Claudii Galeni Pergameni Scripta minora

321쪽

16 ΓΑΛΜΟΥησσον ἄν τις φαίη θαυμαστον εἶναι--M Ganr- σθαι ξαπίνης μεταβληθέντα παρὰ μὲν σειωκράτους ἀρκει τὰ δευρο τοOδε γεγραμμενα παραθείγματα περὶ τῆς τον Μῖν δυνάμεως Ἐρασίστρατος ἐν, δε- τέρ περὶ παραλύσεως δέ πως ἔγραψεν δεῖ δὲ πολ-

λην πάνυ πίσκεψιν πOMiσασθαι περὶ συνηθεια και

ἀσυνχ' είας τον μέλλοντα κατὰ τρύπον ἰατρεύειν λέγω τοι-το πόνους οὐ συνήθεις πολ-- πονουντες ἄκοποι διατελ σιν δντες, τους ὰσυνήθεις λίγους πονήσαντες πόκοποι γινονται βρῶματά οτε - συν- ει-επτότερα δντα ἔνιοι μον πέττουσιν τ ὰσυνήθη εὐπεπιότεμα ειτα ἐκκρίσεις δὲ τὰς συνηθεις, αν ἀλυσιτελεῖς σιν, εἰς συνήθειαν δὲ ε κωσιν, ἐπι-ει τι σομα καὶ ἀποστερ μενον τούτων εἰς νόσους ἐμπίπτει, οἷον γίνεται περί τε τὰ τ Ἀεαιμορροχων φορὰς καὶ καθάρσεις, ας ενιο αυτοῖς συνήθεις ποιουνται, καὶ δ ελκῖν κατὰ χρονον ἐκπιπτύν- των σα, ἰχωρροοέντων, καὶ ἐνίοις κατά τινας πια- ρους χολέραι γίνονται. πάσας γὰρ τὰς τοιαύτας ἐκκρίσεις ἀλυσιτελεῖς ουσας ἐπιζητε το σωμα και μὰ m115 γινομέ - τῖν κατὰ τ- εἰθισμένους και οὐς εἰς πάθη οὐ σμικρὰ ἐμπίπτουσιν, οἷς συνήθη τὰ τοιαμα.

φαίνεται δὲ καί τινα τοιαυτα γινύμενα κατὰ τὰς συνη-

322쪽

ΠEPI E . 17σειεν ημας εἰπεῖν ἐκ μέσου στίχους δύο η τρεῖς, συνηθει ὁντες του τοιούτου υκ αν εὐπύρως δυναίμεθα,

κατὰ δν τὴν ἐφεξῆς ἀρίθμησιν ἐπὶ τους -οὐ τού - τους ἐλθώντες ζίχους ετοίμου μίως ἐρουμεν

-εις του μανθάνειν βραδέως τε καὶ λίγον μανθάνουσι, συνηθέστεροι δὲ γενόμευοι πολύ πλεῖον καὶ 1 ρβον τουτο ποιο0σι. γίνεται ε καὶ περὶ τὰς ζ ὶτησεις ὁμοι- ο μὰν γὰρ ἀσυνήθεις - - - του ζητησομἐν ταῖς πρώτως κινήσεσι της διανοίας τυφλο-ται καὶ

ἀποσκοτουνται καὶ υθεως ἀφίστανται του ζ Πεῖν κοπι τε τὶ διανοι καὶ ἐξαδυνατοfντες οὐ ψητον ῆi 5--δρύμους ἀσυνήθεις με πι--χονται συνη ς τω ζητεῖν πάντη διαδυόμενος τε καὶ ζητον τη διανοία καὶ μεταφερήμενος ἐπὶ πολλοὐ τόπους οὐκ ἀφίσταγμ' πτήσεως - δτι ἐν μέρει μέρος ἀλλ' δὲ ἐν παιτὶ βιω ἀναπαύων τὴν ζήτησιν καὶ μετα- ει φερων - , αλλας εννοίας την διάνοιαν, - ἀλλοτρίας 116 μὲν του ζητουμένου, προβάλλει εως ἐπὶ το προκείμενον ἐλθεῖν. ἡτως φαίνεται ἄχρι της συναψεως ἰαύειν ἐν πασι τοῖς μετεροι πάθεσιν ὁμοίως τοῖς τε ψυχικοῖς καὶ τοῖς σωματικοῖς περὶ μεν δὴ τουτων, εἰς τι παρον κανος εἰή θω ἐν δὲ τοῖς καθύλου λύγοις περ ἰατρικης λεγομένοις ἐπὶ πλέον ἐξηριθμη-

