장음표시 사용
391쪽
comment.in Propog proscr. Propos LII. 377
ditio, neque a praedictis operibus cessatio : Ergo quodlibet peccatum non
est contrarium cultui diuino mandato. Si Opponas cieonsideret, de pariat. dist. s. ubi circumstan tam temporis explicandam in consessione dicitasse, si peccatum commissum fuit tempore orationi constitui O, aut in festiuitate Sanctorum, vel in tempore ieiunii: Respondeo cum Nauar.iu d. e. Myoeret nAm. Ir. & aliis, textum loqui de consilio, non de praecepto. Notis nego tamen circumstantiam temporis sacri, posse aliquando esse de neces.state consessionis vel ratione scandali, vel ratione contemptus , vel si opus ipsum, in quo peccatur, simul etiam seruile sit, & corporale , ut op lime animaduertit Suarex num. II. S cle hac contrarietate intelligendus
nimus offruari, O ab omui r luito vere absimhre: Respondeo ibi non esse sermonem de opere illicito utcumque; sed in tali materia, quae Obseruationem festi violet. V t aliis motiuis contrariae sententiae occurram , dico, fessum quidem institutum esse ad Deum colendum , at non quibukumque medus ex praecepto, sed solum duobus, scilicet auditione Missae , MCessatione ab opere seruili, Sc. Fateor peccatum esse contrarium fini huius praecepti, qui est Deo vacare, & totum illum diem in ipsus honorem , t i. ii sigere, cui tini quaelibet aetio peccaminosa opponitur . At cuin fi-n s praecepti non cadat sub praeceptum , ut est recepta omnium senectiti diei fi lii e Iane peccatu no cadere sub hoc praecepto obseruandi sesta.
a I An au cui ctilpam veniatum committat contra religionem peccans' in die testo Affirmare videtur C aret. tu hum. V. dies fisus, Sua Jupra num' 26. EgU Luin Castropala9 ρ . io. n. I. Salijs censeo nulluni contra religionem
peccatum commiti tam cis mira candem speciem grauius. Priorem pariepi obo , quia non pote st e ste opus contra religionem peccatum , nisi elli piam et religione prohibeatur . At ex rcligione seruandi sesta non prohibetur peccatum , quatenus peccatum est , sed sol tim opus seruile maechaniacum , corporale : Ergo peccatum quatenus tale non est contra religionem fessi. Adde s contra religionem peccaret,qui die festo furtum committeret, Posici tanta esse grauitas furti, ut merito peccatu mortale contra religionem
fieret, que enim ratio esse potest quominus crescere non possit usq ad mor tale talιs oppositior Quod autem intra eandem speciem grauius peccet, qui peccat in die festo,quam qui peccat in profesto, clarum est, nam haec graui ras ex multis capitibus consurgi tum ex qualitate personae, tum ex cognitione beneficiorum , tum ex circumstantia loci , tum temporis, λαχ8 Notandum est nono: Regulam generale esse, omnem actionem liberalem licitam esse in die festo, exceptis aliquibus a iure expressis. Sic cum
D. 7 homa a. a. q. IZa. ar . communiter Theologi. Ratio est clara;quia ex vi
festi solum prohibitum est opus seruile: Ergo liberale est concessum , nisi speciali i ure exceptum sit. Hinc sit, licitum esse Doctori legere , concio
392쪽
nari,consilia,&responsa dare,& iudicem de partium iustitia , siue verbo, siue scripto informare, quia haec actiones liberales nulli bi sunt prohibitae.
Sic Aetorius to. 2.insit. nores II .c.2 T. quas I l. Suareς c. I .num 9. Reifeu tuel est. q. 2. num. 23. Secundo fit omnes actus iurisdictionis voluntariae licitos,
α validos fieri diebus festis, ac proinde licitum est emancipare, adoptare ,
seruos manumittere , signare tutores pupillorum , eligere ad officia, di regimen ciuitatis , conficere testamenta , celebrare contractus, priuilegia, ct dispensationes concedere , ab excommunicatione, censuris absolue re quia omnia haec cum iudicialia non sint, neque strepitum iudicialem expostulent , Eullibi prohibentur : ω ita tradunt Ararant a 6. p. de ordin.
