장음표시 사용
143쪽
Ad cognoscendum quid operetur in olindrum mercurii presso alterius suidi addita pressoni aeris. Supponatur vacuum jam factum in tubo A B C, in quo Tha. VIli.
mercurius a simplici pressione aeris iustineatur in D, Fig. l. ad solitam scilicet altitudinem cubiti 1.. Deinde supra superficiem stagnantem EB fundatur tanta aquae quantitas, quae Perveniat usque ad A. tum superficies Dadscendisse videbitur ad F, eritque DF circiter decima quarta pars altitudinis aquae AB. Hoc vero accidit, quia pon- Omnia fluidus cylindri mercurii DF aequale est ponderi alterius cy- H lindri aquae, sequalis baseos, & altitudinis A B. Si Vero ista, loco aquae idem spatium AB impleatur oleo, mercuri VSHἰe eletaue adscendet tantum ad G, si spiritu vini. ad H Unde exmς έμη/μm proportione altitudinis fluidi AB circumfusi circa tubum ad altitudinem incrementi producti ab eodem fluido in ram, O qui- culindrum mercurii supra primam altitudinem cubiti pollumus habere proportionem gra Vlsati S lpeciscae ejus, wὰMρ,οm dem mercurii, cum illa cujuslibet fluidi. gra-Hinc vero etiam facillime deduci poterunt proportiones gravitatis specificae, quam haec eadem fluida inter seg
Hoc idem experimentum fieri poterit, quam is Vacuum TAn. VIII. non fiat, tantum ope cyathi cylindrici AB, ei enim im- F - λ- missa parva mercurii quantitate, atque huic immerio tenui tubo, ut CD, cujus eXtremitates apertae sint , &fundendo deinde supra superficiem EF varia fluida, omniaque ad eandem altitudinem, a variis elevationibus mercurii, quae ab illis produme erunt pondere eorum in tubo , non solum habebimus proportiones specificae graVitatis eorum Cum mercurio, verum etiam illam, quae inter ipsa fluida obtinet. Notandum est in hoc similibus-H a. Ve
144쪽
TA . IX. Fig. I. TAB. IX. Fig. a. Tubus cubitum altus, requae plenus
sublata pressone aeris evacuatur ;Aere conceisso, impletur.
8 EXPERIMENTA CIRCAve experimentis, in quibus superficies mercurii, cum interiores, tum eXteriores , sive pressione alicujus fluidi, sive quacunque alia eX causa, mutent altitudinem, litteras in figura, demonstrantes illas operationeS, tranSserendas etiam esse quo necessitas postulat, quoniam illae successive sequi debent superficies, atque poni, ubi hae pro diversitate operationum reperiuntur.
2uo demon stratur, ubi de cit presso aeris, non solumose mercurii, sed etiam ope Aquae vacuum i erigosse in qualibet altitudine tubi, quambis
minori iud, ad quam susineri solet.Sit vas vitreum AB, quod continere circiter possit
tubum CD, altum unum cubitum, clausum in C, &oblique apertum in D. Idem tubus circa E, ubi ex vase AB eminere incipit, habeat duos parvos circulos, a se invicem parum distantes, ita ut vesica FEG, perforata in E, possit inter hos ambos strictissime ligari. Impleatur totum vas AB aqua calidissima, tubus vero CD frigida, super hunc trajiciatur ab ejus parte D parva lamina vitrea, qua os A vasis claudi possit, cui immergatur hic tubus, tum revolvatur Vesica, crispetur, &stricte ligetur circa collum ejusdem Vasi S, antea Vero expellatur aer ex illius partibus rugosis & crispatis. Cum Aqua refrigeratur pars colli AI inanis sit, & eodem modo ut in praecedenti experimento evacuatur tubus quadam parte, ut CK, quo cum aqua pervenerit, quiescit, nec amplius moVetur, nisi forte eXtrinsecus novus calor vel frigus accesserit, & mutationem induxerit. Perforata deinde vesica, ut Aer iterum supra superficiem Aquae
147쪽
PREss Io NEM AERI s. IL premere possit, tubus ut antea implebitur. Aliqui crediderunt Aquam in tubo non descendere obis . dicta, ad eandem superficiem cum aqua in Vase , in tabus non principio cum Vacuum fit, supponamus spatium va om imo eva cuum AI eam recipere posse) propter eandem caua 'μ ' 'sam quam attulimus in eXperimento praecedenti', nam aer, qui ex Aqua egreditur, se recipit in spatium vacuum, forte nimis angustum , quam in quo se penitus explicare possit, Quapropter eXistimarunt, fa-2Gisistisi iaciendo hoc eXperimentum cum Vino , oleo, spiritu rum opinio vini & aliis liquoribus, ex spatio vacuo maiori vel mi ' 'Vς' ς' nora, quod in tubo remaneret, Cognosci polle, quod- Γρtiores sininam fluidum majorem aeris quantitatem per suas partes oς ς dispersam habeat. MN UNA .
