장음표시 사용
371쪽
ADDITA MENTUM. I18. Experimentum institutum fuit in virga Plumbea , duplo altiori, & duplo latiori, quam in EXperimento I 2, sed aeque longa : erat haec igitur quadruplo gravior, in hujus consectione inprumis ratio ponderis tuit habita , Ut accuratius crasitiei mensuram haberemus, calefacta fuit haec in medio ope unius flammae.
Grad. M. Q. Grad. M'. M'. Grad.
372쪽
inseruiit, expansa fuit I sv gradibus 7 ea quae duplo major in experimento I 6 ad II gradus3 in eXperimento I 8 quadruplo crassior, tantum ad 1 op gradus y sed ut hoc evidentius intelligatur, sinetia fuit virga Plumbea aeque longa, sed modo pollicis alta lataque,
quae exposita in Pyrometro eidem flammae, longior evasiit 32 I gradibus. Est ignis verum corpus, quod suo motu movet alia corpora, non aliter ac q9odcunque corpus motum in aliud incurrens , cum ipso vel partem sui motus, vel eum omnem communicat : si corpus motum inciderit in aliud quiescens, eo velocius id movebit, quo minus; eo lentius, quo majus fuerit: idcirco ignis idem exiguae virgae applicatus, ejus partes Veloci US magisque rarefaciet, quam cum apponitur crastiori metallo, Veluti in eXpςrimento 18 in usum vocatum fuit. Sed idem metallum in CXperimento i6 II ab eadem flamma variam actionem passum fuit; at ita debuit: cum cnim latissima sitia superficie Plumbum exponebatur flammae, famina sa-cilius in ejus substantiam penetrare potuit, quam in CXperimento 16, praeterea major quantitas metalli propior erat faminae in experimen to II, quam in I 6. adeoque cum Vis ignis decrescat id ratione in
versi duplicata distantiarum ab ipso ; debuit vis ignis in metallum
exploratum in eXperimento II esse major, quam in eXperimento 15.
Posita fabrica Pyrometri, ut descripta est superius , dc longitudini
bus ac cicillitiebus virgarum plumbearum, quibus usi fuimus , videmus quadrata graduum eXpansionis proXime fuisse, uti fuerunt radices crassilierum inverse : quippe Virga quadruplo crassior ait ra, expansa fuit IO9 gradibus, quadruplo te inuior is gradibus :quadrata numerorum et Os & Isq sunt uti II 88l , 2ῖ7i6, quae sunt proxime uti i ad 2, sive ut inverse sunt radices crassiti
Quoniam modo antea monebam eandem flammam in tenuius me
tallum fortius operari quam in crassius, addam duo experimenta, in quibus id confirmabo locum etiam habere, clim a duabus flammis metallum calefit In Sectione prima dixi plumbeam Virgam, qualis adhibita fuit quoque in eXperimento i2. Sectionis hujus IV, a duabuς flammis sibi proximis expansam fuisse 274 gradibus, quaam tum igitur ab iisdem ambabus flammis sibi proximis expandetur Plumbea virga, aeque longa, sed quadruplo crassior, explorata inexperimento i88 dedit experientia tantum I 89 gradus expansionis, qui cum pauciores sunt quam 274, nostram doctrinam confirmant :ecce vero tempora simul eXpansionibus singuais affixa.39. Expertaentum dccit hos eventus. Tempus
373쪽
a. o. Experimentum. Factum fuit in virga Plumbea, qua usiis fui in Experimento 16, binis flammis sibi proximis eam in medio
calefacientibus. Tempus M'. Grad. M'. M Grad.
374쪽
In hoe ultimo experimento rarefactionem habemus mediam interoam, quam passum fuit Plumbum duplo minus , ic aliud duploemajus: duplo minus enim eXpansum fuit 2 4 gradibus, duplo majus 189 gradibus, inter quos sunt intermedii I97 gradus.