323쪽

18 A-NOTται ἀναγκαίαν ἔχοντα την ἐπίσκεψιν, εἰ μέλλοι μὴ πολλὰ τον κατ' ἰιιτρικὴν χωλεύειν. - ροτα οἱ ἐν--δοξότατοι τον ἰατρον, Ἐρασίστρατος καὶ Ἱπποκράτης, εἰρήκασι περὶ δυνάμεως θῖν, οὐ λύγ τὴν ευρεσιν - ἀναπιδέντες ἀλλ' ἐκ των ἐναργος φαινομένων διδαχθέντες, περ μαι καὶ τ Ἀλλω ἀνθρώπων σοι καθάπερ ες η νοι ζῖσιν ἀλλα παρακολου- θουσιν - μὰφελωνταί τε καὶ βλάπτονται, πάρεστιγουν ἀτον ἀκούειν ὁσημέραι λεγειτον εἰθίσθαι φησὶ τ ὁ τω βοώματι καὶ τωδε τω πύματι καὶ δια οτουτο μὴ δυνασθα ι καταλιπεῖν αὐτά καὶ γὰρ καὶ βλάπτεσθαι κατὰ τὰς μεταβολάς. ὁμοίως καὶ περὶ τον ἐπιπηδευμάτων λέγουσιν, οἷον αλουσίας λουτρον ἱππασίας κυνηγεσιων δρύμου πάλης, ἀγρυπνιῖν υπνων 117 ῆλιώσεως φύξ εως, φροντίδων ὁσα τ' ἄλλα τοιαυτα. sCap. II. Καταφρονήσοι-ες-- ἡμεῖς - φνοι μηδὲν ὴ πανυ σμικρον γουμενων εἰς θεραπείαν συντελεῖν δν - τον ἐθον -- ἐπι-εφώμεθα, τίς μ' ἐμὶν ἡ αἰτία - πολ δύνασθαι - ἔθος κH εἴτε μία τίς ἐστιν H καθ' κάστην λην τέρα. ο

324쪽

-τον τερον. καὶ γὰρ ψ γ' αἰὲν ἀα τον ἐσθωμένω τε καὶ πινομένων ποιησύμ-α. τί δήποτε γὰρ οἱ τη των βοείων κρεῖν δωδῆ συνήθως χρώμενοι τινες μὲν οὐδ' ὁλως βλάπτονται, τινες δ' ττον ὐπρόσθεν διὰ τί κατὰ φύσιν τινὲς εὐ- α ἀρχῆς, ῶς αυτο ὁ γρασίστρατος ἔγραψε, θον πέττουσι τὰ βύεια κρέα των πετραίων χουωm, ἀλλὰ τοsτο μὲν ὴ αἰτία λέλεκ- κατὰ τον φυσια- δυνάμεων μί- σκεψιν, εἰρήσεται δὲ καὶ - ὀλίγου στερον ἐυ τη--1 λύγου κοινωνία νυνὶ ἀι- των δι ἔθος μεινον πεττόντων ὁτιο- ἐδεσμα τυ τῆς διῖαοκοω ποιησώμεθα κοινὴν ἡ πόθεσιν λαβόντες εἰς ταυτα πάντα

τὰ φυσει τισὶν οἰκεῖά τε κά ου οικεῖα λελεκται μεν

- λύγου τὴν της πέφεως εννοιαν προχειρισάμενοι. καθάπερ γὰρ ρτους οἱ σιτοποιοὶ λέγονται πέττειν οὐκ

μειδὰν ἀλο τέ τε καὶ διαττοντες εἰς λεπτὰ μύρια κατ- έσωσι τοὐς πυρους ἀλλ' ὁταν ἐπὶ τῶ omito, D πρῆξμι δεώσαντες δατι ζύμην μίξαντες μαλάζωσιν, εἶτα καλυψαντές τινι - θαλπόντων ἐάσωσι ν, ἄχρwαὐτοὶ σκαλοῖσι, ζυμω , καὶ μετὰ ταμα διὰ