29 Duo autem actionum genera ine. I. vlt.de Ferres, t. r. 2.o I. vli. Cod.eo l. tit. prohibentur,scilicet mercatus,& fori: sub quibus variε tum ad Contractus,tum ad iudiciu compreheduntur. Ratio huius prohibitionis est, ut vitentur iurgia,dissensiones,secularisq distractio,quam secum afferunt ligactiones,& quia vacationem,& quietem in die festo intentam maxime imis pediunt. Prima actio prohibita est mercatus, siub quo non solum riundinqpublicae , quae semel, bis , vel ter in anno, iussu, S concelsione Principis in aliquo loco fiunt, sed etiam intelliguntur nundinae , quae singulis hebdomandis die determinato in aliqua ciuitate , villa, aut Pago celcbrantur, quae proprie nomine mercatus appellantur. Hae ergo per se , S iure Canonico illicite fiunt in die festo . At fere in omnibus partibus consuetudine abrogata est haec obligatio, siquidem videntibus, x non contradicenti bus Praelatis hi mercatus celebrantur,neque deficit iusta causa permissionis: conuenit enim maxime bono Reipublicae diem fixum habere mercatus, ut sic ex vicinis partibus ad emendu, vel vedendu illuc possint accedere, quod fieri non posset si adueniente festo mutaretur. Sic Nauar. c. I I. num. 8. Tolet.
Fagund.c. I 2. n.6. O T. Anton. d Spir. Sanctfect. q. num. 78. Ulterius sub nomine mercatus comprehenditur a Doctoribus quaelibet emptio , venditio, Iocatio, permutatio , ut bene expendunt Suar. d. c. 29. num. I. &alij com muniter. At magna ex parte hoc praeceptum est consuetudine derogatum:
videmus namque operarios sine ullo scrupulo die festo conduci , bona Defunctorum publica voce praeconis vendi, necessaria cibo , S potui ve nalia fieri, calceos , aliasque res leues emi, ac denique passim fiunt priua tae venditiones, vel locationes tum in gratiam emptoris , qui ali Odi adesse non potest, tum in gratiam vendentis , qui alio die non potest ex desectu ementium vendere, ut bene tradit Aurius eis.c. 2 7. quas Io. Qua propter in hac parte spectanda est consuetudo , quae solum videtur eneo
inquit Castropalaus p u.6.num. I) ne apertis officinis, di quati in publico hi contractus celebrentur . Immo aliquibus in locis semiclausis ollicin Ium ruauia celebrantur, ut testatur autonta Spiritu Saucto nam. 76. Si ab
393쪽
sit standalum non peccant Notarii, qui in diebus festis celebrant Rustico.
rum contractus. Ita Caiet.1.2.q. 22. ar. . cuius sententiam probabilem. Putant L.r man l. π. T. e.2.num. 8. O Diana p. 2.tr. I . res. Iq. nam , ut ait
Caietanus prohibitio e . . deferijs, intelligitur de iuramento tolemni in tu, dieio praestandor Rodriq. vero tracta. e. I 22.num. I. ct Philiarebus eo. l. p. 2. I. .e. 2I. illos a peccato excusant, ratione necessi tatis. Nam rustici in profestis noli adsunt in Ciuitate.
Io Secunda actio prohibita lare Canonteo est placitum, seu iudieium
forense, sub quo Omnes actiones pertinentes ad iudicium comprehenduntur , ut manifeste constat ex tribus canonibus 1 f.qu. 4. σα e. l. de Fer js , ibi: His debas nee placitum stat , neque aliquis ad moνtem , Dei ad poenam tu.
