Claudii Galeni Pergameni Scripta minora

121쪽

ΓΑΛΗΝΟΥ κης ἀρχιτεκτονιας ἀστρονομίας. Ἐνιοι αυτῶν ουτε--ος - - τὸ προχε ροτατον δη τουτο - γραμ ματικο διδασκαλίας τυχόντες φαίνονται ἀλλ' υτως ἀγυμναστοι πEρὶ λόγους ἔντες. μη παρακολουθεῖνοὶ ἀκούουσιν υ ημῶν λεγομενοις 'Aπερ ἐγὼ κατανοήσας οταν εἴπω τινὰ λώγον, παρ' αὐτῶν ἀπι- σαι τα ηθεντα φαίνονται γαρ ὁντως καθάπερ ι

ὁνοι της λύρας οὐτω καὶ αὐτοὶ μηδ' λως οἷς εἶπον φωλουθηρώτες Ἀλλ' μως καὶ αυτοὶ θράσο H. μης εἰς τοσουτον κουσιν, ως μηδὲ καταγελωμενοι Ῥε πρὸς τῶν τα γράμματα μεμαθηκότων ἐπὶ τ' η υ- ναμαι διελθεῖν, Ἀκουσαν, αἰδεῖσθαι, νομίδ ιν δὲ την ἀληθειαν ἐαυτοῖς ἐγνῶσθαι, ἡ πεπαιδευμ

τους ἐλπιζων φελήσειν εἰς τόνδε τον λόγον κον ' 15 δὲ γάρ, εἰ βουληθεῖεν, οῖ γε πλείους αυτῶν φ

ληθηνα αν τι δυνησονται, μηδὲ την ηλικίαν πιτηθειον ταύτην την προς παίδευσιν ἔχοντες πιστις δε φυσει

συνετός ἐστι καὶ μέχρι τούτου γουν ἐγυμνάσατο κατατην πρωτην παιδείαν, ς, ὁσα περ αν ἀκούση, μάλιστα εο μὲν απὸ στόματος αὐτίκα δύνασθαι λέγειν, εἰ δὲ μη, γράψαι γε δύνασθαι, βοηθειαν ἔξει τόνδε τον λόγον, ην γ' - αληθείας ὀρεχθη τουτο γαρ ἐπ' ἐκείν'

σύμπαν ἐστί, και χρη πεφυκεναι με πρῶτον προς ἀλήθειαν, εἰτα δεῖται παιδείαν τετράφθαι υρη- ην. 85

122쪽

ἀδύνατόν ἐστιν ορεχθηναί - ἀληθείας η ἐξ αὐτουλαβόντι την τοιαυτην ὁρμην η υ ἰλλου προτραπεντι. κουν Ουδ εγώ ποτ ἐπηγγειλάμην φελησειν τον β

ἀποδεικτικης μεθόθου γεγραπται τοῖς προ ημῶν ἐπαλλων πραγμάτων πρότερον αυτης λαβειν πειραν,οντως ρω- τι των ωτοπιμένων εἶναι δὲ των τοιούτων πραγμάτων φυσιν κανην μαρτυ9ησαι τοῖς εὐ- 15 ρουσιν αυτά. καθάπερ ἐπὶ φδε την δοθεισαν ευθεῖαν εἰς τὰ ἐπιταχθέντα μέρη διελεῖν. σως οὐ νοουσιν οἱ παντάπασιν αμαθεῖς, ο τι ποτε λέγεται. γῶ δε καθάπερ ὀλοις αυτοις πιχειρήσω σαφέστερον εἰπεῖν δευθεῖαν μὲν δοθεῖσανὰ λόγος λέγει - προτεθεῖσα, ἐπί τινος ἀκριβῶς μαλο ἐπιπέδου, τα δ' ἐπιταχθέντα μερη κατὰ την βουλην του προλαβόντος, εἰ εἰς πέντε διελεῖν ἴσα την προτεθεῖσαν - ων λ εἰς ἔπι κελευσειεν εἴτ' εἰς Διοσιν ηεκατόν. Ἐὰν γαρ ευρὼν μέθοδον ἰδίαν η παρ ετέρου l

123쪽

προτεθεῖσα ευθεῖαν διορί ς, αυτ μαρτυρησει σοιτο πραγμα, φανεῖ θ' ἄπαντα τα μέρη της -- δια ρεθείσης κριβῶς σα, φανεῖ τε καὶ τα τοιαυτα πάντα