325쪽

τεραι , νομάζω δ' οἰκειοτεραν τεραν τερας κατὰ τὴν

ὁμοιότητα του μέλλοντος ἐξ αὐτῆς τρέφεσθα ι σώματος. 11sἄλλο γὰρ ἄλλω σώματι - τρεφόντων οἰκεῖόν ἐστιllis καὶ διὰ τουτο τὰ ζῶα προς τὰς οἰκείας ἔρχονται τροφὰς ἀδιδάκτως - της φύσεως θουμενα, τὰ μεν-οζύγια πως τε τὰς βοτάνας καὶ ἄχυρα καὶ χιλὰμ καὶ κριθήν, οἱ λέοντες η προς τὰς σάρκας, με κιὼπαρδάλεις καὶ λύκοι καθάπερ υν ἐν τοῖς Ῥοις κατὰ 15 γένος οὐ σμικρὰ διαφορὰ μω οἰκείων κάμω οφ ἐ-- ει καὶ κατ' εἶδος ἐν τοῖς γένεσιν εὐρίσκονται διαφοραὶ μεγάλαι τον με μηδὲ γευσασθαι δυναμενων οἴνου, πάμπολυ δ' ἐτερων λέπως πινύντων, καὶ τον μέν, λείρηται, τά τε τῶν μον - τράγ- - κριον εο κρεα μεθ' ἡδονης μὲν ἐσλόντων, πεττόντων δ' ἀλυπως, τον δε μηδὲ τὴν σμῆν αυτον πομενύντων, μήτι γε τὴν ἐδωδήν, καὶ εἰ δι ἀπορίαν ἐδέσματος τέρου καθάπερ ἐν λιμω γίγνεται, βιάσαιντο σφας αὐτους προσάρασθαι τ τοιοOτον κρεας , ουτε πέψαι δυναμένων45

αντο χωρὶς βλάβης ἀνατρεπομένων τε - ει ὁρεξιν ἐπὶ

326쪽

ΠEPI EMm. 21τη προσφορα βαρυνομένων τε παραχρημα - ἐρυγή τις αυτοῖς ἐπιγένηται, μηδε ταύτης ἀλυπως ἀνεχομε--- -- -τως ἔχοντα φαινεται, ρῖτον

δε ἐκείνου χρὴ μεμνῆσθαι, το προσφέρεσοπι -

τους ἀνθρώπους διο αλλον αλλο κατὰ τὴν οἰκει&- 120τητα της φυσεως πεσθαί τε προς την - τοιούτων

ωω- μῶλλον, ῶσπερ γε κιὰ προς τῆν τον εὐπέπτων αὐτοῖς εἶναι φανέντων, ἀποστρέφεσθαι δὲ καὶ φευγειν

απο των ἀηδῖν καὶ δυσπέπτων, στε σημεῖον εἶναι

βλαβερος π τινων διατιθεμένων, εἰ θε κατὰ βραχυτην προς αυτ συνηθειαν πομείναιεν ου ἀηδος ουτε

βλαβερῶς ἔτι μοι θεμένων. 'D αἰτία καὶ τ δε

Ἀτοιαυτη τίς ἐστιν Ασπερ ἄλλοιουται κατὰ τιναJποιμητα των ἐσθιομένων τε καὶ πινομένων καστον, osτω καὶ ἐαὶ διατί σί πως, ἀλλοιο- ἔνεστι δὲ καὶ τούτου λαβεῖν ἐναργὲς τεκμήριον ἐκ της τῖν γε- νωμενων χυμον διαφορας φ εκάστου των ἐδεσμάτων -τὰ μὲν γὰρ μελαγχολικον αἱμα γεννα, τα δε φλεγμα

ο- λιγην ἔχον, σπερ ενια καθαρον αἷμα διαφορὰν ουν τινα καὶ τοῖς τρεφομενοι μορίοις ἀναγκαῖον μ

γνεσθαι -- ἄλληλα κατὰ τυ του τρέφοντος αδατος, ἰωαν Ἀναργὲς δὲ τεκμηριον της - τρεφομέν- 121

327쪽

22 ΓΑΛΗΝΟΥ ὁμοιώσεως πως - τρεφον -- φυτον τε κώ σπερομάτων μεταβολὴ μέχρι τοσουτου γιγνομένη πολλάκις, το λοφερώτατον ἐν τερα γη μεταφυτευθεν εἰς