dicetur, neque Sacramenta nisi pro pace . vel aliqua necessitate) praestentur . Et licet haec Sacramenta, id est,iuraclienta, de sententiae sub homine PLACITI comprehensa essent, maioris claritatis gratia exprimutur. Quod comstat ex civit.de Feriis. Ubi solum dictum est , iudicialem strepitum diebus seriatis debere conquiescere, qui ob reuerentiam Dei noscuntur esse flatu it. Sub hoc ergo placito, strepituque iudiciali tres speciales actiones comprehenduntur I nempe citatio partis, sormatio processus , seu cognitio causae, di sententia ; quia his tribus actionibus iudicium constat . Hae ergo sue in criminali causa , siue in ciuili prohibentur. Quia supradicti textus generaliter loquuntur; prohibent,inquam,omnem strepitum iudicialem , . omneque placitum , de verba generalia , generaliter sunt intelligendα,, maxime cum in honorem Dei sit haec prohibitio. Ita Caiet. 1.2.q. 2. arti
1 Adde non solum supradictas actiones diebus seriatis in honorem Dei prohiberi, sed insuper annullari, de irritari; ita ut ex consensu partium
valide fieri non possint, ut habetur expresse e.vit. de Ferijs, ibi r Ad. o conuenit ab baiusmodi abstinere , ut consentientibus etiam partibus , nee processus habitus teneci, nec sententi im, quam contingit diebus huiusmo si promulgari . Favetque texin ιυt in die, eodem tit.de Feriit . Quare haec eli differentia inter mercatum, de iudicium; nam mercatus soluin prohibetur e. I. de Feriis, factus tamen tenet r Aractus iudicii non solum prohibetur fieri die feriato in honorem Dei, ted etiam facti annullantur, itaui neque possint litigantes tali annullationi renunciarer quia est annullatio facta ob finem publieum religionis, cui fini publico nullus homo particularis derogare Potes . sic ocrisius quasi 8. Toletinum. s.Fagunde nΗm. II. Gon alex incit.c. I. num.P. Verum si dies seriatus non sit in honorem Dei, sed gratia vindemiarum , & messium in utilitatem hominum, actus iudicialis ex consensu partium eo die facti dc liciti, de validi sunt; quia tali vacationi, S sesto possunt partes renunciare, utpote in gratiam, oc utilitatem ipso. rum introducto. At si partes non consentiant, integra prohibitio , de annullatio perseuerat, ut bene Marauis supra num. 36. FVtinde num. 1 l.
394쪽
Connal. in cap. vli. num. Io. de Feriis. Si iuramentum in die profesto susiceptum sit, depositionem testium esse validam. & licitam inute festo tenent Maranta nom. O. Gloss.ι, Io nes Andreas, O Speculator, quos refert, SP sequitur Aurius quH. Iq. esse validam, sed illicitam putat Panorm.in d.c. I. de Fertis, at illicitam, & nul Iam esse , rectius docent Anon. ind. c. I. Suar .c. Io. num. I 6. Fraund c. 13. num. I 6. S alii; quia per hanc depositionem firmatur processus, ct bis continuatur, at in cit. c.vis .de θνθs mandatur litem omnino conquiesce re, & processum habitum non tenere : Ergo deinde non examinantur tenes , quin renouent iuramentum factum, & sub illius obligatione. Amplia supra dictam examinationem testium nullam, & illicitam esse non Llus ,
in causa temporali, sed etiam in spirituali, quia textus supradicti generali
Oblationem libelli in diebus feriatis ob gratiam vindemiarum ,
messium , nonii numque utilitatem licite, di valide fieri probat textus in I. Milet, sexaginta,f.de Adult .de tradit Maranta cit p. 6.tit.de libellι obibit nu. 29. At in diebus feriatis ob honorem Dei aliqui affirmant fieri non posse, nisi ex necessitate aliqua excusetur. ς ierum probabilius puto cum Fozun de ζcit.e. I I. nu. 2 l. & alijs , licite 5c valide fieri. Rara non reputo oblationem libelli esse actum indicialem , neque ad formationem procellus cou currere, quousque parti contrariae auctoritate Iudicis intimetur.3 Licet Panorm. in c.υla.de Ferjs, in in c vlt. de iudic. num. Q. arbitre tur executionem sententiae siue criminalis, siue ciuilis licite,& valide fieri in die festo ; nihilominus dicendum est , esse illicitam , & nullam , quia executio sententiae est terminus , & complementum strepitus iudicialis.
