장음표시 사용
81쪽
vberius de hae re plura desideres , lege Lucam Antonium
Portium in Hippocratis Iibrum de veteri medicina. Neque perarduum est determinareriuales libri sint Hippoci atis vel aliorum Gnam cu Hippocrates etate prouectus fuerit D niscriti discipulus, di cum liner de veteri medicina doctrinam cotineat consentientem cum Democriti placitis, equum est crodere praedicti libri eumdem Hippocrate tui illa Authorem. Quare censeo ex principsis hoc libello traditis sebris naturam comprehendi posse . Sed ingenue fateor me mare disiicultatum ingredi, si febris rationem juxta magni Coi mentem determinare velim, quia nunquam stabile inuenio Hippocraticum sundamentum, quo innititur flabris, ejusque phaenomenum ratio. Ex libeIlo de veteri medicina id colligere licet, se, is naturam in calido non consistere, ut Galanistae cum suo Duce contendunt, febrim definientes per caloris incrementum . Inconcussis rationibus hoc suum placitum probat Hippocrates n. 2 2. inquiens: Si enim calidum est, aut frigidum, aut siccumὰ aut humidum , qaod homirm Misit , O oportet recte medeurem auxiliari, calido quidem in frigidum permutato , frigido uer. in calidum , sicco in tramidum, humido in siuctim contingat mihi homo non fortis naturae, sed ex debilioribus ; hic autem triticum edo , quod ex area sustulit crudum, O non elaboratum , carnes crudas, est bibat aquam: hoc victu utens satis silo , quos multa, oe grauia perpetietur: nam o doloribus uexabitar , cycorpus debili euadet , O uenter corrumpetur , O multo tempore niuere non poterit. mod igitur auxilium praeparare oportet' --benti e calidum, an frigidum , uel pecum , vel humidum s Simplex enim est quodcunque extitis. Si enim id, quod ipsum laedit,
aliquod ex bis est, contrario soluere oportet, ac liberare , quem smodum ipsorum sermo textatur. Atqui certissimum , O mani Gsissimum medica entum es, uictum, quo utebatur, auferre, pro tritico pauem dare a pro crassis uero caπnibκs coctas, infuemurninum pro inare. His permutatis imp ibile eII non peri saηum nisi penitus fuerit tempore , ac uictu corruptus. Quid itaque dic
inus' Num quod ipsa frigido a licto calida haec oblata auxilium
tulerunt, aut contra ' Equidem opinor me multam rusitationem i terrogato praebiturum esse. Idem confirmat n. 3o. Verum dis
aeris quis : qui ardenti fem febricit l, itemque perime um
82쪽
mon'. O a 'fortibus morbis; non eliὸ ex ea ore liberantur, ades lites, uti aduersils esidunc inqui . Me naxhma' si num esseputo,quod non propter calidum simpliciter homines febre citent, neque bia sit simpliciter allectionis causa; sed est CP amarum O calidum idem, O calidum, ac acidum,.sa um, ac calidum, alia infinitarserumsum frigidum cum aliis facultatibus conium
m. Hare itaquesunt quae udunt. Concludendum est cum magno Coo n. non siccum nia ue calidum, ne Fe humidum, neque frigidum hominem imere, idest morbos esse ; sed amaruna, salsum , dulce, &acerbum, & fluidum, & alia infinita omnigenas facultates habentia, copiamque, ac roburs temperata vero . non sunt conspicua, quia illorum anguli sunt obissi; at si gmidat quid horum exaltari , tunc conspicuum est, & homo laeditur. Si u beriorem aues doctrinam, totum perlege libellum. Ex ijs colligimus febrim, ut morbum, juxta Coi placitum. non in calore consistere: sed vel in amato, vςl salso, vel acido&c. Quomodo autem haec febrim cum omnibus suis plignomonis constituant, non fuit ab Hippocrate explicatumi quare non datur febris systema Hippocraticum..c N
