Claudii Galeni Pergameni Scripta minora

161쪽

κείμενα κρίνουσι, κἀγὼ αξ ολως οργα, τε κάνεκριτήρια, τα μέν, οἷς κατασκευασεις τους ληθεῖς λωγους, τα δ', οἷς τους φ ἐτερων γεγονότας κρινεῖς.

τήσεως, εἰ δε η τι τοιουτονἀπάοχει της ἐξ ἐτερου γε ρπροσδεῖται γνώσεως Ἐνὰ μεν παγγέλλομαι σοι δι- νιν ἔνια μὲν τοῖς κατα τα τέχνας οργάνοις -- λογα. ἐξ ν ευρήσει το ζητουμενον, ἔνια δὲ τοῖς κριτηρίοιs, i ἄν το δοκουν ευρησθαι, κρινεῖς ἐπειδὰν μάθης -- ἐπὶ πολλῶν παραδειγμάτων γυμνάσω σε ταχεως θ' - - ακριβῶς ευρίσκειν καὶ κρίνειν τὸ ζ ουμενον, ἄστ ουτ βιβλίου δεηση τινος ἔτι δημος την των ληθῶν ἀρεσιν - διδασκαλία λέ- ρας, θυς δὲ δήπου καὶ τους αλλο τι λεγοντας νευρες ἐτοίμως γνωριεῖς σπερ γαρ ὁ την ευθεῖαν κ51 οδον γιγνώσκων μιαν ουσαν ου δεῖται 'ασκαλίας ἐτέρας εἰς ἐλεγχον τῶν πεστλανημένων, ουτως ο τηρο εὐθεῖαν οδον της ποδείξεως ἐκμαθὼν ευθυς αμα ταυτηκα τὰς πεπλανημένων γνωρίζει.

162쪽

CU V. Φαβωρῖνος δε μοι δοκεῖ παραπλήμν τι-- - φάσκοντι τυφλόν σε ναι, δυνασθαι δὲ

κρῖναι, πότερος μῶν ἐστι ρυπαρώτερος η λευκότερος, - ἐννοῶν, τι τῶ μέλλοντι - τοιαυτα κρίνειν πάρ-

χειν χρη πρότερον ψιν ου μην - διαφέρει πρὸς

την κρίσιν η μηδ' λως ἔχειν φιν η ἔχοντα μη πιστεύειν αυτῆ κατὰ δε τον αυτον τρέπον οσα, κρίνομεν ὁ ποα ἐσρί τι, - - τ αυτ χα -ὶαλληλοις ἴσα παρχει καθάπερ τοῖς νοις - ἄν τις ο ἐπιτρεψειεν, τι μηδ' ολως ἔχουσι νουν, ουτως ουδὲ τοῖς ἀνθρώποι ς μηδ' ουτοι - τον ἔχουσι τοτ νουν οὐδὲν γαρ διαφερε πρὸς την των κρινομένων πίστιν, ξ μηδ' ολως χειν τι κριτηριο ν η λαβόντα μη πιστευειν

αυέ. Γελοῖος ουν ἐστιν ὁ Φαβωρινος ἐπιτρέπων κρώ15νειν τοῖς μα τα ἄνευ του συγχωρησαι τηρο - τιντοῖς κριτηρίοις. εἰ γα ουδέν ἐστιν ἐναργὲς - νω πιστον ἐἱ ἐαυτοὐ διέφθαρται πάντων η κρίσις. εἰ 52 δ μαι - οἷους περ φθαλμος ἐν σωματι, τοιουτος ἐν ψυχῆ νους, ου μην αστασί γ' μοίως ξύς, εγχωρεῖ,2 καθάπερ ὁ βλέπων ὀξυτερον ἐπάγει προς το θέαματον ἀμβλυτερο ορωντα κατὰ τον --ν τροπον κἀσὰ των νοημάτων -- των φθασάντων ἰδεῖν ἐναργως τονοητον ἐπάγεσθαι προς την θεασιν αυτολτον αμβλύ