oleo a dc pinguia corpora flammam sunt ; flamma componitur partim eX Igne , partim eX corpusculis aqueis , oleosis , terrestribus, salinis, quorum aqueae atmosphaeram conspicuam undiquaque circa totam flammam a basi usque ad apicem constituunt : oleos sucum reliquis in media flamma agitantur ; quorum quae sunt, crassis smae ex apice flammae sarium projiciuntur, fumumque faciunt: haec omnibus faminis sunt communia, in ea, quam Alcohol alit, non tam manifesta sitiat, nisi beneficio ustorii speculi, quam quiadem in omnibus aliis. Non inutile erit proinde examinasse, qua nam uammae minimam ignis copiam in se comprehendant, quaenam minimam Z Rationem si consulamus, haec dictabit, flammam eam fore calidissimam, quae purissima, minime omnium aquea di terrestris, sed plurimum ignis in se collegit: fusinodi igitur flamma es
set, quam Alcohol Vini alit: confirmavit hoc eXperientia, quam, quia hoc noodum apud omnes innotuit, hic adferam. Virgam orichalceam, quae prioribus, eXperimentis inseruiit, frigentem gradu, quem incipiens formari glacies habet, Pyrometro
imposui, cujus lampas uno cotoneo Instructa, i pollices alto, flammam alebat ope Alcoholis Vini ; rarefactio metalli summa ab hoc igne fuit iro graduum , veluti in Sectione prima notavimus. ri. Experimentum. Ad frigoris eundem gradum ac ante reductis omnibus, lampadi infusum fuit idem Alcohol, sed in quo camphora ad saturitatem usque erat solutas flamma hujus impurior fuit nequaquam aeque calida , modo enim rarefaciebat orichalcum ps gradibus, modo 98, etiam Ioo de Io 8.22. Experimentum. Refrigerio iterum commis machina & O richalco, lampadi infundebatur purissimum oleum Thei Cbinthinae, cujus flamma raresecit metallum 67 gradibus ; quia autem virga, ubi eam flamma alluebat, fuligine obducebatur, hanc prohibere, quominus ignis libere in metallum penetraret ratus fui, idcirco in repetito eXperimento eam perpetuo remoVi, sollicite cavens, ne aliquid in machina veI flamma turbarem: jam libere ignis in metallum op rabatur, nihilominus id tantummodo calefacere potuit 8s gradibus., rub
375쪽
23. Experimentum. Tum purum petroleum lampadi immissum est, quod incensum flammam cum fumo copiose alit, haec sibi priumum relicta rarefecit Orichalcum s i gradibus : ab Trso autem perpetuo sumo, ut liberior esset igni introitus , rarefactio modo fuits 8 graduum ; Ardet tamen tum hoc oleum, tum Terebinthinae laum luculenter, vividamque flammam ambo alunt, sed multo i puriorem , quam Alcohol praebuit.2 .. perimentum. Tandem me Converti ad oleum raparum,
instruens lite candem lampadem cotoneo ; quale omnibus huc usque descriptis experimentis inservierat ; deprehendi flammam in eo excitari multo minorem, cujus tum altitudo, tum latitudo quater quiadem stinerabatur ab Alcoholis flamma : quamobrem plura cotonea adhibui, ut sammam illi ex Alcohole aequalem eXcitarem, sed omnis labor irritus aliquomodo fuit, quia flamma Alcoholiis diversana ab ea Olai raparum figuram acquirit : figura flammae hujus olei conum format longum, ex basi gracili in tenuem apicem terminatum, CO-nus flammae Alcoholis es: baseos latioris , axeosque brevioris ; ut proinde hoc cXperimentum rite fieret, mensuranda foret utriusque fammae conicae magnitudo, & posita hac aequali, centro gravitatis flammae utriusque opponendum foret metallum, cujus eXpansio e ploraretur, quod utrumque esst dissicillimum ; praestiti quaecunque potui, contortisque laXe tribus cotoneis, latiori soramini lampadis impositis, flammam dedit oleum raparum paulo minorem quam Alcohol ope unius cotonei: contortis quatuor filis flammam accepi ab oleo raparum majorem quam fuerat Alcoholis; rarescebat a flamma trium cotoneorum orichalcum 73 gradibus ; a flamma quatuor cotoneorum 8o gradibus.
Ex quibus liquet, oleorum horum omnium Alcohol Uini esΘpraestantissimum flammae pabulum , cum ejus famma sub eadem magnitudine plurimum ignis colligat , dc cum corporibus communicet : ideo etiam fabri, qui ferrumine conjungunt varias metallicorum operum partes, praecipue Staniaeorum, flamma Alcoholis, tubi inflatorii ope in Quemlibet locum directa, utuntur : imo CXiguas amma hujus ardentis spiritus magiatum lebetem , aquae ebullientis plenum, in fervore conservat
Plurima fluida ab igne quoque raresunt. id exploravi in Aere , Aqua, Vano, Aceto, Vini Spiritu, oleo Therebinthinae, oleo Ra-
376쪽
