장음표시 사용
91쪽
neque in antiquioribus ordinis Romani libellis reperitur haec clausula, quae glossema redolet interpretis, non primi auctoris ritum ipsum instituentis. At permisso hanc clausulam esse ipsius Ordin s R omani, quem tertio loco edimus, propriam, non adsciticiam i quis tandem ejus sensus Sane et si apud Cyprianum in epistola ad Epictetum, idem sit oblationem sanct cari ac consecrari: tamen hoc loco is tantum sensus videtur esse, ut vinum non consecratum sanctificationem accidentariam accipiat ex particulae
immissae contactu , non autem consecrationem veram ac realem , qua vinum in Christi sanguinem re vera commutetur. Id nemini obscurum videbitur, ii attente expenditur locus ex officio in Coena Domini, prout in vulgatis exstat. Pontifcxveniens ad aliare dividat oblatas , orsumat δε 'ses obuias integras adservandum usique mane diei Parasicives , de quilus communicant absiquesanguine Domini. Sanguis vero eatim die pei i-tus eon'matur. Ex quibus verbis liquot, hanc esse istius loci sententiam , ut in Parasceve communio fiat absquefanc ume Domini, quia pridie sanguis penitus cossumtus fuit. Ergo naensai istoris est, vinum vere ac proprie sanguinem haudquaquam feri ex contactu particulae in calicem injectae. alias communio non fieret abseque fan vi e Domini. Itaque cum in os scio Parasceves legitur , Sax ct catur autem vinum non consecrarum per sanctificatum panem ; si haec verba in vulgatum ordinem Romanum intrula non sunt, de sanctificatione tantum accidentaria explicari debent, non vero de consecratione vera ac reali. Huic interpretationi favet traditio Ecclesiae, cujus meminit Innocentius primus in epistola ad Decentium , quae traditio habet, iso biduo , quod Paschae diem antecedit, sacramenta fenitus non celebrari. quod contra esset, si vini consecras io vera fieret quocumque demum pacto. Neque enim dici posset fa-cramenta PENIT Us non celebrari, si vel ex parte fieret cons cratio. Ut ergo sibi constet Ecclesiae traditio , ea sola admittenda est in Parasceve sanctificatio, quae sacramentorum Omnimodam celebrationem seu consecrationem excludat,scilicet vini sanctific tio extrinsecus adveniens ex contactu particulae antea consecratae. Sane si Ecclesia perfectam ex utraque specie communionem in Parasceve habere absque celebrati ne voluisset, facile erat sanguinem Dominicum ex praecedente
sacrificio Dissilir es by Corale
92쪽
sacrificio in crastinum reservare citra periculum vel injuriam
De Anotarii sententia major est dissicultas: quae ut faciliuscipiatur& illustretur, observare juvat, non unam, sed plures
falias fuisse ab Amalario libri ossicialis, in quo hac de re agis,
editiones seu recognitiones. Quippe sub anaum D C C c x xistud opus, quod quatuor libris constat, composuit, illudque Ludovico Augusto nuncupavit. Deinde vero cum post annos decem Romam ab eodem imperatore missus fuisset, multaque in ritibus ecclesiasticis coram observasset; opus suum
denuo recognovit, atque in eo nonnulla correxit, & mutavit,pi affixa operi suo altera praefatione, quae hujusce recognitionis mentionem facit in haec verba. Posquam scri libellum , qui a parvitate mea vocatar de ecclesiasico Osscio, veni Romam , snterrogavique minisbos ecclesia sancti Tetri, &c. Ex ejusmodi interrogationibus multum profecit Amalarius ad limandum castigandumque librum Ossicialem, in quo nota est non parva inde varietas, cum in aliis exemplaribus lectio prior , in aliis posterior servaretur. Id patet in primis ex lib. I cap. xv. CG-jus duplex est editio omnino diversa. In illis si quidem exemia plaribus , quibus deest altera, cuius superius meminimus, praefatio , ita at fertur hoc caput. Pol hoc praecipit ordo, ut 8resbyteria erant corpus Domini, quod pridie reman,is, ct calicem cum vino non consecrato. Et quibusaain interpositis, quae ad moralem significationem pertinent: Haec posita in altari, dicit s. erdos oratioclem Dominicam se sequentia ejus usique PER OMNr ASAECULA IAE CL LORUM. Hoc peracto , assumit des acto corpore , O ponit in eatice Fundo. PAR DOMrNI SIT SEMPER UOBIs-CUM non dicitur: quia non sequuntur osula circumsantium. Sancy IcaIur enim vinum non consecratum per saAcri catum panem. Posea communicant omnes. Sic habetur in codice Col-hertino num. 114. in quo tres tantum priores libri habentur
omissa praefatione posteriori : sic in aliis tribus exemplaribus, quae viderat Hii torpius: apud quem praedictum caput xv in
