Aristotelis Stagiritae Organum, hoc est, libri ad logicam attinentes, Boethio Seuerino interprete, nuper ex optimis exemplaribus Graecis recogniti. Cum scoliis, argumentis, ac uarietatibus lectionum recens additis

발행: 1559년

분량: 667페이지

출처: archive.org

분류: 철학

251쪽

Liensiue, G' per eo dem terminos , non autem tu ieisdem figuris . m quando per impo Zibis 1 3llogi mas D in prima figura, quod recrum ELI,

tu media erit,aut in postrema: priuatiliu=u qui dem in media,praedicatiuam autem in postremae

quando autem filogi mus in media sit, quod uerum est erit in prima figura in omnibus propo sitionibus: quando autem in postrema syllogismus, quod uerum est, erit in prima, in media : affirmativa quidem in prima , priuatiua autem in media . Sιt enim ostensi a nulli, aut

non omni pcr primam figuram, ergo hypothesis quidem erat alicui b, in Re a, c aulcm sumebatur a quidem omni, b autem nullio sic enim fiebat ωgi mus ad impos ibile . Hoc aut mmedia pgura, si c a quidem omni, b autem nulli ines: inanifestum ex his, quoniam b, nulli ines a. Similiter autem cir se non omni ostensium seu inesse:nam hypothins quidem est omni b a inesse, cautem sumebatur a quid vi omni, b autem non omni: si priuatrua sitsumpta cars mitiiter etenim sic fit in media Dura. Rio omst ostensium alicui b inesse a , eryo hypothcsisqhidem e t nulli inesse: b autem sitimebattir omni c inesne, C a uel omni, uel alscui ce sic enim erit impossibile . hoc autem potirema Dura ,sa O b, omni c: O manifestum ex his quia nece ξ est a , alicui b inesse : similiter au tem edi se alicui c, sumatur inesse b uela. Rur

252쪽

PRIORVM. I 2AE sum in media figura onensum sit a omni b inesserergo hypothesis quidem fuit, non omni b, inesse a .sumptum est autem a omnic, Oc omni b: sic enim erit imposilbile: hoc autem prima figura: si a omni c, O c omm b. Similiter autemos orien um sit alicui ine β: nam hypothesis quid 'm fuit, nulli b inessea 'un pthm

uatium sit systogismus , hypothesis quidem a ali ui b inesse e sumptum en autem a nulli c, Oc omni b: quare sit prima figura . Et si non uniuersalis sit syllogismus, fida alicui b OBensumst non inese similiter: nam Θpothesis qui lcm omni b inesse a: Ii ptum est autem a nulli c, oec alicui b, sic enim prima figura . Rursum iu tertia figura ostensum sit a inesse omni b: ergo hypothesis quidem fuit non omni b inesse a: sumptum est autem c omni b, oea omni c , sic enim erit impossibie, hoc autem prima figura. Similiter autem , sin aliquo si demonNratio: non pothesis quidem erit nulli b inessea, sumptum est autem c alicui b, a omni c. Si autem priuatiurus , sit syllog mitis , hypothe -- quidem a alicui b inesse, sis tum ent aut mc a quidem nulli, b autem omni: hoc autem media figura. Similiter autem, O si non uniuersalis i demonstratio, nam pothesis quidem erit omni b, inesse a ,ssumptum eH autem c a AE terminos,

253쪽

syllogismus

ex oppositis

ε,qui propositioe,& assumptione cotrari js,aut cotradictoriis, conclusione colligit de eodem negantem.

terminos, et ostensiu8 est demonstrare unu quodq; proposivum, per impossibile. Similiter autem it, O cum sint ostensiui sollor mi, ad impini bile dedacere in terminis sumptes, quand0 προ sita propositis conclusioni sumpta fuerit: nam sunt iidem stilogismi tu, quisiunt per conuersis nem:quarestatim habemuks,infiguras per quas

unumquodque erit. Talam ergo, quoniam omne

propositum ostenditur per utro A, modos, O perimpossibile, ct ostensiuὸ, non contingit Ieparari alterum ab altero. De ratiocinatione ex oppositis. Cap. XV.

