장음표시 사용
111쪽
Quo incidit in animum TORRICELLII, primi inventoris, a censum Mercurii omniumque atiorum Iiquorum in tubum vacuum ad determinatas altitudiues , posse evenire ab externa naturalis Aeris gressone.
Sit Tubus vitreus ABC, longitudinis circiter duo- τλ
rum cubitorum, & apertus tantum in C, impleatur ' utcunque Mercurio, & claudatur vel applicato digito, vel vesica aliquantum humida , sed bene circumligata, tum invertatur, leviterque immergatur in Mercurium vasis DE, tumque aperiatur, Mercurius qui est in tubo subito descendet per totum spatium AF, ibi ad suam pervenit libellam ; tumque post aliquot librationes quiescet. Cylindrus Mercurii sustentatus F B , qui restat supra superficiem Mercurii DK in tubo erecto ad dictam superficiem stagnantis, erit altitudinis circitcr i. cubiti. ςHaec altitudo, etiamsi admodum parum, q ab accidentibus
pedem Rhenotandicum,secundum observationes Pi CARTH uti I 2.9O ad 696. adeoque erit altitudo mercurii stagnantis, siccundum mensuram Rni notandicam, Z p
hoc est circiter 28 pollicum quen, admodum ejusmodi altitutio inter humillimas mercurii stationes in Hollandia quoque datur, statio autem altissima fere ad so pol lices usque' pertingit, quod observandum est , quia.nonnulli valde imperiti statuerunt, in Hollandia terminum mercurii altissimum este ad 28 i digitos, infimum ad 26 : digitos, nemo enim in hisce. terris mercurium infra 27 4 digitos vidit, ordinaria
ejus statio cst ad 29 pollices, altissima ad 3O.d Altitudo incrcurii in Tubo non modo pendet ab Atmosphae-E a IM
112쪽
Mensura a titudinis Mercurii in
tubo vacuo. Mutatur ab accidentibus externiI. Spatium ae
z6 Ex PERIMENTA CIRCA tibus externis caloris & frigoris, & aliquanto plus a variis tempestatibus, & Aeris diversis conditionibus observatur variare , uti ex longi ssima serie nostrarum observationum manifesto apparet verum sunt ejusmodi variationes salti parvae, quia eadem mensura, ut modo di
ctum est, semper est 1: cubiti, saltem haec est proxima
Spatium AF manebit aere vacuum ; quod manifesto liquet, quia inclinando totum tubum AC, eumque
rae pondere, sed quoque ab ejus
calore dc frigore : nam Constat CXeXperimento A MONION fit in
L'His. de L' Acad. R A . I7O mercurium a summo frigore hy-berno usque in maXimum Calorem aestivum, prout haec in Gallia obtinere solent, expandi in majus volumen , quod sit , , sui totius ; ita ut idem mercurius II slineas hyeme frigida in rubo altus , aestivo regnante ardore in hoc ipsb tubo i 16 linearum altitudinem occupet: Cum vero ordinaria mercurii statio in Hol
landia ad a. o pollices , sive 348 lineas: contingat; aliquando ad 36o lineas, cum altissime adscendit; aut in humili statione 3 6 lineas si hae altitudines aestate
contingant, hyeme eadem quantitas mercurii alta erit tantum in tribus memoratis occasionibus
D 3 q. m. lineas; discrimen inter has altitudines aestivas dc hyemales nimis magnum
est, quam ut negligatur : Si quis igitur pondus Atmosphaerae
Cognoscere cupiat ope mercurii intubo suspens, ad varios caloris dc frigoris gradus attendi se Opo tebit : nam pondus Atmosphaerae Cum Pari pondere mercurii in tubo , Cui imminet, aequilibrium agit : Est hoc pondus idem, Cum hyeme mercurius ad 3 6 luneas adscenderit, aestate vero ad 3 6 o. Hisce detectis, condidit
Tabulam AMONTONSI 's, Comprehendentem correctiones altitudinis mercurii in variis caloribus,
quae quamvis perfecta non sit, quia uni altitudini mercurii, dc
quidem mediae tantum est a Commodata , tamen absque notabili errore consilli potest : co
rectiones aliae sp ctantes duplex Bammetrum videantur m VHis. de s Acad. R . A'. II 27, qUas hic addendas non judicavi, quia Barometrum duplex in ipse usu dc praxi non Valet, quemadmo dum summi artifices mecum testabuntur.