operis contextu omnino diversum est , ex quo haec delibamus. In superias memorato libro inveni scriptum , ut duo presbyteria erant, os salutationem crucis corpus Domini, quod ρridie reservatum fuis, ct calicem cum vino non consecraro : quod tone consecretur , s inde communicet populus. De qua observatione interrogami Romanum archidiaconum , O ille resspondis r
93쪽
IN E A sTATIONE, UBI A PUSTO LlCUs SALUTATCRuc EM, NEMO iBI COMMLN CAr. αμι juxia Οὐ-ιm in e Ii per commixtioηem panis ci vini consecrat et inure, non eb-frυat traditionem Ecclesia , de qua aeuit Iri; ocentius , isto biduo cramenta penitus non celebrari. Tantam discrepantiam hoc
in capite, & in alio , de quo mox dicetnus, cum advertisset Hittorpius, eam tribuit diversae eiusdem op rris editioni ab auctore factae: & priorem quidcin hujus capitis lectionemptimae eta editionis censuit , posteriorem vero recogniti operis Illud argumento est, quod Amalarius ipse in caput hodmodo recognitum incipiat ab interrogatione Romano archidiacono facta , in sua scilicet Romana legatione, qua peracta opus suum emendavit. Inde fit, quod in codice Coibertino , in quo prior hujusce capitis lectio exstat, omissa est altera Operis praefatio, quae recognitioni praefixa fuit.
Alia est in eodem opere varictas non minor in lib. Ivcap. xxvi. ubi relata Gregorii M. ad Johannem Syracusanu in epistola de nonnullis ritibus ecclesiae Romanae, quasdam ex ea observationes colligit, inter quas haec erat in prima operis editione, quam in recognitione expunxit, ab Hii torpio ad calcem operis cum aliis variis lectionibus relata. Eι dobitatio a titur de die Parasceves, de qua aliqui dubitant, atrum in
ea con screIur corpus Domini, an non. In eadem die apostilica recolisur co secratio , qua tantum Dominicam orationem super corpus G inguinem Domini dicebat. Nempe quia mos sosolorum fuit, quod Gregorius in illa epistola tradit, ut ad ipsa
solammsdo oratonem Dominicam oblationis hosium consecrarenι J Iguών nisi esset admonitam ex Romano Ordine, ut reserivaretur corpus Domini a quinta feria usque in sextam, non spanecessarium res ari: quoniam oufficeres sola oratio Dominica ad consecrandum corptis , sicut susscit ad consecrandum ιtatim saquam. aod enim Innocensius dicis, isti biduo sacramenta penitas no o celebrari ι inιelligendum es, ut juxia morem ecclesia
His praemissis, disquirendum est , quae fuerit Amalarii in
his duobus primae editionis locis sententia super consecratio iane vini in Parasceve: M quid demum in suae sententiae recognitione emendaverit. In priori loco ait , sanctificari ιinam non constcratum per sanctis catum panem et in posteriori quasi non satis valere animadverteret sanctificationem illam ex
94쪽
eommixtione particulae consecratae , ulterius progressus est in lib. Iv cap. xxv r. ratus vini consecrationem fieri per solam Orationem Dominicam. Atque ut cum de vera N: proprie di Ela consecratione loqui appareat, ita mentem suam exponit, ut dicat, ns si esset admonitum ex Romano Ordine, uι reservaretur corpus Domini a feria quinta usque adsextam , non esset netesiaraum reservari. quid ita quoniam sussceret sola oratio Do. minica ad consecrandam corpus, sicut sus icit ad consecrandum vi-xum se aquam. Hoc in loco manifestum est , auctorem agere de vera ac proprie dicta Dominici corporis consecratione, quae fieret per solam Orationem Dominicam in feria sexta, si ex
priori consecratione nihil fuisset reservatum. Unde consequens est, eamdem orationem Dominicam, secundum Amalarium, fusscere ad consecrandam vinam ct aquam consecratione non tantum accidentaria , sed vera ac reali. Nunc vero quid in secundis curis sui operis auctor in his duobus locis emendavit 3 De priori facilis est solutio ex comparatione , quam mox fecimus , primae editionis cum secunda : ubi nemo non videt, mutata potius fuisse verba , quam sensum . nam in prima concludit sancti cari vinum non consecratum per sancti catam panem: in secunda vero juxta ordinem libelli Romani per commixtioncm panis se vini consecrari vinxm. Et ne quis putet id interpretandum de metaphorica Consecratione; addit, qui hoc fecerit, non observare traditi nem Ecιlesia , de qua dicti In oc nitas , iso biduo Sacramensa
penitus non celebrari. Atqui Innocentius agit de vera conse- Cratione mysteriorum : Ac proinde Amalarius, qui hac commixtione praedictam traditionem violari existimavit, eidem commixtioni veram consecrationem tribuit.