83쪽
N morboruis inquisitione merri, in admirationem rapior, cur Gai nus ab Hippocrate discesserit in tradenda morborum essentia, cum tantum primis qualitatibus tribuat, ut ab intemperie , sive simplici,sive ςomposit3 disserentiae constitua tur. Docet Hippocrates lib de v teri medicina morbos in corporum temperantia , & non primarum qualitatum consistere et idest in amam, de salso, & dulci, de acido inter se dissociatis . Idem confirmat cl. Petrus Poterius inquiense Arque Me--
escas, qui dicit febrim esse calorem , . frigida ipsi opponit
eam nou curat, oistendit clare frigus non esse febri contrarium . Respondet Medicus primo esse remouendam causam febris Iustat Poterius. Si me en , cur non prias causa talis caloris exuperantis Db-cto qu)6νit contrarium , ab ea calore- να naturam duxit 2 . Varia
84쪽
Varia comministinu Galanus circa febris rationem, eiusque etymologiam. Supponit febrim esse caloris excessum iri coriade : pro sui causa cexcepta heetica, & ephemera9 humorum
putredinem agnoscere a prohibita transpiratione productam. Supponit secundo humorum quateri arium, a quibus eruit 1 rubrium disterentias, continentem videlicet, Potidianam - , tertianam, & quartanam. Supponit tertio in febribus comtinuis non symptomaticis putredinis i inas este in venis. Sed praeambula luce anatomica , constat has suppositiones esse imaginarias; quia quatuor humores. quales in scholis destribuntur, non dantur in natura, ut demonstrat Helmon
tius, & omnes sese Neoterici ; α poliqviam cordatis viris innotuerit sanguinis motus in grrum, non postulat putredinis fodinae in venis collocari; cum languis jugiter fluat per arterias, refluat per venas, & Omnia perluat. Neque humores putridi fiunt esse incalescentiae febrilis causa, cum putredo dicat de lectum particularum aeuiosarum in mixtis . iad perperam so
bris ratio in calore extraneo consistere dicitur, cum sit syrmploma a febri separabile, ut pulcherrimis, di inconcussis ra tionibus probat Hel montius lib. de febribus. Hoc ipsum docet De te me Sylvius in febri algida,in qua tum Partes edirernaesium interne corporis algent r sentiunt enim frigus molastam xsro
tantes non solum in partibus exterioribus, verum etiam ina, partibus penitioribus. Est igitur calor quid concomitans febris essentiam dependens a motu cordis inordinato. Vel a satagiti ne plus iusto sermentescente. Sed non amplius hae iam remur in expugnando Galeni placito, cum sit ad libidinem coniuetum .
Summa pertinacia est Galeni doctrina assentiri, esim in
tradendis morborum idaeis, eorumque causarum ., principia
supposititia, & 1 sensibus dissita plane statuerit. liancalluit
sanguinis structuram , cum contra naturae artificium asse ruerit esse aggregatum ex bili, pituita, melancholia, a Lamguine pro quam entitate sumpto ; nesciuit humorum in
tum, sanguinis scilicet, chyli, succi neruei, lympis , Ruga vulgo excrementitia dicituo bilis di succi pancreatici . Ignarus fuit structurae partium Blidarum, praecipue riuri, pulmonum, cordis hepatis, ventriculi bςnis, S ut eh
85쪽
tis quonam conformationem& usum Neoterici inueniarunt onge diversium ab eo, quem Calenus est amaginatus Consulantur famigeratissimi viri Haruaeus , Thomas Wiulis Dele Boe Syluius, mi piglaius, Bartholinus, Glislcnius,
Diemenbroechius, Nepserus, LoVVer, Hygmorus, Steno, Graaf, Kerkringius, alijque Neoterica, quianatomen ad G sectionis culmen dedu*ςxς' - α Idaeas morborum phantallicas Galeni discusserunt nouae.