113쪽
movendo circa punctum C, tanquam centrum, videbitur interna superficies F successive moveri versus A; nunquam tamen altius adscendet, ita ut radat semper
lineam horigora talem FG, produm ni a puncto F, quod est prima statio Mercurii in situ perpendiculari tubi. Statini vero ac hic tubus, supremo sui puncto A tangit
FG, evadet plenus Mercurii, eXcepta tamen aliqua minima parte in A, nam supra superficiem suspensii Mercurii , congregatur semper aliqua quantitas aeris, quo forte impraegnatus est, vel alii invisibile S Colliguntur Va-A ,rib fispores, qui ex eo exhalant. Hoc manifestissime videtu i , cua congre- quotiescunque in tubum immittitur aliquantum Aquae, ς' ' it . quae , dum fit vacuum , adscendit supra Mercurium, I, 3' M. P. per quem medium dum transit, excitantur subtilissimae riρ. bullulae, quae sursum versus locum vacuum adscendunt, . uti in alio loco dicetur.
e Est manifestus error in tu-bi Torricelliani parte superiori supra Mercurium semper Acrem colligi; hoc modo contingit, Cum
tubus ruditer, non Vero accurate impletur mercurio : nequaquam quoque eX eo exhalant alii
liquores elastici, quorum hic sit mentio, quippe si tubus eXacte, methodo, in D ertationibus nostris p sico geometricis indicata , impleatur , ne minimum ullius exhalationis indicium observabitur; sed tubo valdequam horigontem versus inclinato , audietur Vehemens mercurii fornicem tubi percutientis ictus, atque immediatus illius cum tubo conspici tur usque ad summum Contactus. Si quis facilem tubum utcunque accurate implendi mercurio modum desideraverit, ecce quem mecum non inperitus Communicavit philosophus. Capiatur ex ligno buxino satis crassius cylindrus, 36 pollices longus,
intus cavus,ita ut liberrime tubum, quem impletum desideramu8, capiat : sit cylindrus ab una parte clausus, ab altera apertus, ibique in modum patinae aliquantum latius excavatus, ut digitum capiat:
veluti est in Tab Vi Fig i. vas ODI MCE. illi usque ad sum
114쪽
Aqua cum impetu aiscendit adimplendam
EXPERIMENTA CIRCA Haec exinanitio aeris demonstrabitur ex Aqua , fusa supra Mercurium D E, nam elevando eX Mercurio orificium C eo modo, ut semper maneat in Aqua, sta tim decidet Mercurius, Aqua adscendet ad summum, totum impletura tubum , modo hic non excedat al-tudinem circiter Iri cubitorum, ad quam, ut alibi dicetur, ' solet sustineri Aqua, forsitan ab eadem illa potentia , quae Mercurium sustinet ad 1. Cubitum. In hoc casu non apparebit in summitate tubi notabilis Aeris copia, quoniam ibi tum tantum congregantur in spatio fere invisi tali, tenuissimi vapores, quales, ut diximus, ex mercurio elevantur , vel aliae materiae subtiles, quae quolibet modo in eam penetrare potuissent.
