장음표시 사용
351쪽
prelienes veritas , nisi quantum consequitur hunaana ratio, declarat, subitingens ad ea quae sequuntur, bisquoniamsi abram m are. haud irranam homin rudenria
o Missi es e ris, Oi brachia candidi,
Vis iriasin est homini a re, ego te rogosF-ρlexa Apietate et es facilem ut tu mittere Gram
Confide, Osophiae tunc ad exura fera
Obbra in palma at resideretem conssire
2 Lusve ex ata , quoraran est perceptio
A numsessu dem vi re qua rationisueveraum sy unuruodque inusi . Haec quidem Enipedocles. Heraclitus autem quoniam rursu videbatur esse duobus instria inrtis munitus ad cognoscendam veritatena, nempe sensu& ratione, ex iis sensuin, sicut is ouos prius diximus, existimatiit n5 eo fide dignurn. Rationem autem ponit eam quςiudicat. Sed sensum quidε refellit, escens ad verbuni, Mali sitim testes hominibus oculi,&,aures barbaras habenti itin aninias. Quod perinde est ac siclicas, Est barbararum antinarurn credcre sensatae in , .nως Γὰ πω. 3 is spis is E bustationis expertibus. Rationem au- , - ιο. C; λ πν - , m 3 - tein veritatis lucticem Pronuntiat, non
352쪽
Quaenaan autem ea sit , breuiter est o- ,s Aidendunt. Placetelii in Physico, id quod nos ambit, esse & rationis parci-ccps,& prii lentia prς litum. Hoc longe antἡ indicauit Holnerus, licens, Terrenorem hominum es mctu es pru ita talis, Ad qualon ipsi d n dedicit Iuppiterisios. Arctiis octius quoque horninestalia mente vcrsare, ad qtialeni diem de-
diicit cos Itipiter. Dieiuni est id ipsit ni quoque ab Euripide, Haudfacileqnu sis potes nucio,
o Iuppitere, Naturane nec has, Mens ne hominum. te ego tamen Nauerim.Hanc ergo iiiiiii. alii rationem, cdm, Ut
vult Heraclitias,attraxeriinus per inspirationem, ciscimur intelligentes: de insoninis ii iidem obliuiosi , in viplando axitcna riarsus pria dentia praediti. Narncum in ibinnis obstructi sint sensitumnae us , scparatiar incias quae est innobis, a coniunctione citiae illi intercedit cum colitio. lambit, sola seritata quae adhaerescit adnata respiratione, veluti quadam radice : M separata amittit illain prius habebat vini recordandi. In vigilando autein rursus, una per seni inina catus velliti per quasdam senestras prospexerit, & cuin eo quod ambit congressa fiterit, induit vi in rationis. Quo inodo eniim carbones si ipii appropinquarint, fiunt ignei per alterationem, separati autern extinguntur itactiani pars illa,citiae ab eo cliuod ambit in nostris corporibus est peregrinata , per separationern quidem fit propemodii in expcrs rationis: per coniunctionem au tcrii curia pluriniis meatibus,si t eius dein generis de forinae chiliis est totum seu v- niti cristas. Hanc autein coinmtinela rationem&diuinain, & cuius participatione esticininr logicae participes, licitHόraclitus ei se ica quod iudicat. Quo fieri ut id cliuident caiiod oinnibus placet, sit fide aignunt: comprehenditur enirn cornimiani & diuina ratione: cliuod autem uni soli occi irrit , ininii ne sit fide dignunt propter cautana contrariarn. Physica certE incipiens,&quodani octo ostendens id quod alii-bit, dicit, CuM est alitem haec ratio, non i telligentes fiunt honi ines etiamprilis luam audierint, & cum prini una audierint. Non curii haec fiant ex rationibus, videnturiinperiti experientes
353쪽
λγι ως ιδευ εχ πις φ,ηαν. v H ες B cunctuin naturani diui ciens uni intilis od-que, Sescens quo inodo teliabeat. Altas auteni latent lion ines ciba acutuluc faciunt experrecti, qtioinodo etiarn o bliuiscuntur cliuaecui lue faciunt clorinientes. Cuna cni in per lia e disertis verbis ostendisset, quod per dii linae rationis participationern agi inus & intelliginius, &pauca pratis disseruisset, si ibi tingit. Danaobrem oportet sequi cain quae est coinnitimis. Si nihil enini est conariiunis. Cuin simia lati rena sit coin inianis ratio,vatiunt inulti tanqtrarii pro priain haben tes prudentiain. Illa aliternnihil est aliutiqiuina expositio inoctia liministrariiscvniuersitatis. amobrem in eo in quo fit crinius parciCipes eius memoriae,veruin dicinuis:in quibus au- . rein pratiari in ac separatinias imus, falsi iiii. Nunc enirn in his, verbis pronuntiat misertissimis, coinnuine in rationeim esse id quod iussicat: &qua coinnauniter qxii sena apparent, dicit esse fide diagna,Vt citiae coinnatin uiti centur ratio.