Quae assulserunt, Obseruationes anatomicae, quae abditas mo bidas affectiones in apricum adduxerunt ; ut eleganter aduertit Hildanus in praeiat. Operum. Anatome clauus en, ines is Medicina . Per sectiones cadauerum pathematum
humilieses verae, & reales deteguntur; hinc symptomatum rationes melius sisluuntur , & explicantur; causarum idaeae clare.& euidentes evadunt s exinde antiqua medendi methodus, periculis, & sallacijs plena concutitur, & evertitur ex adhibenda sedula obseruatione in cadaveribus. Res eo coia lineat, ut Medicus in cognoscendo, & in prognosi facienda non erret, pr sertim quoad morbos, quos Medicorum vul-ssus asserit a propriis, & inseparabilibus, idest pathremm vicis signis, esse inseparabiles. Nam , animaduertente cl. viaro Theophilo Borieti in anat. pract. lib. a. sect. s. de sputo sa
minis obseri . scholia, & Georgio WOllgang, VUedeis . aliisque doctoribus dantur morbi sine signis pathognomoniacis ut dysenteria, pleuritis indolens absque tussi; haemo pthysis quoque sine tulit: & nos in micomio Messianensi
plures rerotantes a morbo non cognito, cnulla enim ad xant signa pulmones affectos demonstrantiao extinctos disso: cuimus, de obstruavimus pulmones tumoribus, sphacaeliso Msos. Inaudiri hactenus sere res sunt. Non est igitur fides adhibenda Galeno, qui sine anatomia practica cadaveru aegrotantium, decepit credulos sectatores non proponens hiastorias , & obstruationes ommum pene assectuum corporis humani ; neque ipsbrum causas abditas reuelans. Excipitur ex Galenistis cl. & cordatus Vir Sanctorius Sanctorii, qui in artem medicinalem Galeni comment. pari. cap. particula s. pag, milii, Izω. sic habet Excusandur
est Galenus , vi fluctΡ r Prim de anatomicis administrati
86쪽
nnus iap. xse foum duo humana eadauera admodum immiseruvidisse; neque ab hoc errore nefarius, O aby Ana Mici Gaisum vindicare potuerunt, ut nos quoque ostendini u lib. 3. methodi m strae. Et cap. 88. particula Ioe sol. inquit. Hi infestas, O alii ianviomiciose sunt coaetra Galenum multas macum ratisne in lacem promere; causa es, quia Gad us non erat naties in . gnatamia humana versatus a primo enim de Anat. adminimia cap. fatetur se toto uitaesua cursu, duo tanti Midise humana cadauera iam sum imperfecta, quorum alterum post aliquot menses sepultum a cuiusdam fluuii impetu Dis ad ripam quam delatum alterum erat latronis cadauer a comis bidus dilaniatum g quae cadu- uera erant imperfectissima c. Sed non est hujus loci ad examen reuocare totam Galeni do
ctrinam principsis imaginari, innixam, tantum aliqua per cratisitum rimatus sum, quantum V meum attinet instit
87쪽
Elmontius irridens,& flocci habens G leni placitum de febribus, quia fuit milicitus pro ratione febris, Mus Pr ducta stabilire, & pro curatione semper studuit accidentia producti debeti . re', ob radicis febrilis ignorantiam , pecilliarim de febris essentia sententiam palam fecit s nempe t febris est cordis Archeus furens, expellere ii , tendens materiam peccantem occasi nalem, tanquam sibi infixam spinam a calor vero auctus est accidens posterius , de concomitans febris essentiam: sustiatatur igitur calor ille propter motum Archei cordis ; & min, me a materia peccante calcfaciente medus vaporibus ipsi m cor dependet: quare humores putridi, virulenti , excrem ei ta, & alia, quae febrium causae essicientes indicats fuerunt . sunt tantum cauta febris occasionales, efficiens vero causa est cordis Archeus Concludit denique Hel montius de idaeis moria sis pag. 33 . n. a 3. morborum persectam sanationem, ut re cie . veteribus dicitur, in ablatione causis, seu radicis consipere: si esset ipsa matcria yisibilis peccans cprout scholi,
88쪽
heri non posset, nisi omnis inalem occasionialis prius sublata esset . Quod est manifeste salsum, cum insallibili experientia
obseruatum sit , sebres aboleri, perseuerante eadem materia occasionali; sic nempe non raro Helmontius colicam , chol ram , dyarrhaeam, dysenteriam, aliosque morbos persectE sirustulit per verum laudanum absque opto, residua licet massa intus adhuc hospitaretur. Docet igitur Helmoutius morbum non in ilo nixu expulsivo, live motu alterativo consistere, sed in parte materiali deturpati indignatione Archei ι quod sit , quia pars Archei materialis per iram concipit daeam indignα
Non multum distat systema febris Campanellae ab Helmonis placito, inquit enim illet Febris est spontanea extraordinaria I riatus agitatis , instammatisque ad pugnam contra irritantem morbia sicam causam: quam sic calefacit, agitat, di erisque, redditque expulsioni aptam, uel extinsitori, uel melibrationi. Miror quidem 1 tantorum virorum celebris id sebris systema excidisse. Videntur hi concedere animalia molestia percita idaeam furoris contra holtem concipere , ut ipsum debellent. Sed perperam animalium sunmones cum spiritu confundunt . qui lensibus polleat, non aliter si animal esset, dum se disponit ad debellandum id, quod molestat, impeditque ejus Oper tiones. Audi quaesis Regiam Burgundiam qiuae de vacuo .
