장음표시 사용
301쪽
naturalibus masculorum, praecipue circa glandis eoronam, sed multo magis circa muliebria, potissimum in vaginae ostio, conspicitur. Eaque caussa est, cur feminae saepius, quam mares, praeter Veneream caussain, ex solo fluore albo, eiusmodi ulceribus laborent, et ab iis dissicillime liberentur. Ad Quam caussam tamen et haec accedit, quod lasciuae ae prurientes puellae, vel digitis, vel arte paratis fascinis, continuo sibi fossas inguinis fatigant , et Vlcera refricant. Quae autem, non unius generis ulcera, potissimum in infantibus, frequentissime circa os generantur, sui prouentus caussam in laxo humidoque habitu corporis insanitim habent, quo fit, ut horum plures, usque ad pubertatis annos, cum hoc morbo conflictentur.
Utv βορειον, βῆχες, φάρυγγες, LXVI
πλευρεων, ρηοταν ουτος λυαεευ , τοιαυ- τα προσδεχεβ α μαλλον τα νουσηματα. yy Quum vero aquilo a septentrione frigus aduehit, et corpora primum humi a facta, mox iterum densat, et rigida reddit, tum tusses fiunt, vel siccae, scilicet si vehemens frigus est, vel humidae, si tempestas similis. Hinc etiam fauces inflammantur, et ceruiX rigescit, Venter adstringitur, urina dissiculter et cum dolore mittitur, homines frequenter horrore corripiuntUr, et corpora intremunt, et lateris pectorisque dO- lore discruciantur. Et tales maXime morboS eX-
l pectari oportet, quandocunque aquiloneS prae
Ias) suum vero aquilo. Ilune locum Celsus sic expres-i st, Lib. II. Cap. I. Aquilo tussim mouet, fauces eXasperat, ventrem adstringit, urinarii supprimit, horrorem excitat, item dolorem lateris et pectoris. Nisi Celsi auctoritas obstaret, posset forte φρικώδεες coniungi eum Oδυνον. Hic iterum scribendum videtur aτοι , ut feci.
302쪽
Hippocratis citH'ν μαλλον πλεονάζη, οὐ μῶσιν οἱ πυργ
'' Quodsi vero hae tempestates solito diuti
us saeuierint. febres orientur 3 nimirUm ardentes, si squalida tempestas praecessit, et Corpora eX- siccata sunt, putridae autem corruptique hiamΟ-ris indicium facientes, si ventus imbres adueXit, et humida tempestas fuit Atque ad haec pluri-mUm etiam confert corporum constitutio. 'φ' Quae quomodo eX alio priore tempore asseeta, quasi excepta ab illis tempestatibus fuerint, '' et cujus generis humor tum inter reliquos in Corpore Praeual Verit, ac redundauerit, quam diligentissime est cognoscendum.126) suo, si autem hae tempestates. Foesus in annot
tionibus ad hunc locum nonnullos Codices citat, qui haec prima verba μ λον πλεονά η cum antecedentibus coniuncta exhibeant. Et quamuis id videtur minus recte fieri, itamen, si cum sequentibus connectantur, non statim elucet, quomodo ipsa interpretanda sint; neque etiam ex Foesii et Dureti versione id cognoscere licet. Martianus vero propius ad veritatem accedit, qui haec verba ita vertit: Si temporis alteratio nimis excedat naturae conditionem. Cumque Hippocrates paullo post dicat, αταρ α ψί- νότι , β ρεια , perspicuum est, de his binis ventorum generibus sermonem es e, et Hippocratem innuere voluisse, virumque ventum, siue siccam, siue humidam tempestatem aduexerint, febres tamen diuersas generare, modo diutius perstiterint, et consuetum quasi temporis spatium excesserint. Adeo verba:
303쪽
verba: μαλλον πλεον η antecedentibus Iτος δυνατευη quodammodo opposita esse videntur. 12 7 suae quomodo.) Verba: 'ποκως -- D011sωρηs videntur abundare. Paullo ante 64. scriptum erat: οκolas Gν εχοντατα σωματα ἀρ ωροου παραλαμβάνωσιν , et hic sequitur sκο- etc. quid si ergo dicamus, librarios errorem commi-
' sine, propter similitudinem principii paragraphorum 8 An
potius verba: G οκωs ων etc. in margine adscripta, ab aliquo in textum recepta sunt 128) Et cuius) Cum Mercuriali existimamus haec verba:
sententiam referri, quae not. I 26. exposita fuit, aliterque adeo interpungenda esse, quam Girardetus fecit. Debet enim, ex Hippocratis mente, etiam corporis dispositio, quatenus ab humoribus et levipestate praegressa pendet, concurrere, ut possit vel ardens vel putrida febris, sub illis ventis, generari.