τερον κα τοὐτ ἐστὶν ὁ διδάσκαλος, ῶς ὁ Πλάτωναι, φησι κἀγὼ πείθομαι. καὶ γέγραπταί γέ μοι περὶ

163쪽

τεία. ου τοιαύτη τις - προς την νόησιν ἐναργη διδασκαλία. γέγραπται καὶ πως ἄν τις ὁρμω- μενος ἀπο των ἐν λα- στοιχείων καὶ ἀρχων ἀπο- ανυοι κάλλ/- πῶν, - ἀποδειχρῆναι δυνατόν, ο ὐώς ὁ θαυμαστος Φαβωρινος, ο ῖν ὁ λου γράφας βψλίον εν ω δείκνυσι, μηδὲ τον λιον εἰναι κατα- ρεῖ τέ τι βεβαίως εἶναι γνωστον καὶ του ἐπιτρέπει αἱρεῖσθαι τοῖς μα-αῖς. 10

164쪽

' τί νες, γυμνάσια, καὶ χυρη των σντων γε σθαι -- παλαιοῖς ανδράσιν αυτάρροι- ωνται, φιλοσόφων τε καὶ ἰατρων τοῖς ἀρίστοις οσον δ' πὲροταλλα τὰ διὰ τη σμικρας σφαίρας -οί, τουτ' οὐδέπω των πρόσθεν -- crura,clξηγησατο δίκαιονουν μῆς, α γιγνώσκομεν, εἰπεῖν, πο ου μὲν κρι- σύμενα, του πάντων σκηκότ' αριστα την ἐν αὐτοῖς τέχνην, χρήσιμα δὲ - τοῖς ἄλυις, οἷς δν μεται δῶ του λογου. γενUF0μενα. φημὶ γαρ αριστα ιὰν ἀπάντων γυμνασίων εἰναι τὰ μη μόνον τὀ σῶμα δια 909--ν, αλλὰ καὶ τη. in τέρπειν δυνάμενα καὶοσοι κυνηγέσια κά την αλλην ραν ἐξευρον, δονῆκα τέρφει καὶ φιλοτ μψ τον ἐν αυτοῖς πόνον κερασά- ι μενοι, σοφοί τινες ἄνδρες σαν - φύσιν ἀνθρωπίνην ακριβῶς καταμεμα κστες τοσουτον γαρ ἐν αὐτὴ

165쪽

δυναται ψυχης κίνησις, στε πολλοὶ μὲν ἀπηλλάγησαν νοσημάτων σθέντες μόνον, πολλοὶ δ' εάλωσαν ἀνι-έντες. -δ' ἔστω ουδὲ ἡτως πυρον των κατὰ το σῶμα - μάτων, ς κρατεῖν των περὶ την ψυχήν.

ουκουν ουδ' ἀμελεῖν χρη των ταύτης κινήσεων, ποιαί, τινες ἔσοντιχι, πολυ δὲ μῶλλον η των του σώματος ἐπιμιελεωθαι τά- λλα - οσω κυριωτερα σωματος ψυχ φ τουτο μὲν δη κοινον πάντων γυμνασίων

των μετα τέρψεως, ἄλλα δ' ἐξαίρετα των διὰ της σμικρας σφαίρας, α ἐγὼ νυν ἐξηγ'o si is

Cap. II. Πρῶτον μεν η υπορία εἰ γουν ἐννοησειας, σης δειται παρασκευης θ αμα καὶ σχολης

