Claudii Galeni Pergameni Scripta minora

351쪽

46 A NOTδιὰ τηψν - - θέρμον ἴσως οὐ τις ἐρεῖ - εχ σιππον ἐπαινεῖσθαι δεῖν ἐπὶ συνέσει μήτ' ἐκείνους επὶ μωρία φεγεσθέα μήτ' α πάλιν ἐει τω της ψυχῆς ἐπιθυμητικ τοι ἐγκρατεῖς μὲν ἐπαινεῖσθαι, τους ἀκολάστους ψέγεσθαι, παρ- 1ίως δν - εἰς τὰ του θυμοειδους εργα κιὼ πάθη μγ ε τους ευτύλμους ἐπαινεῖσθαι χρὴ μ ε τους τολμους ψέγεσθαι. Cup. V. Περὶ - οὐ τούτsin oλθω υμεροντ85 ἐπισκεψόμεθα ι νυνὶ δ' οἷς ξ ἀρτης προὐθέμην, προ

θήσω τα λείποντα τοσουτον ἔτι, πάλιν ἐπειπῶν, 10 οὐχ οἷον ἐστὶ πάντα δει- λιν - λαχοι καὶ δυοῖν -- αίρεσεων ἐν φιλοσοφία κατὰ τὴν πρώτην τομήν - ενιοι με γαρ ηνῖσθαι την κατὰ τον κύσμονουσίαν ἄπα-ν, ἔνι γ δὲ διηρησθαί φασι κενου περιπλοκὴ - τρὶ δευτέραν Οἄρεσιν ἐωωράσαμεν οὐκ ἀληθῆ is δι ἐκείνων τον ἐλεγχων, - ἐν τω περι των καθ' Ἱπποκράτην στοιχείων γράψαμεν προς δε τον παροντα λύγον πύθεσιν λαβύντες τι ἀλλοιουσθαί τε τὴν οὐσίαι ὴμ αδ-ὰὶν κρῆσιν λὶς ἐργάζεσθαι το φυσικον σομα ἐν ὁμοιομερεῖ, τὴν της ψυχης οὐσίαν ἐδεί--οξαμεν κατὰ τὴν κρῆσιν συνιισταμένη. εάν γε μή τις τῆ - ται, καθά τε ὁ Πλάτων, - πον πάρ

μενοι δὲ τουτο το - της του σώματος κράσεως ἐνεργεῖν κωλύεσθαι τὰς οἰκείας ἐνεργείας κανος μὲν ο

352쪽

δείν - ἀλλὰ - γε καὶ τουτου ἐστὶ - τρόπου εἰ- 786μένου τὶν περὶ τον κράσεων λόγον προσθεῖναι δοκεῖ μοι βέλτιον εἰναι δυνήσονται γαρ λέγειν οἱ τὴν ---εἶδος εἶναι - σώματος θοώμενοι τὴν συμμετρίαν τυ κωσεως, οὐ τὴν ξηρύτητα , συνετωτέραν αὐτὴν εργάζεσθαι καὶ ταύτη διαφωννισουσι τοῖς ἐγουμενοις, ὁ περ- ῆ κρῆοις γίγνηται ξηροτερα, τοσουτω καὶ τὴν φυτω ἀποτελεῖσθαι συνετιμέραν. ἀλλ' - καὶ λ ξλιρOτ α συγχωρήσομεν αἰτίαν εἶναι συνέσεως ζῶσπερ γοι γ' μὴν ἀμφ' Ἀράκλειτον καὶ γαρ κά ουτος εἶπεν

συνέσεως εἶναι αἰτων τ γαρ της πης νομα τομ' ἐνδείκνυταιJ καὶ βελτίον γε δοξαν ταύτην νομιστέον ih ἐννοήσαντας τοὐς μέρος αὐγοειδεῖς θ' - καὶ ξηρους δντας ἄκραν σύνεσιν χειν εἰ γα μη τις ἐμὰ πάρχειν τουτο φαίη, δίζει της των θεῖν περοχης ἀναίσθητος

εἶναιJ. διὰ τί τοίνυν εἰς ἐσχατον γηρας ἀφικνούμενοι

παρελήρη ναν οὐ δώροι τῆς του γήρως ἀπο--δεδειγμένης εἶναι ξηρας οὐ διὰ τὴν ξηρύτητα φήσομεν ἀλλὰ δια τὴν ψυχρύτητα φανερῖς γαρ αυτ πασι787 τοῖς ἐργοις τῆς φυχῆς λυμαίνεται. ἀλλὰ ταφα μέν, εἰ καὶ πάρεργά ἐστιν, αλλ' ἐναργος γε - τῆς προκει-