Trimo in Gallia factum, deinde in no stra Academia
comprobatum, o quo videtur fortius argumentum deduci posse pro pressione aeris.
Ccribit PECQUET Us in Libro novorum Dorum exper mentorum Anatomicorum a multis observatum fuisse, altitudinem mercurii in tubo barometrico discrepare pro varietate locorum, in quibus experimentum instituitur :eam nempe esse minorem in loci S elevatioribus, majorem vero in humilioribus & profundioribus, dummodo talis altitudo sit valde inlignis , uti est illa altissimorum Arverniae montium , in quorum apicibus infra solitam altitudinem mercurius sustinetur. oc distium fuit evenire, quoniam altior aer, qui in eXcelsis montium jugis datur, minus oneris supra se habet, minusque premit, nec tantam vim habet, quae sussicia sus-stinendo mercurio ad eandem altitudinem , ad quam aer vallium & humiliorum locorum eum elevare Valet.H et Sco-
Altitudo mercarii differt prout loci suist altiori
148쪽
so ExprRIMENTA CIRcA PREssIONEM AERis. Stilus Aca' Scopus noster non est inquirendi, an ratio assignatae cau- ως . . . t Vera in Potius asseremus observationem circa eundum)uasi,' ne- Cstectum, in quadam eXcelsissimarum turrium Florentiae, rimemorum. cubitos alta, nec non in divertis collibus, quibus harccivitas, cingitur, captam. Visum igitur fuit manifesto, altitudinem mercurii discrepare in diversiis turris, aut collium locis , adscendendo enim , erat mercuri S minus altus , qui nobis descendentibus adscendebat, cum vero ad imum perveneramus , ad solitam rediit altitudinem; ut autem hic essectus satis sensibilis fiat, non opus est majori altitudine quam so cubitorum. Hac observatio ita facta nonnullos eo deduxit, ut mercurium eXactissimum mensorem compressionis aeris alere aliu- habuerint, egistimantes, varias altitudines cylindri mercurialis AB procul omni dubio demonstrare posse diver-preus oriri. sam pressionem, quam aer ad varias altitudines suae regi-TAn. IX. onis in superficiem mercurii stagnantem C D exercet. At-Fyg 3- tamen plurimae varietates Se irregulares enectus, qui postri Fas h multas observationes apparuerunt, hanc Opinionem du- γρο ν ' - biam reddiderunt: Relicto enim hoc instrumento firmo& immobili in eodem loco, minimae, & raro majores duobus aut tribus gradibus erant variationes illae, quae a sola temperie caloris & frigoris oriebantur ; insignes Vero ,& ultra numerum duodecim graduum erant aliquando illae, quae ab aliis causis nobis ignotis & invisibilibus pro- Calor Ff A ducebantur. Nihilominus ut alio tutiori modo eadem D. -. cognosceremus, ad alia instrumenta animum applicuimus, is sis quae quamVis ab eXternis aCcidentibus caloris & frigoris
dinem mer- multum, quod eorum fidam operationem attinet, alterari queant, nihilominus accidentia ita se non habent , ut non
, Iazo. possent ab industrio & accurato observatore facillime evi