-- αλλα πάντα τα περὶ θηραν ἐπιτηδευμα κάὶρο τα κυνηγέσια,4 σαφῶς αν μάθοις, ουτε των ταπολιτικα πραττόντων ουδεὶς υτε των τὰς τέχνας ἐρ- βρογμένων δύναται μεταχειρίζεσθια τὰ τοιαυτα γυμνάσια καὶ γαρ πλούτου ταυτα δεῖται πολλο σκιὰ σχο-λν ἄγοντος Ο ὐκ λίγγν ἀνθρώπου τουτο δὲ μόνον ουτω γε φιλάνθρωπον, ς μηδὲ τον πενέστατον ἀπορεῖν της ἐπ' αὐτο παρασκε ς ου γαρ δικτύων, ουδ οπλων, ουδ' ππων, Ουθε κυνῶν θηρευτικῶν, ἀλλα σφαίρας μόνης δεῖται καὶ ταύτης σμικρῆς ουτ ευγνωμον

εἰς τὰς αλλας πράξεις, - - ιας αυτῶν ὀλιγωρεῖν ἀναγκάζει δι αυτό καίτοι τί αν ευπορωτερον γένοιτο

166쪽

ιεμένου των μὲν γαρ ἀμφὶ - ρας γυμνασίων τῆς

χρησεως - ἐφ ημῖν , τορία πλουτου τε γαρ δεῖται

την παρασκευην των ργάνων ἐκπορίζοντος καὶ ἀργίας

τον καιρον ἐπιτηρουσης τούτου ὁ η των ργάνων της χρησεως καὶ τους κανῶς ἀσχόλους ναμένει τομεν η της εὐπορίας αυτου τηλικουτον αγαθόν. τι δὲ καὶ πολwαρκέστατον των αλλων γυμ μισίων, ωδ α Maio μάχιμα μάθοις, εἰ σκέψαιο καθ' ωστον αὐτῶν, Λιτε δύναται καὶ οἷόν τι την φυσιν εστίν ευρησεις γαρη σφοδρὸν η μαλακον η τα κάτω μαλλον η - ανω- ου η μέρος τι προ - αλλων , οἷον -- ῆ, φαλην η χεῖρας η θωρακα. Πάντα δ' ἐξ ἴσου τα μερη15 - σώματος κινουν καὶ δυνάμενον μί τε το σφοδρύ--πον ---αι καὶ ἐπὶ το μαλακώ---υφίεσθαι μωμεν ἄλλων Ουδέν, τουτ δε μόνον τωδια της σμικρὰς

σφαίρας γυμνάσιον, ξψατο ἐν μέρει καὶ βραδύτατον γενόμενον, σφοδροτατόν τε καὶ στρι ότατον, ς αὐ-τός -τε βουληθῆ καὶ τὸ σῶμα φαίνηται δεόμενον ουτω δὲ καὶ τα μέρη κινεῖν με ἔστιν αυτου πάνθ' μου, εἰ τουτο - έρειν δόξειεν, ἔτι δὲ πρὸ αλλων αλλα, εἰ καὶ τομό ποτε δόυιεν -- - γα συνιστάμενοι προς ἀλληλους καὶ ἀποκωλύοντες φαρπάσαι τον με

Diuitia

167쪽

κεδ αυχεν διαπονεῖσθαι τοῖς τρατηλισμοῖς πλευρὰς

γ δ καὶ θώρακα καὶ γαστέρα ταῖς τε των - πων - σεσι κά λαύσεσι κιὰ ἀποστηρίξεσι καὶ ταῖς ἄλλαις παλαιστικαῖς λαβαῖς ἐν τούτω καὶ ο υς τείνεται σφοδρῶς καὶ σκέλη καὶ γαρ υν και δραίας δεῖ βαδίσεως ἐω τετοι τήπου μ το δὲ καὶ προβαίνειν καὶ εἰς τα πλάγια μεταπηδαν - μικρον σκελων γυμνάσιον, ἀλλ εἰ χρη ταληθὲς εἰπεῖν, μόνον δι--ιότα- πινουν πάντ' αυτῶν τα μόρια τοῖς μὲν γαρ προωυσιν ἔτερα νευρα καὶ μυες, τοῖς δ' υποβαίνωσιν

