Claudii Galeni Pergameni Scripta minora

111쪽

40 ΓΑΛΗΝΟΥ δοζίαν η φιλοτροίαν ἐκτείνης την ἐπιθυμ ων ανις σεσθια μειζόνως ἐπὶ τοῖς η γιγνωσκουσί σε σκιὰ ῶσι, πολλοῖς ουσιν 'μπερ υν ευρωμεν ταυτα καὶ ἀσκησωμεν ἐπ αυτῶν δια παντος μῆ αυτούς, αλυποι γενησόμεθα. Πῶς ουν ἀφήσομεν Δι, πεισθῶ 5μεν, πότερον Ορ ς εῖρηται, πάθος εἶναι φυχης μοχθη- ρότατον ἀπληστίαν κρηπὶς γάρ τις αὐτ φιλοχρηματιας ἐστί, καὶ φιλοδουας καὶ φιλοτιμίας, καὶ φιλαρχιας κά φιλονεικίας. Πρῶτον μὲν ουν ἀεὶ πρόχειρον χειν ει το περ 10 52 τηλαυταρ κείας δόγμα συνημμενον δηλον ὁτι τω περὶ

της ἀπληστίας ὁ γαρ μισήσας την AG ηστίαν, ἐφίλησε την αυτάρκειαν. Εἴπερ υν ἐν τούτω μόνω κεῖται τοαλυπον εἶναι, τοὐτο ν ἐφ' μῖν, δη παν ἐφ' μῖν ἀλυστοις γενέσθαι, πρόχειρον μὲ ἔχουσι τ περὶ της β ληστίας τε - της αυταρκείας δόγμα, την ὁ ἐκ των

κατὰ μέρος εργων σκησιν κάστης μερας ποιουμενοι ἐπὶ τοῖσδε τοῖς δόγμασιν 'Oπερ γαρ ἐκ της πρω- της παιδείας ροις πηρξε, τουτο τοῖς ἀτυχησασιν ἐκείνης στερόν ποθ' υπάρξει, δι ς εἰπον οδου. TQ 20 γαρ υκ αν ἐθελήσειεν λυπος εἰναι παρ' ὀλον αυτοὐτὸν βίον η τίς - αν--το προέλοιτο ἡ πλούτου κινητο τε καὶ μιαρο μῆλλον; Cap. X. Ἐγὼ μεν ουν καὶ ταλα καὶ αλλα πολλαδιηλθον ἐκείν τε καὶ Ποις στερον πολλοῖς, καὶει πάντας ἐπεισα τόγε παραυτεια, την ὁ ἐκ των ρηθέν-

112쪽

των φέλειαν λιγίστους εἶδον στερον χοντας τηλικαυτα γαρ δη τα πά της ψυχης ηυξηκασιν οἱ πολλοὶτων ανθρώπων, ς ανίατα πάρχειν Εἰ δέ τις ετ μετρίοις δουλεύει πάθεσι γνῶναι, αυτος δύναται τι 53 των προτερον εἰρημένων. ἐπιστησας αυτω, καθάπερ ἔμπροσθεν εἶπον, ἐποπτην τινὰ καὶ παιδαγωγόν, ςεκάστοτε τα με ἀναμιμνησκων αυτόν , τὰ δ' πιπλητ- των, τὰ δε προτρεπων τε καὶ παρορμῶν χεται των κρειττόνων, εαυτόν τε παράδειγμα παρεχει ν λεγει

10 τε και προτρεπει, δυνήσεται κατασκευάσαι λόγω λευθεραν τε καὶ καλην την ψυχήν. ἰσχρὸν γαρ την μὲν