προβληματα βεβαίως ευρημένα δι αυτῶν των ἐναργῶς οφια νομένων, οἷον ταν περ ράψαι ' δοθέντι τετραγών κύκλον ἐπιταχθῶμεν, κατα ταυτα δὲ καὶ τ- θέντι κυκλ τετράγωνον περιγράψαι η ἐγγράψαι, καὶ πάλιν περὶ το δο- πεντάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ἰσογωνιον κυκλον περιγράψαι 'Eαν γάρ τις ἔκαστονἈρτων τοιουτων δ ης μαθεν μεθόδου περιγράψαι πα- χρημα δυνη , προ αυτου του πράγματος μαρτυρήσεται το ζητουμενον ευρηκως, οὐ μην εἰ γεγονεν

ἀγέννητος ο κόσμος οτὶ θύναται το πραγμα αυτ δμαρτυρησαι, καθάπερ οὐδ' εἰ πεπερασμένον ταπειρον ο

των τοιούτων ζητημάτων π αυτου του δοκουντος ευρίσκεσθαι πράγματος ἐπικρίνεται, καθάπερ ἐὰν ἐπι-- κύ- δωδεκάγωνον ἰσόπλευρόν τε καὶ ω ἰσογώνιον περιγράψαι φεγγράψαι, ευθέως τουτο πονσεις καὶ γὰρ ἐγγραφόμενόν τε καὶ περιγραφόμενον ἐναργῶς ραται, σπερ γε καὶ ὁ κέκλος ἐγγραφόμενός τε καὶ περιγραφόμενος - τοι-τ πολυγών ταν

124쪽

γουν ευρωμεν ἀποδεικτικην μεθοδον η ἐπὶ το ζητου- μενον μῶς γε μαρτυρεῖταί τε προ αυτου του πράγματος ἐναργῶς, βασάνους ου σμικρας εκ ουδε της κατ αυτην αληθείας ξομεν, ωστε τολμῶν δυνασθαί ποτ αυτῆ χρήσασθαι κἀπὶ των μη δυναμένων μαρτυρεῖνεναργῶς ουκουν ἀξιῶ τινα περὶ των μεγίστων πραγμάτων ευθεως ἀποκινδυνευειν , εἰ δε η μέγιστά ἐστιτα προς ευδαιμονιαν αγοντα, προγυμνάσασθαι γε πρότερον εν λαις πραγμάτων ἐλεγχουσαι μὲν το ψευ- 10 δως οἰόμενον ευρηκέναι τα ζητουμενα, μαρτυρουσαις

δὲ τοῖς ληθῶς ευρηκόσιν.Tοιαύτη δὲ μέθοδος κατὰ γεωμετρίαν ἐστὶν

ἀριθμητικην τε καὶ λογιστικην ἀστρονομίαν τε καὶ ἀρχιτεκτονίαν εν γαρ νόματι τω της ἀρχιτεκτονίας

1 υπογράφω τὰς καταγραφὰς ρολογίων καὶ κλεψυδρωνυδροσκοπίων τε καὶ μηχανημάτων πάντων, ἐν οἷς lεστι καὶ τα πνευματικὰ προσαγορευόμενα. Μαρτυρεῖ sγουν παντα ταῶτα τοῖς ευρίσκουσιν αυτά, καθάπερτα κατὰ την ἀστρονομίαν. καὶ γαρ ταυτα προς αυτῶν 20 των ἐναργῶς φαινομένων πικρινεται βασανίζεταί τε

καὶ μαρτυρεῖται, εἴ γε δη των ἐναργῶς φαινομένων ἐστὶν ἔκλειψις λίου καὶ σελήνης, σα τε κατὰ τους απλανεις καὶ πλανητας ἀστέρας ορῆται. E οἶδ οτιδάκνονται την ψυχην παντες ἐπὶ τοις λόγοις τούτοις,2 ο σοι προβεβηκότες δη κατὰ την λικίαν ουκέτι καιρον

125쪽

54 ΓΑΛΜΟΥ ἔχουσι πολλεβασανίσαι τηρο αποδεικπιοι, ν οδον τὰ πραγμάτων ἐναργῶς αὐτὴ μαρτυρησαι δυνα- μενων. τοι γάρ, ς ἔνην, δια φιλαυτιαν η δια

