaridi hibet aliis quod determinativηm formaliter distinctum se , tune poterit eriam dici : mmidum & om Anu ςreata nullum habere' formale determina4 L. ξ Cc a tivum

616쪽

εio Fbinae Parmularis Pan TIL . rtivum distinctum a se ad sui existentiam e

M. prob. posset eodem modo diei elsentiam mundi contingenter ab aeterno esse talem ,

qualis est adeoque determinare Deum acttribuendum existentiam. , Quidquid dependet , Deo debet referrita es tanquam in causam, cur hoc potius si, quam illud . sed tota Arma litas actus liberi dependet Deo 3 ergo . M. prob. non potest concipi ullum praedicatum habens

aliquam vim natura priorem ad essent Iam mis vinam tribuentem omnibus rebus exilientiam, di lareientem essentiam , ergo. 43 Rεθ. Ada. trans. anteced. neg. con I. Etiamsi enim animae rationali perinde foret xeserre actum suum in Deum vel in dispo- stlonem naturae, non tamen id perinde eliveo , qui non iuste prohiberet, aut pum-xet , quod ipse decerneret , neque id etiamoerindε soret universo , & possibilitata entium .: quae privarentur aliqua natura libera Ad nee. M. ad probat neg. anteced. Dieo enim : in omnibus entibus tale dari determinativum , & talem naturam , qualisaeotest concipi . cum igitur, possint concipientia non i*tellectualia dependere ab intellectualibus, necessario dependent , di ideo quia mundus est ens non intellectuale , nec detur aliud intellectuale ens , nisi Deus , nul comprehendit omnia, possibilitas exigit , in mundus dependeat ab inteue tu cita 3. dist.Μ. Deus causa , cur hoe po tius sit, qurim illud in genere causae essicien

617쪽

. 49 Obi. 13. Praemotio non tollit libertatem; ergo datur. ant. prola. operatio divina in enti. biis necessariis non tollit vim connaturalem , di modum agendi eonnaturalem ; ergo & operatio divina in voluntate humana non tollit modum operandi liberum. 2. Si praemotio tolleret libertatem , tune Deus per omnem suam omnipotentiam non posset agere in voluntatem humanam , nis destruendo illam a Hoe est absurdum ε

3. Libertas nihil aliud est, quam potentia activa , quae positis omnibus ad age dum requisitis potest agere , vel non age re : Sed stante praemotio 3e manet haec po. tentia; ergo. m. prob. positis omnibus ex parte actus primi potest voluntas in actu secundo obtinere praemotionem ad hoc vel u lud ι ergo. , . 4. Stante praemotione datur. adbuς 4n voluntate indifferentia non solum potestiadii,

sed etiam iudicii erg* adhue datus ii ruetas. ant. Prob. stante praemotiqης- judicium dieit, objectum esse et, hilς,- vidit ἔφη φli-

so Re p. ad T. ne . a M. ad pro b nnης cons. quia hoc diceret contradictionem narespondeo ad secundum . ' .st νAd a. dis. vl. Libertas est potentia LPotest agere,bvel non gere positis omni

etiam prioritate nMurae, rita tum i priorit te temporis , , uesercitio distinctionis patet en pruin

bationibus, i ' . l

. . Ad 4. dist. inet indifferentia iudiei i tarmerica, c. vera, ne . vel sic : Manet indisie, xentia iudieii ad actum liberum a coamone ,

e. a necessitate, ne . anto , I

- Supposito enim, quod iudicium rationi3 verum dicat, debet etiam dieere r se hie nunc haberet praemotio'ena hanc esse essenti

618쪽

liter illativam actus , & in impedibilem . quo .casu judicium non potest dicere , Ieesse liberum a necessitate, sed tantum co-amone. ' . Ieitur se argumentor : si iudicium indium

xens non assirmat libertatem a necessitate, tune etiam non ponit libertatem : Sed &c. ergo. m. Pal. eX probationibus.

set Oh.I6.Deus determinat ad individuum actus, dc tamen non tollit libertatem; ergo neque etiam tollit determinando ad specten' Prob. cons. inter gradum specifieum & india vidualem iuxta Reeentiores nulla idatur distinctiis nec intrinseca , nec extrinseca di nequidem praeciso obiectiva tam in homine , quam in Deo ; ergo Deus determinando ad' unum gradum, determinat etiam ad alis

terum. -

et. βtiam iuxta recentiores praecedit actum iliarum iudieium practicum ementia iter illativum actus; ergo non om antreedens ἐ: illativum altus tol-