353쪽

φυχη, , ἀποδειξιν - ξ αυτη ς της ουσίας ξομεν ἐπιστημονικωτάτην εἰ η -- ίμψα ταώτην σώματον οεἶναι φύσιν ἰδίαν ἔχουσαν, ου. ὁ Πλάτων ἔλεγεν, ἀλλὰ τύ γε δεσποζεσθαι καὶ ουλευειν φ σῶματι καὶ κατ' αἰτον κεῖνον ὁμολογεῖται διή τε τὴν τον βρεφον ἄνοιαν καὶ τὴν - ἐν γήρα ληγέντιον ἐι τε τον εἰς παραφροσυνην ὴ μανίαν ' ἐπιλησμοσυνηνέη ανοιανJ 1ο ἀφικνουμένων ἐῶ φαρμάκων δύσεσιν η τισιν ἐν Ῥσώματι γεννηθεω μοχθηροῖς χυμοῖς - ἄχρι μὲν γὰρ

του λήθην η ita of αὐῖ ἀκινησίαν ἡ ἀναισθησίαν πε- σθαι τοι εἰρημενοις, εμποδίζεσθαι φαίη τις αὐαυτὴν

ἐνεργεῖν αἷς ἔχει φύσει δυνάμεσιν ταν δέ λις -- uται βλέπειν τὰ Ψὰ βλεπύμενα καὶ κούειν δ μηδεὶς 788 ἐφθεγξατο, καὶ φθέγγησαί τι των αἰσχρον η ἀπορρη- τὴν λως διανοήτων, οὐ μονον ἀπωλείας ἐσ-κμήριον ν εἶχε δυνάμεων η ψυχὴ συμφύτων ἀλλὰ καὶ της τον ναντίων ἐπεισύδου τουτο μὲν Νυν ηδη οκαὶ ὐποψίαν τινὰ φέρει μεγάλην λη τη τῆς ψυχῆς Ουσία, μὴ οὐκ ἀσώματος , . - γὰρ ἄν - της

σώματος κοινωνιας εἰς γ ν ἐναντίαν αυτης φυσιν

354쪽

ἔργου οὐ προὐθέμεθα τι - τον - σώματος κακον δυναστεύ-αι τὴν φυτὴν ἐναργῖς ἐν μελαγχολίαις καὶ φρενίτισι καὶ μανίαις φαίνεται τι μὲν γὰρ ἀγνοησια διὰ νύσημα σφος τ' αὐτο - καὶ τοὐς ἐπιτη- δεμυς, περ ὁ τε Θουκυδίδ 1ς συμβῆναι πολλοῖς φησιν ἔν τε τη λοιμώδει νύσω τη νυν γενόμενον δεεσιν ἐπολλο H καὶ μεῖς ἐθεασάμεθα, παραπλήσιον εἶναι

της ἡ δπτικῆς υνάμεως πεπονθυίας ' το ὁ Ἀνθ 7891 ενος τρία βλέπειν αὐτῆς της πτικῆς δυνάμεώς ἐστι μέγιστον πάθος, - φρενιπίζειν μακεν. cap. VI. τι δὲ καὶ ὁ Πλειον αειδ οἶδε βλαπτομενην τὴν ψυχην ἐπὶ τη καχοχυμία του σώματος, η ξης σου δη δηλώσει ' - γὰρ ἄν οἱ τον διέ- H- τον λυκον φλεγμώων η καὶ ὁσοι πικροὶ καὶ χολώδεις χυμοὶ κατὰ τ σομα πλανηθεντες ξω μὲν λάβωσιν ἀναπνοῆν, ἐντος δὲ λ εἱλλύμενοι τὴν ἀφ' λιωτειν ἀτμίδα τη της φυχης φορα συμμα ντες ἀνα

κερασθοσι, παντοδαπὰ νοσηματα ψυχης ἐμποιοsσι μαλ- ει λον καὶ ττον καὶ ἐλάττω καὶ πλείω πρύς τε τους

τρεῖς -- ινεχθέντα τῆς ' νης,-ἀω εκαστ' αὐτῶ, προσπίπτη, ποικίλλει μὲν εἴδη δυσκολίας καὶ

355쪽

το ησε σαφος ο Πλάτων μολογησε τὴν ψυχ ην ἐνομοι- τινὶ γίγνεολα διὰ τὴν ἐν- σώματι κακοχυμίαν, σπερ δν πάλιν ἐν νύσω καθίσταται διὰ - του σώματος ξιν κατὰ τήνδε τὴν ρησιν τ δε σπέρμα, δαν πολλε καὶ γλο-ες περὶ τὶν με- γίγνετ- καθαπερεὶ δειδι- πολυκαρπότερον του συμμέτρου πεφυκος ἡ πολλὰς μὲν καθ' καστον δῖνας, πολλὰς ν ὴμνὰς κτώμενος ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις καὶ τοῖς περὶ τὰ τοιαῖτα τόκοις ἐμμανὴς ἡ πλε-- του βίου γιγνωμενος διὰ τὰς μεγίστας δονὰς καὶ λυπας νοσουσαν καὶ φρονα ουχων - του σώματος τὴν ψυχηρο υχ