Is Appellationem vero in die sello interponi polle a Ocent GlVJ.in c. vlt. Fc rjs, ibi Panorm. num. I 2. Febn.ωL .Fagun. num. 24. Calet. Salij communiter Canon istae, S Theologi , quia appellatio non est astus iudicialis, quia non est exercitium iurisdietionis , cum nullo modo a luuiceis proueniat , sed a parte. Et csso sit iudicialis , est aet us propriam pei lOnam defundens: sed defensio propria iure naturae conceditur quolibet die :Ergo ae appellatio. 36 In casu nece si tatis possunt omnia. Daedicta licite, & valide fieri,
cit.c.I. & propterea excusantur iudices rurales iudicia in diebus sellis exercentes in ciuilibus ad pauperes pertinentibus . quod locum habet etiam in causis criminalibus. Et idem dicendum est non solum quando necessitas id postulat, sed etiam quando pietas, vel bonum pacis, & concordiae id postulat, e .vit. de Feriis, vel quando ex interposita dilatione datur periculum
iustitiam impediendi. Ita cum multis T=vllemb l. i. Decal. c. I. euh. 6. num. I. Anio v. . Spiritu San. 1 u. 8 .
7 Hinc fit posse in festis ratione pietatis licite expediri causas alimen
395쪽
torum, carceratorum , pupillorum, viduarum , & miserabilium permna
eulum adest temporalis damni priuati , vel publici l. i. sed excipiamiur,fde feri,s, ibi: Si res tempore peritura sit, hoc est , si dilatio actionem est peritura. Et consonat c ignificauerunt, de Iudicist, ct L 2. .de feriis dicitur posese iudicium formari die feriato ratione rei seruandae, idest , ut Glossi exisponit , quando est debitor suspectus , ne di lapidet bona. Idemque est , quando timetur fugiturus, aut debitum deterioraturus notabilitet. Cast patara py. 7. nu. I7. Quod a fortiori procedit in nocumento , S damno spirituali, est enim hoc praeferendum omni alio temporali commodo , ut bene aduertit Saar.num 2 p. ex addit hanc necessitatem habere locum non solum in causis ciuilibus, sed ςtiam in criminalibus r sic enim latro suspe eius de fuga potest in die festo incarcerari, & in eum procedi, quantur necesse fuerit a Glossam, sit. Se alios nil.et,lt. Cor. de Ier sic tradit
Item si atrox delietum commissum sit cum publico scandalo in die festo , potest statim iudicari, & puniri. Suare supra FagundeL c. II .nt . 18. Q aratione solent haeretici in diebus festis publice iudicari, & supplicio affici ;ut maior concursus fiat , di omnibus sit in exemplum, terrorem , & in
I 8 Notandum est ultimo : Quod contempus potest esse vel rei praeceptae, vel legis, vel i psius legislatoris. Caeterum non omnes conueniunt in hoc , quod est explicare , in quo sormalis contemptus cosistat. Aliqui asserunt quod in ipsa consuetudine operandi contra legem , siue ex concupiscentia talis contempus proueniat: quia qui ex conluetudine contra legem operatur; illam contemnere censetur, & ideo vocant hunc contem pium Interpretativum. V erumtamen, licet talis sit contemptus legis materialis, non tamen est formalis squamuis frequentia,peccati dis ostitue in . ducat ad contemptu formale iuxta illud Prouerb. l8. Impius cum in profundsi venerit, contemnit. Reissensuel TbtoLmor.tr. 3.d.y. q. I. n. ro. ω ali Jὶ Hoc ut clarius percipiatur animaduertendum est ex D. Tboma in A. d. 9.ar. 3. qu 3.