κατὰ νόμους ανθρωπίνους ἐλευθερίαν ἀντὶ πολλῶν πεποιησθαι, την δ' οντως καὶ φύσει μη σπουδάζειν, αλλ' αἰσχραῖς καὶ ἀσελγεσι καὶ τυραννικαῖς δεσποίναις 15 δουλεύειν φιλοχρηματία καὶ σμικρολογία καὶ φιλοδοξία καὶ φιλαρχία καὶ φιλοτιμία. καίτοι τούτων πασῶν ου αν ὀκνησαιμι φάναι μητέρα πλεονεξίαν. - ουν ἔχων ταύτην ἐν τη ψυχρδύναται καλος κἀγαθος γενέσθαι τίς δ' - αν εἴη θα- ο νάτων αξιος μυρίων, εἰ μη μισήσειε το τοιουτον αἶσχος οὐτο πολ δη μῆλλον ἔτι μισητεον εστὶ καὶ φευκτέον αὐτο τοις σωθηναι βουλομενοι νέοις ώς, ἐὰν φθάσωσιν κτραφέντες ἀπλήστως χρημάτων ἐπιθυμεῖν, δυνατον ουκέ αὐτοῖς μετὰ τετταρακοστον 5425 ἔτος ἀφεληθηναι τίθει δ' εἰ βούλει πεντηκοστόν, να

113쪽

42 ΓΑΛΗΝΟΥ τις ημῆς ἀπανθρώπου φῆ, καθάπερ κουσά τινος λέγοντος ηττονος μὲν ἀνθρώπου καὶ λιχνείας καὶ ἀφροδισίων καὶ δόξης καὶ τιμης - ἔχοντος πλούτον,

εἶ ἀνιωμενου, διότι μηδενος τυγχανεν ων ἐφίετο. καὶ γαρ υν καὶ ουτος ἐπειδη πολλῶ χρόνω μετ ἐκεί 5

νην την μέραν ἐωρα πιδρον ἐμή, αἰσθόμενος --

του κακοδαιμονουντος , ἐδεῖτο διδάσκειν πως αν -

τος μη ἀνι-το Φάντος ἐμοὐ, τι πλειόνων τῶν δεῖσθαι πρὸς στανόρθωσιν - ηυ- μδεω δῶρωπα- θων, ἀνακραγὼν εἶπεν δὲ ἀπανθρωπότερον σου ' Dωσπερ μου σπουδάζειν δυνηθεντο μεν αν, εἰ ἐβου- λη ν, λυπον αὐτον ἐργάσασθῶ τάχιστα, φθονησαν- τος δ' α- της ευεργεσίας, καίτοι μόνου --- των μαθημάτων ουδεὶ τω πέλας δύναται φθονησαι. Συμ- φέρει γαρ μῖν, ἄπταντας ἀνθρώπους οἷς συνδιαπρί- 15βομεν α των φυχικῶν παθων εἶναι μητε φιλοδοξίαν ρο αλλο τι τοιοὐτο την ψυχην λελωβημενους. 66Dσω γαρ αν σι βελτίονες οἶδε, τοσούτφ καὶ ' μινώφελιμώτεροι φίλοι γενησονται Πάλιν - - τον

καλον καγαθον ανδρα γενεσθαι βουλόμενον πανελθὼν mυπονησομαι την κοινην ὁδὸν εις παντα τα κατὰ τ ν

114쪽

ΠΕΡΙ ΨΥΚΗΣ ΠΑΘΩΝ. 43ἀναμνήσει το παρορώμενον. ἔστι γαρ ἐνίοτε δυσδιόριστον εν ταῖς πράξεσι το κατὰ σμικρολογίαν πραττόμενον του κατ οἰκονομίαν. Γωστ αδυνατον ἐστι νυνορίσαι τουτ τω πρῶτον ἀρχομένω το της φιλοχρηματίας ἐκ κόπτειν παθος. σπερ εν τούτω η ἀρετ γειτνια κακία, κατα τον αυτον τροπον της φιλοτιμίας ἐκκοπτομένης. ἀναίσχυντον γαρ κατα τὰς καλῶς πεφυκυίας νυχας. ετε

ρους ουν εἶναι, χρη τους ψομενους τὰ των σωθη- ναι δυναμένων νέων μαρτηματα, πρεσβύτας μεν την 10 ηλικίαν, ἐν ολ δε τω βίω πεῖραν ἱκανην δεδωκότας ελευθέρας γνωμης, οἷς ἐπιτιμῶσιν ου ἀντιτεινειν οὐδ' ἀπεχθάνεσθαι προσηκει, αλλὰ χάριν εἰδέναι και παρακαλεῖν ἀεὶ λέγειν ἀληθη καὶ γνόντας αὐτο πει - ρῆσθαι - αν εἰ μη κατὰ μεγάλα μόρια, κατὰ σμικρὰ 15 γοῶν ἀποκόπτειν τι του μεγέθους των παθῶν, εἰ και χαλεπον εν ἀρχη τουτο καὶ μετὰ πολλης ταλαιπωρίας

