장음표시 사용
651쪽
nihil unquam alui uid produderet . 6 Argumentum, s. Debet dari ens summe &infinite perfectum : Sedens summἡ & infinite perfectum est Deus: ergo. M. prob. potas bile est ens lanime &.4nfinite persectum; ergo daturens summe & infinite perfectum.
ant. patet ,.qu ia cuilibet enti desunt persectiones non tot, quin plures . . cons. prob. si possibiles sunt persectiones infinitae, tunc etiam sunt producibiles . Sed si sunt producibiles , eo ipso datur ens infinite persectum ἱ ergo . M. patet , quia possibile non est, quod produci non potest . m. prob. infinitae persectiones produci non possu ut nisi ab ente persecto I
- Argumentum 6. Μundus & singulae eius
partes reserunt opus intelligentiae ; ergo datur aliquod ens summe intelligens & providum . ant. prob. mundus & omnes illius parites habent subor diuationem providam , de fines sapientissimos i ergo reserunt opuS intelligentiae. ant. prob. ab inductione omnium partium universi ; sc enim motus astrorum ordinatissimus nultrum patitur vicissitudinem sed motu aequabili designat tempora ; ineleis mentari mundo, verb. grat flumina serviunt irrigandis terris , & ut etiata, partes remotiores possint attingere , per calorem resolvuntur in vapores & pluvias . Plantae pascunt anima Iia dcconservant eorum corpora. singulti plantis Deus indidit semina ad conservationem
speciei . In singulis plantis & animalibus datur certa magnitudo di figura . Ante omnia verb mirabilis est structura interna corpo. ris organici animalium , ubi Omnia referuntur ad suos fines , qui non possunt ordinari nisi ab intellectu provido.
Consi matuν I. Si lite mundus non esset opus intelligentiae , tunc Ionge plura occurrerent
monstra .uaturae, di corpor/ inordin tissima et Hoc
652쪽
Hoc non sit; ergo. M. pro in iis , quae easti
fiunt, inter mille combinat iones vix ana Obtinet regularem stum . Co matu 2. Si quis deportaretur in Insulam, in qua videret aedisi eia, hortos, aut alia manuum humanarum opera , stultum Aret itala attribuere casui, non requirendo causam in intellectualem; ergo di homo delatus in hune mundum videns opera , quae habent ordinatissimam dispositionem , non potest omnia adisseribere nisi menti universiai, omnia ordinanti ae disponenti. 8 Argumemum . Datur aliquis Legislatoe
summus; ergo etiam data r Deus. ant. probo
datur naturale dictamen agnoscendi aliquem Legislatorem I ergo datur Legislator. antee. patet, quia homines etiam barbari verentur occidere v. g. Parentes, &agnoscunt esse illi.
citiam occidere innocentem , cons. prob. natura illa quae distat legem naturalem est satis mistens , quia est universalia, & operatur In mentibus omnium ; est etiam provida, quia dita ponit homines ad vitam civilem; ergo eo ipsciverum dictat, ctim nullam habeat rationem in hominibus imprimendi tam uniformiter erro.
Confirmatur i. Evidens est existere remuneratorem hominum it vindieemr Sed hie est Deus; ergo. M. prob. evidens est, quod non sit perinde esse sceleratum a cesse probum , &a sortiori evidens , non esse meliorem condi. tionem hominis impii,qnam probiὼ ergo etiam euidens est dari remuneratorem' cons. prob. quia plerumque in hac vita particularis remuneratio saltε externa .non est major in probis , quam improbis. Confirmatur 2. Repugnat lumini rationis, generi humano ad recis vivendum necessarium esse universalem errorem r Sed talis Aretoecessarius, si non existeret Deus, ergo. m.
653쪽
probat. non posset conservari societas hu- , mana, nisi hominest crederent esse Deum s
Siluuntur Ob ectioner . o Obi. Id , quod est evidens, non potest
ab homine rationis compote negarit Sed existentia potest negari etiam a sapientibus, ergo. n. prob. multi etiam Docti negarunt existentiam Dei.
E. Si posset demonstrari Deus, tunc dare , tur aliqua demonstratio , quae nullam pateretur commodam solutionern r Sed talis de sa- Veso non datur ; ergo . m. prob. partim ex res. Dorisionibus Atheorum, partim ab obiectionibus infra offerendis. Haec objectio fuit Vaniis iii Athei, qui in Italia docuit, demonstrationes Dei hucusque allatas nullam habere vim demonstrandi Deum. r Resp. ad i. dist. NI. Quod est evidens eulis dentia dis insa non pote si ab homine negari,ie. M. quod est evidens evidentia confusa , n. M. evidentiam consisam voco, quae provenita dictamine rationis, quin tamen omnia de in monstrationis membra in ordinem . redacta sint , ut intellectus fiat imperturbabilis: eum igitur illa evidentia , qua agnoscimus Deum νplerumque tantum sit naturalis , mirum non est, qudd potuerit perturbari, & sapientibus etiam negari. . Resp. 2. dist. M. Quod est evidens, non potest negari ab eo, qui habet demonstrationente. M. qui earet demonstratione, n. M. multa Theoremata in Geometria sunt evidentia , quae tamen negabuntur ab iis, qui vel demonstrationem nunquam habuerunt, vel non rith penetrarunt , Idem eontigit omnibus talibus Athei S.