ετερα διαπΩνεῖται πλεον ουτ καὶ τοις ει τα πλάγια

μεθισταμένοις αλλα καὶ ὁστις καθ' ,δος κινησεως πιιεῖ - σκέλη καθάπερ οἱ θέοντες ἀνωμάλως -τος καὶ ανισως τα μερη γυμνάζει. Cap. III. .R τοῖς σκέλεσιν, ουτ καὶ τα ς χερσὶ τὸ γυμνάσιον -- δικαιότατον ἐν πα- σχηματι -

βάνειν ἐθιζομένων - σφαιραν ἀνάγκη γαρ κἀνταυθα,

168쪽

ΠΟΙ ΟΥ ΔΙΑ ΤΗΣ ΣΙΠΟΑΣ ΣΦΑΙΡΑΣ ΓΥΜ ΣΙΟΥ. 97 ποικιλίαν τῶν σχημάτων αλλοτ' αλλους των μυωντείνειν σφοδρότερον, στε πάντας εν μέρει πονουντας ἴσην ἔχειν νάπα υ λαν καὶ οἱ τως ἐν μέρει πάντας ἐνεργουντάς τε σαχὶ ἀναπαυομένους υτ αργοὐ μένειν το πάμπαν, ουτ κόποις λίσκεψαι μόνους πονουντας. ο φιν δ' τι γυμνάζει, μαθεῖν νεστιν υπομνησθέντας,

- εἰ μή τις ἀκριβῶς την μην της σφαίρας, εἰς ο

τι φέροιτο, προαισθάνοιτο, διαμαρτάνειν τῆς λαβης ἀναγκαῖόν ἐστιν αυτόν. ἐπὶ τουτω δὲ καὶ την γνωμηνυν θηγε τῆ φροντίδι το τε μη καταβαλεῖν καὶ του διακωλυσαι φροντὶς η μόνη καπαλεπτυνει, μιχθεῖσα δέ τινι γυμνασίφ καὶ φιλοτιμία καὶ εἰς ηδονην τελευτησασα τα μέγιστα καὶ το σῶμα πρὸς

υγίειαν καὶ π ψυχην εἰς νεσιν ὀνίνησιν. ἡ σ1 κρον δὲ κιὰ τουτ' ἀγαθόν, ἔ- αι φω - --λονώφελεῖν δύννται, καὶ σῶμα καὶ ψυχήν, εἰς την ἰδίαν έκάτερον ἀρετην. τι δ' ἀσκεῖν ἄμφω δυναται - μεγίστας ἀμησεις, ας μάλιστα -οιέναι τοῖς στρατηγοῖς

Ο πόλεως βασιλεῖς νόμοι κελευουσιν, οὐ χαλεπον κατ-D ιδεῖν ἐπιθεσθαι γαρ εὐκαιρ- καὶ λαθεῖν ἐπιθέμενον, καὶ ὀξυλαβησαι την πρῆξιν, καὶ σφετερμασθαι

tionem efficere videntur eorum, quae eduntur, i α κήα-

169쪽

ΛΦΟΥ - των ἐναντίω η βιασάμενον η ἀδοκηφου ἐπι--μενον, καὶ φυλάξαι τα κτηθεντα των ἀγαθῶν στρατηγῶν ἐπα σαὶ το σύμπαν φάναι, φυλακά τε καὶ φῶρα δεινὸν εἶναι-τον στρατ=πόν, καὶ ταυτ' -- της ολης τέχνης το κεφάλαιον αρ' υν αλλο τι γυμνάσιον 5ουτω προεθίζειν ἱκανον η φυλάττειν τὸ πιηθὲν ἀνασωζ ιν τὸ ψεθὲν η τῶν ἐναντίω ν τὰν γνώμη.προαισθάνεσθαι θαυμάζοιμ' αν ε τις εἰπεῖν εχοι ταπολλὰ γαρ αυτῶν αυτ τουναντίον ἀργους καὶ πνη