contemptum , sicut & inobedientiam esse in duplici dissetentia; nimirum materialem,seu generalem, formale,seu specialem.Conteptus, di mobe dientia generalis datur in quolibet peccato: quod sicut est fractio legis, ita est inobedientia, ta contemptus ipsius legis , quod est generale omnibus peccatis & sc dicitur inobedientia,& contemptus generalis,quae non est circustantia specialis in consessione detegenda. Contemptus specialis prςter fractione ipsius lcgis importat causam di motivum tendendi expresse contra legem , ut quando non vult obedire legi, quia parui illam aestimat; αea mortuo parui pendendi ipsam legem , di sic ex formali deaexistimatione ipsius legis ,-consequenter legislatoris: quia qui contemnit legem , legislatorem contemnit. Ali; etiam H explicant ex Diboma 2.1.q. I 86.ar. 9.
396쪽
ad 3. quando quis non vult obedire , ne subdatur legi , sula ex motivo non obediendi legi, quia ideo non vult subiici , quia parui pendet ipsalia legem.
Vnde praeter violationem praecepti includit causam , di mistiuum forma.
te non te subiiciendi ligi. ita Re feniluelsupra, ct alii. I9 Igitur contemptus formalis leg s , ut lex est , sub legislatoris vitalis, siue diuinus sit, siue humanus, in quacumque materia , quantumuis parita, semper Est peccatum mortale . Et quidem si diuinus sit legislator, S lex diuina, vel naturalis, probatione non indiget; quia parui pendero maiestatem Dei , illiusque praecepta contemnere in quacumque materia , blasphemia est, & graue peccatum . Sed in legislatore humano id probatur, quia contemnere superiorem, ut superior cli, & consequenter illius praeceptum , ut praeceptum superius is est, est despicere superioris potestatem: Elgo cum reprς sentet Deum ut superior est, α illius vicem ge. rit, contemptus superioris est contemptus Dci, seu redundat in contemptum Dei, secundum illud: αui vos hermi, me 'ernit . Ergo erit pecca
tum mortale in quacumque materia fiat. Sic Doetores communiter cum D.Thoma 2.2. qu. I 86.ar 9. ad . At vero si quis violet praeceptum ex contemptu, non quidem ipsius legis,aut legislatoris, sed ipsius rei praeceptae , aut si contemnat se subiicere non absolute , sed in illa materia, quia parui eam aestimat, non erit graue peccatum , si materia parua sit: & si fuerit ma. gni momenti', erit quidem lethale peccatum nolle in illa obedire nonis tamen tale peccatum habebit specialem circumstantiam contemptus ; quia tunc non est formalis contemptus leg: statoris, aut eius praecepti; sed sinium rei manda igi& sic iuxta grauitatem illius erit metienda grauitas transis gressionis: ut si praecipiatur tibi ne verbum otiosum loquaris , ne modi incam refectionem accipias in die ieiunii, non peccares ex contemptu, si recuses obedire: quia parui aestimas materiam praecepti, non quia praecepta est, sed quia parua est. Su ιπῆ detegib. Ly.c.28. uum. 22. Martinek I.2. q. 96. ar. q. di b. 2. Simi liter si quis nollet Obedire ex indignatione , non quia superiori ut tali subiici despiciat, sed ne in illa re solatio illum assiciat,tunc non dicitur peccare ex contemptu , quia non despicit superiorem ut talem, sed ut sibi repugnantem, S Ofenium. C ct in summa V.Contemptus.