Resp. a. d. M. Quod est evidens noli potest
654쪽
megari ab eo , qui habet demonstrationem , c. M. cui caret demonstratione neg. M. multa Theoremata in Geometria sunt evidentia , uuae tamen negabuntur ab iis, qui vel demoria se rationem nunquam habuerunt, vel non r1th penetrarunt, Idem contingit omnibus t a. libus Atheis -
R. p. g. dist. Μ. Quod est evidens non 'ootest negari h sapiente in quantum se refleetie ad demonstrationem quem habet, c. m. inouantum non reflectit , neg. M. pote thenim per objecta sensibilia maxime circa res ad quaestiones intricatas sic perturbari in intellectus , ut non recordetur clare ac distincte totius demonstrationis , quam alι ass ordinati sumeret argumenta, haberet in Resposiones enim nullam habent probabilitatem , prout videbimus.11 Ojj. 3. Si Deus posset de monti rari expreaturis , tune ex contingenti posse & inferriens necessarium ιHoc est falsum i ergo. m. prob. ex necessario-uon potest, in serri contingens; ergo neque ex contingenti potest inserri ne
2. Existentia contingentis non necellario est connexa cum ente necessario a ergo ex contingenti non potest inserri necessarium .ist. prob. . ipsa existentia contingentis non est necessaria ; ergo neque connexio entis contingentis cum ente nece uario est nem
R.sp. ad i. dist. M. Ex eontingenti pol. set inferri necessarium conditionate , e. Da absolute, neg. M. omne enim dum est , ne cesse est esse I ergo supposito , quod sit ex contingenti , quod est , poterit inferri ens necet.
Αd 2. dist. ant. Ens contingens non est con-us3unacumente nocessiario absolute, tr. ant.
655쪽
& fides non possitnt simul stare. finitum demonstrari Deu . non potest
656쪽
hominum ; eum enim creaturae illae habeant libertatem se ipsas separandi a bono , decuit bonitatem dixtinam creaturas illas sic possibiles condere , & decuit Iu-.1litiam, separationem contino entem a bono, quam Deus non fecit , permissione malo. rum plectere. Ad g. e. M. neg. m. ad prob. dist. ant. permittit hoc Deus se exigente Iustitia , c. ant. ex desectu bonitatis , neg. ant. dum enim ex peccato originali omnes ad massam damnationi, pertineant, eo ipso etiam iuinsum est, ut omnes homines suis actionibus ac voluntatibus permittat , ex quo necesse est consequi bonorum oppressionem ἰ quidquid Deus bonitatis impertitur, jam id ultra meritum totius damnatae massae est . Ad 3. c- M. neg. m. ad prob. dist. m. summe potens non toleraret tot sui injurias, si exinde pateretur aliquod detrimentum intrinsecum, e. Μ. si tantilari exinde habeat occasionem exercendi Iustitiam . ne .
An existentia Dei possit demonstrari premisso procoses intinnitum P I. Upposito, quod mundus existeret ab
. o aeterno, seque in serie causarum pro eederetur in infinitum , quaeritur tamen , ara non obstante tali hypothesi adhue posset demonstrari Deus. Notandum tamen est , hune processum n Hii ita permitti in data hypothesi. ut in ipsa hypothesi jam inveniatur causa su μficiens singulor uni entium in particulari quod nempe ignis A. pro causa adaequata suta 'ficiente habeat ignem B.& ill anem C. de C.
657쪽
Led tantum permittuntur proeessus In infinium , abstrahendo, an in illa serie infinita causarum quaelibet causa liauat adequat 1 sunficientiam ad producendum situm effectum , an vero illam suffieientiam habeat ab aliquo infinitam collectionem in Prob. Conet. Si processirin infinitum datur infinita Oh, , μι αμ' ' tu nondum habet ad . existendum, tune eo ipso adhue demonssraturDens: sed Ace. ergo
heret recurri ad aliquam causam 'um,ersassem.