λὴς καὶ βραδεῖ την γνώμη ἐργάζεται καὶ γαρ καί, ο

οσοι καπα παλ- τραν πονουσιν, εἰς πολυσαρκίαν μαλ- λον η αρετης σκησιν φερει πολλοὶ γουν ἴτως ἐπων σαν, ει δυσχερῶς ἀναπνεῖν παθοί γ' οὐδ ανοί τοιούτοι πολέμου γένοιντο στρατηγο η βασιλιαῶν η πολιτικῶν πραγμάτων ἐπίτροποι θῆττον ἄν τοῖς υσὶν ε τουτοις τις τιο- ἐπιτρέψειεν ἴσως οἰηρο μεδρόμον ἐπαινεῖν καὶ ταλλ' - λεπτύνει το σῶμα κ μνασια τὸ δ οπι --ως χει την γαρ ἀμετρίαν ἐμπανταχου φεγω, καὶ πῆσαν τέχνην ἀσκε ν φημι χρηνοιτο σύμμετρον, κα τι μέτρου --γω τουτ' οὐκ εο εἶναι καλόν -κουν υει δρόμους ἐπαινω ν τε

καταλεπτυνειν την ξιν καὶ τω μηδεμίαν σκησιν ανδρείας ἔχειν ου γαρ η των κέως φευγέντων τονι και ἀλλα τω συστο. κρατεῖν δυναμένων, ουδὲ δια τοsτο Λακεδαιμόνιοι πλεῖστον ηδύναντο - τάχιστα as

170쪽

ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΑ ΤΗΣ ΣΜΙΚΡΑΣ ΣΦΑΙΡΑΣ ΓΥ- ΙΟΥ. 99θεῖν, ἀλλα τω μένειν θαρρουντες. εἰ δὲ καὶ προς υγίειαν

ἐξετάζοις, ἐφ' σον ἀνίσως γυμνάζει τὰ μέρη του σώματος, ἐπὶ τοσουτον οὐδ' υγιεινόν. ἀνάγκη γαρ αὐτφτα μὲν περπονεῖν, τα δ' ἀργεῖν παντελῶς οὐδέτερον δ' αυτῶν ἀγαθόν, ἀλλ' αμφω καὶ νόσων ποτρέφει σπέρματα καὶ δύναμιν αρρωστον ἐργάζεται. Cap. IV. Μάλιστ υν ἐπαινῶ γυμνάσιον καὶ σώματος γιειαν ἱκανον ἐκποριζειν καὶ μερῶν εὐαρμοστίαν καὶ νυχης ἀρετήν, α παντα τω δια της σμικρῆς 1 σφαίρας πάρχει. καὶ α φυχην εἰς πάντα δυνατον lἀφελεῖν καὶ τονσώματος τὰ μέρη δι' ἴσου πάντα γυμνά- 07ζει, ο καὶ μάλιστ εχ υγιειαν συμφέρει καὶ συμμετρίανεξεως ἐργάζεται, μητ αμετρον πολυσαρκίαν μηθ' υπερβάλλουσαν ἰσχνότητα φέρον, ἀλλ' εἴς τε τὰς ἰσχύος, δεομένας πράξεις κανόν, καὶ σαι τάχους χρIζουσιν,

ἐπιτηδειον ούτω μεν οὐν οσον ἐν αιτῶ σφοδρότατον, ουδενος τῶν πάντων κατ' οὐδὲν ἀπολείπεται. o δὲ πραότατον ἴδωμεν αυθις ἔστι γαρ τε καὶ τούτου

δεόμεθα διά θ' ηλικιαν η μηδέπω φέρειν ἰσχυροὐς, πόνους η μηκέτι δυναμένην , καὶ κάματον ἐπανεῖναι βουληθέντες η ἐκ νόσου ἀνακομιζόμενοι δοκεῖ δέ μοι κἀν τούτω πλέον ἔχειν τέρου παντός οὐδεν γαρ οsτω πραον, εἰ πράως αὐτο μεταχειρίζοιο. δει δὲ μέσως μὲν

1 τω μένειν θαρρουντες - . Pr XL τῶ μενοντες θαρρειν