φαίνοιτο γιγνόμενον, ἐννοουντας, ου ομοίως τι χαλεπον ἔσεσθαι του χρόνου προῖόντος. πισω γὰρ ναυξηται μῶν το λογιστικον ἐν ταις τοιαυται ἀσκη- 20 σεσι, καθ' ασπερ ηττῆται καὶ μειουται τὰ πάθη, τοσουτω αον στερον η παντελης ποταγη πιπου

γὰρ ἔτι μεγίστων οντων ἐκράτησεν ὁ λογισμος γυμναστος ων ευδηλον, ως μῆλλον κρατήσει διττης περοχης ἐν τω χρόνω προσγενομένης Θω καὶ γὰρ 25 αυτος ἐξ ν ἐγυμνάσατο πολὐ γενναιότερος ἔσται, κἀκείνοις λυσιτελησε μικροτέροις γιγνομένοις Ἀρκει δε

115쪽

- ΓΑΛΗΝΟΥ Π Ι ΥΟΣ ΙΙΑΘΩΝ. καὶ θάτερον αυτῶν μόνον εις την του μέλλοντος ἐλ- μεῖν, ὀλίγην ἐμοσιν ἐπιπω γιγνομένην αἰσθανόμενον ἐν τη των παθῶν ἰάσει Μεγάλη γαρ εσται του χρόνου προῖόντος, ων μόνον πομείνη τις ἀχούειν ν εαμα άνει την ἀληθινη. φιλίαν μυτον πιλησας κάὶ57 βουληθεὶς γενεσθαι καλος κἀγαθός, ου φαίνεσθαι

Η - δη των παθῶν της φυχης γνῶσις τε καὶ οι-τὰ τὴν εἰρημένην δὸν γίγνεται. περ-- των μαρτημάτων ἐφεξης εἰρησεται.

116쪽

LIBER SECUNDUS

Cap. I. B μὲν η των - νὼν λά---ς διάγνωσίς τε καὶ θεραπεία κατὰ τὴν εἰρημενην οδον ἐν τ προ τούτου γράμματι λέλεκται, περὶ δε των αμαρτημάτων ἐφεξῆς αν εἰη νοέον υρχομαι υν καὶ νυν ἀρχην ἀρίστην, ς παντες ὁμολογουσιν, εἰ καὶμ δια των ἐργων ἐπιδείκνυται, τί ποτε λεγουσιν αμάρτημα λύγω διελi ων, - Ἀμῖν αμφιβολία μηδεμία κατὰ τον ξῆς λόγον πολείποιτο, νειμ λως εἰώθασι χρησθα τῆ φωνὴ ταυτη πάντες οἱ Ἐλληνες. 10 Ἐνίοτε με γαρ ἰδίως ἐπὶ των κατὰ κρίσιν ου ὀρθῶς γιγνομένων, ς εἶναι του λογιστικου μόνου της ψυχης, ἐνίοτε δὲ κοινὴ, ς καὶ της αλόγου δυνάμεως απτεσθαι

τί συγκατάθεοις συνωμολόγητοι πασι τί δὲ συγκατάθεσις σθενης, οὐκέτι

117쪽

μεταξυ α δ αεῖ τισιν μεινω εἶναι τίθεσθω τηνἀσθεν συγκαπάθεσιν ἀρετης τε καὶ κακίας ἀσθενῆ