6 ADDIT AMENTUM.parum, oleo Lini, Spiritu Nitri, Spiritu Salis Marini, oleo Vitrioli, oleo Tartari per deliquium, Petroleo, oleo Terrae, Me curio : forte in omnibus reliquis fluidis ignis eosdem essectiis edet, quia fluida ex partibus facile a se mobilibus constant, si igitur ignis intra partium interstitia se insinuare queat, eas removebit, tumes cietque fluidam mastam : sed in Physica non tam cito ejusmodi generales regulae stabiliendae sunt, priusquam in longe pluribus co poribus pericula capta sunt. Plurima corpora solida etiam ab igne expanduntur , breviter ea commemorabo, in quibus Oee Pyrometri nostri tentamina cepi , quorum eventus, similes illis in Sectione III. descriptis, non commemorabo, nolens commentarii modum excedere : Id tantum habeatur , ab igne rarefieri Aurum, Argentum , Cuprum , Orichalcum, Plumbum, Ferrum, Chalybem, Stannum, Marciuiam Auream, Bismuthum, Vitrum, Marmor album, Marmor rubrum , Lapidem caeruleum Scoticum, Lapidem Caeruleum Namurcensem, Lapidem caeruleum Scissilem, Lapidem album Bremensem, Lapidem russiim Bremensem, Vitrum Musicoviticum, Laterem coctum, Fistulam tabacariam, Cretam albam Britannicam. De creta alba tamen notandum erit, hujus rarefactionem esse omnium a me inploratorum corporum ab eodem igne minimam : nam quidem decies ter minus quam ferrum expanditur : ideo antequam Pyrometron nostrum mobilissimum fabrefeceram, Cretam exposui igni, longitudinem intra duo obstacula firma ope interpositi cunei mensuravi, methodo descripta 1 CL. s GRAVEsANDIo in Elem. P sic. verum longitudinis nullum discrimen tum adnotare poteram , hinc opinatus Cretam ab igne non rarefieri ; contrarium tamen experimenta cum Pyrometro docuerunt. Ecce aliquod in parallelepipedo Cretaceo longitudinis ejusdem ac eXplorata metalla, sed crasi sitiei ejusdem ac Plumbum in I 8 Experimento eXaminatum, institutum, ardentibus duabus flammis sibi vicinis , quorum pabulum erat Alcohol Vini. a. s. Exper . Tempus M M'. Gradus
377쪽
Praevidebam quidem Cretam tarde rarefactum iri, quia alba est, ignemque accedentem repellit ; nihilominus penitus igni non resistunt corpora alba, idcirco successu temporis Creta calorem concepit , sed admodum eXiguum, Quia Vim magnam repellendi ignem habet, vel propter porositatem ignem acceptum illico demittit, expellitve; vel quia minime elastica est, dc scabris partibus constat, motum ignis illico sutacat, eumque irretiendo ad quietem deducit. Postulat Physica, ut omnia corporum genera secundum hanc similemve methodum eXaminemus, eXpansionum ingens discrimen certo certius inveniemus, nam solet Natura diversiissima partium fabrica, variisque proprietatibus in illis gaudere dc luXuriare , quas non ratiocinium, sed experientia detegit. s. VII. emadmodum a calore eXpanduntur corpora, ita e contrario a frigore condensantur, abeuntque in minus volumen ; cognitum id satis est hac tempestate, sed nondum ita innotuit, an corpora calentia , & quae refrigerio in aere committuntur, aequaliter frigestant, hoc est a summo calore usque in illud frigus, ad quod temdunt, a qualibus temporibus pari passu condensentur : id PFroni tri nostri beneficio investigari poterat : ut adeo certa stabilia Guadcrent eXperimenta, ac fieri poterat, diem elegi, quo gelu glaciem sermare incipiebat, Thermometrumque Falixenneytii gradum 3 2 ostendebat : erat locus, in quo capiebantur haec eXperimenta , amplus, ab omni parte clausus, nec ullo Vento perflatus : hisce experimentis eaedem metallicae Virgae inservierunt, quibus antea usus fueram ; methodus observandi coadensetiones fuit e dem ac in rarefactionibus adhibita. 26. Experimentum. Factium fuit in Ferro, sere ad ruborem v que in igne carbonis calefacto, tumque Pyr evro apposito;
378쪽
26227. Experimentum. Quoniam vero a Ferro tantopere calefacto etiam regula Pyrometri calefit, atque rarescit, non adeo huic e perimento fidenam, ut id omni vacare errore crediderim, quamobrem idem Ferrum ope quatuor flammarum I 8o gradibus rarefeci flammis satu oris, oc quasi Uno ictu extinctis , accuratius primas condensationes notabam quam in praecedenti tentamine : en condensitiones, earumque tempora.
28. Experimentum. Institutum fuit in virga Chalybea , ad ruborem in igne carbonis cales icta, deinde applicata Pyrometro, ejus condensationes sequentibus temporibus peragebantur. Tempus M'.
379쪽
2o. Experimentum, propter idem incommodum ac notavi in asExperimento, hoc in Chalybe repetii, calefeci autem illum prius ope flammarum, dum Pyrometro applicatus erat, tum flammis unico ictu eXtinctis, condensistiones observatae fuerunt sequentes. Tempus M'. Grad.
3o. Experimentum captum fuit in Cupro rubro ad ruborem usque in carbonibus candefacto, tum apposito Pyrometro ; ejus condens Milones his temporibus responderunt. PAns II.
380쪽
unico momento, hae condensationes Oriebantur. Tempus M'. Grad. IO IO16 2O
M'. M . Grad. M. M'. Grad. M'. M'.
32. Experimentum captum fuit in Orichalco , quod Pyrometro impositum, flammis calefactum erat, quibus simul intinctis obse