qua autem figura est ex oppositis pro ορ-

Itionibus filagi are,inin qua non eu, sic erit manifestum. Dico autom oppinit.:s esse propositiones secundum locutionem quidem quatuor rut omni, nulli, omni,'nsu omui: malicui, nulli: ct alicui, O non alicui inesse. Secundum ueritatem autem tres , nam alicui , es non alicui siecundum locutionem opponuntur solum. Harum autem contrariis quidcm uniuersales: omni, nulli inesse:ut omnem disciplinam ese Rudiosam, nullam esse studiosam: alio uero oppositas. In prima igitur figura non en ex oppositis propositionibus ollogitimus, neque affirmatiuis , neque negatiura Q irmativus quidem, quoniam oportet utrasque affirmativas esse propositiones: oppositae autem mi matio,ς negatio: ptiua tia

254쪽

Iastium autem, quoniam oppossitae quidem idem de eodem praedicant, Onegant:in prima autem medium non dicitur de utrisque, sed de illo quidem

aliud negaturadem autem de alio praedicaturriba uero non opp0nuntur.

De ratiocinatione ex oppositis insecunda gura. Cap. XVI. media autem Agura, ct ex oppositis, O ex Icontrar3s contingit feri yyllo mum. Sit enim bonum quidem n quo a: disiciplina ui lcm, in quo lute syllogitab Oc: si ergo omnem disciplinam sudiosam sum: is, sed parpsit, e r nullam:a inest omni nulli c: qua'reb nulli ci nulla ergo disciplina, discipliηβ est. Simili hyagii si uriter autem Oh omnem sumens studiosam disiipli db ib A istonam, medicinam uero non studio am Ium iit tele capi .seq. nam a b quidem omni, c autem nulli ι quare ali qua disciplina non erit discipli/ia. Et βήςqM ιίλοι. dem omni, b autem nulli r est aurem b quidem disciplina, c autem meastina,a uerb opinio: nullam enim dii linam opinionem sumens, sumpsit aliquam disciplinam enite opinionem. Disteri autem a priore in terminis conuerti, nam prius quidem ad b,nunc autem ad c affirmatium. Et si sit non uniuersalis altera propositio, similiter :semper enim medium est, quod ab altero quidem negati-uρ dicitur, de altero uerὸ afirmative. re con

tingit opposita quidem perfici,no autem semperi neq; omnino: stii sic se habeant,quae sunt sub medio,ut uel eadem sint,uel totum ad parte, aliter

autem

255쪽

L I B E 'II. autem impossibile:non enim erunt propositionseviro modo, neque contraria,neque oppostae.

De Ollogismo ex oppositis .iu tertia figuria. P. XVII.

c tertia uerὸ figura Uirmativus quidem syllo Agis tu nunquam erit ex oppositis propositionibus propter causam dictam, in prima seu ra. gativus autem erit 3llogisemus, o uniuersalibus,stnon uniuersalibus terminis. Sit enim disciplina in quo b, O c.medicina autem in quo asi ergosumat omnem medicinam disciplinam, O nullam medicina: difficiplinam b omni a sum psit, Oc nulli a:quare erit aliqua disciplina non disciplina. Similiter aut m si non uniuersali ter sumpta sit ab propositio: nam si es aliqua medicina di ciplina: rursum nulla medicina disciplina,accidit disciplina aliquam non esse disiciplinam. Sunt autem uniuersaliter quidem sumptis terminis , contrariae propositiones: si autem particularis altera set, oppositae. Oρortet autem scire, quoniam contingit opposita sic sumere , quemadmodum disimus , omnem disciplinam studiosam esse , rursum nullam, aut aliquam non esse studiosam : quod non βο-