mum insundatur mercurius, Optime ab omnibus purgatus sordibus : tubi vitrei alterutram CX- tremitatem , liquefactam in lampadis flamma, eXtrahe in capillarem angustiam, apertam, ita ut aEr per orificium hoc transire queat: tum alteram tubi eXtremitatem immitte mercurio in ligneo cylindro, tubum lente deprime, assurget mel CUriUS, e pulsurus per CXiguum orificium Omnem aerem : tubus autem immergatur, donec mei Curius ingrediatur quoque partem capiti rem :iapparatum totum inclina partim, ut mercurius effluere incipiat ex tubo, atque operculo tege oram cylindri, ne CX co manet mercurius : tum flammae ope claude tubum, ita ut clausura me curium Contingat eritque tubus optime impictus mercurio , tu-bum ex ligneo cylindro eXtrahe, . lateraliter astundendo mercU- rium , ita ut cylindrus ligneus semper plenus mancat, Pot ritque tum ex ligno eXimi, atque vasculo cum mercurio immissus,
in usus quoscunque asservari : si accuratissima tubi impletio desideretur, adhibenda est methodus in nostris Dispertationibus Ph)scis N Geomestricis sub fnem praescripta, qua perfectior huc usque mihi non innotuit. f initituit Nob. BoYLPUS hoc
CXperimentum cum aqua, deprehenditque eam ad altitudinem 3 rpedum 6 pollicum in tubo suspensam fui sie, postquam so: licite
eX eo, ad partem superiorem applicata antlia pneumatica , edum
115쪽
PngssIONEM AERIS. 29 Ex hoc fundamento quaesivimus a priori intmajori brevitate spatium AF, & quodcunque aliud, quod in similibus vasis a mercurio in descentu relictum fuit, spatium
vacuum, hoc e1t vacuum aere; saltem illo, cui ne vel si, disibi tantalium mutatus a flatu suo naturali circumdat tutium , ἔμιμ pς
& libere in sua regione sibi est commilius senimadver
tendum tamen est nos non eXillimare, quali ex hoc vacuo excluderemus ignem vel Lucem vel AEllierem, vel subtilissimas alias substantias, quas alii hic dari volunt,&quae, vel pro parte una cum subtilissima expantione minimorum spatiorum vacuorum, vel omnino illud spatium,
quod observatur vacuum, implerent. Scopus enim noster Sevm πο- tantum fuit disserendi de spatio mercurii pleno, veram '' - que ra ionem admirabilis aequilibrii lili US ponderis quae ' λbrum aerendi; idque eo animo, ne controversitam susciperemuSIii . Cum impugnatoribus vacui: Quamobrem cum in hunc finem facta sunt mulla experimenta, iam ea, quae ab aliis memorata sunt, quam quae a nostris Academicis inventa
fuerunt, non hic quid ali id conspicietur, quam fida narratio successuum, obtervabimusque semper nostram methodum historice modo narrandi, neque unquam inventorem laude suae inventionis defraudandi.
ROBBERVALLIi pro pressione Aeris in corpora inferiora confirmatum in no stra Academia.
Sit Vas vitreum A , cujus fundo BC perforato in D sit TAR: 3.
annexus tubus D E duorum cubitorum, ponatur su- 's pra foramen poculum quadratum F, & vas A claudatur operculo GH etiam vitreo quod habeat Hl rostrum apertum, ii lurn vero sit perforatum in , , per hoc transeat tubus KL, infra & supra apertus, duorum quoque cubi F torum s
116쪽
3 1 Ex PERIMEN Τ A CIRCA torum, aut non minoris longitudinis quam cubiti 1 Hie poculo imponatur, non tamen ut fundum tangat, in hoc situ firmetur ope mastiches vel alterius misturae ad ignem Missis a v- in foramine G operculi. Musmodi, mistura componatur a obturum' ex lateribus in pulverem impalpabilem longo tritu dedu-:, a Pisisis & permulis cum Therebinthina & pice graeca,haec erit
m Aἡj iis. aptissima vitris ita obturandis, ut aer eXternus ea ingredigret pus . nequeat : Hac quoque mistura claudantur rimae vasis &operculi, obseratoque inseriori orificio E ope vescae, per superiorem aperturam K infundatur mercurius, donec superando oram poculi F relabatur in fundum BC, & inde per foramen D descendens impleat tubum ED,& tandem totum vas A, aer enim suum eXitum habet per rostrum apertum H I. Quando mercurius per hoc effluere incipit, claudatur exacte ope Vesicae in I, deinde pergamus implere totum canalem usque in K , imo parum emineat mercurius, ut cum Clauditur quoque hoc orificiisum, nihil aeris remaneat. Obserato ore superiori Κ, perforetur vesica , quae claudit aperturam E sub supertacie
stagnantis mercurii MN , cui tubus est immersus, tum per E evacuabitur canaliculus superior KL, & vas A , poculo F tantum pleno manente, ut & parte OP tubi DE, quae erit ad altitudinem cubiti supra superficiem MN. His omnibus peractis detur ingressus aeri, aperiendo vel perforando vesicam I, tum illico mercurius cylindri OP