Siccas vero tempestates cognouimus aeque austros consequi atque aquilones. EademqUe ratione 'φ' et aliae tempestates variant, quod sane magnum et animi attentione dignum est. Nam inter corporis succOS, quorum qilatUOr numeramus , quisque alio anni tempore aliaque regioneyi' exsuperat. Aestas igitur, propter Calorem, maxime bilem gignit, ver sanguinem rubriam in Compore producit, cuius plenitudine venae tUrgent, aliaque anni tempora, suo qUodque modo, atque natura, alium in corpore humorem gignunt.
304쪽
129 Et isae.) To male hic, enim, vertitur. Clarissimum est idem hic valere, quod autem. 13o) Exsuperat.) Cum vocabulum μέγας de humoribus dicatur. videtur optime Verti posse per turgens, prineipa
Quarum omnium rerum minationes ut aliquid ad corporum sanitatem , sic pitarimum ad Creandas Valetudines conferunt; qUo maiores autem subitaeque magis vicissitudines sunt , eo grauiores morbi ex ipsis orti procedunt. Eaeque mutationes Cum in aliis quibuscunque rebus magnae sunt, tum praecipue in anni temporibus, quae prae reliquis antinaduersionem desideranti Quae autem rerum mutationes paullatim fiunt, nihil mali asserunt, neque adeo metuendae sunt
Itaque de simili anni temporum vicissitudine, et victus rationis, maXii neque frigoris, et Caloris atque aetatum sensim placideque factis mutationibus , medentes securi sunt, easque corpori praesidio fere esse sciunt.
305쪽
τα πινομενα πυκνὰ, κικτας κτα σιτία, οἴνοι,
Sunt tamen et in harum rerum mutationibus perferendis aliquae varietates. Nam ''' ex diuertissimis hominum naturis , aliae aestatis , aliae hyemis iniurias facile ferunt, ac bene se habent, aut iis male assiciuntur. Idque non minus de reliquis rebus sic obseruatum est. Nam hominum naturae etiam ad regiones, et aetates, et diaetas, seu victus rationes ''' atque morborum alias constitutiones disserunt, aliaeque ab aliis bene maleve assici consueuerunt. Neque alia aetatum ratio est, quae etiam ita se habent ad anni tem-POra , et Coelium, et victus genus, et morbi formas , et Constitutiones alias, ut non cunctae il-IaS res omnes aeque bene ferant. Porro in singulis anni temporibus quale vivendi genus con-Ueniat, qUemque adeo cibum, potumqUe sumere homines oporteat, accurate spectandum est.
uaecunque igitur hyeme assumutitur, ubi co
306쪽
pora frigus tenet, et omnia torpent, atque igna-Da sunt, maxime simplicia esse debent, et cocta. Est enim et in hoc magnum ad sanitatem momentum positum. ''' In praecipiti vero aestatis parte , homines operi et laboribus, potissimum ruri et in agris, Vacant, et corpora sole adusta exsiccantur. Igitur potus tum frequens sit, et cibi varii, ac praeter ordinem sumantUr, vinUmbibatur, et pomis fructibusque arboreis homines vesci debent.