δοξοσοφίαν η φιλεπιμίαν δε φιλοδοξίαν ἀ ἀλαζονείαν

χρηματισμὸν ἔνιοι μὲν μυτους, ἔνιοι δ' αλλους εἀναπείθουσιν ἐπίστασθαί τι βέβαιον. Ουδεν ουν ἐστι θαυμαστόν, ἐν τα ς ἰδίαις ἔκαστον διατριβαῖς τους φοιτητας ἀν-ίθει, ἐνίους μὲν ὀνώδεις οντας φύσει, τινας δε ρ μεῖς μεν, αλλ' ἀγυμνάστους εν τοῖς πρώ-70 τοις μαθήμασιν συμφέρει γάρ, οἶμαι, διδασκάλοις Ῥάλαζόσι τοιούτους ἔχειν μαθητάς ώς ὁ συνετος φύσει καὶ προγεγυμνασμένος ἐν τοῖς μανημασιν --θέως αυτῶν καταφρονεῖ, καθάπερ κἀγὼ πολλῶν διδασκάλων ἔτι μειρακι- ῶν ὐπερεφρόνησα, τολμων- των μὲν στοφαίνεσθαί τινα μαχόμενα τοῖς ἐπιστημο- Ἀνικῶς ἀποδεδειγμενοι ἐν γεωμετρία γιγνωσκόντωναυτῶν οὐδ' εἴδωλον ἀποδείνως. - ἐξι πτου - οντος ἀλήθειαν Θησειν λαγνείαν φιλαυτίαν, λοτιμίαν φιλοδοξίαν δοξοσοφίαν φιλοχρηματίαν, δ' ἀφίξε

λεσί ποθ' στερον, φησας τε τὰ πρὸς εὐδαιμονίαν τε καὶ οπιδα μονίαν πειν δυνάμενα δόγματα τον δ' πό τινων παθῶν - ελον, οἰστροώμενον προς μὲ την ουτ μα-ρὸν

εἰς μῶς μισῶ. ἐπίβουλον , ἐκείνοος δε μισῶ ἐπίβουλόν τε Ἀκεμοος δὲ μι- ῶς μολόν τι - διαμ κατα- εἰς

126쪽

ΠEPI 0ΗΣ - --Tm. 55 διάβολον κατασκευάζοντας εἰς μῆς. ούτοις γαρ εἰωθασι προκαταλαμβάνει τους αυτων μονώς, ῶς μηδ' πομεῖναί ποτε το παρασχειν ταυτα τοιουτοις ι λόγοις, οποίους γ μεχρι δευρο προυχειρισάμην. τοι- μότατον δ' ἐστίν, ποτίθεσθω μειρα κίοις ἀππιδεύτοις διδῶσκαλον τον ψουντα σεμν' προσωπω ράστην εἶναι την δον ἐπ σ0φίαν φηγημένην παρὰ τοῖς Κυνικοῖς ονομαζομέν0ις. καὶ γαρ καὶ ουτοι σύντομον ἐπ ρε- Mi οδο εἶναί φασι τ σφέτερον ἐπιτήδευμα τινὲς , δ' αὐτῶν ἐλεγχοντες υκ ἐπ αρετην, αλλὰ δι αρετης ἐά ευθαιμονίαν δον εἶναι φάσκουσι την κυνικην τι -

λοσοφίαν. δελ ετεροί γ' ἀληθέστερον αὐτη. ἀπο- νόμενοι, σύντομον ἀλαζονείαν ὁδον εἶναί φασι δι

ἀμαθείας την των τοιούτων ανθρώπων τόλμαν περ 15 - οἱ Κυνι- πάντες, ους γε δη τεθέαμαι κατὰ τον ἐμαυτου βί- ουτ καὶ των φιλοσοφεῖν ἐπαγγελλομε- νων νιοι φευγειν μολογοῶσι την ἐν τη λογικη θεωρία γυμνασίαν εἰθ' τανή- απαλλαγῶσιν. οὐκ ἀξιουσι διαλέγεοθαι τοι ἐπιτυγχάνουσιν ἀνθρωπο*, αἰπόλοις ἁ καὶ βουκόλοις καὶ σκαπανευσι καὶ θερισταῖς, τι μηπαρακολουθ υσιν, ως φασι, τοῖς λεγομένοις γύμνωστοι περὶ λόγου οντες, σπερ αν αυτοὶ γεγυμνα- 2σμένοι ποτὲ κατατα πρωτα, ματα, καὶ - ἐξαίφνης περὶ τέλους βίου καὶ ευδαιμονίας καὶ κακοδαιμονίας