cit nihil veis apparere, is sol una exo-
quidem quod est , nihil veri intelliginius, sed transi nutari ex affectione corporis,& eoruni quae ingrediuntur,&όorum quae ex aduerso onsistunt & obfirimantur. Et rursiis, Causa quid ei ludii non intellionius quod non sit unun quodque quale est, nil altis inodis est declarata. In libro auteni de Ideis, dicit oportere hona incni hac regula scire ouod liberatus sita causa. Et marsus, Ostendit qui deni haec quoque ratio, ouod percalis ani de nulla re quidquaniscinius, sed est singulis opinio, ελις- - , id est assiuxtis. Et rursus , Quantilliana, erit et iidens , ilii bd per caus ini scire quale fit unuia uiuodque , sit in dubio.
354쪽
Atque in hoc itii cicin rc omnem InO-ii et coinprchenii oncni, S praecipue solos ita sectatur sensus. In rcgulis autem ditas dicit cilia cognitiones : alterai nil vii dein pcr sensus, alterain vero percogitationein. Ex quibus cognitionE citii- dc impcr cogitationem dediicit altiudici urn veritatis, ei tralaticiis quod sit fide digna: cognitionciri alucin Persensus, nolitan. at tenebricosani,ei aufercscitio snon alberret in vero discernendo. Dicit autein ad verbum : Cognicionis au-icin duae sunt species: altera qui dein ve-M germiana, altera vero tenebricos i. Et tenebricos et qui scin s uni liaec omnia, vilius, auditus, gustus, tactus. Vcra au-rcni & germana est, quae est ab ea s ecreta. Deinde tenebricos ae verant praeferes setananam, si ibi ungit dicens, Quando tenet, ricosa non potcst ainplius nec mini inuin videre, nec au dire, nec odorari, nec gustare, neq: tactu sentire, sed subtilius. Est ii iitur ex citis quoqucscntentia, ratio id cliuod itulicat, quani appellat verana S gerimanana cognitio-
lbiitentia esse tria quae iussi cant. corim qui sena quae non sunt euidentia, copre- liensionis,caqtiae apparet,ut ilicit Anaxagoras, luem propterea laudat Dento .critus.. st mnis autenis cuin litisitio. nis, notionem. De quolibet enlinun uni
cernitur principi ini, scire id de quo est quaestio. Elnenili auteni de fugiendi,aninii na otiis. Id cni in quod est nobis proprii ina ac familiare,esi eligendi ini: id auia me, οπιοκι ξα , ποῦ ς φ τω sis teni a quo sunt iis alieni, es biiugiendunt. 34: Gυ παλφων GH κγn eici,
At pie talis qui dein cst historia vete- D si ta ia
ceps auten castioque attingainus hae 'in . . rφρ ω res cs, quae sunt post Physicos. Plato ergo in Titnaeo cuni res dii iis isset in eas quae cadii ni siti, intelligentiain, &incas litae sunt sensiles, dicens ration qui seni pollia conlprehcncti ea quae cadunt si ibintelligentiain, opinabilia autern esse sensilia, apertὰ definiit rationen i csse id, quo reruin tu licat tiri monitio, siniui ctiana conlprehendens canaliae per sensu na existit euidentiani.