Iet latere : erit autem per altia interrogatis

nes 16llogizare alteram: qtiemadmodum inivisis dictam es , sumore. Vuoniam aut m

256쪽

TRIOR VM. I 26 rmationum opposiviones sunt tres,sexies acci dit opposita sumere, aut omni, O nusii: aut omni ,-noa omni: ant alicui, nussi. hoc converti in terminis At a omni nulli c:aut omnisi cr nulli b: Mu huic quidem omni,illi uerδ no omini: O risis in hoc conuerti fecundum terminos: similiter autem O in tertia figura. Quare manifestum est, quoties, ct in quibra muris contingi; per opposit. propositiones fieri filogi sem a. Manifestum est quoniam ex falsis suerram syllogi rare, quemadmodu dictum est pria .

ex oppositis autem non erisemper enim contra

rius 1θllogismus fit rei ut se est bonum , non esse bonum: aut δε animal non animalo eo quod ex contradit hone es filogisemus , O subiecti

termini aut j lini sunt: aut hic quidem totum, ille autem pars. Palam autem quoniam in paralogismis nihil probibit feri hypotheseos contradictione:: t si en impar:non esse impar,na ex ορ- positis propositionibus, contrarius erit syllogisemussi ergo sumpserit hoc modo, potheseos erit contradictio. Oporicialite consederare, qu9- .niam sic quidem non es contraria concludere ex uno filogismo ut sit conclusio quoniam non M. bonum, bonum aut aliud quiddam tale o nisistatim huiusenodi propositio sumatur: ut omne anima ἰ esse album,innon album, hominem autem animal r sed uel assumere oportet contradictionem, ut quoviam omnis disciplina opinio, o non opinio: deinde sumere, quoniam medicina

257쪽

L I B E II. disciplina quiden: est:nust i autem opinio: quemadmodum redargutio risunt:uel ex duobiis 16llogismis. mare esse quidem contraria secundum veritatem quae siumpta siunt, nor est alio modo qua hoc:quemadmodum dictum espi ius. De petitione principis Cap. XVIII.

Caput hoc principio autem petere, accipere est qui de eo quod a dem, ut in genere Iumere in eo quod non e Pi de est peto ς Wi nronstrare propositum. Hoc autem accidit M tr

principio, ob plicitζηγ m si omnino non f3stuiratur, O ischirtim est,so per ignotiora, aut similiter ignota ,.si per polerteq; requi steriora quodprilis estidemonstratio enim ex priorit dii iῖςnx'δ ribuis, o notioribus ekt. Horum ergo nullum est

petere quod ex principio essed quia haec quid amnata sunt per sie cognosticilla um o per alia cnam principia quidcm persc:quae aute iub principijs, per alia o quando quod non per sie notum est, pcrse aliquis conatur ostendere, tunc petit , quod ex principio est hoc autem est sic facere quidem , urstatim prohibet id quod propositum est, conti ngit

autem transgredientes'ad alia, eorum qua

nata sunt per illa ostendi per haec monstrare q uod ex principio est, ut se a ostendatur per b, est b per c, c aut natum sit ostendi per a: accidit e. vim idem a per se demonstrare eos, qui sic θllogia cnt quod faciunt qui parallelas arbitrantur Icril fraelatent enim ipsi seipsos talia sumentes quae n oualet demtarare,cy no sint paralleia. uare ι ιcci

dis collobetatibus uni quodq;: esse dicere si ist

258쪽

ΥRIORVM. I a Tnnuquodq; sic aut Oe erit per se notu:quod est impossibile. Si ergo aliquis dubitat a supto dubio quonia a ines c, similiter et quonia b, petat aut a inesse b.nonda manifesu se quod in principio est,

