Tentamina experimentorum naturalium captorum in Academia del Cimento sub auspiciis Serenissimi Principis Leopoldi, Magni Etruriae Ducis, et ab ejus Academiae secretario [i.e. L. Magalotti] conscriptorum

발행: 1731년

분량: 551페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

71쪽

TENTAMINA

EXpERIMENTORUM NATURALIUM

CAPTORUM IN ACADEMIA DEL CIMENTO SUB AUSPICIIS SERENISSI ΜΙ

LEO POL DI

Magni Etruriae Ducis

73쪽

FERDINANDO II

Magno Etruriae Duci

s E RENISSI ΜΕ DOMINE.rima Naturalium LXperimentorum

Tentamina, quae multorum annorum

spatio sub auspiciis & continuata Clientela Serenissimi Principis LEOΡΟΙ - Ι, Fratris Tui, in nostra Academia capta fuerunt, in lucem edere, idem prosecto est,aC HOUa per eas orbis regiones, in quibus maximus virtuti honos habetur, insignis Tuae munificentiae testimonia divulgare, atque in veris liberalium artium, nobilissimarumque scientiarum cultoribus grati erga Te animi memoriam denuo excitare. Nos vero eo magiS silmina ope niti decet, ut ad memores devotosque Tibi penitus animos praestandos nosmetipsos exsuscitemus, quod, cum propius Tuae benignitatis syderi expositi essemus , copiosioribus nunquam satis laudatae liberalitatis Tuae fructibus recreari & gaudere nobis licuit. Quip

74쪽

sicaX patrocinium, tum qua polles admiranda Vis ingenii, atque qua in eXperimentiS Conspiciendis assciebaris delectatio, imprimis autem summus , quo noS mactare voluisti, honor , cum ipse Academiae praesens aderas, aut ad te Academicos in Aulam regiam Cola VocaraS, Academiae quidem ipsi splendorem ardoremque, nostris vero studiis incrementum & progressum

attulerunt. Quae omnia, hasce nostrorum laborum primitias excelso Tuo nomini consecrandas esse, abunde evincunt Nihil enim a no

bis proficisci potest, in quo Vestra Altitudo

majorem partem habeat, quodque propterea ut Tibi offeratur aequius sit, vel quod meliori jure favorem generosi magnique animi Tui demereri possit. Idcirco propalam confitemur, nos tibi pro tot, &tam insignibus in nos cumulatis beneficiis esse valdequam obstrictos quod carissmae gratiae, atque honorificentillimi debitionus quanquam haud gravate libenterque geri-mUS , eXoptaremus tamen Altitudini Tuae aliquid ossea re poste, quod nondum ipsius soror, ut ita aliquatenus hac nos cogitatione solari liceret , levem aliquam pro tantis beneficiis remunerationem tibi esse redditam. Quodcunque autem a nobis praestitum est , eo acceptius Tuae Altitudini futurum speramus ,'quod e Iobis sponte, non cX necessitate Tibi, quo cl

75쪽

ruum erat reddendi, prosectiam sit. Verum aliud Academia nostra neque consequi, neque

osterre Tibi ullo potest modo, nisi ut justissimos, aC quam maxime debitos devotissimi animi sensus in pectore gestemus ; enim vero Philosophicarum harum noVarum speculationum fructus a Te Tuoquo proveniunt munimine, ita ut non solum, quicquid nostra Academia hac tempestate producit, Verum etiam

quicquid in aliis celebrioribus Europae scholis progignitur, aut quicquid futura secula videbunt, non minus Tibi, tanquam Tuae munis centiae donum, debeatur. Quamobrem, quam-diti solis jubar fulgebit, planetae stellaeque mi cabunt, imo quamdiu ipsum caelum dabitur, supererid quoque clara illius fama, qui tantopere felicillimis suis auspiciis, ad tot & tam

nova, & adeo stupenda Naturae arcana dete ganda, atque adeo ad aperiendam Viam, etiamsi minus tritam, magis tamen tutam investi gandi veritatem , contribuit. Cum Vero maXima , quae tibi offerri mererentur, rerum dabatur penuria , obsequentissimus gratissimusque, qui propter collana beneficia nobis insidet animus , aliquid suppeditavit ; Gaudium nempe , quo vel idcirco nobis nostra paupertas placet, quia tota in majorem Tute Altitudinis gloriam Vergit , quae cum ipsa per se id omne praestite-

76쪽

DEDICATIO.rit, quicquid novi, quicquid boni, quicquid

magni in scientiarum thesauris reperiri poterit,simul in aliis spem conatumque plura quaerendi inveniendique excitaverit. Haec & non plura Tibi offerre possumus, dum interim summa reverentia & devotissimo obsequio nosmet ipsos in Tuae Altitudinis clientelam committimus , atque a Deo optimo Maximo Tibi omnem prosperitatem selicitatemque apprecamur.