Sic autern dicit, inici est quod sEnipercit, A ortii in no habet: & quid est qmni
ldni per qui lena fit 5 oritur, numquarnauteni est illud quidendi quod intelligentia cuni ratione est coinprehensibile : hoc autena Opinione cuni sen-
su. Coimprehensibiloni autein cicunt apti l eum vocati rationem Platoiuo,
355쪽
daveritate proficisci ab euidelitia. Et si auteni per cui dentiani veroruin fit iudicium,non si isticit tranen cuidentia ad verum cognos Eduin. Non viri in si quid apparet cxcvidentia , hoee in verἡ est: sed oportet adesse id quod tu dicaci quidnam sbium appareat, & qui dilaniculneo quod apparet,rei aera et lain siil sciatur reinperationein. Oportet er-s o utraque coniuenire , nenare & cui-
Mestris 4 ,-- φ V a bus, enuitatur ratio adiudican lainvcaritatem:&ipsarn rationern,ad itiscern ἴ-dain veritatena. Ad conse liuendat iuuarem eiii ieciana,&discernendi in quod in ea est verum, ratio riusus habet si a sum adiutorein. Nain per c uin accipieris pliantasiam seu visionein , estidit intelligentiarn&vera scientiant. Quo fit ut ea coimprehendat euidentiani MVeritatein. cauod quideM perincle est aecomprehensibille. Sic quidein Plato. Speusippus auterii, quoniain ex rebus Irae N et ιαν τῆς ι χλίας,ους α- πν '-
o ς ά . cet si mi Q. dein quae cadunt sub intelligentiani,di. Ut esse iudicetii , rationem quae est scientia: sensilium autem, sensu in qui est ex scientia. Sens una autem qtii est ex scientia, existiniatiit esse eunt qui est particeps veritatis ex ratione. Quoino. do eniim tibicinis aut psaltae 'giti artifiamosani quidem habent operationeni,
sed ouae non in ipsis prinio persciatiir, o, V, . G M Iὰ λ sed absoluatur ex exercitatione proseia uini Ois , a dico D ct cx ratiocinatione: Et quo moclo seti
. siis Musici habet ciuident euidentiani
dici, Ac p . ων ' intelligentiani auteni cadEteni, onania apprehendentein id quod est concin
nuin& inconcinnuui , carn autern non
ex se natant, sed quae accessit ex ratione ac consideratione: ita etiana sensis qui est ex s cientia, naturaliter est particeps usas qui est ex scientia, ad discerpenda citra errore ea quae sunt stabiecta. Xenocrates autern dicit tres esse essentias: aliam liuidena sensilent, aliain ver5 quae cadit siti, in telligentia, aliani vero con positam&opinabileni. Ex quibus sensi-
quae sunt extra coeli ain: opinabilei nau- teni de coinposita, ipsius coeli. Nani sensui qui deni est aspectabilis: si ib intelligentiani auteni cadit per Astrologiani
356쪽
Cuin haec aurern ita se habeant,csset ui qqui dein quae est extra coelii iri, & quae callit sibi, intelligentiam, iudicein pronunciauit scientiain:elias auicin quaecst intrac cliam, &s Ensilis, sensitim: imixtae autern , opinionein: de ex his conanuiniec r , ici ci ii dena fit ioci iudicat pcrrationcnaquae cist scientia,esse firinti iri, stabile ac verti ira:cli ioci auteniperi ensum, verit inqui dein, s eii non i ta ut quod per rationein filiae est cx i cientiareoni positum nutent eu e coinnuine veri S falsi. Nam ex opinionibus aliarii qui deni esse verati , aliani vero falsain. Vndectiaintra litas ei se tres Parcas. Atropon qiii cicin esse eoruin illiae cadunt suo intelli- pcntiana,Vt quae non pollit traias inlitari: Eloilio alitein, Mensiliuni: Laesa es in autern , opinabilivin. Arcesilaus amemcx proposito qui dein & consulto nihil constituit quod iudicaret. Qui aurern cxilliinant eti inconstitatis se tracti tersit euin id fecisse, ut liat, eret cliuod obiiceret Stoicis. lilien inriticiantes sc tria inter se coniugata, scientiani, opinionena,M quae est in corii in confinio collocata, coinprehensionem. Ex quibus scientiain qui dein esse , firmani ac stabilem&ini inutabileini ratione comprehensionein: opinionem autem, linoecillam& falsainassensionein : cona prehensionem aut cin, qtiae inter utrilinque intercedit, quae est etiain assensio pilantasiae seu visionis compreliendentis. Corn- prelicia dens auteni phantasia,ex corurn sententia, cst vera ocelusinossi ut non positi esse falsi. Ex qui biis scietiam qui dein diciunt consistere in solis sapientibus : opinionein autein in solis stultis: coni preliensionena vero esse coninau-neni utroruntque: dceani esse quo iudicati ir veri tas. Clini hcc auteni dicant Stoici, s. opposuit Arcesilaiis , ostendens cona preliensionena non esse id quo indicat interscientiani & opinio-ncim. Eaciatim assensio , cona preliensioneni de conlprehcndentena visioneni, alit est in sapiente, aut in stulto. Sed si sit in s apiente, cst scientia: M si instillio , opinio. de praeter haec nihil alii til sit inpii tui est cliuini nona Cn. Si alitent conlprehensio est assensiophantasiae seu visionis conlprehendentis, non potest esse. Prini uni qui leni, quia visioni non fit assensio, sed rationi. Pronactatorion enitia sunt assensiones.