praecipitabitur in vas inserius, & alius cylindrus QR mercurii elevabitur, qui continebatur in poculo F, hicque cylindrus erit in tubo LΚ, aequalis primo OP, & ideo altitudinis cubiti, hic non prius decidet, quam aperto orificio superiori Κ , quo aer externus in ipsum ruat deorsum per tubum K L. Si vero in eodem vase A ponatur exigua vesica , quae ipsi alligetur, sit autem nitide exscissa ex visceribus piscis;
dein exprimatur prius aer, qui in ipsa naturaliter deprehenditur , ut modo parVa admodum ejus copia intra rugas
118쪽
119쪽
PREssIONEM AERIS. 3Igas remaneat, tum, strictissime ligato fili ope ejus orificio, propter descensum mercurii quoque vesica manebit in Vacuo, quae, quam parum quoque aeris in se concluserit, misi
ilico inflabitur, nec prius detumescet, quam aperto Oret bsuperiori Κ aer externus in ipsam gravitare possit. Ejus- iurisdi nistmodi aeris in vacuo dilatationem adhuc evidentius observavimus in alio vase , veluti A DB, cui inclusimus vesicam agninam contortam , ut omni aere orbaretur, quae pC ipostea penitus inflata fuit hoc modo. Jmpleatur Vas mer- IAM A curio per orificium D, claudaturque Vesica, interim vero monseratur orificium inferius E digito clausum sit, deinde eo immer- 'si'so in mercurium vasis FG, detur liber exitus mercurio. Tum vesica C in vasei A DB vacuo inflabitur, atque in tali statu manebit, donec aperto orificio D, aer externus in illam decidat, qui eodem tempore praecipitabit in vas inferius F G cylindrum mercurii sustentati. Eodem modo, si, dum clauditur orificium D, relinquatur supra mercurium parva quantitaS spumae eX albumine ovi, vel sapone cum aqua conquassato factae, prout successive vas A B evacuabitur, aer incarceratus in illis minutissimis bullis, eas tantopere inflabit, ut tandem rupto illo subtilissimo velo, quo circumdatur, liber eVa- Spumis tu ma- dat, & ommino se separet ab aqua, quae relabetur supra dilatatarmercurium, liberata ab illa subtilissima aeris expansione,
qui illam in spumam attollebat.
ab aliquibus allata contra pressionem Aeris , una cum eorum re ponsi ovibus. Duo fuerunt experimenta, in quibus crediderunt at obsectiones qui nostrorum Academicorum posse fundari argu - adimproban mentum ponderosum contra pressionem aeris in corpora 1 I. ἰὸ ζ 'F 1 in-
120쪽
TAn. V. Fig. 2 Secundum Experimen
aliquorum contra factam objectionem
A CIRCA in seriora, quo ab ipso effectus adimeretur, quem alii illi attribuunt, qui coniistit in sustentatione fluidorum. Pii- mum fuit cum operitur vas A, & tubu S magna campana vitrea BCD, supra tabulam posita, & undique caemento obturata. Opinabantur igitur, quod ii verum esset, pondus totius superioris Aereseῶregionis mercurium sur-1um in tubum impellere, & cum ejus pondere aequilibrium agere, defendendo tantum ope interpositi vitri a tam magna prestione mercurium stagnantem, pondus insensibile parvae aeris copiae sub campana conclusae reddi debere ineptum sustinendo mercurio ad eam altitudinem, ad
quam antea a momento regioni S aereae tam vastae suspen- sus fuerat. Hoc vero non obstante videbatur mercurius
ne vel tantillum descendere infra solitam suam altitudinem E G. secundum experimentum simile fuit primo, aut potius idem, sed multo melius CXCogitatum. Implevimus mercurio parvum vas A B quod fuit prima vice sine rostro C D) immersoque in illud, cum adhuc plenum esset, tubo PF, atque in eo facto vacuo more solito, est usa fuit ex vasculo A B admodum parva quantitas mercurii, ut paucissimus foret aer in spatio AH, qui premeret superficiem stagnantem H G. Postea vero cogitatum fuit,ut ponderi & pressioni aeris e X terioris obviam iretur hoc modo, olburando scilicet mistura liquefasta ad ignem spatium circulare vacuum A,quod intra os vasis & tu-bum dabatur. Nihilominus neque in tali casu, mole acris prementis ad nihilum sere redacta, ullus apparuit sensibilis descensus cylindri mercurii JF, infra suam solitam altitudinem Qui vero stabant pro pressione aeris, respondebant,
memoratos horum experimentorum e VentUS non ad versari suae opinioni, 'verum e contrario mire illi favere; quoniam causa immediata, quae secundum ipsos premit & vehementer sustinet mercurium ad altitudinem I. cubiti,