petat,sed quoniam non demonstrauit manifestu: non enim est principio demonstrationis, quod m iliter es inceriti m. Si aEtem b ad c sic se habet ut idem sit:aut mansistum quod conuert tur , aut ines alterum alteri,quod in principio est pstit:nam quoniam a ines b, per illa monstrabus conuertatur:nunc autem hoc prohibet , sed non modus. Si autem hoc faciat, quod didium est' ciet, or conuertet per tria similiter autem O sibsumat inesse e , quod similiter incertum sit, ut crs a ines c,nondum quod ex principio petit sed neque demonstrat. Si autem idem sita, e b, aut eo quod conuertuntur,aut eo quod a sequitur c, quod

es b,quod ex principio est petit propter eandem causam:vam ex principio quid ualet, prius dictum est a nobis:quonia per se mutarabitur quod non est per se manifestum. Si ergo est in principio petere per se monstrare, quod no per se es manifessum:hoc autem est non ostendere quando βι-- milter dubitantur quod monstratur, per quod monstratur, uel eo quod eadem eide, uel eo quod idem eisdem inesse sumitur. In media quidem si 'gura, ct tertia utroruq; continget similiter quod est in principio petere:in praedicativo quidemss-logismo, in tertia figura,et in prima, negati autem quando eadem ab eodem, non similiter

259쪽

utraeque proposiviones.: similiter aute in media,eo quod non conuerimitur termini secundam legatiuos filogismos Est autem in principio petere indem5s rationibM quid in quae secundum iteritatim sic e habent: in dialeslitas autem, qua secundum opinioncm. De non propter hoc accideres risum.

Cap. XIX.

O V propter hoc aut accidere fultum quod saepe in disputationibus solonitu dicereo primu quid m en in ius qui ad impinibile bilogi murquando ad contra dictionem es huius quod mon stratames, quae ad impossibile. 2 tam neque qui non contradicit, sicit no propter hocsed quo- iamfalsum est aliquid positum,priorum:ncque in ostenserua: no enim ponit quod cotradicit. mplius autem quando interimitur aliquid ostensi per ab c: non est dicere quoniam non propter

quodp suum es factus est syllogismitis: nam nopropter hoc feri tunc disinam,quado interempto hoc nihilominus perficitur syllogis V, quod nones in ostensinu: interempta cnim propositione: nec qui ad hanc es, erit 13llogisemG. manifesti migitur quoniam in tu qui ad impossibile Iunt, di citur non propter hoc, cir quando sic se habet ad possibile qua cx principio est hypothcss, tit' cstm si, uel cum non sit haec, nihilominulis accidit , impossibile Ergo manifestissimus, quia: dem

260쪽

dem modus est, non propter suppositionem esse Dibum: quando ab Θpothesi inconiunctus es a mediuJllogismus ad impossibile, quod dictumo in topstis: quod enim non es causa, ut causam ponere hoc est . Vt si uolens ostendere

quoniam Uymmcter es diameter cometur Zeno nis ratione quoniam non es moueri, ad hoc in ducat impossibile: nullo enim modo continuum

es falsium locutioni,quae est ex principio. Aliis autem modu ,si continuum quidem sit impossibile Θpothesi,non tamen propter illa accidat:hoc autem po sibile es feri, in hoc quod superius et edi in hoc quod inferens sumenti continuum: ut si a ponatur inesse b, b eurim c, cxeia de hoc autem sit salsum b inesse d: nam se cablato .a, nihilominus b ines c, cdo noerit falbum propter eam quae ex principis G hypothesin. Aut rursum siquis ins periori sumat continuum,ut se a quidem b,e aurem a, fuero e , falseum aut in sit finesse urnam: sic nibilominus erit imposnile, interempta quae es ex priucipi, pothesi. Sed oportet ad eos qui ex principio terminos, copulare impossibile, sic enim e- rit propter hypothesin. Vt in inseriori quidem

sumenti continuum ad praedicatum terminum:

nam se impossibile est a inesse dr interempto a non amplius erit falsam . In superiori antim de quo praedicatur . nam sis non possibile est inesse b,interempto b, non amplius erit impossibile:

similiter autem Oium priuatiui sint filogismi.

SEARCH

MENU NAVIGATION