357쪽
. Ραι. εἰ δε προ , C solentiae & peccatoriani causa. Nonor rων .I,ν Π, H ασω πιλτίν. est et go sapiens extis qui assentiuntiir QMasi ita est, de omni b oportebit euiniiiiiiiE assentiri. no assciatiri auteria nihil est aliud qua sustinere assensionem: De omnibus ergo assensionem sustine bit sapietis. Sed quoniam post hoc oportebat etiain quaerere de vitae traductione, luς absque eo illioli iudicat, tradi non potest, i lio etiain felicitas, hoc
possit elle fila, ut per inultaci varia ostenditur: Si non sit auteni comprelien ciens pia antasia, eonapreliensib. eni in comprehenderis phantasia, Misenso. Si non sit auteni comprehensio , onania erunt ei iisnodi ut nitnEconlprehendantur. Quod si sintoninia eius hiodi ut imininaἡ possint coiupre hench, shquetur etiani, ut ex sententia toicorum assensionem sustineat sa piens. Sic alitent considerentus. Si sint omnia elusinodi ut non possint compreahendi, propterea quod non sit id quod apud Stoicos iudicare dicitiar, opinabiturr Sapiens. Nain cuni nihil sit ouod possit conlprehendi, si alicui assentitair, assentietur ei quod non potest con prea heirili. Assensio aliteni est ei liuod non potest V aprehendi, an enso. u tensapiens est ex iis qui assentiundur, erit stipiens ex iis qui opinaiatur. Ex id
cionena: dicit Arcesilaus quod qui leo
a chriget per id quod est probabile & id seqtiens tanquam iiiiii ccm,rectἡ se geret. accedere enitri felicitatena per pritilentiani t moueri autoni prudentiani in recte factis. Res E auteni fictum esse, quod cur factu nisi, rationi con-ssentanea de probabilis potest reddi cauas a. Qui ergo attendit id quod est probabile rectἡ sueret, Sc erit beat .Hqc Arcesilaus. C rneades autem non so-Ε lunt Stoicis,ssed etiani onanibus qui eis ni
358쪽
bitur, nos fallere. Secunda autein, qua osten sit, quod etaonsi sit id alio i iii licat, non posse id consistere abs lite affecti Oile citiae fit ab existantiae 4oniament in vi sentiendi dii fert animal ab inaniniatis , omnino & se de externa pereii apprehen ici. Scitius atticin manensi innaobilis, & ini patilbilis,& iinmutabilis,nec cli sensi is,nec ali iiiiii apprehendit. Mutatus autem Maliactus albincursione euadEtthim, riinc
res indicat. In affectione ergo anili x 4 , . , , iquae oritur ex cui lentia , quaerendunt est id quod iudicat. Haec autern affectio, H. e R --
debet indicari , cuni id appareat quod ipsa ilia sit. qiuae qui deni affectio noncst alia quant phantasia. Quamobreni dicendunt est etiani phantasiani ei secvanilain inanimali ancctionen , quae esse Maliud ostendat: ut cuni aliquid spexerinius, ait Antiochus, visu quo- da nodo assicinitar : nece uni sic habentiis affectum,ut habebanitis prius lumi
ipsarn alterationcm , hoc est pnantasiam: sccundum alitent, ici quod indidit alterationem, iacippe aspectabile. Et si liter in aliis sensibus. Quoi nodo ergo Iux&seipsani inescat, de oniniaqia lunt in ipsa: ita etiani phantasia cuni sit dii princeps cognitionis quae est in ani-niali, debet instar lucis & scipsani ostendere, deindicare euides illud ili iocleain cffecit. Sed Quoniani non quod verE
liuod non onanis Phantasia potest relinquere iudiciuna veritatis, sed sol unicissic vera. Riars us , quoniani ni illa est adco vera ut non possit esse falsa, & in litalibet quae videtur esse vera, inuenitur aliqua falsa Quae nilimnie ab ea clinieri , erit id cliuoa iudicat, incoinn