127쪽

κούς, λ ἐκεῖνος νομιζε, πεισθέντες πι δι γυμνασίαν. -- γαρ αυτοῖς, Vν αἱ ομοιότητες των ψευδῶν λόγων πρὸς τοὐς ἀληθεῖς αἰτία των ψευδῶν δογμάτων εἰσί, τὰ - ὁμοιύτητας οἱ μάλιστα τετριμμένοι καθ' κάστη. ληρο πραγμάτων ἀμψῶς διαγιγνωσκουσιν, ἀναγκαῖόν ἐστι τον ἐξαίφνης προσελ- θοχ τα κρισε λόγου ἀδυνατεῖν διαγνῶναί τε καὶ διακρῖναι ἡ ψευδεῖς ἀπο τῶν ληθῶν Ἐναργὲς τούτου τεκμηριόν Γ, ἡ τα καλούμεια σοφισματα, λόγοι οτινὲς οντα ψευδεῖς εἰς μοιότητα των ἀλγὶ ῶν πεπανουργημένοι το μὲν οὐν εὐδος αυτῶν πρόδηλον - νεται δια του συμπεράσιμαος - οντος - επε δη οἱ λόγοι πάντες τοι τῶν λημμάτων ἔχουσί τι ψευδές, το συμπέρασμα καιῶς πιφερό i 73 μενον, ου φαίνεται δὲ προχε ος ταλα κατὰ τα ἐχ φίσματα, δια ἡτο δυσοπτοι τοῖς ἀγυμνάσμοις περὶ λόγους ' ου τοινυν πασιν ομολογουμενόν ἐστι ψευδη τὸν λόγον εἶναι δια τὸ φαίνεσθαι ἐναργῶς το συμπέρασμα -- ψευδές, μως η λύσις φωρεῖται τοῖς -

128쪽

ομοιοτροα των ψευδῶν λόγων προς τους ἀληθεῖς. τείσουσι δὲ προβάλλειν ἐπιτρέποντες τοι βουλομένοις τῶ πείου γνῶναι την διννοιαν αυτῶν. ρ' - αλλο τι συμβουλευουσι η γυμνάζειν αξι ἀσιν ἐν τῆ τῶν σοφισματων λύσει τους μαθη τάς; ιδαμῶς Ουdεi Ἱλo. Tης γαρ υσεως υσης. ς

ἐφην, ἐν τω φωρῆσαι την προς τον λη' λήγονὁμοιοτητα του ψευδους, ἀναγκαῖόν ωτι προμεμα - κέναι περ4 της τῶν ληθῶν λόγων φυσεως. ὁ γαρ ἐνὶ ἐκεινοις γυμνασάμενος στ Ἀκριβῶς ν ἄμα καὶ ταχέως γιγνώσ--αυτῶν το εἰδος ου χαλεπῶς αν ἐτι δι γιγνώσκοι τους ψευδεῖς Ἐγὼ του ἔδειξα με κια προγεγυμνασμενα ἐν μαθημασι διδάξας γνωρίζειν 4 ἀληθεῖς λόγους ἀξιώσας τέ τι προβάλλειν αυτοῖς σο- i5 φισμάτων του βουλομένους τῶν παρόντων --,

γενημένην - ον συλλογιστικὸν η κατά τι τῶν λημμάτω ψευδὲς ον, στε κἀκ τούτου φανηναι σαφῶς τοῖς δοξοσόφοις τουτως πρεσβυταις, σοι σοφίσματαῖ λύειν Ουνατουσιν, τι διὰ την γνοιαν τῶν ἀληθῶν λόγω τουτο πεπόνθασιν Εἰ ου ἐσχάτης καταγνώσεως α ο υσι, δια προπετη φυγκατάθεσιν ἐν κακο