γνεσθαι πολλὴ γαρ καὶ ἡ τούτων πεῖρα τοῖς τὰ εγεωργικά τε καὶ περὶ φυτον πομνήματα συνθεῖσι, καο αερ γε πιι τοῖς περὶ τῆς τῖν πων --ως πρψασι τῆς κατὰ τὰ χιορια γιγνομένης μεταβολῆς. ἐπεὶ τοίνυν οὐ μόνον ἀλλοιουται τρέφον πο ου τρεφομένου ἀλλὰ καὶ αὐτ πῶς τι ἀλλοιοῖ βραχεῖαν οὐλοωσιν, Ῥαγκαῖό ἐστι - βραχεῖαν αὐτη. υό-

cap. III 'M MN οὐν Ἀ-ιομένω τε πινομένων εὐρῆσθαί μοι - τὴν αἰτώ- της τονιο ἐθον δυνάμεως, ἐπὶ των ἔξωθεν μῖν προσπιπτόντων ἴδωμεν ἐφεξῆς ἔοια γὰρ κουὰ ταμα τὴν αὐτη- σαι τὰ γένος ἔχειν αἰτίαν τοῖς προειρημένοις ἀλλοί- 122 ιν υν τι ἐργάζεται κατὰ τ σομα μάλιστα μὲν τῖν ἐπιπολῆς μορίων , ηοη δὲ καὶ των δια βάθους κπιλελπι - γὰρ καὶ συνάγεται καὶ σφίγγετια καὶ πυκνουται μὲν λ δέρμα προτον μὲν λα του -χ6ντων, ἐφεξῆς δὲ καὶ τὰ τ τ συνεχη - ἐν

328쪽

; ρύι ω πλείονι την αυτυ ἀλλοίωσιν πάσχ το ῖμα, καὶ τοῖς διὰ βάθους κοινω/ία της μετι βολῆς γίγνεται κατ' ἀρχὰς δ' ἀθως κατὰ συμβεβηκός, ἡ πρώτως, πο ου θρῖντος αιτίου μεταβολ καὶ ἀλλοίωσις

οὐχ πιστα τοῖς ἐν τω βάθει κε μένοις συμπιπτει πυκνωθέντος γὰρ - δέρματος ἀθροίζετα σαιτὰ δτου σώματος λου βάθος θερμασια. σπερ δὲ τι ψυχον αἴτιον τὰς ιρημενα ἀλλοιώσεις ἐργάζετοα, κατὰ τιν αὐτον λόγον τὰς ναντίας -τῶ το θερμα--. Hi γὰρ φύσιν ἔχει προς - ἐναντίω γίγνεσθαι τὰ ἐναντία, τὰ μὲν πρώτως, τὰ δὲ κατὰ συμβεβηκός, ἐφ' ἄν καὶ μάλιστα σφάλλονται πολλοὶ θεώμενοί τινα κατὰ συμβεβαμῶς οσαέτως ἐπιτελούμενα πως - ἐναντίων,

ῶσπερ γε πάλιν καὶ ἐναντία πολλάκις π τῖ αυτον

1 αἰτίων γιγνύμενα. Ἀμέλει καH τῖν θερμαινύντων ὁμοίως ἀπατῆσθαι συμβαίνει. - ρουν θερμον αἴτιον, οῖον ὁ λιος, ὁπόταν ὁμιλήση τινὶ σώματι πολυχρονίως, ἐναντίαν διάθεσιν τῆ κατ Ἀρχὰς ἐργάζεται περ αυτύ. 23

ἐν ἀρχη - γὰρ ἀλεαίνων μῆς διαχεῖ μὲν τὰ γρα, χαλ-τ δέρμα - μαλακωτέρας ἐργάζεται τὰς σάρ

κας εἰ δε πλείοσιν μεραις ρα θέρους αὐτω διατρίψειε γυμνής, αὐχμηρον με καὶ σκληρον τούτω γίγνεται, δέρμα, ξηραὶ δ' αἱ σάρκες ἀλλ' ἐπὶ μὲν τῖν τοιούτων οὐ μόνης της πολυχρονίου θερμασίας a τουργον ἀλλα καὶ της ἐζευγμενης αυτη ξηρότητος καὶ πολλά- γ ῆμα ἐν τοῖς περὶ τον αἰτίων λογισμοῖς σφάλλει -- παρορωμένης τῆς ἐπιπλεκομενης

329쪽

24 ΑΛΦΟΥ -ας γὰρ μας εννοεῖν ἔτερον μεν τι δρὰν τὴν γρὰν θερμασίαν, τερον δε τὴν ξηράν, περ οὐ ποιουμεν ἐνίοτε πιὰ διὰ τσει σφαλλύμεθα τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν κατέρων - αἰτίω παροροντες εἰ δέ τις

προσέχοι τον νουν, εἴσεται φυλαττομενην κατεραν.