356쪽

ῆμνον κρασία καὶ μειδος ῶς κύντων λέγει - τον κακον, οὐκ ὀρθος νειδίζεται κακος μὲν γαρ κδεν οὐδείς, διὰ πονηρὰν ἐξιν - σώματος καὶ ἀπαι- δε μου τροφὰς καινὰς γίγνετρα, παντὶ δὲ ταλακά θειοντι προσγίγνεται μι-οὐν ὁ Πλειωναυτις μολογεῖ τα προαποδεδειγμενα υ ἐμου, ε 791τούτων αὐτον τον σεών ἐστι δηλον Π ἄλλων τε

1οτάσδε τὰς νυν ἰοηuένας, τινὰς δ' ἐν χλοις αὐτου

βιβλιοι εστιν ευρειν.

Cap. VII. A Z καὶ Ἀριατοτέλης νήκωσε του της μητρος αῖματος, ἐξ οὐ τὴν γενεσιν χειν μον φησι τ αἷμα, τὰς της ψυχης δυνάμεις ἀκολουθεῖν, ο&ται, δῆλον ἐστιν ἐκ το σεων ο -- καπὰ μέν γε τι δεύτερον περὶ ζώων μορίων ἀτως ἔγραψεν ἔστι δ' ἰσχυος με ποιητικάπερον το παχύτερον αἷμα καὶ θερμοτε - αἰσπιπιαμερον δὲ καὶ νοερώτερον τι λεπτότερον καὶ ψυχρύτερομ τὴν αὐτὴν δ' ἔχει διαφορὰν

λιτται καὶ ἄλλα τοιαυτα α φρονιμώτερα τὴν φυσιν ἐστὶν ἐναίμων πολλοω, καὶ τον ἐναίμων τὰ ψυχρ- νωτα καὶ λεπτον υ φρονιμώτερα τῖν ἐναντίων ζεστίν . ἄριστα δὲ τὰ θερμbν ἔχοντα καὶ λεπτον καὶ καθαρόν

357쪽

τη ρήσεως πεσθαι βουλύαενος τὰς της ψυχῆς δυνάμεις τη φυσει του σώματος ουδὲν φον καὶ κατωτέρω - συγγράμματος ἀποφαινύμενος ἐν αὐτὴν εγραφεν δε ' τὰς δε καλουμενας νας τι μὲν ἔχει μυά ,- δ' - ἔχει, οἷον- των λάφων καὶ δορ- κάδων, διόπερ οὐ πονυται - τοι--- μυς -- γὰρ αιματος, φωτοδες μὰλλον ψυχρόν ἐστι, δῶ Maου πηγνυται, τ δε εοδες πηγνυται ξατμίζοντος - ρου ἐν ταῖς πηξεσιJ οἱ δ' ἶνες γῆς εἰσιν, συμβαίνει δ' ἔπι- καὶ γλαφυρωτεραν ἔχειν διάλαγι- των τοιούτων, ου διὰ την ψυχρύτητα του αῖματος ἀλλαδια τὴν λεπτύτητα μαλλον καὶ δια τι καθαρον εἰνοα 'τι γὰρ γεοδες οὐδέτερον ἔχει τούτων εὐκιν. πέραν γὰρ ἔχουσι τὴν αἴσθησιν τὰ λεπτοτέραν ἔχοντα τὴν υγρύτητα καὶ καθαρωεραν διὰ γὰρ τοὐτ καὶ τον ἀνα-- ἔνι συνεπωτέρα, ἔχει πρὶν ψυχὰὶ μί- ἐ-

358쪽

ουτον ἐστι. δειλώτερα τὰ λίαν ματώδη ὁ γὰρ φύβος καταφυχει προωδοποίηται τοίνυν τ πόθει τὰ τοιαυτην ἔχοντα τὴν ἐν τῆ καρδια κρασιν το γὰρ 54δωρ ψυχρο- πον ἐστι δῶ πιαὶ τἄλλα τὰ ἄνω δειλότερα τῖν --- ἐστίν, ὼς ἁπλῶς εἰπεῖν, καὶ

ἀκινροίζει τε φοβούμενα καὶ προίεται περιττώματα καὶ

μεταβάλλει ἐνια τὰ πως Θμῖν τὰ δὲ πολλὰς ἔχοντα λίαν - πιὰ παχείας γεωδέστερα τὴν φύσιν