Tuae Serenissimae Altitudinis. Florentiae i Julii 1667 Humillimi Servi

Secretarius & Academici det Cimento.

77쪽

PRAEFATIO

rimogenita inter omnes divisae sapientiae creaturas procul dubio idea veritatis fuit . cui opus vetati s genti, ac prototypum exhibenti adeo consentanea omnia fecit aeternus universi opifex. nihil ut creaverit, in quo vel minima Get falsitatis admisio. Verum homines posea in contemplatione tam magni tamque perfecti operis nimia cupiditate ejus admirandum arti cium comprehendendi, atque omnium menouras

S proportionem pulcerrimi ordinis invesigandi duecti, nimisque profunde in veritatem genetrare cupientes . errorum in knitum numerum produxerunt. Cujus rei haec una

causa fuit, quod ausus fuerit homo eas sibi pennas assume.

re, quas isse Natura Iropterea fortasse negaverat, ne sua, in supendorum maxime Nerum confructione, arcana tui aciquando paterent universa. His alis nubnixus occaepit se volatu e erre, S quamvis corsoreae motis son. dere oppressus, enisus tamen es vi alarum altius consen. dere , quam pertingit conspicua rerum feni Hium series junLIuraque ; ac denique intuitum in eo tamine gere ten. lavit , quod cum humanis oculis recipitur, jam non idem Perseverat, ac fuerat, sed degenerando turbidum t. Seoloris plane alterius. Ecce igitur quemadmodum prima falgarum opinionum semiisa ex hominum audacia pro uxerunt. Ab his tamen nequaquam obfuseata fuit optimarum

S divinarum creaturarum claritas, neque hae propter qualecunque cum ilias commercium aliquomodo vitiatae fuerunt ; reman erunt enim omnes in ignorantia hominum, unde originem duxerant, errores , quippe improprie ap-glicantes causas efectibus, non absulerunt his tuis e veritatem . sed eos ferum invicem conjungentes erroneam sibi condiderunt mentiam. 2uamquam vero id aecidit , nihilominus infinitus muni centi musique Creator, eo i stactu, quo mentem no amiroducit, tui facultatem oc

78쪽

os vesit in transcur u conjiciendi in immensum in ernae suae sapientiae thesaurum tribuere non denegat ; eamque primis veritatis Iuminibus tanquam pretiosis gemmis ornat : Revera rem ita se habere, videmus ex notionibus in i a mente conservatis, quas cum I rebus corporeis addiscere non soluit, eam has aliunde attulisse a erere tenemur. Sed infortunis no stro accidit, ut pretiosi mae hae gemmae , quoniam usu fatis firme sicutis inhaerent ani mae nimis adhuc tenerae, simulac haec terre re habitacutam ingreditur. S in tuo ve uti limo indo itur, excidant patim ex suis thecis vinculisque , atque maculatae detrimentum aliquod satiantur ; quamobrem nihiI voIent,

uis ossi duo labore S suisito sudio ad Mi propria redu

cantur sica. hoc id ipsum, quod anima incere conmtar , quoties naturales causas investat ; quia in re faten dum es, nou meliorem dari viam tua, quam suppeditat Geometria . qnae ivico S directe ad veritatis cognitionem nos gerducit, atque Oxtemplo ab omui incerta S taediosa inteas uatione liberat. Haec profecto in via.Phi sophiciarum speculationum aliquantulum no a dux est, verum postea, ctim ipsis praesitio maxime opus esset, nos deserit ; non

quia Geometria non fercurrit spatia infinita, aut non universaliter opera Naturae examinat, . prout Mathematicis legibus obediunt, quibus ea liberrimo consitio gubemunt S moderatur aeternus intellecti , sed quia nos tam bis aeta tam spatiosae viae hac urique tautam pauci mos emensi fumus sat fus. Hinc ubi ulterius grogredi non a Lus Iliaeet , nihil est praefantius , S quo confugiamus tutius quam ad fidam experientiam, quae nou aliter agit, ac si quis varias gemmas, Hostatas loco comm easque. tractans proprio quawlibet loco inferere niteretur; sic enim ultri.

hseudo effectus caussis, S causas ess ctibus. si non primo impetu, uti in Geometria Geret, fauem TENTANS OS REPETENDO Icopum attingit. Attamen fedalo Gendum es , ne nimiam experimentis dem habentes