λεγουσι συγκατάθεσιν, Ταν Mν επω πεπεικότες

ωμεν μας αυτους υτως ἀληθῆ τηνδε τινὰ δόξαν ὐπάρχειν, ς το Πέντε δακτύλους πυροι, καθ' εκατεραν χεῖρα, καὶ το α δὶς δύο τέτταρα εἶναι.lJoως μὰν επὶ πρεσβυτο ὁ ὀλου του βίου χχολάσαντος εὐ- ρεσε των ἀλθῶν αμαρτημάτων η συγκαταθέσθαι τινὶ των ἀπόδειξιν ἐπιστημονικην ἐχόντων ασθενῶς Ἐπιστημη γουν ἐστι του γεωμετρικο τοιαύτη περὶ τα δεδχαγμένα διὰ οτων υκλείδου στοιχείων, ποία των πλειόνων ἐστὶ του α δις δύο τέτταρα εἶναι την αυτην ἐπιστήμη.60 χει καὶ περὶ των ἐφεξης τούτοις διδασκομένων σφαιρικῶν θεωρημάτων , ῶσπερ γε καὶ των κατ αυτα ἀναλυομένων πάντων, ἔτι τε - κωνι ν καὶ των γνω- 15μονικῶν. - ουν ἀμφιβάληταί τις βραχυ καὶ μηδ' ἰδίαν ν τούτοις χη συγκατάθεσιν ην κατάληψιν ὀνομάζουσί τινες, ἀμάρτημα τοὐτ εἶναι συγχωρήσειεν αντις ώς γεωμετρικου δηλον - τἀνθρώπου. ου μέντοι κατὰ τον βίον ἀμαρτάνοντος εν τοι περὶ γαθῶν τε οὐ κακῶν γνώσεως τε καὶ κτησεως καὶ φυγης αἱ μοχθηραὶ δόξαι συνίστανται καὶ ψευδης συγκοιτάθεσις προπετης η ἀσθενής ' ταὼθ οὐν idη κίνδυνος

118쪽

ώς μικρον μάρτημα μέγιστον ἐαν ψευδῶς συγκαταθώμεθα τῆ περὶ των ἀγαθῶν τε καὶ κακῶν δόξη. τὰ μεν ους Ἀκαδημαῖκούς τε καὶ Πυρρωνείους ου συγχωρουντας ν ζητουμεν ἀπόδειξιν ἐπιστημονι- ο κην ἔχειν μας, πασα συγκατάθεσις ανάγκης μεν ἐστι προπετης, ἐνδέχεται δ' αυτην εἰναι καὶ ψευδῆ. καὶ τὰ των αποφαινομενων φιλοσόφων υπὲρ ἀγαθων τε καὶ κακῶν ἀλληλαις μαχομενα δόξας ου ἐγχωρει, φασίν, πάσας ληθεῖς εἰναι δυνασθαι γε μην Λως 11 εἶναι κνευδεῖς πάσας, ως μηθ' ηδονην το ἀγαθον εἶναι μη ἀοχλησία μη ἀρετην η την κατ αυτην ἐνέργειαν η λως τιουν ἄλλο τῶν εἰρημενων τοις φιλοσόφοις Πρῶτον ουν ἐπισκεψασθαι δει τον ἀναμάρτητον εἶναι βουλόμενον, εἰ ἔστιν ἀπόδειξις δηλουλο πράγματος, εἶθ' ταν ευρηὶ ζητῆσαι μη κατὰ το πάρεργον αυτον μόνον, ἀλλ' ἐν χρόνω συχνῶ μετα τῶν

ἀληθεστάτων ανδρῶν καὶ φυσει συνετῶν καὶ γεγυμνασμενων ἐν θεωρίαις λογικαῖς, ποία τίς ἐστιν αποδεικτικη μέθοδος, εἶτ' ίταν πεισθη τοιαυτην ευρη- 20 κεναι, μετὰ τουτο χρόνω πολλῶ πάλιν ἀσκηθηναι,

πρὶν ἐπὶ την τῶν μεγίστων ἰεναι ζητησιν η διὰ τοαγαθόν , περ δη καὶ τέλος ὀνομάζουσι του βίου, τη- θεν ευδαίμονας μῆς η μακαρίου η πως ν ἄλλως ονομάζειν ἐθέλη τις ἐργάζεται.