Santb LI. Decal.c. s. nhvr. I 2. Bassaeus V. Contemptus num . . Denique si
contemptus superioris non ad ipsum Superiorem ut talis dirigatur, sed ad singularem persona,non erit formalis conteinptus legis,aut superioris, sederit magis, aut minus graue peccatum, iuxta quantitatem deqstimationis , S merita personae singularis, ut si quis despiciat obedire Petro non qui Masupcrior est, sed quia est indoctus, imprudens , vitiosus, Sc. Vel eius imis perio subiici renuat, non quia imperium ut tale despiciat , sed quia in talimate ia iudicat inutile, imprudens , vel iniustum t tunc si iudicium fuerit temerarium despiciendo personam , di contra eam praue iudicando , erit Peccatum mortale iuxta grauitat cm materiae, sicut si talis deaestimatio do
397쪽
Comment.in Propos proser. Propos LII. 3 8 3
quocumque alio haberetur, quamuis quia est despectus specialis personae in dignitate constitutae haberet circumstantiam specialem contra virtutem obseruantiae, & reuerentiae illi debitae: non vero erit mrmalis contem. plus, aut inobedientia, quia non est despectus personae: quia superior est, ct sic non contemnitur superioritas, qua in nomine Dei imperat, sed est despectus personae particularis , ob qualitates singulares illius . CVroya-
4o Et non solum reperiri potest peccatum mortale contemptus -- malis in re debita sub mortasi, au t veniali , sed etiam in re debita ex sola consilio. Surr. I. de leg.c. 18.num. 26. Bassaeus Dyri num. . qui num. . recte notat,latius patere peccatum exlcontemptu,quim peccatum inobedientiq. quia contemptus versatur circa praecepta, di circa consilia, inobedientia autem circa sola praecepta: Quamuis formalis inobedientia non possit accidere sine actuali praecepti contemptu. His praenotatis sit.
Stabiliuntur assertiones iuxta Decretum .
t π Ico primor Praeceptum seruandi festa obligat sub mortali ne si I dum semoto standalo,sed etiam contemptu, & contrarium asisertum hoc decreto, ut minimum tamquam scandalosum abigitur,imo di. gnum est censura tanquam erroneum . Probatur,quod obliget sub mortali: Firma est persuasio omnium FI.delium de praecepto seruandi festa, ut grauiter ex se obligatorio ἰ3 Ergo illud obligat sub mortali, etiam praecisio contemptu. Antecedens verti intam dubium nequit, cum in tota Ecclesia per totum orbem terrarum diffusa Mdum Fideles Catechismum docentur, quinque Ecclesiae praecepta, ut gra uiter obligatoria inter Doctrinae Christianae documenta proponuntur. Et ideo Suarekιo. I. de Relig.tr. 1 a. a. c. 2.num2. dixit manifeste constare hanc veritatem ex perpetua traditione,σ eommuni Ecclesia consensu . Confirmatur. Nam S. Augustinus in Epist. Ii 8.in ea quq stione. Quid faetendum sit in materia Eeelesiastiea Postquam primo loco pro regula po sint Sacram Scripturam e secundo loco proposuit pro regula certissima coasuetudinem uniuersalem Fidelium , illis verbis r simiter etiamsi quid horum tota frequentat Ecelesia. Mam boe quin ita faciendum sit , disputare insolenti ae infama est . Sed tota Ecclesia habet hanc consuetudinem seruanis di dies sestos tamquam grauiter obligatorium praeciso contemptu: Ergo in solentissimae in aniae est,id in disputationem vertere.