Sed quia in posteriori loco primae editionis consecrationem illam non commixtioni, sed orationi dominicae adscripserat: ut sibi ipse constaret , totum hunc locum sustulit, ut totam consecrandi vini virtutem commixtioni tribueret. Has obse vationes nemini displicituras sperare licet: cum ad 'rem perobscuram illustrandam nonnihil conducere videamur. Amalario superius adjunximus vulgati Alcvini locum, cui explicando non immorabimur, cum totidem ferme verbis defuimus sit ex Amalarii lib. 1 cap. xv. prout in priori editione ab auctore conceptum est. Id tantum addimus, librum illum
de divinis officiis, qui Almini nomen in editis praefert, esse
95쪽
farraginem ex diversis Amalarii, ipsiusque Alcuini genuinis
consarcinatum centonibus, aliorumque auctorum Alcuino
posteriorum. Quippe caput x L nihil aliud est qἰ iam Remigii monachi Autili odorensis libellus de expositione Missae 1 Se in
cap. xvi Ii refertur epiliola Helprici monachi ad sanctum Gallum sub finem l aeculi decimi. Ad haec, ut multa alia omi tam, Pascha graecam vocem esse dicit auctor contra expressam Alcuini sententiam lib. vi in Johannem cap. xxx II. ubi haec verba: Pascha , fratres , non sicui quidam exiuimant, graecam nomen es , sed Hebraeum. Denique personatus ille co sarcinator Sacerdotιs vocabulum graecum et se ait in cap. xxxv I. quod erratum ab Alcuini doctrina prorsus alienum est. bed
III. Iam vero haec, qualem modo exposuimus, Amalarii sentenistia catholicae fidei de vera ac reali Christi prae entia in eucharistia quam bene conveniat, facile est advertere. Si enim metaphoricam ac figuratam solum consecrationem admisisset, non tantopere cogitandum erat de modo, quo vinum in Parasceve consecretur, per contactum particulae immissae, an perorationem Dominicam. Nam unius speciei consecratione me-raphorica semel facta, ex ejus contactu confici accidentariam consecrationem planum erat. Sed quia vera ac substantialis ab Amalatio credebatur illa conversio ; de modo, quo ea fieret, anxie inquirebat. Quid porro mirum , si veram vini consecrationem ex contactu & admistione alterius speciei fieri opinatus est Amalarius longe ante Berengarii aetatem cum post damnatam ejus haeresim idem senserint non pauci catholici auctores , ut postea videbimus. Interim unum inerre lubet Micrologum, qui in cap xv II. ubi rem renda memoriae Gregorium VlΙ. laudat, se post e iis obitum scripstile satis innuit. Is de vitanda intinctione agens, ita loquitur in cap. XI x. Non es autem authenticum , quod quidam corpus Domini intinguunt , ct intinctum pro complemento
communionis populo disribuunt. Nam Ordo Romanus contradicis, qui se in Parasceve vinum non consecratum, cum Dominica oratione s Dominici corporis immissone jubet consecrare , ut popu tus plene possit communicare. quod utique siversiae praeciperet, si intinctam Dominicum a priori die corpus servaretur , sita in-
96쪽
verbis nullus ambigendi locus relictus est, quin Micrologus
veram consecrationem Dominica oratione or Dominici corporis immissione fieri crediderit: tum quia ex calice ita consecrato complementum communionis dari putat: tum quia eiusmodi consecrationem tantumdem valere, atque ex vero sanguine intinctionem opinatur. Unde Hittorpius eum in hanc sentetitiam
inductum censet ex Romani ordinis verbis perperam intellectis, &ex judicio Amalarii , qui perorationem Dominicam vinum re vera consecrari primo quidem existimavit, deinde vero , retractata opinione, per immissionem particulae cons Cratae. Utrumque vero Micrologus admisit, qui proinde ab Amalario non visus est divellendus.