enim possunt res omnis sensus, O e nitionis expertes qui quam , aut amore, aut odio , aut desiderio, aut fuga ρro equit a que , ut identidem monuimus, nihil aequo rectam philosopbundi rationem perturbat, quam cum ea, quae menti vestrae conueniunt, ut illius idaeus, aut affectiones, in res naturales transferimus. Rursum morbi nomine comprehendimus quid praeter furam Operati nes, & sacultates laedens. Spiritus est corporis opobalsamum, de stinctiumrm animalis oeconomus. - Ne quis audeat dicere me hic occasionem venari magnum Helmontium increpandi; d ico me hic, & alibi ejus doctrinam venerari, ex qua me profecisse sateor, cum sit Medicinae Attilas, inuentionum Dux, & cliymiae, quae est scientiarum janua, ex iamius cultor Utinam veteres contumelijs non vexassiet, prol suae famae melius consuluillet. Non invitor fas esse ali M
89쪽
σum errortam Hre , sed abs e sugillatione: An vereresin
ridendi maledictis vexandi, quod sanguinis circuitim, vasa lymphae ductus, & novam partium confbrmationem detectam non calluerunt ' Haec omnia non stilum veteribus,
sed etiam ipsi Helmontis fuerunt incognita. ω propterea via vim alioqui sedulum natuis indagatorem ludibrio, de contumelia insequi debemus' Apage, Mnius 'mom o quis enim in rerum naturalium indagine spiritu insessibilitatis est assi tuse. Ecqui Plailosophorum e tripode dictat in stituendis prii pipiis corporis naturalis, Mus essentia, assectionibus, & causis 'Quid sit locus,quid tempus, quid maris fluxus & reuuxus,quid.
magnetis operationes, & alia innumera, quae sunt in rerum naturalium serie ' Sed caueamus, nedum censura alios opprimiamus, eadem uos metipsa premamur . At rc vertamur unde diaeressi sumus. Cl. Helmontius in Blaendis phaenomenis de rigoris causa ,& cur Archeus frigus,& calorem excitet,& cur incipiat cum .. stigore, recurrit ad tralatiriam animalis. pugnam: coniti tui et namque Archeum sensibus praeditum qu/sia I am, quae iivos calIes quatit, atque rigores succutid, ut Percgrium excia tiat, quod in illos incidit. Sed Archeus aduertent vita se per riagores parum proficere, Naualterativum excitat, quod totum ..
alibi docuit consistere in hyeme,& aestate,stigore scilicet,& cae: lore; liac enim vicissitudine omnia sibi am,currente dierum Humero,satistunt, & ideoab liyeme anni initium originem habet, per ver , & aetatem in autumnam, in quo tandem Ductu;
maturantur. Hic ordo seruatur in rebus, qae ex natura fiunt. Obtinent enim principium, augumentum, totum declinati nem. Sic iple Archeus procreat rigoreS sebrites, frigora c lores, quatenus virtutes seminales , dc Vitales universet generalium naturam imitantur.
Quoad blas alterativum attinet; huic sine voci nulla subest ratio naturalis demonstrans omnia sissilunaria frigoris , & c loris vicissitudine,currente dierum numero, litiscere,& que exm ura fiunt tabere principium, quod est stigere. Obstupeo ex ore doctiitimi viri talia verba excidere; quandoquidem si caloe
est accidens posterius concomitans blas archei inotiuum,ctu: ii,
avisi nisi seu oris principio , in quo stiora rum in pas
90쪽
tibus externis: tum internis viget, non suscitatur maximiij calor, cum Archeus sit magis furens in principio, quam reli quis temporibus. Demum si febris occasionaliter dependet a re Archeum mota tellante, cur in nephritica passione, pariter, colica non suscitatur febris, cum molestia sit insignis, & major laesione spinae digito inlixae Aduerte quod interdum has passiones coimitatur febris, quae est signum inflammationis. Sed alia febris phaenomena examinanda omittamus, qui dissicultatem nunquam exped si, cum sint commonuin i