φύξεω, ἐπιφαι- έ γραίνει τι σομα, της θερμοτητος θερμαινουoης, ουτως η συνοδος αμφοτερων ἀμφοτεραφαινεται δρ2σα κατὰ μὲν ουν τὰ τον γλυκέων δάτων λουτρὰ συμβαίνει τομ' κατὰ δὲ τὰ εἰληθερη τωρ ραμ 16 124 νον αἴτιον ἐπιπλέκεται- θερμαίνοντι. τοίουτος γαρ ὁ θερινος ηλιος, ῶστ' εἰκός, σοι γυμνοὶ το πλεῖστον ἐν π διατρίβουσιν, σπερ, τε θερωτοὶ καὶ οἱ ναυται, σκληρον καὶ ξηρον -- γιγνε- - δέρμα παραπλησίως τω των φολιδωτον ζώων. σπερ ὁ αἱ 15φυσι καὶ τον σωμάτων ἰδιότητές τε καὶ τῆς ὁλης οὐσίας διαφοραί τε το δέρμαπος κατὰ σ- ρότητα καὶ μαλακύτητα πυκνοτi Q τὰ καν μανύτητα ψιαφύρων μεν ἐδεσμάτων τε και πομάτων τρηζουσιν , ου ὁμοίως δ' ἀλλήλαις παπαι διαπίθευται θερμαινόμεναί τε καὶ κ υχύμεναι, οsτως αἱ δι ἔθος τε γιγνύμεναι ταις φυσικαῖς παραπλήσιαι τὴν αὐτὴν ἐκείναις ἴσχουσιν μέλειάν τε καὶ βλάβην ἐκ τῆς τειν ἐσθιομένω τε καὶ πινομένων ψυχόντων τε καὶ θερμαινόντων ὰλλοι σεως. ἀραχν μὲν γαρ καὶ μαλακον σῖμα ραοίως πάσχει Ἀθερμαινύμενον τε καὶ ψυχομενον, πυ-- δὲ καὶ σκλη

330쪽

ψυχοιεν, λλ' εἰ καὶ σκληρ- εἴ τι καὶ τραχύ. Mκαὶ χαμευνίας νέχεται ταυτα των ναντίως διακει

μένων οὐ φερώτων αὐτάς καὶ γὰρ θώτω μως καὶ ψύχεται καὶ - ὁτιουν τοίμως πάσχει. Cap. IV. ποιουτος μὲν Ἀ - τίς ἐστι καὶ ὁ περὶ τούτων λύγος, ὁ δ περὶ τον γυμνασίων τοιοσδε. 125 τὰ πιναούμενα μύρια - σώματος λυρότερά θ' ἄμα1 κιὰ τυλωδέστερα γιγνεται καὶ κατὰ τοὐτο δύναται φέρειν τὰς οικείας κινήσεις μῆλλον ἐτερων, οσαχι γυμνασίαν

μαλακώτερά ἐστι καὶ ἀσθενέστερα κοινω ὁ λύγος ομος ωτάρχει καὶ περὶ τον της ψυχης γυμνασίων γυμναζύμεθα γαρ προτα μεν πο τοῖς γραμματικοῖς 15 ἔτι παῖδες ειυς, εἰθ' ἐξης παρά τε τοῖς φορμοῖς διδαοκάλοις γεωμετρικοῖς τε καὶ ἀριθμητικοῖς καὶ

λογιο Τικοῖς Ουσων γα δυνάμεων κατὰ τι της φυχης

ηγεμονικον εἰς πάσας τέχνας ἀναγκαῖον ἐτερα μὲν Ωναι, καθ' Ἀκύλουθόν τε καὶ μαχήμενον γνωρίζομεν, wέτέραν δέ - ' ην μεμνημεθα συνετώτεροι μὲν κοιτὰ τὴν πρύτερον εἰρημενην, μνημονευτικώτεροι δὲ κατὰ τὴν δευτέραν γιγνύμεθα φώσιν ἐχουσον πα- τονδυ νάμεων - μὲν τον γυμναοί- α ι-εσθαί τε καὶ Ῥώννυσθαι, βλάπτεσθαι θ π τνὶς αργίας, ως 25 που καὶ Πλάτων ἐν ιμαί κατὰ τήνδε τὴν ησιν