x30 Eae hominum. Verba: φυ εs ι - τας oes, proprie ita vertenda sunt: quomodo se naturae corporum ad tempestates habeant.132) Atque morborum.) Dubium est, quid sibi velit hoc
Ioco vox αλ oes, si interpretanda haec verba sint, prout hie interpuncti sunt. Atque probabile esse videtur ex Aphor. III. Lib. III. accedente inprimis Foesii auctoritate, verba: των νaσων ita ab antecedentibus seiungenda esse, Ut, eum sequentibus coniuncta , illi aphorismo respondeant.
Sed neque necesse esse puto pro κατασαπικs, μετατμσιμs re ponere , neque, si etiam ponatur, legendum esse: των νου ναλλοι1 cetr. Vox αλλαs commode ad Nασ referri posse existi
to: et reliquas morborum conditiones, nempe a quibus diuersa morborum genera nascuntur. Quis enim nescit, esse alios morbos aetatum, alios regionum etc. 8 Praeterea et sequentia verba indicant, vocem κατατασιαs ab illa νασων non separari debere.
133 In praecipiti vero aesaris parte. Neque Girardeto,
qui haec verba et antecedentia disiungit, neque etiam Mercuriali adstipulari possiim, qui verbum: οπωρ , nouisisimam aestatem interpretatur, 1jλί-ιεs autem eam mediam indicare, et haec ideo separanda existimat Puto autem totum hunc locum, usque ad verba: οἶνοι, α Ohυα, ad ante. cedentia pertinere. Nam ea aestatis parte, quae Oπωρα. dicitur, homines is primis sole peruruntur, tum etiam arborei fructus potissimum eo tempore proueniunt.
307쪽
αυτοὶ κατὰ περίοδον. ταύτα εχει τροι κατα- ώσεσιν ομοιότητας.
'' Quemadmodum vero eX anni temporibus ac tempestatibus plura morborum genera, potissimum, quae in haec tempora incidUnt, Conie-lura assequi licet, sic contra' ex valetudinibus etiam aquae seu pluviae, et Venti futuri, atque siccitates praenosci possunt: Quod facile est aquilonalium et austrinarum tempestatum exemplo Comprobare. Atque omnem hanc rem is haud dissiculter intelliget, qui, ad quae sit in eius rei cognitione respiciendum, bene recteque notaerit. Sed inter hos morbos, in quibus tempestatis futurae signa sunt, aliquae leprae species nUmerantUr, et arthritici dolores, qui prurire, CX-
308쪽
Estque aliorum morborum similis ratio. Τ' Et plane etiam cognosci hoc potest, nimirUm cuiusmodi pluuiae futurae sint: aliae enim tertio die, vel singulis reuertuntur, vel alios circuitus habent, aut continenter de coelo delabuntur. Ex ventis alii quoque per plures dies fiant, atque inter se contrario motu pugnant: alii citius desinunt, sed reuertuntur, quoniam et Venti suos circuitus habent. Igitur inter tempestatum varietates, et valetudinum constitutiones, propter vim, quam illae in corpore habent, similitudo quaedam atque Consensus intercedit.
I34) suemadmodum vervo.) Haec etiam verba Girarde-tus male a sequentibus separauit, quod probatione vix eget. Videtur autem, partim Dureti versione, partim quod isto deest, quamuis hoc frequentissimum sit, in illum errorem indi ictus esse.