set productus tantun etinteu bulb: tunc Iam actu existerent in fili; bisi i
qui utique possient sumi eollent k; 'libet infinita series a diis 'ta
infinito ea te oremati eo actu, Pro
nem suam existentiam . tui zi. M '. T
658쪽
ad existendum nequidem in adaequatam . Prota etiam M. prioris Syllogismi . I. hyari r quando v. gr. infinitae lampades distributive sumptae inon habent ignem , tunc neque tota infinita collectio lampadum habet ignem, sed indiget accendi ab alio igne; ereo si singulae creaturae nullam habent suia
ficientiam ad existendum , tunc etiam is
ta infinita collectio non habet illam sufficientiam. Similiter si singula mendicabulamon habent obolum , tunc neque infinitus exercitus mendicabulorum Labebit obolum sergo idem est de creaturis non habentibus seorsim lassicientiam ad existendum . Prob. N. a. ratione : collectio plurium entium non ponit novum praedicatum, sed tanthmaddit praedicata prius existentia ; ergo istsussicientia ad existendum non reperitur in singulis creaturis, tune ex additione infinita nulla creatura ponitur lassiciens ad existendum . Argumentum hoc potest & solet proponi aliis variis modis, verti. grat. si s n- Eula individua infinitae eollectionis sunt contingentia , tunc etiam tota collectio est contingens : Sed dic. ergo . verum omnia talia argumenta redeunt in idem.
tὶam ad existendum reperiri in natura seu i
individuis vage sumptis G ergo in infinita
collectione omnium entium datur adaequata sussicientia ad existendum. ant. prob. potest
diei, collectionem infinitam entium finitorum ex se ipsa habere possibilitatem , nec dati possibilitatem entis infiniti , a quo possit produci; ergo collectio infinita entium finitorum habebit ex se ipsa necessitatem
659쪽
existendi , cons. ptob. si non haberet necessita tem ex se ipsa, tunc omnino foret impossibilis , eb quod non possit produci ab alio: Hoe est in terminis salsum ἱ ergo .et. Potest diei: quod adaequata suffieientia ad existendum vel necessitas existendi reperiatur in omnibus individuis disjunctive sumptis; ergo non est necessarrum, ut singula individua determinate sumpta habeant 1
se lassicientiam ad existendum . ant. prob. si daretur infinita eollectio calamorum vel oculorum , necessitas quae datur in tota collectione, tantum reperitur in sustulis disjuno
Hi vh sumptis ; ergo idem potest diei de
4 Reo. ad I. n. ant. al prob. Imprimis nego , postibile esse tale infinitum , quod tantum transmittitur pro hypothesi. Dein si etiam daretur,non sequitur ens possibile habere ex se sumetentiam ad existendum eo ipso quod interentia possibilia reperiatur possibilitas causae primae , a qua possunt produci reliqua entia finita . t
parit. disparitas est , quia necessitas , quae re peritur in calamo ad scribendum , nunquam debet determinata esse in uno calamo , sessi sufficit determinatio extrinseca; in ipsa enim actuali scriptione verum est, hunc calamum determinat ό non esse necessarium . E con tra existentia debet esse determinatum quid &intrinsecum in quolibet entea εtu exissente. De in inverto paritatem : si calamus tantum est disjunctivὸ ne eessarius, tunc in infinita collectione calamorum nullus calamus poterit se ipsum determinare ad scribendum, sed indiget determinatione alicujus hominis; ergo etiam disjunctiva necessitas ad existendum in creaturis non potest determinari ab aliqua creatura sed ab ente increato.
660쪽
nia individuis reperitur sufficientia inadaequa- ta ad existendum , tunc eoiipso infinita collectio habet adaequatam sufficientiam ad exi sendum : Sed &c. ergo. m. prob. si singula individua possunt communicare suam exi- sentiam di sufficientiam ad existendum ali-cul suo effectui, tunc habent saltem inadae qua tam lassicientiam ad existendum : Sessi
a. permisso proeessu in infinitum eo ipso. sngulis essectibus assignatur sua causa; ergo non est recurrendum ad aliquod ens infini
a. Si infinita eollectio, produceretur a
alio ente , tune eo ipso deveniretur aliquando ad primam aliquam creaturam , quae nota esset productae ab alia creatura. Hoc non P
test diei , ergo. m. probia qui permittit proces sim in infinitum , eo ipso non admittit pri- mam Zliquam creaturam, quin sit prbducta. ab alia, creatura I ergo ..6 Resp. ad I. tr. M. n. m. ad prota distis Habent inadaequatam sussicientiam, si illam lassicientiam quam communicant es tectui, habeant a se ipsis , e. M. si non habeant a se ipsis n. M. ostensum enim est, omnem causarn esse causatam ab alia, adeo que etiam omnem lassicientiam ad existe dum haberi ab alio. Ad h. dist .ant. Singulis effectibus assignatust causa abstrahendo tamen, an sussicientia causandi sit ab aliquo intra vel extra collectionem , c.. ant. simul permittendo, quodeaula illa habeat lassicientiam ab aliquo intra eollectionem n. ant. si enim aliquando permitteretur Adversariis causam vel a se ipsa , vel ab alia creatura habere omnem sumetentiam ad existendum, cessaret quae