XIII. Auid de hac commisione alia ecclesia senserint,
aliique auctores. ANTE U AM hoc argumentum dimittamus,aliarum etiam ecclesiarum hac de re sententiam investigare iuvat, maxime Latinarum: quae cum Romanum Ordinem omnes aut secutae lint, aut prae oculis habuerint; non mirum, si in verbis obscuris veteres ejus expositores Amalarium Sc Micrologum appro arint. Neque tamen ita concors & unanimis suit, aut ita Conltans omnium approbatio, ut ab Amalarii M Micrologi expositione nonnullae ecclesiae recedendum nefas duxerint. Priano itaque illas ecclesias recensebimus , quae hos auctores secutae: dc inde alias ecclesias, quae eorum auctorita
Atque ut a Gallicanis ecclesiis exordium faciamus, in primis occurrit Remensis, in cuius veteri Mi Tali ad diem Parata ceves praescribitur, ut de sacrificio particula mittatur in calicem, dicendo , Fiat unitio es consecratio corporis es sanguinis Domini nobi fes-Chrisnsumentibus in remis. onem peccatorum in UIam aeternam. quae verba nullum sensum videntur habere , si calix ex contactu in sanguinem convcisus non credatur. Quomodo enim alias fieret unitio corporis o sanguinis' Favet Pontificale ecclesiae Novi omensis, in quo haec distincte leguntur : Cιmmixtio corporis σ coosecratio sanguinis D. N. I. C.&c. ubi commixtio distinguitur a consecratione sanguinis, quae fit per illam commixtionem.
Iisdem vestigiis insistebant etiam aliae ejusdem metropolis
97쪽
ecclesiae , Suessionensis & Ambianensis. Suessionensis quidem in haec verba : Interea sumens vi opus de Sancta, nibis dicens ponit in calice; factoque in eo signo crucis, communicat δε or omnes qui voluerint. Et Ac sanctisscarur vinum non co/secra umper panem sancti catum . quae verba sunt vulgati Ordinis Romani , relata in veteri Missali Suessionensi, quod ad saeculum duodecimum videtur pertinere. At ex prellius aliud eousdem ecclesiae Missale saeculi nostro superioris: Nihil dic ndo mit-1.1ι scea dos unam partem de corpore Chrisi in calicem. quo Dcto , nihil dicendo , communicet se, ct sanguinem Domini percipiat.