13;) Ex et aletudinibus.) Non satis laudari potest Hippocratis diligentia, qui etiam mutuas quasi morborum tempe- satumque ex utrisque praedictiones, mente assecutus est. Magnam vim aeris in corpora animata esse, neminem fugit, neque minus patet, ut a puro aere bene, sic a peregrinis noxiisque particulis inquinato, male se corpora habere. Quae vero in aere mutationes fiunt, earum aliae subitae, aliae lentae sunt, sed diutius perstant. Ex his praecipue lentae ex corporum affectionibus praedici possitnt. Qua-Tum cum non omnes ex aere oriantur, sed aliquae tantum, etiam non ex omni morbo praenosci potest, qualis in aere Proxime futura mutatio sit. Ex eius autem generis morbis, qui indicium futurae teinpestatis praebent, stant vulnera quaedam maiora, olim nobilioribus partibus inflicta, sed consolidata, cons. Binnitigeri Obs. Cent. IIII. Obs. 8o.) vlcera antiqua, certae etiam capitis dolorum species, oculorum et articulorum assemones, aliaeque plures, quae Omnes in membraneis, tendineis, adeoque tensis atque elasticis partibus sunt, et a lento serosorum humorum motu proueniunt. Eiusmodi autem partibus vulneralis etiam purissimi aeris liberiorem accessum nocere, medentes sciunt. Cons. Wegeri Diff. de nonnullorum hominum Ephemeridibus. Regi Om. I 2I. 136) Et plane.) An praesta uerit fortassis haec separare ab antecedentibus , ot tanquam absolute posita considerare
309쪽
Nihil audeo determinare. Sed puto etiam parum reserre, an seorsim posita esse existimentur, an iuncta cum praecein 'dentibus.
Tamen pluviae, VentorUmque essicaciae breuior plerumqtae terminus est. Si autem annus maXimam partem eum statum tempestatemque continenter obtineat, qualem, quum ingressus est, habuit, par etiam morborum, qui tiam incident , indoles et natura erit. Et quo maior illius tempestatis Vis est, quoque ipsa constantior, eo maioreS, Vehementioresque morbi fiunt, eoque plures ipsi homines inuadunt, longissimumque temporis lpatium perdilrant.
310쪽
Post siccam tempestatem , quae mortali Umcorpora diutino calore exhausit, et quasi excoxit. si aliquando pluuia futura est, 'Τ7 vel ex prima aqua, qllae coelo decidit, de eo valetudinis genere aliquid praesagire licet, quod hydropem appellant: quoniam magno aestu ' ' exsiccata
corpora humorem capere ac retinere neqUeUnt, quo adeo repente perfunduntur. Idque etiam eX quacunque iubila, etsi leui aeris mutatione, praenosci potest, maximeque eX VentorUm cessatio
ne, si post graues longasque tempestates, subito
conquiescunt ac tilent, et quacunque alia eorum mutatione. Qualia igitur morborum genera vel aquis vel ventis sui lignificationem faciant, scilicet ut inde futurae valetudines certo praenosci possint, id sane est ex eiusmodi, etiam eXiguis prima specie, signis colligendum. Proinde et audiendi sunt, qui longa fortassis obseruatione hoc didicerunt, ut valeant ex hyemis praegressae constitutione perspicere et indicare, quale vel ver, vel qualis sit etiam aestas eiusmodi hyemem conseqUUtUra. 13 Hel ex prima.) Illustrat hunc locum alius, qui est in Libro de internis assectionibus pag. 344. O in zδερος απὸ
138) E ccata corpora.) Vt vasa frigore condensari, sic
contra laxari calore, praecipue externo, solent. Cuius rei, cum plures fortassis rationes sint, haec tamen certissima est, quod humores, magna vi dilatati et quodammodo aestuantes, vasis vim inserunt, eorumque virtutem debilitant. Apluuia vero corpus duplici modo assicitur; nam et transpiratio,quae per cutem ac pulmones fit,subito cohibetur, et corpus, quod aestu praegresso rarum factum est, tanquam spongia, humores ex aere bibit, ut etiam molles laxioresque partes, praecipue in feminarum corporibus, tutumescant i Huic humorum vi eontinendae vasa, inprimis lymphatica, minus apta sunt, cumque externa transpiratio minus libere succe-