119쪽

ονδον ἴσασιν, ἐπιχειρ ντες ευρέσει μεγίστων πραγμα- των, ου φανερῶς εἰσι προπετεῖς ἐμοὶ μεν και πάνυ δοκουσι παραπλησιον γάρ τι ποιουσι τοῖς προ του πεῖσαι φῶς -οὐς ἱκανῶς ἐπὶ των ριθμῶν γεγυμνάσθαι τολμῶσιν ἀποφαίνεσθαί τι περὶ λογιστικῶν ἀριρμητικῶν θεωρημάτων. TZσπερ υν τούτους ἀναγκαῖοι σφάλλεσθαι πολλαχόθι, κατὰ τον αυτον τρόπον ἴσοι προ του γυμνάσασθαι κατα την ἀποδεικτικην μέθ Doδον ἐπιχειρουσιν αποδεικνυειν , δύνατον αυτοῖς μὴ σφραηναι Τ τι μὲν γαρ ἔνιοι - ψευδολόγων πείθουσί τινας ευδηλον του πληθους των Φέσεων, οτι δ' υκ αν πειθον, ς ληθῶς, μή τις ην ἐν

τοῖς λόγο* μοιότης, ουδὲ τουτ αδηλον καὶ πάνυ σμι- 15 κράν γε χρη νομίζειν εἶναι την μοιότητα Ἀαστα γαραν ἐφωράθη καὶ ου πολλω χρόνω βασανιζομένη προς ανορῶν αξιολογων πιπερ υν Ἱπποκράτης ἐπὶ των κατα την ἰατρικην τέχνην εἶπε, τουτο φαίνεται καὶ

κατα φιλοσοφίαν πάρχειν 'Ιπποκράτης δ' ἐπε τα 2063 ομοιότητας πλὰνας καὶ πορίας ξ εργάζεσθαι καὶ τοῖς ἀγαθοῖς ἰατροῖς, νου μόνον των ἐπιτυχ'ντων ἰατρῶν ἐν τὰ*ψμοιότησι σφαλλομένων, αλλα καὶ των αρίστων.

120쪽

Π ΨΥΚΗΣ -APT ATΩN. 49 Sὀστ' - ἀπεικός εστι καὶ τοῖς ἀγαθοῖς φιλοσοφοις ἐν τοῖς κατὰ φιλοσοφίαν πορίας - πλάνας γογνεσθω. σπερ γαι τὰς ὁμοιότητα - διδυμον οἰσυνηθεις μεν τοίμως διαγιγνώσκουσιν οι δ' ἀηθεις ου δύνανται, κατὰ τον αυτον λόγον οὐδὲ τὰς ἐν τοῖς

λόγοις ὁμοιότη ας οσοι μη πάνυ τρίβωνες λόγων ---χουσι μήδ' κάστης μέρας σπερ οἱ τῶν διδυμωναδελφῶν μοδίαιτοί τε και θάδες ικανοὶ διαγιγνώσκειν εἰσίν. EN - δη πρῶτον τομ' -- μα- 10 γιστόν ἐστι τον προπετῶς ἀποφηναμένων τι περὶ των κατὰ τον ἀνθρώπινον βίον ἀγαθων τε καὶ κακῶν ἐκ

φιλαυτίας η λαγνείας η δοξοσοφίας η φιλοτιμίας φυόμενον ἐνίους μὲν γαρ ἀναπεπεικότας αυτο

ορῶμεν ἡ ὀρθῶς δοξάζουσιν, νιους δὲ τιμη ενεκεν ιβ η πρὸς χρηματισμον του πελας με ἀναπείθοντας, αυτ ὰς δ' υπόπτως ἔχοντας, υπὲρ ων λέγουσιν Ἀμαρτάνουσιν κάτεροι δῆλον τι γιγνώσκοντες μὲν οἱ δευτεροι - καὶ εἰ αὐαυτῶν εμπαθες το κακόν - ἀπο- ιουντες δ' οἱ πρότεροι - καὶ εἴ αν - καὶ τουτωνά τ σφάλμα κατὰ το καλ-μενον ἰδίως μάρτημα Καλῶς ουν ποιήσουσιν Ουτοι τῶν Αἰσώπου πηρῶν ἀναμνησθέντες ἐπιτρέψαντές τε κρῖναι τας αυτῶν δόως ωροις - μα τοιουτοις, οἷοί περ αὐτοὶ

τυγχάνουσιν Ἀλπες, Ου μόνον γυμναστοι με θό6ωνει ἀποδεικτικῶν, ἀλλα καὶ τῶν αλλων μαθημάτων, ἐν