Quod autem Proposito damnata sit nedum scandalosa, sed etiam a
398쪽
erronea, sic bene ostendit Ioannes De Cardenas hi dissert. IE .c. q. na. II. Illa est Proposuio erronea, quae contradicit conciusioni l heologicae δε Atqui sic se habet Propositio clam nata: Ergo urronea est. Maior est certissimi , S pater ex dictis tom. I. Prolegorn. Minor probatur: Conesulio 1 heologica est,quq euidenter insertur ex una praemissa de Fiden alieta e uiuenti: Sed Propositio negans obligationem grauem seruandi fulta contradicit conclusioni illatae ex una praemissa de Fide, S alteraeuidenti: 1 igo contradicit Conclusioni Theologicae: Probatur minor: quia Propositio damnata contradicit Conclusioni huius Syllogismi r Ecclesia bibet potest item ιmponendi gravem obligati. nem seruandi fella: Sed de facto illam imposuit: Ergo imis positu δε tus obligatio grau s seruandifesta . Sed in hCc Syllogismo maior est de Fide, & minor est euidens , cum ex suprauictis cotist ut este euidens dari tale praeccptum impositum ab Ecclesia: Ergo Propositio negans obligationem glauem seruandi festa contradicit conclusioni illatis ex una pr Ossa de Fide Δ altera evidente. 1 Dico secundo Damnatio afficit Propositionem hanc, pro ut ex cludit obligationem grauem seruandi sesta, siue per auditioncm Missae , siue per cellationem ab opere seruili, sue per cessationem a placito, & sti epitu iudiciali Est asserito certa. Patet quia praeceptum seruandi festa haec omnia includit rErgo damnati O,quae asticit Propositionem hanc tollentem Cbligationem grauem in Obseruatione huius praecepti,afficit eam prout excludit eu in Omnibus Iliar tibus praecepti: nulla enim est maior ratio unius, ct non aliarum Partiti m. ψI Dico tertio: Non tamen damnatur asserere seclusis cCntemptu esse veniale in materia leui deficere in obseruatione selli. Est etiam asserito
Patet quia damnatio solum afficit illam propositionem prout excludit obligationem grauem in praecepto ex se, & solum assurit eam obtiner stratione contemptus . Sed qui asserit posse esse veniale, seclusia contemptu, deficere in materia leui in obsieruatione festi, non asserit grauitatem praecepti,ω subinde transgressionis obtineri a contemptu,sed aliunde: Ergo,
a4 Igitur quamuis dicatur in c. Missas de eo secr. d. i. Mi stas audiendas esse totas,id est integras ab initio usque ad finem , ita,ut nulla pars Missae
possit omitti voluntarie sine peccato nihilominus peccatum non erit mortale,sed veniale,s pars Mista non notabilis sine contemptu omittatur. Pars Missae notabilis communiter reputatur dimidia Missa, vel tertia pars illius. Leuis vero quinta, vel etiam quarta pars illius. Attamen, quae censeatur in Particulari quinta,vel quarta,vel tertia pars; prudentis arbitrio definiendu
c. vlt.pa. I alii communiter, cum a iure non definiatur, ars.l. I.
1. de lare delib. V erum in hoc arbitrio diuidum Doctores,quos ad quatuor
399쪽
sententias possumus reducere. Prima sententia docet: Si quis Omittat a prin cipio Missae usque ad Epistolam ex elusiue, peccare venialiter . Si tamen omittat Epistolam,peccare mortaliter ,quia iam omittit partem notabilem.
stolae partem ad euitandum morta Ie peccatum . Secunda sententia docet. quamuis omittatur Epistola,non peccari mortaliter , dum totum Euangelium audiatur, secus, si simul omittatur Euangelium, quia tunc omittitur
omittat Euangelium, si postea legit, vel audit a legente , quae non audiuir, non peccare mortaliter , quoniam Epistolam interdum eantat in Choro laicus,& Euangelium Diaconus. Ergo sumciet pariter ab aliis audire. Ita N inar.supra e trans Margaritam. Quarta sententia docet, quod, qui omittita principio usque ad Euangelium inclusiue, ita ut audiat ab eo quod sequutur usque ad finem Missae, non peccat mortaliter, dummodo audiat vitinui
Euangelium s. Ioannis. Ita Diana par. F. tr6.re I 8.n sine, o res, 4. GURHurtadus de Missa d. S.diis r. 3aersa de Euch. qu. I i .set . I 9.s sexto, Ba tb. a S. Fausto ι 2. qu. y86. Gabr. d ς.V.d. 3. q. R. nam ultimum Euangelium est albquo modo pars Missae,simulque est probabile, non teneri fideles ad audie da duo Euangelia, sed solum usque ad benedictionem, ut colligitur ea t. omnes,cti. cum ad celebr. ubi prohibentur Fideles ante completam benedictionem discedere,& sentiunt Nuguas 3.p. q. 8 .ar. 6.dub. 2. Cafalι hias L 3. resoLmor.e. I.nu.3. de alii. Quapropter audiendo posterius Euangelium , compensari videtur Euangelium prius omissum. Imo LMm. tr.7.c. .vum. I. o Reno c. 2. quas I .volunt, quod qui omittit audire symbolum, dummodo audiat ab ossertorio usque ad finem, neque peccat morraliter . Ego cum Franciso de Lugo de Sacram. t. De. tq q. 6.ηv.6s. de alijs, primam sententiam
censeo probabilem . Secundam probabiliorem . Tertiam non niti sum. cienti rationi: nam Epistolae,vel Euangelii lectio post Mi fiam non est pars Missae,nec facit unum cum illa,nec cadit sub hoc praecepto,secus est quando cantatur intra mitim,licet non a Presbytero. Propterea Nugnus vocat hanc sententiam improbabilem. Quari m non esse prorsiis improba bilem. Propterea Card.de LMO,Se alii carpunt Turriauam, qui p. 2 seis L . 3I.dub. 28. rigide notat istam sententiam,vt improbabilemo terherariam,sne sufficienti landamento . i .