I. D m, geMiat meaces, seu auxilia, quae inrallibiliter inserunt actum; ergo eadem visi thst adseribi tentorion ri s. 3 'ai. Deeretum Dei absolutum praedestinandi vers. gr. Petrum non dependet praevisione ullius actus liberi, & tamen non tollit Ii-hertatem di sed tale decretum est antecedens id 'abum liberum , essentia Ater inferens actum liberum, in impedibile , di essenti 'Ilter eonnexum cum actu libero ; erxo non omne antecedens 4n impedibile tollit Iiberta

. s. Dieitur exstare declaratio Cardinalium, quod non omne antecedens essentialiter inserens actum tollat libertatem ; ergo nihil evingitur contra praemotionem . ν

619쪽

Qiu. ant. identificat tur hi gradus reali tex, Glormaliter, neg. Dico enim: gradus Metaphyllieos considerari debere tanquam reveraci istinetos, ita ut etiam seorsim terminem co-atiuionem divinam , dc humanam sormaliter, Ircet in consideratione reali unum non se par tur ab altero. Ad a. transant. dist. eons. non omne an

xcedens impedibile tollit libertatem , c. hon l. anim pedibile, neg. eons. Dico: actum

liberum nabere duas formalitates secundum unam formalitatem est actus potentiae secundum alteram formalitatem eis aetus rationis, in quantum unum ratio orialiter proertur alteri, ut docet Aristoteles, α 1 homas: inter has duas tamen sorma istates una praecedit alteram prioritate naturae, nempe actus rationis , qui vocatur

Iudae rum pratticum ; igitur iudicium praeticum non praecedit aόtum liberum , quia est pars actus tiberi , licet praecedat priori

tate naturae isse compartem . Iden, non

potest diei de praemotione, eo quod non sit pars aetiis liberi , quantum est ex parte no-ltra spectatio. Ad 3. c. ant. neg. cons. Iuxta nos enim eianeacta straeiae consiste partem quidem in speciali proportione dishostionum ad altam berum, 'rtim verδ in hoc, qudit Eratiae blteiu scientiae mediae divinae , vi cuius Deus petae vitat hominem eooperaturum huic

gratiae.

Ad 4. trans. M. quae videtur esse negari clam communi sententia Reeentiorum . . neg uoad eam partem, qubd non sit impedibile vel dist. m. Illud decretum essen tialiter infeli actum eonnexione Praescien tiae , C. connexione Physea, neg. m. Deus enim clim seiae habetε se infinita media

Mivandi hominem , potest , priori sacere

decre

620쪽

lieia interim efficacia executionis non depen deat a eausa aliqua Physica necessitante. adactum, sed ad praescientiam mediam . . Ad s. neg. anti in bd existet talis deelais ratio, vel dist. non omne essentialiter inserens actum mediante praesentia. tollit liberta tem , c. mediante causalitate Physica, neg.

a-π definitur esse qualitas dise ιν I 1 mobilir , nata ex actibus f matir , ef inclinans ad actur eon ἱlis. Dicitur di seviter mobilis, quia difficulter amittitur ,

aut aequiritur.

Habitus dividitur in naturalam, & super . . naturalem. Naturalis est dispositio ad genus actionis a natura indita. Aequisitus verb est dispositio orta ex actibus liberὲ positis , di hine in brutis non dicuntur esse habitus a cisquisiti, quamquam possit esse quaestio de nomineo

Habitus natinalis , qui inelinat ad actus naturales , habitus vero βριν, tinalis est facultas eliciendi actus supernaturales. vel saltem tendentes ad finem supernaturalem . De his omnibus quaeritur , an hi habitus consistant in qualitate distincta ab actibus, speciebus rememorativis, di impressionibus vel organicis, vel mentalibus. et Dico I. Habitus ram naturales , quam supernatu ales formaliter confisum in quasit re distincta. Prob.Con. si debet dari radix per se exigitiva actuum ab habitu provenientium, tunc debet dari aliqua qualitas per se effectiva horum actuum: Sed ecc. ergo, Μ, pat. quia

SEARCH

MENU NAVIGATION