, ἐστὶ καὶ θυμώδη- ῆθος καὶ κστατικὰ διὰ τοὐ μόν'θερμύτητος γὰρ ποιφικον λ μύς. τα δὲ στερεὰ θερμανθέντα θλλον θερμαίνει τον γέρον, αἱ ἶνες στερὰν καὶ γωδες, στε γιγνονται οῖο πυρίαι ἐν τ αῖματι καὶ ζέσιν ποιουσιν ἐν τοῖς μοις δῶ ἱ1 ταυροι κH οἱ κάπροι θυμώδεις καὶ ἐκστατικοί - γὰρ αυα τούτων ἰνωδέστατον καὶ τό γε - ταώρου τάχιστα

πήγνυται πάντων. ἐξαιρουμένων δὲ τούτων των νῖν

359쪽

- θερμο ἀλλ' - φυχρου ξηραινόμενον ἐν δὲ τοῖν σώμασιν Θρόν ἐστι διὰ τὴν θερμου --τοωζωοις. ταυτα προειπων ὁ Ἀριστοτέλης ἐφεξης αὐτοῖς συνάπτει ταυτα πολλον ἐστὶν αἰτία η - ἀματος

φυσις καὶ κατὰ τ ὰ θος τοῖς φοις κοὰ κατὰ τρὶν--ησιν, υλύγως' λη γάρ ἐστι παreth του σώαατος ή γὰρ τροφὴ λη, το δ' αἷμα ἐσχάτη τροφὴ πολλὴν οὐ ποιε διαφορὰν θερμει δν καὶ ' χρδω καὶ λωττιν οκαὶ παχυ καὶ καθαρbν καὶ θολερόν ουσον δὲ καὶαλλων αὐτου σεων ἐν τα περὶ τον γων αὐτουJπραγματείαις κιὰ τοῖν τον προβλημάτων αὐτ- β ets5 βλίοις ἔδοξε μοι περιττὰ εἶναι παραγράφειν πτάσας' ἀρκεῖ γάρ μοι την Ἀριστοτέλους ἐνδείξασθαι γνώμην, 15 ἔχει περί τε τῖν κράσεων του σώματος καὶ τον τῆς ψυχης δυνάμεων ομως δὲ προσθήσω καὶ τὰ κατὰ

μὲν ἄντικρυς εἰς τὴν κρασιν νάγεται, τινὰ δὲ δῶμέσων τον φυσιογνωμανι- σημείων μελιπτα κα- τὸν ἈριστοτέληνJ. βούλεται γὰρ λος τοι τῆς ψυχης ηθεσί τε κά δυνάμεσιν οἰκείαν γίγνεσθαι τὴν οιάπλασιν λου του σώματος ἐκάου γένει τον Ῥαγ- οῖον αὐτίκα - ἐναίμων η γενεσις μέν ἐστιν ἐκ -

360쪽

ΟΤΙ ΤΑΙΣ ΟΥ ΣΩΜΑTΟΣ ΚΡΑΣ IN. 5της μητρος αἶματος , ἀκολουθεῖ δὲ τῆ κράσει τούτουτα τῆς φυχης καθύτι καὶ δια τῖν προγεγρα- νων σεων ὀπτεφήνατο - δ' πανικον μορίων διάπλασις οἰκεία τοῖς της ψυχης Ιθεσι γιγνεται κατ' αυτὸν τον Ἀριστοτέλη-J καὶ κατὰ τοὐτο λοιπbν ουκ

ολίγα πέφυκε γνωρίσματά περί τε τον τῆς πης

καὶ τῆς ἡ σώματος κράσεως ἔνια δὲ τ φυσιογνωμονικον αντικρύς τε καὶ δι οὐδενος μέσου τὴν κρῆσιν ἐνδείκνυται τοιαυτα δ' ἐστὶ κατὰ τὰς

ih χρως καὶ τρίχας, ἔτι δὲ τὰς φωνὰς καὶ τὰς ἐνεργείαςrso

ρίας προσώπου δὲ τ μὲν ω, τι βρέγμα μεταρθ- δμμάτων μέτωπον τοῖτο δ' οἷς μὲν μεγα, βραδύτεροι, G οἷς δὲ μικρον ευκίνητοι, καὶ οις μὲν πλατύ, ἐκστατικοί. μία μὲν αὐτη σις ωρα δ' οὐ μετὰ πολὐ τησδε τόνδε - τρόπου ἔχουσα - τω μετώπω

η υς σημεῖον, αἱ δὲ πρ0ς την ριν τὴν καμπυλύτητα - θοωσαι στρυφνω, αἱ δὲ πως - ----ς,-- καὶ εἴρωνος, αἱ δὲ κατεσπασμέναι φθόνου, εἶτα πάλιν με οὐ πολύ κοινον ὲ της βλεφαρίδος μέρος