359쪽
pi inuni qui deni ei debet apparere id quo iudicariir. Nilui aurein pote stat' parere aes lita sensu cxperte rationis. Neque ergo sensus expcrs rationis, ncque ratio est id quod ita licat. At ou haec qii idem altis resistens Philosophis Carneades, ut Ostenderc non esse quoci liniacat. Rogatus autenti ipso quoque illii inaim csset quo hiuisi- Carct ad vitain traducendam, & lac-
probabilein simul M indiuulfain,S: disccurrentem scit circurneuntena. Quaenam sit autein harum differentiata Guiter est ostendenduim. Phantasia ergosseu visio, est alicuius phantasia, nempta& citis excitio fit,&eius in quo fit. Et ex eo qui dein fit, ut externi si ibiecti sensitis. In quo autetia fit, utpote horninas. Quuin auicin si ea iusta odi , duas habet habiti idines: vhain qui dena, Vt
pnon probabilis phantasia. Neque eniim quod exsb videtur se hunt, neque citrodest quidem verunt non auteni videtur, a natura habet insitium ut nobis persuadeat. Ex his autem phantasii, , ea quidem iliae est apertἡ falsas: non videtur Vera, circuniscribit qui dein, nec est id quod iudicat, si fit qui dein ex eo cliuod est, ab eo aliteni discrepet & ei non conseirat: cuiusinodi erat una cx nariis quae ab Electra incurrit in Orestena , Eius autem quae videtur vera, alia quia dein est exilis , ut quae est in eo quod inintinum, abest Vc cernatur : audi quod non sσ satis spatii, auc propter
360쪽
accipiti&non expressE acuae csi eo quod apparet vera, noc cliuo-oue habet, ut valde vidcariar esse ver . Ex quibus rursus, quae est quidem milis& soluta remissique phantasia, non potest esse id quo Dudicat. Quod enini neque ipsum, neque quod earn cffecit, aperte potest indicare , non potest nobis persuaderoe , neque, ad asse uni attrahere. Quae autem videtur verax satis apparet, est ea quidem NI 'ς ratis, ut viili Carneades. QuuR δvxς ' B M. O καδίαν. vim exin mea sit quae iudicet, vi o ,ανον. ν το τειν' o stati titilinem:&cum ea inten M M , - ii tituum is in alterius specie probabiliorcin&quα αυτ S vehementim puliat , habet visioncm . Probabile autem in praetentia dicitia tripliciter. Vno qui doni riso id quod
est vertim,&videtur veriam. Altero au-reni, id quiderii quod est falsum, viae-tur aurenaverunt. Tertio autem,verit'. Comi nune utriusque. Vnde id ipiod iudicat, erit phamas aquae Cuain etiam probabilein appellabant
incurrit,ea,inquam, quaeveriam imita- - .
tur,fides non cit habena iei quae magna ex pacte cst vera, cui euenit ut per eam. magna ex parte dirigantor iudicia dc actiones. Atque id qui leni quod prinio niter iudicat,ex Carneadis
nepe simul probabilis & indiuulsi phatasia .ut quiliorninis attrahit visionein , necessario etiaria accipit visionem eorum citiae fiant circa ipsum, Meorum lugsunt extra.Eoriam quidem ouae fiunt circa ipsium, coloris, magnit linis, figurae, motiis, scrinonis, vestitiis, calceaturae. Eorum autε quae sunt extra,vt aeris,lucis, Lei,coeli, terrae,arnicoruna, dc alioruoinnium. Quando ergo ni illa ex his
Oinnium. Quando ergo nulla ex nisphantasis nostraxerit, i videatur λl- rs, sed omnes eoden concen i ' ψς' ... - tur verae, magis credunus. Nain quod iste sit Socrates, credimus, ex eo quod φα. orcis et λ ηυας