Consecr tur enim vinum per commixtionem faciam in calice cacorpore Christ. Paullo minus expressa est ecclesiae Ambianensis definitio in suo Ordinario: Vinum se aqua in calice Iareti- fantur, cum eo as Domini admiscetur. Haec de ii .etropoli Remensi. Eadem etiam verba leguntur in Ordinario Viennensi. Ad Virdunense Missa te: His co secratur vinum per corpus Domini. Denique, ut paucis absolvam , Mimatense Pontificale ubi de communione infirmorum t Tradat ei sacerdos eucharisiam Do. minici corporis intincti υino ; or vinam tali intinctione θλα-
catam , ct in Chrisi Domini sanguine transenutarum , duens , A. cipe frater Giaticum corporis ct sanguinis Domini, &c quae totidem verbis habentur inferius in decimo nostro libello. In monasteriis etiam Gallicanis plerisque vigebat eadem sententia. Ceremoniale sancti Benigni apud Divionem , ante annos quingentos scriptum , ita praescribit in Parasceve. Samir de Sancta, or dimittit in calicem: sanctificaturque vinum non consecrasum per panem sancti scatam. ubi sanctificari idem est ac consecrarii cum aeque dicatur sariri catus panis, atque sanctificatum vinum. Ordinarium sancti Apri apud Tullum Leucorum quaedam singui ita continet pro C a Domini, quae huc referrC visum est. Pos ultimum Agnus Dei, ille qui primus es in choro , dicat CONFITEOR ; ct fratres respondeaAt, Mi SEREATUR TUI. Deinde dica ut se usi, Co NprTEOR: ille qui primus es dicat, MISEREAT uR VEsTRI ; irem dicax, INDULGENTiAM. se ressponso ab omnibus AMEN, accedant fratres ad sacram communionem. Dimittatur aliqua pars de co ore
Christi in calice , or porti tur a diacono super altare beati Apri , O teneat ibi calicem , or anus puer ampullam , in ast vinam
98쪽
quod in editum fundatur cum necesse fueris, donee ιι berini omnes fraIres monachi. Sanctificatur enim vinum per corpus Chrisconsecrorum s in calice depositum, cum dicitur , FlΑT HAEC COMMIXTIO. Sacrista vero habeat alium calicem or urceum
cum vino ad altare ρλcti Chrsophori, se ibi biba ι conversi orconversae , qui corpus Domini Disiverunt. Hoc in loco aliter communicant monachi choro addicti, aliter vero conversi de conversae. Monachi enim sumta panis euch tristici specie bi. bunt ex calice, in quo particula consecrata commixta fuerat ad sanctificandum vinum: at conversi 8c conversae sumebant vinum ex alio calice non sanctificatum. Nec omittendum Miliale coenobii Elnonentis seu sancti Amandi in Belgio ad diem Parasceves: His consecratur vinum ρον corpus Domini ; facti catur non θηcI carum per san- cImc iam. Et Vi coniense : Hic consecratur vinum per corpus. At in Rotonensi anni M o xxxi haec consecratio verbis ipsius sacerdotis exprimitur. Guando sacerdos dii ι hostiam
in tres partes, tunc mittat pariem panis consecrati in calicem, diacendo hac verba r PER p ANEM Is TUM SANCTiFICAT UMET CONSECRATUM IANCTIFICETUR ET CONSECRETUR VINUM ISTUD NON CONfECλATUM. Postia communicet
se sacer os more solito. Hactenus de Gallicanis ecclesias. Quod attinet ad alias aliorum regnurum ecclesias, Sarisb riense in Anglia Missate duplex, saeculi xv & xvi, eaden
verba refert, quae infra ex IZOtomagensi asseremus : εc Oxoniense ubi de communione infirmorum : Hic communicetur iu-
fmus , r ρ ηαι sacrifiam in vino sine aqua , dicens , Fiat commixtio se consecratio corporis o sanguinis D. N. I. C. 8cc. Ad haec Bambergense in Germania : Sanct catur vinum non consecratum per sanctficatum panem. Utrobiquet idem vocabulum ad designandam panis de vini consecrationem, ut de Benigniano Ceremoniali superius notavimus. Postremo in Missali Morarabum, ubi de die Parasceves. haec leguntur: Particula Regnum se Gloria i sic appellantur duae ex nove n particulis consecratis, in quas hostia frangitur mittuntur in calicem. quae parιicula , secundum quotam , consecrat vinum in calicem. Quam opinionem etsi rubrica non approbet , non tamen eam rejicit, uti apparet ex sequenti cautela : Accipiat patenam , ct mandra eam super calicem cum poli
ce , ct mandatam ponaι eam sub menio, o Iosia sumat vinam
99쪽
de calice cum saa particula, quia secundum quosdam consei rat vΠnum in calice. Ex quibus manifestum est, hanc opinionem subdubio in Hispanicis ecclesiis propositam fui si e.