79쪽

h. chremur. Accidit enim aliquando, ut aiste manifestam veritatis demonstratiovem, prius modo sal talis saLgabilioris Irima velamiua tollant, eamque aliquantulum detegant, suggeraVtque probabiles confieriItiras , quae alia quam veri speciem habent i cum tamen nihil aliud sint praeter obscura quaedam S minime distin fa tineamenta, quae genetrant transparens illud S ultimum velum, sulcerrimam Seritatis e tem proxime obtegeus. Sunt autem haec Iineamenta aliquando adeo delicata , ut quasi ad vivum se

si at veritas, imo plane denudata videri facile sint. Tum vero summopere ne Aesse es , ut omnem intendamus ingeniitim in vero S fabo cognoscendo , tum summa sub ariti judicii peropicientia atque solertia posulatur, ut acute discernatur, sit ne veritas ipsa, nec ne : dubitandum non es',

quin ut hoc facilius fiat, opus is nudam vidi se Teritat em , quam cognovisse propria eorum felicitas est, qui in disciplinis mathematicis non mediocriter sunt versati. Insuperstitius non est nova insitu e tentamina, quam insituta

ad examen aenuo revocare, ut, quaenam a veritate fors

tan abluserint, detegamus. Hoc enim fuit Academiae nostrae Fropositum , praeter ea , quae sive de industria site casu experiri in mentem nobis venerunt, etiam quae faecta scriptaque sunt ab aliis explorare, saepius etenim sub lysso experientiae nomine errores aliquos adduci cons marique videmus. Moverunt haec imprimis er picaci mum S nunquam defatigatum Seneri mam Etruriae frincipem LropoLDUM , qui ut animum ab duis laboribus S DIIicit is regiminis curis fratctum recrearet, nobiliorum scientiarnm sudiis offeram navavit. Ostime enim sapientii

aa Idem in Gallia imitati sunt Philosophi, ut liquet ex Historia Academiae Regiae Parisinae, quam DuHAMELIUS conscripsit: Cum, inquit, probe noverat Rex sapientissimus non aliam ex cogitari posse artibus &disciplinis promovendis rationem magis idoneam, quam si Veterum cogitataeSperimentis, & velut oculis ipsis sub jicerentur , ac subinde novis & subtilibus inventis, quae sunt acriorum meditationum fructus, augerentur.

80쪽

mus hie Frisiceps comprehendebat, quomodo fris maximis habita viris, saepit me humilioribus ingeniis nocet, ob nimiam fiducidm vel reverentiam erga illorum famam udubium vocare, quicquid ab illis magna autoritate opsonitur , non audentibus. Magno igitur suo animo conve nire exsimavit, ut accuratis is, S evidenter in fensus incurrentibus periculis tentaretur, quantum illorum valerent Nertiones, S has tum improbando , tum errores detegendo secit, ut, ceu donum valde desideratum Spretiosi mum , cuicunque veritatis amatori hi Iabores errantur. Haec ferent' mi Proteaioris nosri consilia debita reverentia summάque Uimatione ab Academicisn ris accepta fuerunt. Notandum quoque es, nos nullomodo indiscretos Bectis morum aliorum operum censores , veI temerarios veritatis ant erroris antisites eva Ue ;nam primarius noster scopus fuit alios excitare, ut summa

severitate eadem experimenta examinent, quemadmodum

aliorum pericula explorare ausi fuimus , quamvis in his primis tentaminibus ab eo saepissime ab iuuerimus , ni,

quanta veneratione unumquemque pros quamur, omnino e-

ωinceremus, S ut animi no stri afferiribus vacui, sed revorentiae erga alios soni, sinceritas S candor appareat. Votarum ad hoc opus tam nobile quam utile perficiendum, quid aliud adhuc requireretur , libera scilicet S se incera com- vicem certatim utilissimum aperirent commercium, eadem omnes libertate veritatem, quantum eri posset, inquir rent detegerentque. Nos autem libentissιme ad id concumreremus quidem summa ingenuitate maximaque animisne eritate, quod vel ex hoc inprimis videri potest, quia

quoties aliorum experimenta attulimus , horum autores , quantum eos cognoverimus inemper citavimus o Jaepe qumque multa experimenta, rug nobis in mentem inciderunI,

-vumcatio plurium Academiarum, quae hoc tempore disperis per illustriores S celebriores Europae regiones ut, quae-vie eodem proposito tam nobilem attingendi finem Donm

SEARCH

MENU NAVIGATION