δαίμονι - γενύμενοι η γαρ περὶ τέλους δόξα ψευ-

129쪽

58 Γ HNOTδης μολόγηται πῆσι προς κακοδιαμονίαν αγειν Ουτω ἀγύμναστοί τινές εἰσι περὶ διαγνώσεως ληθῶν τε καὶ ψευδῶν λόγων, ς οτε σαστευοντές τινος νοε αλμειαν δόξα)ς, ἀγνοουσι μεν, τι λόγον ἐνδεχόμενον εἰρήκασιν, ἡ φαινομένων ἐνασως ν δοξάζουσι, κελευουσι δ' ἡμας πεσθαί τε καὶ πείθεσθαι χωρὶς το-

δείξει ς, πολλάκις δε μόνης ενδείξεως δεομειου του λόγου, δι αποδείξεως ἐπιχειρουσιν αυτον πιστουσθαι.

75-ινὲς l - ἀγνοουντες - διαφέρει το της ἐνδείξεως δεόμενον - πρῶτον τε καὶ ἐξ αυτου πιστόν, ομως πιχειρουσιν ἀποφαίνεσθαι περὶ πρῆγμάτων ἀκρι- μυς δε κέψεως η γιγνομένης καὶ ταυτα πεπόνθασι πολλοὶ των δη γεγηρακότων ἐν φιλοσοφία τί οὐπιῶ προς θεῶν η τῶν τοιούτων ἀμάθειάν τε καὶ δοξο σοφίαν δοκεῖ σοι δυνασθαι θεραπευ ναι δίως; biομις μὲν σκιρρωδης ἐτῶν δη τριων, τεττάρων ἄλυτον ἔχειτον σκίρρον η δὲ τῶν τοιουτων γερόντων ψυχὴ τον της αμαθείας τε καὶ δοξοσοφιας σκίρρον ἐτῶν τριάκοντα χουσα

δύναται λυθηναι θές, εἰ βουλει, καὶ δυνασθαι καὶ σκήψαι, πόσεφὶν μερῶν η μηνῶν η λῶν του τοιούτου σκίρρο ρε- ραπεία δεῖται; μη τοίνυν θαυμάζης δια τί πολλοῖς των φιλοσοφεῖν ἐπαγγώ ομένων ου δ' λως ἐι διαλεγε- σθαι' ου χειρους γαρ αυτῶν οἶδα πάντας ἰδιώτας τε

130쪽

λησιν ἐξ ἀρχης εὐδοκιμουσαν παιδείαν Ουτοι μὲν πιαὶ γνωρίζουσι αδίως, σα τ' ἐναργῶς' ἀκολουθεῖ, σα ετ τοῖς δόγμασιν αυτῶν ἐναντιουται των ν ἰς ἐρι- ζώντων μόνον Ἀρ- ποιουμένων γνωρίζ ιν πολλά- ἐπειράθην περὶ γουν των ἐπομέν- έ-στω τέλει βίου μυριάκις δη λόγων μῖν γεγονοτων προς πολλοὐς των φιλοσόφων Ο μ αλλοι πάντες διὰ το πεπιαδευσθαι πιτν πρωτο παιδείαν ὀξεῖς εἰσι την διάνοι - αυτοί τε

10 τους κολουθους βίους λεγον, ιμῶν τον λόγον γνωρίζοντες , οἱ δ' αλλοι, ως είρηται, γεγηρπιαύτες ἐν θοιο- σοφία μόνοι τἀναντία λέγοντες, εἶτα καταγελωμενοι προς πάντων ων παρόντων εἰς λοιδορίαν αυτῶν

ἐτρέποντο.

is 'Aλλα τα μὲν ἐζητημένα πολλάκις μ αμα πολλοῖς ἀνδράσι περὶ τω ακολούθων έ- 1. τέλει βίω,

ἐν τέροις πομνήμασιν ἔχεις καὶ δηλον τι πολλαπιχραδείγματα τῶν αμαρτημάτων - μαρτάνουσιν ἐν αυτοῖς γέγραπται Πάντα γαρ οσα ι, ν ολ- βιον ναντίως ἀλλήλof πράττουσιν σοι τε καὶ λεγουσιν οἱ πο τῶν διαφύρων αἱρέσεων αναγύμενοι, κατα4. Verba, τῶν δ' ς ἐριζόντων μόνον' ἐριζομένων οντων Ι,0 nos triumposuinius. r. XXXIX Post προσποιουμέ-