Hactenus argumenta, quae consecrationem ex contactu st,
bilire possunt, retulimus: nunc quae in negantem partem ferunt , proponenda sunt. Unum suppeditat ecclesiae Parisiensi; Mi Tale posterioribus saeculis scriptum, in quo laaec ver-ha: Non /s conoecratum vinum per immissioncm partis hs 7Leco secrarae in ips/m, quod facii Ecclesia die Veneris Mincta tum
de sanguine. Eamdem sententia in confirmat uctus Rituale Dionysianum. Pontificale quoddam ecclesiae Remensis: Nec vinum opter hoc exstitit consecratum , sed tantummodo benedictum mali nes dicendasne mentione savianis . Nec iubet eri mimio de sanguine, quia isa die sanguis non conspcratur. Minale sincti Remigii in eadem urbe , editum medio saeculo superiori, e dem spectat, uti & Milsalia Rotomagensia eodem saeculo vulgata: tametsi Missale anni M D xui non sibi constet, cum distincte habeat in Parasceve de fac rdote : Post accipias corpura Domini dicendo , COR pus Do Mi MI , Bec. deinde cali. em , dicen/ , CORPUS ET S. . NGUIS, &c. more Iolito; ct communιcetur qui voluerit, sicut beserna die. Cur enim distincte Corpus se sanguis pro calice , si vinum ex coni ctu quod idem Missale diciti non consecratur Praeter haec duo alia nobis suppetunt argumenta in partem negantem , unum ex Rituali Corbeiensi , quod annos minimum quingentos prae se fert, suggeritque haec vel ba in P,
rascev c. PAX DOMINI, AGNUS DEI, de HAEC SACROS ANCTA COMMIXTio non dicentur: sed frugum stantionis siser cadere infra calicem , nihil dicendo DOMINEI. C. COR Us Do Mi Ni, Q UOD ORE SUMPsIMUS dicentur . sed finguis non nominabiιur. PLACEAT TIBI non dicetari omnibus communicatis , capiet quisque de vino per si uiam , σps bibet, culicibus ante majus altare praeparatis. Ubi licet vinum ex fistula seu calamo de more sumitur, diserte tamen praecipitur a mentione sanguinis abstinendum. quod etiam statuit Fontis-ebrat dense anni MDxxxiv. Postremo Missa leClinὶiacense anni M P x x x conceptis verbis reiicit hanc consecrationem,
100쪽
consecrationem, dicendo : Uinum ex tactu sacra hostiae non consecratur , sdsancti catur, ac reverendum emisur. Hactenus libri ritualest in quibus colligendis fateor me non parum profecisse ex observationibus , quas mihi subministravit religiosus de eruditus Claudius de Vert, Cluniacensis Theolo
Iam vero si auctores hac de re consulamus, compugnantes etiam inveniemus eorum sententias. Non repetimus hic quae superius diximus de Amalario, Micrologo , aliisque nonnullis. Pro affirmante parte militare videntui Graeci nonnulli. In his Michael Cerularius patriarcha C P. ante annos sexcentos, ab Allatio relatus in tractatu de Praesanctificatis , credieadmistione panis praesanctificati mutari vinum in sanguinem Domini. Idem censet Simeon Thcssalonicensis, trecentis annis Michaele inferior , apud eumde in Allatium. Ad eamdem sententiam revocari potest quoddam de eucharistia miraculum, quod Helmoldus abbas suo tempore, id est saeculo xi i desinente, accidisse narrat. Id vero contigit in quadam Turingiae puella, quae cum suscepto a sacerdote viatico portiunculam eucharisiae in bicarium, in quo sacerdos data communione manus suas abluerat, decidisse animadvertisset, & sibi ad bibendum jussisset afferri a totam aquam insanguinem mutatam deprehendit, & portiunculam iptam versam in cruentam carnem. Baronius hoc factum refert in fine anni M C x C i I. atque hanc narrationem hoc modo concludit. Haec de transubstantiatione aqua in oetuinem Chrsa per commisionem Chrsi corporis diυinitus facta: quod semper fleri
in vino , eam commisio iηtercederet , antiquitas existimavit. Unde illud Romani ordinis . UINUM, ETIAM NON cΟNSECRATUM, &c.
Uerum quod Baronius antiquitati tribuit, non ita accipiendum est , quasi generalis lacrit totius antiquitatis ea persuasio. Nam ne quid dicam de primis octo saeculis. in quibus nulla hujusce opinationis apparent vestigia, immo in quibus illa conversio non nisi verbis Christi a sacerdote prolatis fieti semper & ubique credita cst : certe in subsequentibus saeculis,
quo tempore apud nonnullos haec opinio invalescere coepit , multi auctores, iique gravissimi, in contrariam abierunt sententiam ; alii vero media via incedentes, rem sub dubio reis liquerunt.