s Et circa finem Missae, s quis audiat illam , principio usque ad
alii. Nam illa pars Missae post sumptioncm.non censetur notabilis. Si quis Pars II. Ccc autem
400쪽
autem exiret ante sumptionem, peccaret mortaliter, ut communiter docent Doctores cum Civitnelao q.83. nam 28 s. quia iam omitteret partem notabilem.
46 Consideranda quoque est dignitas partis, quae si nimis propinqua, vel necessaria si ad substantiam Sacrificii ,licet minor sit quarta Missae parte,sum ciet ad mortale peccatum. Ideo Doctores facilius permittunt,omitti principium,vel finem Misis,quasi partes eius accidentales,quam aliquid nonis,praesertim a consecratione usque ad sumptionem. Gaspar reuita-das supra dicit,omissionem consecrationis, α partis subsequentis usque ad Pater noster inclusiue fore culpam mortalem ob dignitatem huius partis. Venr0u ,σ Netuus Iupra, Mossessus tr. 3.c. IT.uum. 69. dicunt, illunias non satisfacere praecepto,qui non adest dum fiunt tres partes substantiales S acri fici i,sci licet consecratio, oblatio,& consumptio . Quod si quis desit consecrationi,& sumptioni, quamuis adesset de reliquo toti Misse, non sa.
7 An vero qui deest soli consecrarioni, vel soli sumptioni, peccet mortaliter Negant Suar o Fagunc Nartacus,Card. de Lago Dp a , σ Di na. Quia , cum non constet,in quo praecise consistat substantia Sacrifieis, potest probabiliter opi nari, non esse substantialem partem omitiam. Affr-mant Nagnus,s Auersa tapra,Casalubius i. c.num. s. Pasequa'. d. Sacriq. quo Ia 72. Castropalaus,& alii,quia vel Rcundum tapinionem magis receptam svrraque pertinet ad essentiam Sacrifici; , vel saltem secundum plurimosita pertinet ad eius integritatem,S necessitatem, ut Omnino debeat adhiberi celebrationi . Et hanc sententiam tutiorem , et probabiliorem dicit Franc.de Lugo nu.67. praesertim quoad consecrationem .
Aliud vero dicendum,si quis non adiit Ohlationi verbali, dum enim audiat reliqua, non peceat morta liter; quia in iract.de Sacrificio Missae satis ostendo verbalem oblationem a consecratione, maptioneque distinctam non esse de substantia,nec de integritate Sacrificij. Ita P qua upr. n. 12T F. Thomai d S . Mari apia Hect. 9.dub. 2.et alii. 48 Ille qui tempore consecrationis, vel sumptionis adit Sacristiam , vel alium locum vicinum , ut afferat aliquid ad cultum Sacrificii necessa.
R. e. 6 vim. ,σ 9. cum aliis dicunt illum peccare mortaliter, qui venit post lectam Epistolam. exit post communionemr qui tamen audit Epis uolam i quamuis exeat statim post sumptionem, non peccare mortaliter: nam Epistola censetur aequivalere precibus, quae post communionem Im
ria qui venit circa Canonem Mita teneatur eam audire, dum alii